Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực bắc trung bộ trong giai đoạn hiện nay (TT)

Đồng thời với việc hoàn thiện thể chế công tác ĐT, BD; hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và học tập; đổi mới đồng bộ các khâu trong quản lý dạy -

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LƯƠNG TRỌNG THÀNH

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG CHÍNH TRỊ KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 62 14 01 14

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2016

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, truyền thông và sự phát triển của nền kinh tế tri thức, ngày càng tạo ra nhiều cơ hội to lớn, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng (ĐT, BD) cán bộ Muốn thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước, đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó giữ vị trí, vai trò quan trọng là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý (LĐ,QL) các cấp Nhằm thực hiện tốt sứ mệnh đào tạo ra lớp cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, “có đức, có tài” đòi hỏi phải đổi mới toàn diện và thực hiện đồng bộ các khâu trong công tác ĐT, BD từ việc hoàn thiện thể chế, đổi mới công tác tuyển sinh, tăng cường quản lý dạy - học, xây dựng cơ sở vật chất đến việc phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý

Trong hệ thống các cơ sở ĐT, BD cán bộ của cả nước, trường chính trị tỉnh có vai trò quan trọng Để ĐT, BD đội ngũ cán bộ của các địa phương, cơ sở có phẩm chất, quyết tâm chính trị, có năng lực tạo ra sự thay đổi, năng lực thuyết phục, năng lực vượt khó, năng lực tập hợp, năng lực tổng kết thực tiễn… đòi hỏi các trường chính trị tỉnh phải không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng ĐT, BD Đồng thời với việc hoàn thiện thể chế công tác ĐT, BD; hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và học tập; đổi mới đồng bộ các khâu trong quản lý dạy - học, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý (CBQL) trường chính trị - nhân tố quyết định đến chất lượng ĐT, BD cán bộ và sự phát triển của các nhà trường có ý nghĩa hết sức quan trọng

Bắc Trung Bộ (BTB) là khu vực gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, là khu vực có vị trí địa chính trị, kinh tế,

an ninh, quốc phòng quan trọng của cả nước, là vùng đất địa linh, nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng, kiên định, nghĩa tình và hiếu học Sự phát triển ngày càng năng động của khu vực Bắc Trung Bộ, đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới, nâng cao chất lượng toàn diện công tác ĐT, BD cán bộ ở các trường chính trị khu vực BTB, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng, có trách nhiệm, tận tâm, tận lực với công việc, có tư duy đổi mới, năng động, sáng tạo, có đủ năng lực phát huy tiềm năng thế mạnh, nắm bắt thời cơ, vận hội, vượt qua khó khăn, thách thức đưa BTB trở thành khu vực phát triển năng động, nhanh và bền vững, là điểm kết nối quan trọng của cả nước và trong giao lưu, hợp tác quốc tế Đồng hành với sự nghiệp đổi mới công tác

ĐT, BD cán bộ ở các trường chính trị nói chung và khu vực BTB nói riêng, đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực BTB đã không ngừng trưởng thành, có nhiều đóng góp quan trọng vào thực hiện nhiệm vụ chính trị ở các nhà trường, địa phương, đơn vị Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng toàn diện công tác

ĐT, BD cán bộ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đội ngũ CBQL đã và đang bộc lộ những bất cập cả về cơ cấu, trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ quản lý Bởi vậy, vấn đề nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện công tác ĐT, BD cán bộ; xây dựng các trường trường chính trị khu vực BTB thành trung tâm ĐT, BD cán bộ có chất lượng cao ở địa phương, đơn vị là việc làm có ý nghĩa thiết thực

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ cán

bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ trong giai đoạn hiện nay” làm

luận án tiến sĩ

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị trong giai đoạn hiện nay

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB trong giai đoạn hiện nay

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các giải pháp dựa trên trên lý luận về phát triển nguồn nhân lực và đặc điểm lao động, phẩm chất, năng lực đặc thù của người CBQL trường chính trị thì có thể phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, nâng cao chất lượng, góp phần đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ ở các trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

