Một số kiến thức văn 9

Câu 1(5 điểm): Bằng sự hiểu biết của mình về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh, em hãy làm rõ ý kiến sau: Bài viết có thể trình bày theo những cách khác nhau, tập trung làm rõ cái mới cũng là nét riêng độc đáo trong Sang thu của Hữu Thỉnh về hình thức thể hiện và nội dung cảm xúc. Cụ thể nêu các ý cơ bản sau: Cảm hứng về mùa thu từng tạo nên những kiệt tác nghệ thuật, những áng thơ bất hủ. Cũng như thơ viết về mùa thu nói chung Sang thu là sự hoài cảm, luyến tiếc, bâng khuâng về những gì đã đi qua và ngỡ ngàng, xao xuyến trước những gì đang tới. Sang thu mang nét cổ điển và đượm hồn dân tộc nhưng vẫn chứa đựng nét riêng độc đáo góp phần làm mới cho thơ thu.

Một số kiến thức văn 9

Câu 1(5 điểm): Bằng sự hiểu biết của mình về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh,

em hãy làm rõ ý kiến sau:

Bài viết có thể trình bày theo những cách khác nhau, tập trung làm rõ cái mới

cũng là nét riêng độc đáo trong Sang thu của Hữu Thỉnh về hình thức thể hiện và

nội dung cảm xúc Cụ thể nêu các ý cơ bản sau:

- Cảm hứng về mùa thu từng tạo nên những kiệt tác nghệ thuật, những áng thơ

bất hủ Cũng như thơ viết về mùa thu nói chung Sang thu là sự hoài cảm, luyến

tiếc, bâng khuâng về những gì đã đi qua và ngỡ ngàng, xao xuyến trước những gì đang tới

Sang thu mang nét cổ điển và đượm hồn dân tộc nhưng vẫn chứa đựng nét riêng độc đáo góp phần làm mới cho thơ thu

- Dáng vẻ, thần thái rất riêng của Sang thu: Thơ viết về mùa thu sử dụng nhiều

ước lệ, dáng vẻ thần thái mùa thu thường có nét tiêu sơ Nét tiêu sơ ấy ta không

thấy ở Sang thu Cảnh trong Sang thu thu đẹp, vẻ đẹp dịu dàng, trong sáng, tự

nhiên không xơ xác, tiêu điều

- Nét riêng trong thi liệu, hình ảnh: Thi liệu, hình ảnh ở Sang thu vẫn có những

ước lệ (sương thu, gió thu, sông thu, chim, mây ) nhưng đã được sử dụng một cách sáng tạo (sương chùng chình, sông dềnh dàng, mây vắt nửa mình sang thu) Nhờ cách kết hợp từ ngữ đặc biệt, các hình ảnh có sức gợi cảm hơn, có hồn hơn Hữu Thỉnh đã làm mới những thi liệu về mùa thu cũng như làm mới cho thơ thu (chú ý hình ảnh đám mây vắt nửa mình sang thu: lấy cái hữu hình để diễn tả cái vô hình, một nét thu duyên dáng, tài hoa)

- Có hình ảnh ta bắt gặp lần đầu trong thơ viết về mùa thu: Hương ổi, chút

hương nồng nàn, quen thuộc của quê hương Việt Nam làm cho Sang thu vừa đượm

hồn dân tộc vừa có vẻ rất riêng, rất mới lạ

- Nét riêng của ngôn ngữ: Sang thu sử dụng nhiều từ ngữ giàu cảm giác để diễn

tả sự biến đổi tinh tế của tạo vật và hồn người sang thu: Những từ được lúc, bắt đầu, vẫn-đã, bớt diễn tả trạng thái mới bắt đầu, thể hiện sự quan sát, trực cảm tinh

tế thiên nhiên trong khoảnh khác giao mùa Các từ bỗng, hình như gợi được cái

bâng khuâng, xao xuyến của hồn người sang thu Nó cho thấy Hữu Thỉnh không chỉ quan sát mà còn cảm nhận bằng tất cả các giác quan, lắng nghe bước đi của mùa thu bằng cả tâm hồn

- Mạch vận động của hình tượng và cảm xúc trong bài thơ cũng có nét rất riêng:

Lúc đầu là tín hiệu báo mùa, đến cảnh trời đất chuyển mình và đi vào những biến đổi âm thầm trong tạo vật Không gian vận động từ nhỏ hẹp lên cao rộng hơn,

từ không gian nơi vườn ngõ đến không gian mây trời, sông nước mênh mang, và cuối cùng là không gian tâm tưởng, từ ngoại cảnh vào chiều sâu nội tâm

