Đại cách mạng Pháp 1789

Vua có quyền quyết ñịnh mọi công việc ñối nội, ñối ngoại, bổ nhiệm và cách chức các bộ trưởng và nhân viên nhà nước, ban hành và huỷ bỏ các ñạo luật trừng phạt và ân xá… Công cụ thống tr

Khi chế ñộ phong kiến ñã phát triển ñến ñỉnh cao và dần trở lên lạc hậu,

không những không còn phù hợp với sự tiến triển của kinh tế xã hội mà còn trở lên

kìm hãm và ngăn chặn sự phát triển của lực lượng sản xuất thì tất yếu nó sẽ bị thay

thế bởi một chế ñộ xã hội khác tiến bộ hơn ñể phù hợp với sự phát triển của kinh tế

xã hội, phù hợp với quy luật của lịch sử - ñó là chế ñộ tư bản chủ nghĩa

Thế kỉ XVIII là bước ngoặt vĩ ñại trong lịch sử thời cận ñại Trừ Anh và Hà

Lan ra thì chế ñộ phong kiến còn thống trị ở hầu hết các nước ở Châu Âu Nhưng

trong lòng chế ñọ phong kiến thối nát ñó ñã chứa ñựng những mầm mống báo hiệu

sự sụp ñổ của nền quân chủ ñó Nước Pháp là một nước có mâu thuẫn giữa lực

lượng sản xuất mới và quan hệ sản xuất cũ ñã biểu hiện cao ñộ, có chứa những

cuộc ñấu tranh quyết liệt, mạnh mẽ không thể tránh khỏi một cuộc cách mạng

Trong thời gian 200 năm tiến triển của chế ñộ chuyên chế ở Pháp, chính

quyền quân chủ ñã ñược mở rộng và củng cố, ñể ñạt ñến ñỉnh phát triển rạng rỡ

nhất thời Lu – i XIV – thời “vua mặt trời” (1643 – 1715) Nhưng ngay từ những

năm cuối cùng của triều vua này thì chế ñọ chuyên ché ñã bắt ñầu suy vong

Nguyên nhân của sự suy vong này tất nhiên không phải do những người kế vị Lu –

i XIV: Lu – i XV (1715 – 1774) – Lu – i XVI (1774 – 1792) kém cỏi hơn, mà ñó

là sự thay thế một chế ñộ xã hội lạc hậu bằng một chế ñộ xã hội tiến bộ hơn

I Tình hình nước Pháp trước cách mạng

Chủ nghĩa tư bản ñã phát sinh ở Pháp vào cuối thế kỉ XVI Chậm chạp và

từng bước tiến lên trong lòng xã hội phong kiến, nó dã phát triển ñầy ñủ và chin

muồi vào những năm cuối thế kỉ XVIII Những mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất

mới và trật tự phong kiến thống trị ñã bước vào một giai ñoạn ngày càng gay gắt

những mâu thuẫn ấy bùng nổ trên mọi mặt

1 Chế ñộ chính trị ở Pháp trước cách mạng

Trước cách mạng, nước Pháp là một nước quân chủ chuyên chế phong kiến

Nhà vua nắm mọi quyền hành, hầu như không chịu sự kiểm soát nào Vua có quyền

quyết ñịnh mọi công việc ñối nội, ñối ngoại, bổ nhiệm và cách chức các bộ trưởng

và nhân viên nhà nước, ban hành và huỷ bỏ các ñạo luật trừng phạt và ân xá…

Công cụ thống trị của nhà nước phong kiến gồm có quân ñội, cảnh sát và nhà

thờ

Tổ chức hành chính trong nước cũng tập trung vào tay vua Vua có quyền cử

quan lại thân tín nhất về làm tổng quản ñịa phương Hầu hết các chức vụ trong bộ

máy nhà nước ñều ñược ñem bán Cách tuyển chọn như vậy làm cho nhà nuứơc trở

thành gánh nặng cho nhân dân vì tính quan liêu, tham nhũng và bất công của nó,

khiến cho có người phai kêu lên rằng “triều ñình là mồ chôn của quốc gia”