(1) Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ CBQL trường chính

trị trong giai đoạn hiện nay

(2) Khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB (3) Đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB giai đoạn hiện nay

(4) Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất; thử nghiệm

một số giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB

5.2 Phạm vi nghiên cứu: Luận án tập trung nghiên cứu công tác phát triển

đội ngũ CBQL là Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng; Trưởng, phó khoa, phòng ở các

trường chính trị khu vực BTB Khảo sát thực trạng, thăm dò sự cần thiết và tính khả

thi của các giải pháp Thực nghiệm một giải pháp đề xuất ở trường chính trị tỉnh

Thanh Hóa

6 Quan điểm tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Quan điểm tiếp cận: Tiếp cận hệ thống; tiếp cận hoạt động; tiếp cận thực tiễn; tiếp cận theo chuẩn; tiếp cận quản lý phát triển nguồn nhân lực

6.2 Phương pháp nghiên cứu: Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận; nhóm

phương pháp nghiên cứu thực tiễn; phương pháp thống kê toán học

7 Những luận điểm cần bảo vệ của luận án

7.1 Phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị giai đoạn hiện nay là phát triển nguồn nhân lực chủ chốt trường chính trị Vì thế, nội dung, phương pháp phát triển đội ngũ CBQL phải dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát triển nguồn nhân lực nói chung, mặt khác phải dựa trên đặc trưng lao động và mô hình nhân cách của CBQL trường chính trị

7.2 Công tác phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB trong thời gian qua đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận Tuy nhiên, so với yêu cầu của cách mạng trong giai đoạn mới, công tác phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập

7.3 Những giải pháp cơ bản để phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị tỉnh khu vực BTB: Tổ chức nâng cao nhận thức cho các chủ thể quản lý về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ CBQL; đổi mới quy hoạch phát triển đội ngũ CBQL; bồi dưỡng phong cách lãnh đạo cho đội ngũ CBQL; nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ CBQL; xây dựng bộ tiêu chí làm cơ sở đánh giá đội ngũ CBQL; hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo động lực để phát huy vai trò của đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB

8 Đóng góp của luận án

8.1 Về mặt lý luận

Làm rõ vấn đề lý luận về xây dựng, phát triển đội ngũ CBQL giáo dục nói chung, đội ngũ CBQL trường chính trị nói riêng; đồng thời làm rõ vị trí, vai trò; đặc trưng lao động; mô hình nhân cách của người CBQL trường chính trị

8.2 Về mặt thực tiễn

Làm rõ thực trạng đội ngũ CBQL và thực trạng phát triển đội ngũ này ở các trường chính trị khu vực BTB; Xây dựng 06 giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB; Thiết kế được chương trình bồi dưỡng phong cách lãnh đạo và bộ tiêu chí CBQL trường chính trị

9 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án gồm có 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường

chính trị trong giai đoạn hiện nay

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực

Bắc Trung Bộ trong giai đoạn hiện nay

Chương 3: Các giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

khu vực Bắc Trung Bộ trong giai đoạn hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

- Về vị trí, vai trò của đội ngũ CBQL

Các nghiên cứu đã tập trung làm rõ vị trí, vai trò của nhà quản lý trong sự kết hợp giữa quyền hạn với trách nhiệm như: người đại diện của tổ chức; người lãnh đạo, người liên lạc, người tiếp nhận thông tin, người phổ biến thông tin; người khắc phục khó khăn; người phân phối nguồn lực; người đàm phán

- Về phẩm chất, năng lực của đội ngũ CBQL

Các công trình đã tập trung phân tích, lý giải về những phẩm chất, năng lực của người cán bộ quản lý như: năng lực lãnh đạo quyết định chất lượng, hiệu quả công việc; năng lực chia sẻ quyền lực; năng lực thu phục lòng người trước khi bắt tay vào công việc; năng lực biết tiến, biết lui đúng thời điểm Ngoài ra, còn nghiên cứu các phương pháp và trình tự quyết sách của người lãnh đạo; nắm vững quy luật lãnh đạo và đổi mới, cải cách phương thức lãnh đạo; mối quan hệ giữa cấp trưởng và cấp phó

