Lời mở đầu:Trong thời buổi hiện nay, để giữ gìn hạnh phúc gia đình cần rất nhiều yếu tố, mà quan trọng nhất chính là tình cảm, sự nhường nhịn, sự tôn trọng nhau của vợ chồng, cũng vì guồ
Trang 1Mục lục:
A Lời mở đầu: 1
B Vấn đề: 2
I Nhìn chung về vấn đề ly thân: 2
1- Khái quát chung: 2
2- Vấn đề ly thân, ly hôn và pháp luật: 4
II Nguyên nhân và những sai lầm liên quan đến ly thân: 5
III Hậu quả, hệ lụy của ly thân: 7
1- Với mối quan hệ vợ chồng: 7
2- Với con cái: 8
IV Cách giải quyết: 9
C Kết luận: 10
D Danh mục tài liệu tham khảo: 11
Trang 2A Lời mở đầu:
Trong thời buổi hiện nay, để giữ gìn hạnh phúc gia đình cần rất nhiều yếu tố, mà quan trọng nhất chính là tình cảm, sự nhường nhịn, sự tôn trọng nhau của vợ chồng, cũng vì guồng quay của cuộc sống, những mối quan tâm ngoài chăm lo gia đình, những tự trọng, những xích mích tưởng chừng nhỏ nhặt… đã dẫn tới tình trạng ly thân khá phổ biến trong thời gian gần đây
Trước khi bước vào cuộc sống vợ chồng, ai cũng mơ ước có một mái ấm gia đình hạnh phúc, ổn định, lâu bền đến trọn đời Không ai muốn
và ít ai nghĩ đến những trục trặc làm chia lìa mối duyên tình giữa cặp uyên ương
Tuy nhiên, thực tế đời sống hôn nhân gia đình lại thường diễn ra theo một logic không thuận lợi, không dễ dàng như người ta mơ tưởng,
mà ở đó luôn có sự va chạm về mọi phương diện giữa hai con người
"bằng xương, bằng thịt” với những giới hạn vốn có của con người bình thường; hay nói cách khác, ở đó hai người mới bước vào đời với tất cả những gì mơ mộng, lãng mạn của "thuở ban đầu trong tình yêu lung linh, ngọt ngào có thể sẽ vấp phải ngay "vị đắng" của "tình yêu sau hôn nhân",
sẽ phải đối mặt với những "khuyết tật" của nhau và cả những “khuyết tật" của chính mình, khiến có thể dẫn đến những chỗ "gồ ghề", "lồi lõm" của hạnh phúc, trái với sự mong đợi ban đầu
Và trong những khó khăn, trục trặc muôn thuở đó, chúng ta có thể tìm thấy bóng dáng của hiện tượng ly thân như một trong những vấn đề
"nổi cộm" của đời sống gia đình hiện đại
Bài làm sau đây sẽ giúp mọi người hiểu thêm, nhìn nhận, đánh giá đúng hơn vấn đề ly thân, từ đó rút ra một số giải pháp giúp đời sống gia đình được cải thiện
Trang 3B Vấn đề:
I Nhìn chung về vấn đề ly thân:
1- Khái quát chung:
Khái niệm ly thân thường được hiểu như là sự tạm dừng chung sống giữa cặp vợ chổng, do những bất đồng, mâu thuẫn trong gia đình,
mà thường là chưa có sự can thiệp về mặt hành chính, pháp lý từ bên ngoài (nếu như không có những sự tranh chấp, xung đột thô bạo trong gia đình) Đó là khoảng thời gian để hai người bình tĩnh nhìn nhận lại vấn đề một cách toàn diện và nghiêm túc Ly thân được hiểu như thế nào vẫn còn tùy vào suy nghĩ của mỗi người, tùy vào hoàn cảnh của từng người, từng cặp vợ chồng
Một công trình nghiên cứu sau ly hôn trong 3 năm gần đây ở Mỹ cho thấy cứ 5 người đã ly hôn thì 4 người cảm thấy cuộc chia tay của họ diễn ra quá vội vàng, 84% số người được hỏi cho rằng thủ tục ly hôn tiến hành quá nhanh đến nỗi họ còn chưa có thời gian để kiểm nghiệm xem quyết định của mình là đúng hay sai Vì thế cần cân nhắc, đưa ra quyết định đúng đắn khi cả hai vợ chồng đã có ý định ly hôn, chính là khoảng thời gian ly thân
