Kiểm soát rủi ro Lập kế hoạch thực hiện dự án 2 Kiểm soát rủi ro Rủi ro là một sự kiện có thể đe doạ và cản trở dự án thực hiện những mong muốn đã được xác định trong tài liệu dự
Trang 1Bài 11 Quản lý Rủi ro
Kiểm soát rủi ro Lập kế hoạch thực hiện dự án
2
Kiểm soát rủi ro
Rủi ro là một sự kiện có thể đe doạ và cản trở dự
án thực hiện những mong muốn đã được xác
định trong tài liệu dự án
Kiểm soát rủi ro nhằm ngăn chặn và giảm thiểu
những tổn thất do rủi ro gây ra cho dự án
Trang 2Lập kế hoạch thực hiện dự án 3
Tại sao lại cần quản lý rủi ro
Tất cả các dự án đều phụ thuộc vào rủi ro
Tiến trình sẽ không đúng theo kế hoạch trong một số
giai đoạn của dự án
Rủi ro không thể được loại trừ triệt để
Chạy theo: thụ động, sai đâu sửa đó, cố gắng loại bỏ
rủi ro khi đã xảy ra, giảm thiểu hậu quả tiêu cực của
những rủi ro đã xảy ra
Phòng ngừa: chủ động, cố gắng nhận dạng và phân
tích các rủi ro, đưa ra các biện pháp quản lý rủi ro
Quản lý rủi ro
Trang 3 Rủi ro (risk) là “sự mất mát hoặc tổn thương có thể
xảy ra”
Quản lý rủi ro dự án là một nghệ thuật va những
nhận biết khoa học , là nhiệm vụ, và sự đối phó với
những rủi ro thông qua hoạt động của một dự án và
những mục tiêu đòi hỏi quan trọng nhất của dự án
Khái niệm quản lý rủi ro
Quản lí rủi ro :
Thường không được chú ý đến trong các dự án
Nhưng nó giúp cải thiện được thành công của dự án
trong việc lựa chọn những dự án tốt , xác định phạm vi
dự án , và phát triển những ước tính thực tế
Mục đích của việc quản lý rủi ro dự án là giảm thiểu
khả năng rủi ro trong khi đó tăng tối đa những cơ hội
tiềm tàng
Tầm quan trọng của quản lý rủi ro
Trang 4 Các câu hỏi cần đề cập trong kế hoạch quản lí rủi ro:
Tại sao điều quan trọng là có/không tính rủi ro này trong
mục tiêu dự án
Cái giò là rủi ro đặc thù, các kết xuất về ngăn chặn rủi ro?
Rủi ro này có thể ngăn chặn như thế nào.Ai thực hiện?
Khi nào là mốc thời gian chính trong các tiếp cận rủi ro
Đặt vấn đề
Quy trình quản lý rủi ro
Xây dựng và triển khai kế hoạch quản lí rủi ro
Giám sát và cập nhật các tài liệu rủi ro
Lập thành văn bản các rủi ro
cụ thể
Xác định mức
rủi ro ban đầu
của dự án
Tiến hành phân tích ảnh hưởng rủi ro
Bước 1
Bước 3
Bước 4 Bước 2
Trang 5 Xây dựng kế hoạch và chiến lược tổng thể quản lý phòng
chống và đương đầu với rủi ro, có bộ phận chuyên trách
thường xuyên
Theo dõi nhận dạng các rủi ro có thể có hoặc đã xuất hiện
Phân tích các rủi ro đã được nhận dạng nhận biết khả năng
chúng có thể xảy ra, xảy ra như thế nào, đưa ra các giải
pháp/PA đối phó
Giám sát việc thực hiện các biện pháp quản lý rủi ro phát
hiện bất cập giữa KH và thực tiễn, điều chỉnh để giải pháp
vận hành hữu hiệu và hiệu quả
Quy trình quản lý rủi ro
Lập kế hoạch thực hiện dự án
10
Lập biểu phân tích rủi ro
Mô tả Giả thiết Xác suất ảnh
hư ởng
Phản ứn
g
[1] [2] [3] [4] [5]
Mô tả: Xác định vấn
đề (rủi ro)
Giả thiết: Hoàn cảnh
có thể làm xuất hiện rủi ro
Xác suất: Ước lượng khả năng xuất hiện (%)
Đánh giá ảnh hưởng đối với dự án
Cách giải quyết (đối sách)
Trang 6 Phân loại rủi ro dự án:
vốn có sẵn
liên quan đến các vấn đề
dự án có thể quản lý nhưng không thể loại trừ loại rủi ro
này
Acquired
liên quan đến các giải pháp
dự án phải kiểm soát trên những rủi ro vốn có và cả
những rủi ro lan rộng
Xác định các mức rủi ro ban đầu của
dự án (bước 1)
Kiểm soát rủi ro
Xác định rủi ro
Xác định ra những sự kiện không mong muốn có thể
xảy ra (gọi là những đe doạ)
Chú ý: Có 2 loại rủi ro (đe doạ):
Rủi ro không thể dự đoán trước (hoả hoạn, có người
chết đột tử, khủng bố, ), hoặc xác suất xảy ra quá
thấp
Rủi ro có thể dự đoán trước
=> Chỉ nên nghĩ đến những loại rủi ro có thể dự đoán
được
Trang 7 Một nữ nhân viên nghỉ sinh con (dự đoán trước được)
Mất trộm (không dự đoán trước được)
Một nhân viên được cơ quan bố trí cho đi học ở nước
ngoài trong nhiều tháng (đoán trước được)
Một kỹ sư giỏi bỏ sang cơ quan (hoặc Công ty) khác (phải
dự đoán trước)
Một nhân viên nào đó bị tai nạn giao thông, tai nạn lao
động (không dự đoán được)
Máy tính bị virus (phải lường trước)
Kiểm soát rủi ro
Ví dụ:
Giá thuê văn phòng tăng (dự đoán được)
Thủ trưởng phải họp quốc hội trong nhiều tuần, không ai
ký tờ trình (dự đoán được)
Thay đổi bộ máy lãnh đạo, ban lãnh đạo mới có thể không
theo dõi dự án từ đầu, không tạo điều kiện thuận lợi (dự
đoán được???)