- Về các giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

Dưới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, các nghiên cứu tập trung vào những vấn đề: xây dựng tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo, quản lý; tuyển chọn, bổ nhiệm; đánh giá; ĐT, BD; luân chuyển; chế độ chính sách cho cán bộ Trong đó, đối với công tác

ĐT, BD cán bộ tập trung vào các loại hình như: hình thức đào tạo chính quy; hình thức bồi dưỡng ngắn hạn…

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

- Các nghiên cứu đã khẳng định CBQL có vai trò hết sức to lớn, quyết định chất lượng, hiệu quả thực thi nhiệm vụ Trong đó, việc phát triển đội ngũ CBQL

giáo dục được đặt ra như một yêu cầu cấp bách hàng đầu của việc tiếp tục triển khai, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục Đồng thời, chỉ ra cần phát triển năng lực của người CBQL như: năng lực gây ảnh hưởng, năng lực lựa chọn ưu tiên, năng lực giải quyết vấn đề, tầm nhìn; giải pháp phát triển đội ngũ CBQL giáo dục: xây dựng quy hoạch; đào tạo, bồi dưỡng CBQL theo quy hoạch; xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đối với CBQL giáo dục các cấp; có chính sách hỗ trợ tinh thần, vật chất thỏa đáng

- Các nghiên cứu về trường chính trị đã đề cập đến một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng; đổi mới công tác quản lý; công tác đánh giá dạy và học; phát triển đội ngũ giảng viên…

Từ việc tiếp cận với các công trình nghiên cứu trên, có thể rút ra một số kết luận như sau:

- Các công trình đã tập trung nghiên cứu, làm sáng rõ vị trí, vai trò; phẩm

chất, năng lực; tiêu chí, tiêu chuẩn của đội ngũ CBQL nói chung và cán bộ quản lý giáo dục nói riêng ở nhiều phương diện khác nhau Qua đó, khẳng định việc phát triển đội ngũ CBQL giáo dục là yêu cầu cấp thiết

- Các công trình mới chỉ tập trung nghiên cứu về công tác phát triển đội ngũ CBQL và cán bộ quản lý giáo dục ở các cấp học, bậc học hoặc nghiên cứu giới hạn

ở một số địa phương cụ thể Đến nay, vẫn chưa có công trình nghiên cứu toàn diện, sâu sắc về công tác phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị cấp tỉnh

- Những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu: Làm rõ vị trí, vai trò; đặc trưng lao động, mô hình nhân cách của CBQL; các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển CBQL; thực trạng đội ngũ CBQL và công tác phát triển đội ngũ CBQL; giải pháp phát triển đội ngũ CBQL phù hợp với yêu cầu phát triển của các nhà trường trong sự nghiệp ĐT, BD cán bộ; xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể về các chức danh CBQL và chương trình bồi dưỡng phong cách lãnh đạo cho CBQL trường chính trị khu vực BTB hiện nay

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Cán bộ quản lý và cán bộ quản lý trường chính trị

1.2.1.1 Cán bộ quản lý

CBQL là người có chức vụ trong tổ chức, được cấp trên ra quyết định bổ nhiệm, giữ vị trí then chốt, có vai trò lãnh đạo, chỉ đạo theo lĩnh vực, phạm vi được phân công, phân cấp, góp phần quan trọng vào thành công hay thất bại của tổ chức

1.2.1.2 Cán bộ quản lý trường chính trị

Cán bộ quản lý trường chính trị bao gồm: Hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng được Ban thường vụ tỉnh ủy ra quyết định bổ nhiệm và chịu sự quản lý của ban

thường vụ tỉnh ủy; trưởng, phó các khoa, phòng được hiệu trưởng ra quyết định bổ nhiệm và chịu sự quản lý của ban giám hiệu