Trong giai đoạn tiền ly hôn cả hai người đều rơi vào trạng thái căng thẳng, rất khó đối thoại bình tĩnh Họ gần như mất khả năng nhận ra lỗi lầm của chính mình và càng không có khả năng tha thứ lỗi lầm của người kia Vì thế giai đoạn ly thân sẽ giúp hai bên bình tĩnh lại, có đủ thời gian để cân nhắc, đây cũng là lựa chọn của 81,8% độc giả tham gia khảo sát trên VnExpress Ngược lại, 14,9% độc giả cho rằng ly thân chỉ làm kéo dài thời gian, không cần thiết; ly thân không hề có ý nghĩa vì hôn nhân là sự tự nguyện và nó chỉ có ý nghĩa khi mà những người trong cuộc
Trang 4còn thực sự yêu nhau Ly thân chỉ có cái vỏ bọc ngoài là hôn nhân, còn bên trong chỉ như cái cây mục ruỗng, 3,3% còn lại là ý kiến khác
Đôi khi trong thực tế, người ta quan niệm ly thân một cách đơn giản, quy rút, tĩnh tại, chỉ là sự giãn cách tạm thời, chỉ là "chuyện nội bộ" giữa cặp vợ chồng khiến có thể chủ quan, mất cảnh giác trước những diễn biến âm ỉ, phức tạp cùng những hậu quả của nó đối với hạnh phúc gia đình, đặc biệt là đối với phụ nữ và trẻ em Thực ra khái niệm ly thân bao hàm một khoảng biến thiên rất rộng lớn trong thời gian, không gian, trong những nguyên nhân dẫn đến xung đột và mức độ trầm trọng của xung đột
Ly thân có thể diễn ra dưới hình thức "hờn dỗi", tạm tách giường ngủ riêng trong vài ngày rồi lại làm lành với nhau, hoặc dưới hình thức
"chiến tranh lạnh" hàng tháng mới trở lại bình thường, hoặc có thể trường diễn hàng năm, không cùng chung sống dưới một mái nhà trong một khoảng thời gian dài Ly thân sẽ giúp vợ chồng không tiếp xúc với nhau một thời gian Họ có thể ở riêng hai người hai nơi, có thể vẫn chung nhà nhưng không chung phòng Ly thân có thể diễn ra trong những không gian hoàn toàn riêng biệt như tách nhà, thuê nhà ra ở riêng theo kiểu phương Tây, hoặc vẫn chung sống dưới một mái nhà, chỉ tách buồng hoặc tách giường, theo kiểu "sống chung nhưng ăn ngủ riêng”, hoặc
"sống chung, ăn chung nhưng ngủ riêng” Loại ly thân càng kéo dài càng khó hàn gắn và càng gần đến ly hôn hơn
Theo chuyên gia tâm lý tại trung tâm tư vấn tâm lý tình cảm, khi mâu thuẫn vợ chồng đi đến căng thẳng, mọi nỗ lực hòa giải hầu như bế tắc thì ý định ly hôn xuất hiện Nhiều người nảy sinh tâm lý giải quyết càng nhanh càng tốt, không muốn kéo dài tình trạng căng thẳng, bầu không khí gia đình ô nhiễm đầu độc con cái, để lại nhiều di hại Tuy nhiên do nhiều lý do vướng mắc như con cái, tài sản, danh tiếng mà nhiều
Trang 5gia đình chỉ dừng ở ly thân Xu hướng này đang xuất hiện ngày càng nhiều tại các khu vực thành thị
2- Vấn đề ly thân, ly hôn và pháp luật:
Hiện nay pháp luật nước ta chưa có chế định về ly thân, Luật Hôn nhân và gia đình nước ta chỉ quy định thủ tục kết hôn và ly hôn Ly hôn là quan hệ pháp luật, còn ly thân chỉ là quan hệ xã hội Vì luật không quy định nên không có một định nghĩa chính xác về ly thân, cũng không có cơ quan, tổ chức nào đứng ra giải quyết cho ly thân theo hướng ra quyết định hoặc bản án công nhận cho ly thân