Hàng hoá, thiết bị về muộn hơn so với dự kiến (dự đoán
được)
Tiền mất giá (dự đoán trước)
v.v
Kiểm soát rủi ro
Ví dụ:
Trang 8 Mô tả
lý do
Hậu quả
Xác suất
các hoạt động phòng ngừa và bất ngờ
Chỉ ra các loại rủi ro cụ thể (bước 2)
Xác định điều kiện xuất hiện rủi ro;
Xác định mức độ và phạm vi/tầm ảnh hưởng của rủi ro
tới chi phí, tiến độ, chất lượng DA;
Xác định những đối tượng bị tác động bởi rủi ro
Nhận biết rủi ro
Trang 9Quản lý rủi ro 17
Nhận biết rủi ro
Nhận biết rủi ro là quy trình nắm bắt những gì không
thỏa mãn tiềm tàng từ bên ngoài liên quan tới mỗi
dự án
Một số phương pháp nhận biết rủi ro:
Phỏng vấn
Phát huy trí tuệ dân chủ
Phân tích Mạnh – Yếu – Thời cơ – Nguy cơ
Nhận biết rủi ro
Trang 10 Các rủi ro liên quan tới môi trường DA
Các rủi ro liên quan tới việc thực hiện DA
Các rủi ro liên quan tới môi trường, an toàn lao động,
sức khỏe lao động
Các rủi ro về thời gian, tiến độ thực hiện dự án
Các rủi ro về chi phí thực hiện dự án
Các rủi ro với xã hội
Nhận biết rủi ro
Về tính chất rủi ro:
Đánh giá khả năng , tác động rủi ro để xá định quy mô
của PM
Có thể đánh giá trực giác và kinh nghiệm
Về mức độ rủi ro
Mức rủi ro cao hay thấp phụ thuộc vào quy mô dự án
phần mềm
Phân tích rủi ro
Trang 11 Định tính: mô tả rủi ro về bản chất, tính chất, mức độ và
phạm vi ảnh hưởng tới chất lượng dự án nếu rủi ro xảy ra
Sắp xếp các rủi ro đã được nhận biết theo thứ tự ưu tiên cần
xử lý
Lên sơ đồ nguyên nhân – hậu quả
Đánh giá mức độ và tầm ảnh hưởng của mỗi rủi ro dựa trên
kinh nghiệm
Phân tích xu hướng phát triển của rủi ro
Lập danh sách các rủi ro cần phải theo dõi chặt chẽ thường
xuyên
Phân tích SWOT của doanh nghiệp đối với mỗi rủi ro
Phân tích định tính
Phân tích định tính
Trang 12Quản lý rủi ro 23
Phân tích định tính
Định lượng: khả năng có thể xảy ra, thiệt hại tài chính khi xảy ra
Lượng hoá các tác động tiêu cực của rủi ro tới dự án thành các
con số tài chính để quản lý
Đánh giá xác suất và mô hình phân phối xác suất xảy ra rủi ro của
dự án
Ước tính mất mát thiệt hại tài chính khi rủi ro thực sự xảy ra
Thể hiện số liệu: Xây dựng ma trận tác động và xác suất của rủi ro
Lập mô hình bài toán quản lý:
Phân tích độ nhạy khi số liệu đầu vào biến động;
Phân tích về mặt tài chính sơ đồ nguyên nhân – kết quả;
Sử dụng kỹ thuật tối ưu hoá hoặc mô phỏng để đưa ra các quyết định
quản lý
Phân tích định lượng
Trang 13Quản lý rủi ro 25
Phân tích định lượng
Phân tích nguyên nhân - hậu quả
Trang 14Lập kế hoạch thực hiện dự ỏn 27
Phõn tớch ảnh hưởng (bước 3)
Sử dụng quy trình lập thành văn bản và
thông qua
Chỉ định một giá trị cho:
–sự ảnh hởng
e.g 1 (nhỏ) to 5 (chính)
–khả năng xảy ra
e.g 1 (từ xa) đến 10 (có thể)
5 có thể là 50:50
Duy trì một danh sách xếp hạng các rủi ro
dự án
Xỏc định xỏc suất xuất hiện (thấp, trung bỡnh, cao) đối
với những đe dọa
Mụ tả tỏc hại đến kỹ thuật, tiến triển cụng việc và tài
chớnh của dự ỏn (cú thể quy ra thời gian và tiền bạc thỡ
càng tốt)
Kiểm soỏt rủi ro
Đỏnh giỏ (phõn tớch) rủi ro
Trang 15Lập kế hoạch thực hiện dự án
29
Bảng phân loại độ nguy hiểm
Tác động đến DA Thấp Trung bình Cao
Khả
n
ă
n
g
Xảy
r
a
70-
90%
Trung bình (TB)
(KCN)
40-60% Thấp Cao Không chấp nhận
(KCN)
10-30% Thấp Trung bình
(TB)
Cao
Sau khi nhận biết được mức độ rủi ro , bạn phải quyết
định như thế nào ?