1.2.2 Đội ngũ và đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

1.2.2.1 Đội ngũ

Đội ngũ là một tập thể gồm nhiều người, là lực lượng có tổ chức, hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ nhất định, vì sự phát triển của tổ chức và cá nhân

1.2.2.2 Đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

Đội ngũ CBQL ở các trường chính trị là những người có chức vụ được cấp trên

bổ nhiệm, được phân công lãnh đạo, chỉ đạo theo lĩnh vực, phạm vi nhất định nhằm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ ĐT, BD cán bộ; NCKH, TKTT theo chức năng của các nhà trường và các nhiệm vụ chính trị khác do cấp ủy, chính quyền địa phương giao

1.2.3 Phát triển và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

1.2.3.1 Phát triển

Phát triển được hiểu là sự thay đổi hay biến đổi tiến bộ, là một phương thức của

vận động, hay là quá trình diễn ra có nguyên nhân, dưới những hình thức khác nhau

như tăng trưởng, tiến hóa, chuyển đổi, mở rộng, cuối cùng tạo ra biến đổi về chất

1.2.3.2 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

Phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị là thực hiện đồng bộ các khâu trong công tác cán bộ của Đảng và các giải pháp đổi mới xây dựng đội ngũ CBQL theo hướng đủ về

số lượng, phù hợp về cơ cấu (ngành, chuyên môn, tuổi, giới tính, dân tộc), đảm bảo về chất lượng (phẩm chất và năng lực) đáp ứng yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng ĐT,

BD cán bộ ở các trường chính trị trong giai đoạn hiện nay

1.2.4 Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

1.2.4.1 Giải pháp

Giải pháp được hiểu là hệ thống cách thức giải quyết những tồn tại, hạn chế theo mục tiêu, nội dung, cách thức, điều kiện nhất định

1.2.4.2 Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị được hiểu là hệ thống cách thức giải quyết theo mục tiêu, nội dung, cách thức, điều kiện nhất định nhằm xây dựng đội ngũ CBQL đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu, đảm bảo về chất lượng đáp ứng yêu

cầu đổi mới và nâng cao chất lượng ĐT, BD cán bộ ở trường chính trị hiện nay

1.3 Cán bộ quản lý trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

1.3.1 Vị trí, vai trò của cán bộ quản lý trường chính trị

Cán bộ quản lý trường chính trị có vị trí trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo các mặt hoạt động của nhà trường Là người giữ vai trò tham mưu, phối hợp, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát, là người đóng vai trò quyết định bảo đảm thực hiện thành công quan điểm, chính

sách của Đảng, Nhà nước về công tác ĐT, BD cán bộ và nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động của nhà trường Trước yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, họ cần có các phẩm chất, năng lực tương xứng với các vai trò, nhiệm vụ mới

1.3.2 Đặc trưng lao động của cán bộ quản lý trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Lao động của người CBQL trường chính trị có những đặc trưng: Kết hợp chặt chẽ giữa tính khoa học và tính nghệ thuật; kết hợp giữa hoạt động giao tiếp và liên nhân cách; ra quyết định đúng, kịp thời và phù hợp với thực tiễn nhà trường; dịnh hướng giá trị, xây dựng văn hóa nhà trường; thống nhất giữa nhận thức lý luận và hoạt động thực tiễn, lời nói đi đôi với việc làm; thống nhất giữa giáo dục lý luận chính trị và thực hành chính trị

1.3.3 Mô hình nhân cách của cán bộ quản lý trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Mô hình nhân cách của người CBQL trường chính trị

tỉnh bao gồm: Nhà sư phạm, nhà khoa học giáo dục- chính trị; nhà lãnh đạo - quản lý; nhà hoạt động xã hội - thực tiễn

1.4 Một số vấn đề về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

1.4.1 Sự cần thiết phải phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

Sở dĩ cần phải phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị là vì những lý do sau đây: Đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị;