Nếu chưa có bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án về việc ly hôn của 2 vợ chồng thì hai vợ chồng vẫn được xem là còn duy trì mối quan hệ
vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân Theo Điều 85 Luật Hôn nhân và gia đình: Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu tòa án giải quyết việc ly hôn
Tuy là ly thân, là không sống chung… nhưng theo quy định của pháp luật quan hệ vợ chồng vẫn tồn tại, nên một trong hai bên nếu muốn kết hôn với người khác phải có quyết định ly hôn của tòa án thì mới đủ điều kiện kết hôn Điều 10 của Luật Hôn nhân và gia đình có quy định những trường hợp cấm kết hôn, trong đó có trường hợp “Cấm người đang có vợ hoặc có chồng” kết hôn với người khác Hội đồng thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao đã hướng dẫn rõ “người đang có vợ hoặc có chồng là người đã hết hôn với người khác theo đúng quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nhưng chưa ly hôn” Ly thân là một trong những trường hợp đó Nếu qua quá trình ly thân mà tình trạng vợ chồng vẫn trầm trọng, vợ hoặc chồng vẫn chứng nào tật nấy, không cảm thông, tha thứ cho nhau, không khắc phục lỗi lầm, không dung hòa khi ấy, các bên có thể xin ly hôn
Trang 6Ly thân là con dao hai lưỡi, ly thân là để hướng đến sự đoàn tụ, chứ không phải để hướng đến ly hôn Với ý nghĩa đó, ly thân không phải
là bước đệm để ly hôn Tuy nhiên, nếu sau một thời gian ly thân mà các bên vẫn không thể nào đoàn tụ được, lúc đó ly thân là cơ sở để tòa án xem xét giải quyết cho ly hôn
II Nguyên nhân và những sai lầm liên quan đến ly thân:
Ly thân có thể xuất phát từ những sự hiểu nhầm, những bất đồng trong quan điểm, cách sống, những tình huống ghen tuông phản bội, những sự đối xử thô bạo với nhau Những nguyên nhân gắn với sự xúc phạm nặng nề về nhân cách thường đẩy ly thân đến đích ly hôn nhiều hơn
là hàn gắn
Những lý do không xác đáng: Đây là trường hợp của những phụ
nữ hay hờn dỗi từ những lý do nhỏ nhặt như từ cách ứng xử vụng về, những lời bông đùa vô tình của chồng, từ những mối nghi ngờ, ghen tuông không có bằng chứng gì Cách làm của họ là hờn dỗi rồi ly thân ngắn hạn vài hôm, chờ chồng khẩn nài làm lành rồi mới thôi Ở đây tình huống thường không trầm trọng nhưng có một xu hướng sai lầm khá nguy hiểm cho hạnh phúc gia đình là có những phụ nữ coi việc ly thân như một hình phạt mỗi khi chồng làm trái ý mình và coi chuyện "chung chăn gối" là phần thưởng dành cho chồng Về nguyên nhân này, người vợ hay mắc phải hơn là người chồng, cũng do một phần mâu thuẫn, trái ngược tính cách giữa phụ nữ và đàn ông
Ly thân không tuyên bố lý do hoặc "đánh tráo" lý do: Khác với
trường hợp trên, trường hợp này có thể có những lý do trục trặc rõ nét trong quan hệ vợ chồng, đáng thành vấn đề bàn bạc, nhưng trước tình huống này có những phụ nữ tỏ thái độ tức giận một cách im lặng và ngay lập tức ly thân không tuyên bố lý do tại sao