Tình thu: từ ngỡ ngàng đến say sưa, có chút bâng khuâng xao xuyến và sau cùng là trầm ngâm, suy ngẫm (Hình ảnh ở khổ thơ cuối chứa đựng hàm ý: con người từng trải, bình thản đón nhận những vang động, biến đổi của cuộc đời,)

3 Tiêu chuẩn cho điểm:

1 Hiểu vấn đề: (2 điểm)

- Dụng ý của nhà văn

- Tác dụng của lời thoại :

+ Thể hiện tính cách nhân vật + Miêu tả nội tâm nhân vật + Tạo sự liên kết trong văn bản

2 Dùng các lời thoại trong “ Chuyện người con gái Nam xương’’ để minh hoạ ý kiến trên (4 điểm)

- Lời thoại của Vũ Nương:

+ Lúc chia tay chồng ra trận

+ Lúc bị nghi oan + Lúc bị đuổi ra khỏi nhà + Trước khi nhảy xuống sông tự vẫn

- Lời thoại của bé Đản:

+ Khi cùng bố đi thăm mộ bà nội + Sau khi mẹ đã mất

- Lời thoại của mẹ Trương Sinh trước lúc qua đời

Học sinh phải làm rõ được dụng ý, tác dụng của các lười thoại và sự sáng tạo của nhà văn trong đó

KL:

- Khẳng định lại giá trị của lời thoại

(0.25đ)

- Đánh giá chung giá trị của tác phẩm

(0.25đ)

1 Nhận xét về Lê Minh Khuê, có người viết: “Chị viết ít nhưng lại chịu khó chắt chiu, nâng niu cái đẹp tâm hồn con người dù trong bất cứ cảnh ngộ nào”

Đọc truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”, em có nghĩ như vậy không?

2 Qua hai tác phẩm “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật và đoạn trích truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê, em có cảm nhận như thế nào về tuổi trẻ Việt Nam trong sự nghiệp chống Mĩ cứu nước

3 Vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong lao động và chiến đấu được thể hiện trong các truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”(Nguyễn Thành Long) và “Những ngôi sao xa xôi”(Lê Minh Khuê)

* Ý nghĩa nhan đề "Những ngôi sao xa xôi"

-"Những ngôi sao xa xôi" viết về ba cô gái tổ trinh sát mặt đường – Phương Định , Nho, và chị Thao

- “Những ngôi sao” chỉ là một chi tiết xuất hiện thoáng qua trong kí ức của Phương Định khi bất chợt có cơn mưa đá, gợi cho cô nhớ đến “ những ngôi sao to trên bầu trời thành phố…những ngọn điện trên quảng trường lung linh như những ngôi sao trong câu chuyện cổ tích…”

- Nhưng nhà văn lại lấy hình ảnh này để đặt cho truyện ngắn của mình Phải chăng đây chính là hình ảnh đầy chất thơ, gợi lên vẻ đẹp tâm hồn trẻ trung, mơ mộng và nhạy cảm của Phương Định? Nó còn có sức gợi liên tưởng cho người về những cô gái trong truyện Họ đẹp như “những ngôi sao xa xôi”, ẩn hiện, vượt thoát lên những khói bom, đạn lửa, cái chết để mãi lung linh, tỏa sáng trên bầu trời…

Câu hỏi: Trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” ( Thanh Hải) có câu:

“Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng”

Trong câu thơ trên từ “lộc” được hiểu như thế nào? Theo em, vì sao hình ảnh

“người cầm súng” lại được tác giả miêu tả “Lộc giắt đầy trên lưng”?

( Trích đề thi vào 10, năm học 2009-2010, Sở GD&ĐT Hà Nội)

=> Gợi ý: ( Theo cô Phạm Thị Tú Anh, GV trường THCS Đống Đa, Hà Nội )

Từ “lộc” trong câu thơ là từ có tính nhiều nghĩa

- Nghĩa gốc: là những mầm non nhú lên ở cây khi mùa xuân đến

- Nghĩa chuyển: sức sống, sức phát triển của đất nước, với nhiệm vụ bảo vệ đất nước trong những ngày đầu xuân

- Hình ảnh “Người cầm súng” lại được tác giả miêu tả “Lộc giắt đầy trên lưng” là vì: Trên đường hành quân, trên lưng người lính lúc nào cũng có những cành lá để nguỵ trang, trên đó có những lộc non mới nhú lên khi mùa xuân đến Với nghĩa

chuyển của từ “lộc”, ta cảm nhận anh bộ đội như mang trên mình mùa xuân của đất nước Anh cầm súng để bảo vệ mùa xuân tươi đẹp đó Cách diễn đạt sức sống của một đất nước vào mùa xuân với nhiệm vụ lớn lao: Bảo vệ đất nước thật cụ thể và sinh động