đổi mới vai trò của người cán bộ quản lý trường chính trị trong giai đoạn mới; nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường chính trị đáp ứng yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới

1.4.2 Mục đích, yêu cầu phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

Phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị là nhằm làm cho đội ngũ CBQL đảm bảo về chất lượng, đủ về số lượng và có cơ cấu hợp lý Chăm lo phát triển đội ngũ CBQL vững vàng về trình độ, có thái độ nghề nghiệp tốt, tận tụy với nghề, đảm bảo chất lượng về mọi mặt để đội ngũ này thực hiện tốt nhất, có hiệu quả nhất công tác quản lý nhà trường

1.4.3 Nội dung phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị

Nội dung phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị bao gồm: Nâng cao nhận

thức cho các chủ thể quản lý về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị; xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị; đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị; sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị; đánh giá cán bộ quản lý trường chính trị; tạo động lực để đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị phát huy tốt vai trò của mình

1.4.4 Chủ thể quản lý phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Chủ thể quản lý đội ngũ CBQL trường chính trị tỉnh, bao gồm: Giám đốc Học viện CTQGHCM; Ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương; Chủ tịch

ủy ban nhân dân tỉnh

1.4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Gồm các yếu tố khách quan và chủ quan như: Chủ trương, quan điểm, chính

sách của Đảng và Nhà nước về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục; yêu cầu

đổi mới căn bản, toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; yếu tố kinh tế, văn

hóa, phong tục tập quán; sự quan tâm của các chủ thể quản lý đối với việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị; quá trình tự đào tạo, bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị; hoàn cảnh gia đình, sức khỏe của CBQL

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ

TRƯỜNG CHÍNH TRỊ KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ

2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng

Mục đích khảo sát: Nhằm đánh giá chính xác, khách quan, trung thực về

thực trạng đội ngũ CBQL và công tác phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu

vực BTB

Nội dung khảo sát: Thực trạng đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB;

thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường chính trị khu vực BTB

Đối tượng khảo sát: Ban giám đốc Học viện CTQGHCM; Ban Thường vụ

tỉnh ủy khu vực BTB; Ban Giám hiệu trường chính trị khu vực BTB; Trưởng, Phó

trưởng khoa, phòng và đội ngũ giảng viên của các trường chính trị khu vực BTB

phương pháp trao đổi, phỏng vấn; phương pháp điều tra, thu thập số liệu

2.2 Khái quát về các trường chính trị

2.2.1 Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các trường chính trị

Trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Tỉnh uỷ, Thành uỷ và Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Thành uỷ Có chức năng, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn và các đơn vị tương đương);

trưởng, phó phòng, ban, ngành, đoàn thể cấp huyện và tương đương; trưởng, phó phòng của các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và tương đương; cán bộ dự nguồn các chức danh trên; cán bộ, công chức cấp cơ sở và một số đối tượng khác về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; về đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; về nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước và một số

lĩnh vực khác

2.2.2 Tình hình phát triển của các trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

Các tỉnh khu vực BTB có 06 trường chính trị, bao gồm: Trường Chính trị Thanh Hoá, Trường Chính trị Nghệ An, Trường Chính trị Trần Phú tỉnh Hà Tĩnh, Trường Chính trị Quảng Bình, Trường Chính trị Lê Duẩn tỉnh Quảng Trị, Trường Chính Trị Nguyễn Chí Thanh tỉnh Thừa Thiên Huế Thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về công tác ĐT, BD cán bộ, quán triệt và vận dụng sáng tạo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ Nhận thức đúng chức năng, nhiệm vụ của mình, trong nhiều năm qua, các trường chính trị khu vực BTB đã không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng ĐT, BD; nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các trường chính trị khu vực BTB còn một số hạn chế, tồn tại: thể chế công tác