Trang 7Cũng có một xu hướng khác là có giải thích cho vợ (chồng) về quyết định ly thân nhưng lại không nói đúng lý do như nó vốn có, mà tìm cách "đánh tráo" lý do Chẳng hạn như, thay cho việc nói thẳng ra rằng
"vì em cư xử như vậy" hay "vì em có những biểu hiện như vậy mà tôi không hài lòng " thì người chồng lại nói: "Dạo này tôi mệt lắm, tôi cần yên tĩnh!"; hay như người vợ: “tôi phải ngủ riêng với con để còn gọi nó dậy đi học buổi sáng!", hoặc thậm chí nói: "nằm cạnh anh, anh hay ngáy
to, tôi ngủ không được"
Vờ như không có chuyện gì xảy ra: Đó là trường hợp ly thân
giữa những cặp vợ chồng muốn cư xử lịch sự, có văn hoá Họ giải quyết
rõ ràng vấn đề ly thân, không có gì mập mờ, né tránh giữa hai người.Và
sử dụng ý tốt đẹp đó, họ cùng "ký tắt" một bản "hợp đồng dài hạn": luôn luôn tỏ cho con cái thấy là bố mẹ vẫn sống hạnh phúc bên nhau, không có chuyện gì bất thường xảy ra cả nhưng "màn kịch giả vờ không ly thân"
do những nhân vật đang phải thực sự ly thân đóng, dù có tài "dàn dựng" đến mấy cũng không lọt qua được cặp mắt tò mò và nhạy cảm của các khán giả nhỏ tuổi thường trực trong gia đình
Thiếu chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của pháp luật: Cũng theo
lôgíc coi ly thân chỉ là "chuyện nội bộ" của cặp vợ chồng mà người vợ hoặc người chồng thường mắc sai lầm không chủ động dự báo và chuẩn
bị giải pháp ứng xử cho những tình huống gay cấn có thể xảy ra và rất cần đến sự can thiệp của pháp luật như: sự tranh chấp về con cái, về tài sản để chuẩn bị cho ly hôn, những hành vi bạo lực mà họ thường để cho
sự việc xảy ra rồi mới tìm cách giải quyết
Thậm chí cũng có những phụ nữ lặng lẽ cam chịu một cách phi lý những sự đối xử thô bạo thường diễn trong thời kỳ ly thân với lý do là
"không muốn để cho người ngoài biết", "không muốn vạch áo cho người xem lưng"; "cố gắng chịu đựng trong khi chờ đợi vấn đề được sáng tỏ"
Họ không thấy rằng những cách nghĩ sai lầm như vậy vô hình chung đã
Trang 8tiếp tay cho những kẻ quen thói giải quyết bất động, xung đột bằng bạo lực
Do tình cảm vợ chồng đã phai nhạt, hoặc giữa hai bên không còn tình cảm, nhưng vì gia đình, dư luận, trách nhiệm, vì sợ người con bị ảnh hưởng tâm lý và sự thiếu vắng tình cảm của cha mẹ của con trai cả hai đã chọn cuộc sống ly thân… nên họ không muốn có can thiệp về mặt hành chính, pháp luật
Và còn một lý do quan trọng: Người vợ và người chồng coi ly thân
là cách để biết rõ có thật sự cần ly hôn, khi hai bên đã có ý định ly hôn
III Hậu quả, hệ lụy của ly thân:
Loại ly thân lâu dài dưới một mái nhà có thể dẫn đến những hậu quả nặng nề cho quan hệ vợ chồng và cho việc giáo dục con cái hơn cả ly hôn Hãy dè chừng, bởi đã có những bài học sai lầm về sự lạm dụng kiểu
"ly thân - hờn dỗi" của phụ nữ như thế này, vì nó đánh vào giới hạn cuối cùng của lòng kiên nhẫn và tính tự ái của đàn ông
1- Với mối quan hệ vợ chồng:
Cách ứng xử im lặng hoặc đánh tráo khái niệm càng làm cho tình huống trở nên trầm trọng, vì nó chặn đứng ngay tử đầu con đường đối thoại để làm sáng tỏ vấn đề, khiến ly thân không đạt đến mục đích như mong muốn