4 chiến lược chính:
Tránh rủi ro
Chấp nhận rủi ro
Thuyên chuyển rủi ro
Giảm nhẹ rủi ro
Kế hoạch đối phó rủi ro
Trang 16 Điều hòa rủi ro
Tìm cách giảm thiểu khả năng rủi ro xảy ra hoặc giảm
nhẹ thiệt hại khi rủi ro thực sự đã xảy ra
DA có mức bất trắc thấp nên cho tiến hành sớm và
nhanh Có thưởng tiến độ
Dự án có nhiều bất trắc: Hợp đồng dựa trên tiến độ thực
hiện
Kế hoạch đói phó rủi ro
Lập kế hoạch phòng ngừa rủi ro
Lập kế hoạch phòng ngừa rủi ro
(Contingency Planning)
Lập biểu phân tích rủi ro
Liệt kê các giả thiết
Cần được sự ủng hộ của những người chịu tác động
của rủi ro
Với những "sự cố" đã xẩy ra mà không dự kiến được,
cần ghi lại nhật ký
Trang 17Hướng dẫn hành động ngăn ngừa
Quản lý kiểm soát việc thực hiện dự án
Bảo đảm rằng chi phí sẽ
thấp hơn chi phí của nguy
cơ rủi ro
Bảo đảm rằng chi phí sẽ
thấp hơn chi phí của hành
động bất ngờ
Điều đặc biệt quan trọng
là sẽ không xảy ra hành
động bất ngờ
Đưa ra đào tạo bổ sung cho các lập trình viên (để giảm rủi ro tiềm năng) hoặc
Thuê hợp đồng với các lập trình viên có nhiều kinh nghiệm (loại bỏ rủi
ro tiềm năng)
Quản lý kiểm soát việc thực hiện dự án
Quản lý rủi ro hiệu quả cần:
Phòng ngừa hơn là chữa trị
Đánh giá rủi ro theo thời kỳ trong suốt vòng đời của dự
án
Kết hợp chặt chẽ một quy trình liên tục về xác định rủi
ro, phân tích, quản lý và rà xét
Không đi quá giới hạn và kết thúc không chính xác!
Mức hợp lý của quản lý rủi ro chuẩn sẽ không tốn những
nỗ lực vô lý
Trang 18Quản lý kiểm soát việc thực hiện dự án
Thuyền trưởng lạc quan
Quản lý kiểm soát việc thực hiện dự án
Thuyền trưởng lạc quan
Trang 19Quản lý kiểm soát việc thực hiện dự án
Thuyền trưởng lạc quan
Kết quả chính là điều chỉnh hoạt động , yêu cầu thay đổi dự
án, cập nhật kế hoạch mới
Phải kiểm soát rủi ro ở từng giai đoan, kết hợp với các
chiến lược làm giảm nhẹ rủi ro
Kết hợp chặt chẽ một quy trình liên tục về xác định rủi ro ,
phân tích ,quản lý, rà xét
Chú ý:
Phòng ngừa hơn chữa
Dự án càng lớn rủi ro càng cao
Không thể loại bỏ triệt để được rủi ro mà chỉ hạn chế mức độ
của rủi ro
Giám sát và kiểm soát rủi ro
Trang 20Quản lý kiểm soát việc thực hiện dự án
Cần ghi lại nhật ký
Mô tả Độ quan
trọng Người chịu trách nhiệm
Ngày giải quyết
[1] [2] [3] [4]
Mô tả, thuật lại sự
cố
Tầm quan trọng của
sự cố
Tên người giải quyết
sự cố
Thời gian vấn đề đã được hay sẽ được giải quyết
Dự án càng lớn thì rủi ro càng nhiều
Việc dự báo rủi ro phụ thuộc vào kinh nghiệm QLDA
của người PM
Kiểm soát rủi ro không nhằm loại bỏ rủi ro, chỉ nhằm
hạn chế tối thiểu thiệt hại của rủi ro
Không thể loại trừ được triệt để
Không phải cứ tập trung hết sức để ngăn chặn và đề
phòng rủi ro đã là tốt, vì có thể phải trả giá đắt, nếu
rủi ro không xảy ra
Kiểm soát rủi ro
Kết luận