ĐT, BD cán bộ ở một số địa phương còn thiếu thống nhất, chưa cụ thể, chưa rõ chức năng, nhiệm vụ của trường chính trị với cơ quan quản lý nhà nước về ĐT, BD cán bộ, công chức; Phương thức ĐT, BD cán bộ, công chức chưa thực sự đảm bảo được vị trí trung tâm của người học và quyền tự chủ của cơ quan quản lý, sử dụng họ; chương trình đào tạo, bồi dưỡng còn bất cập; công tác nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực

tế, tổng kết thực tiễn chưa đạt chất lượng và hiệu quả cao, chưa tạo ra sự đổi mới, nâng cao chất lượng của công tác ĐT, BD cán bộ, công chức; công tác quản lý, kiểm tra, kiểm định chất lượng ĐT, BD cán bộ ở các trường chính trị khu vực BTB chưa được quan tâm đúng mức và thực hiện chưa khách quan, khoa học; hoạt động quản lý dạy và học ở một số khâu của quá trình đào tạo ở một số trường chưa thật chặt chẽ; chế độ, chính sách đối với cán bộ, giảng viên trường chính trị tỉnh, thành phố chưa thỏa đáng, còn nhiều vướng mắc và bất hợp lý

2.3 Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

2.3.1 Thực trạng về số lượng, cơ cấu

Nhìn chung, đội ngũ CBQL trường chính trị có đủ về số lượng theo quy định, đảm bảo sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ Phần lớn CBQL đạt chuẩn và trên chuẩn,

có năng lực chuyên môn tốt, từng bước được trẻ hóa Tuy nhiên, cơ cấu đội ngũ

CBQL vẫn còn những bất cập về cơ cấu giới, độ tuổi và thành phần dân tộc

2.3.2 Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

(1)Thực trạng phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị

Phần lớn CBQL có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, lối sống mẫu mực; tác phong làm việc khoa học, dân chủ, nêu gương; giao tiếp đúng mực Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số CBQL chưa thực sự kiên định với mục tiêu, lý tưởng, chưa thực sự gương mẫu trong chấp hành; chưa tích cực tham gia hoạt động xã hội; chưa có ý chí vượt khó để hoàn thành nhiệm vụ, chưa thực sự dám nghĩ, dám làm, dám đổi đổi mới vì sự tiến bộ, thành công của học viên

(2) Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

Đa số CBQL được đánh giá là nắm vững chương trình đào tạo, hiểu đúng, đầy

đủ, mục tiêu, yêu cầu, nội dung, phương pháp giảng dạy (80.76%) Tuy nhiên, vẫn còn tới 11.10% chưa nắm vững chương trình đào tạo, chưa nắm được phương pháp xây dựng và phát triển chương trình đáp ứng nhu cầu người học

Biểu đồ: Tổng hợp tiêu chí nắm vững chương trình đào tạo

của cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

Đa số CBQL đều có trình độ đào tạo đạt chuẩn và trên chuẩn Tuy nhiên, cơ cấu chuyên môn của đội ngũ CBQL trường chính trị còn bất hợp lý, điều này thể hiện ở hai tiêu chí chuyên môn và tiêu chí nghiệp vụ: tiêu chí chuyên môn có tới 6.14% loại trung bình, 4.16% loại yếu và tiêu chí nghiệp vụ có tới 6.18% loại trung bình, 8.24% loại yếu Đa số CBQL được đánh giá là có khả năng chỉ đạo thực hiện hiệu quả các phương pháp dạy học tích cực, phù hợp với người học (chiếm 77.56% loại tốt) Bên cạnh đó vẫn còn có tới 5.13% loại trung bình và 9.15% loại yếu

Phần lớn CBQL được đánh giá là có ý thức, tinh thần cầu thị là tấm gương tự học, sáng tạo trong nghiên cứu và quản lý, có ý chí quyết tâm xây dựng nhà trường vững mạnh (64.29% CBQL được xếp tốt, 13.25% loại khá) Tuy nhiên, kết quả khảo sát cho thấy vẫn còn có 13.19% CBQL xếp loại yếu, chưa thực sự là tấm gương tự

học, sáng tạo trong công việc, chưa thực sự là tấm gương về quá trình hoàn thiện mình để cán bộ, giảng viên và học viên noi theo Bên cạnh đó, năng lực ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ thông tin của đội ngũ CBQL trường chính trị còn hạn chế