Không ít người cho rằng ly thân là giải pháp tốt Nó tạo ra một xa cách để tái tạo tình cảm, để cả hai có đủ thời gian cảm thấy thiếu nhau, cần có nhau trong cuộc đời này hay không Nhưng nói như thế là mới chỉ thấy một mặt của vấn đề Chính cái khoảng thời gian xa cách ấy tạo điều kiện để mỗi người lại thiết lập những mối quan hệ mới khiến người ta ngày càng xa nhau hơn và ly thân trở thành bước đệm của ly hôn
Trang 9Cuộc sống hai mặt khiến người trong cuộc sẽ chịu nhiều mất mát,
họ phải hy sinh khao khát cá nhân, không được sống cuộc sống tự do của chính mình Hơn nữa, khi sống ly thân mà vẫn còn những quan hệ, ràng buộc, hai người sẽ rất dễ va chạm, dẫn đến xúc phạm lẫn nhau Khi đó, cuộc sống trở nên vô cùng căng thẳng, con người phải chịu stress nặng
nề Mái ấm hạnh phúc ngày nào trở thành nhà giam của mỗi người Và khi đầu óc quá căng thẳng, phải suy nghĩ nhiều hai người sẽ không còn sự cân bằng tâm lý, không đủ khả năng để sáng tạo, làm việc
2- Với con cái:
Các công trình nghiên cứu tâm lý trẻ em cho thấy, những trường hợp bố mẹ đóng kịch như vậy thường làm tăng mức độ rối nhiễu tâm lý của trẻ trầm trọng lên rất nhiều so với trường hợp bố mẹ cho trẻ biết sự thật một cách đàng hoàng, cùng giúp cho trẻ giải quyết "mặc cảm tội lỗi" (vì khi bố mẹ có xung đột, trẻ nhỏ thường nghĩ rằng do chúng mà bố mẹ
"không ổn" với nhau), cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm với trẻ một cách cụ thể và thiết thực
Đối với con cái sự hạnh phúc giả tạo này sẽ cực kỳ nguy hiểm Bởi khi đứa con phát hiện ra, những gì cha mẹ chúng đối xử với nhau chỉ là một vở kịch thì chúng sẽ hụt hẫng, sụp đổ niềm tin Tiến sĩ xã hội học Hoàng Bá Thịnh nhận định: "Điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý của người con Vì khi cha mẹ - những người thân cận và đáng tin nhất mà còn lừa dối thì sẽ chẳng còn gì đáng tin nữa Và như vậy giải pháp ly thân trở thành quyết định sai lầm lớn, còn nguy hiểm hơn cả ly hôn
Trang 10IV Cách giải quyết:
Thực ra trong những tình huống ly thân như vậy, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của pháp luật là hoàn toàn chính đáng và cần thiết Nó không chỉ nhằm bảo vệ nhân quyền cho phụ nữ mà còn bảo vệ quyền của trẻ em được sống và phát triển bình thường trong một bầu không khí gia đình thuận lợi, không có những xung đột, bạo lực gay gắt giữa bố mẹ
Cả hai bên nên thực sự bình tĩnh nhìn nhận lại mối quan hệ vợ chồng, không nên nghĩ rằng mình là hoàn toàn đúng, người kia hoàn toàn sai, đôi khi lại chính bản thân mình đã làm cho mối quan hệ vợ chồng xấu
đi, hoặc lý do xuất phát từ cả hai người Đành rằng ly thân là một giai đoạn để "thử lửa" trong hôn nhân sau một thời gian chung sống không hòa hợp và những người trong cuộc vẫn mong muốn "sau cơn mưa trời lại sáng", nhưng nếu vẫn không thể quay về thì nên giải thoát cho nhau để mỗi người tự tìm hạnh phúc mới Không nên vì một lý do gì đó mà làm khổ nhau và tự đánh mất cơ hội tìm hạnh phúc thật sự của mình