(3) Năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

Có tới 24.47% ý kiến cho rằng CBQL trường chính trị chưa có khả năng phân tích tình hình và dự báo được xu thế phát triển của nhà trường Đội ngũ CBQL chưa được đánh giá cao trong xây dựng tầm nhìn, sứ mạng, các giá trị của nhà trường hướng tới sự phát triển năng lực và phẩm chất của mỗi học viên và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác ĐT, BD (11.16% loại yếu); trong tuyên truyền, quảng bá về giá trị, nâng cao vị thế của nhà trường; công khai mục tiêu, chương trình ĐT, BD, kết quả đánh giá chất lượng ĐT, BD tạo được sự đồng thuận và ủng hộ nhằm phát triển nhà trường chưa được đánh giá cao (16.21%) Một bộ phận không nhỏ CBQL trường chính trị khu vực BTB còn yếu về kỹ năng xác định mục tiêu, kỹ năng thiết kế, triển khai các chương trình hành động, kỹ năng định hướng loại yếu có tới 9.05% đến 18.07% Còn nhiều hạn chế trong công tác tham mưu, ra quyết định đúng đắn, kịp thời và dám chịu trách nhiệm về các quyết định nhằm phát triển nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện công tác ĐT, BD (14.06%) Năng lực tổ chức xây dựng kế hoạch của nhà trường phù hợp với tầm nhìn chiến lược và các chương trình hành động của nhà trường bất cập (42% trung bình và yếu) Nhìn chung, một số CBQL trường chính trị có tư duy đổi mới, năng động, sáng tạo và tâm huyết với sự nghiệp đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng Tuy nhiên, trước yêu cầu mới, không ít CBQL chưa theo kịp với thực tiễn, năng lực lãnh đạo còn hạn chế, ngại thay đổi; năng lực tham mưu, đề xuất những định hướng mang tính chiến lược trong phát triển nhà trường còn hạn chế

Biểu đồ: Tổng hợp năng lực thiết kế và định hướng và triển khai

của cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

(4) Năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

Phần lớn CBQL trường chính trị khu vực BTB được đánh giá tương đối tốt

về năng lực tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ (68%); Có năng lực trong quản

lý các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng (75.48% đến 85.39% loại tốt); có năng lực quản lý tài chính và tài sản nhà trường; năng lực xây dựng môi trường giàu tính Đảng; năng lực quản lý hành chính và thi đua khen thưởng; năng lực xây dựng hệ thống thông tin trong quản lý và năng lực kiểm tra, đánh giá được đánh giá cao Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới, năng lực quản lý của một bộ phận CBQL trường chính trị khu vực BTB vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, như: kỹ năng xây dựng môi trường làm việc đồng thuận; kỹ năng, phương pháp quản lý, chỉ đạo giảng viên theo cách tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực học viên; kỹ năng quản lý mục tiêu, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy - học; kỹ năng quản lý tài chính, nhân sự; kỹ năng xây dựng mối quan hệ phối hợp

Biểu đồ: Tổng hợp năng lực quản lý đào tạo, bồi dưỡng của cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

2.4 Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

(1) Thực trạng nâng cao nhận thức cho các chủ thể quản lý về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường chính trị khu vực Bắc Trung Bộ

Việc nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ CBQL cho chủ thể quản lý, đội ngũ CBQL và cán bộ giảng viên và học viên trường chính trị chưa được thực hiện thường xuyên; thiếu toàn diện, sâu sắc và hiệu quả chưa cao Chỉ có 12,6% ý kiến đánh giá là đã thực hiện tốt công tác này; 58% ý kiến đánh giá

là đã thực hiện nhưng chưa có hiệu quả và có tới 29,4% ý kiến đánh giá là chưa thực hiện