2 Tình trạng nông nghiệp và quan hệ ruộng ñất

Vào thế kỉ XVIII mặc dù Pháp là một trong những nước tiên tiến ở Châu Âu,

chỉ kém Anh về mặt kinh tế, nhưng 90% dân số Pháp là nông dân, cơ sở kinh tế của

Pháp là nông nghiệp thì lạc hậu, năng suất thì lại bị thấp kém Tình trạng bất lợi của

nông nghiệp Pháp trước cách mạng là một trong những hậu quả của sự tồn tại dai

dẳng của chế ñộ phong kiến, ăn sâu, bám rễ vào nông thôn Pháp và ngày càng trở

lên lỗi thời, phản ñộng

Ruộng ñất ở Pháp trên danh nghĩa thuộc quền sở hữu của vua Nhà vua lấy

ruộng ñất ñó phong cấp cho quần thần Những ñất ñai ñó ñược sử dụng dưới hai

hình thức Thường thường chúa phong kiến giữ lấy một phần nhỏ làm lãnh ñịa, rồi

phát canh cho nông dân ñể thu tô Phần còn lại thì ñược canh tác theo chế ñộ vĩnh

ñiền nông nô Nông dân lao ñộng trên mảnh ñất ñó nhưng không có quyền sở hữu,

phải nạp cho lãnh chúa một thứ thuế “xăng” nhất ñịnh

Tóm lại, trong nông nghiệp Pháp cuối thế kỉ XVIII, những tập quán phong

liến trung cổ cũ còn thống trị dưới hình thức thô bạo và dã man nhất; chúa ñất hết

sức ngoan cố bám lấy tập quán cổ lỗ của cha ông trong quan hệ ñối với nông dân

Chính sự bóc lột không thương tiếc ñó của lãnh chúa ñã làm cho những sáng

kiến của người nông dân bị vùi lấp, những hào hứng tăng gia sản xuất bị tiêu tan

Sự suy vi của nền nông nghiệp Pháp ngày càng lộ rõ hơn; giá nông phẩm bị

giảm sút Hởu quả là thu nhập của ñịa chủ bị giảm, thúc ñẩy họ tìm nguồn thu nhập

mới Nhưng thay vì cải tiến nền nông nghiệp ñã quá lạc hậu thì da số các ñịa chủ lại

nhờ ñến phương sách mà họ cho là ñơn giản nhất, thông dụng nhất ñó là bóc lột

người nông dân Họ tìm mọi cách ñể chiếm ñoạt ruộng ñất, tăng thuế Kết quả là

trước cách mạng, nền kinh tế nông nghiệp ngày càng suy sụp, nông dân phá sản

phải ñi lang thang ñể kiếm ăn, nạn ñói diễn ra liên tiếp Do dó, giải phóng khỏi ách

phong kiến là một yêu cầu cấp thiết của nhân dân Pháp lúc ñó và giải quyết vấn ñề

ruộng ñất ñã trở thành vấn ñề cơ bản của cách mạng

3 Sự phát triển công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa và những trở lực

của nó

Cuối thế kỉ XVIII, nền công thương nghiệp Pháp trên ñà phát triển mặc dầu

còn thua kém Anh Các công trường thủ công tư bản chủ nghĩañược phổ biến rộng

rãi.Nhiều ngành công nghiệp cũ ñược mở rông trên quy mô cũ, nhiều ngành công

nghiệp mới ñược ra ñời và nhanh chóng ñược mở rộng phá triển Sản lượng công

nghiệp dã ñóng vai trò quan trọng trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Sự phát triển công thương nghiệp ñã làm cho bộ mặt của các thành phố thời

trung cổ thay ñổi hẳn Thủ ñô Paris với 50 vạn dân, là một thành phố nổi tiếng thế

giới về sản xuất mĩ phẩm

Trong khi ñó, chế ñộ phong kiến áp dụng những quy chế khắt khe như thuế

nặng, sự kiểm soát chặt chẽ, sản xuất theo khuân mẫu bắt buộc, số lượng sản phẩm

và nhân công bị hạn chế…ñã ngăn cản sự phát triển công thương nghiệp Hình thức

tổ chức sản xuất phổ biến là các công trường thủ công phân tán Công trường thủ

công tập trung tơng ñối ít nhưng có một ý nghĩa kinh tế ñáng kể Ngoài những công

trường của nhà nước, nhiều công ti ñứng ra kinh doanh, tập trung công nhân và

bước ñầu sử dụng máy móc

Nhìn chung, cuối thế kỉ XVIII, các ngành công thương nghiệp ñã phát triển

mạnh mẽ, yếu tố tư bản chủ nghĩa ngày càng rõ rệt Nhưng chế dộ phong kiến ñã

cản trở sự phát triển ñó Cho nên xoá bỏ sợi dây ràng buộc của phong kiến ñối với

nền công thương nghiệp ñã thành một yêu cầu khách quan, tất yếu của lịch sử

4 Tình hình xã hội Pháp

Trong xã hội Pháp lúc bấy giờ tồn tại ba ñẳng cấp tăng lữ, quý tộc và ñẳng

cấp thứ ba Quý tộc và tăng lữ chỉ chiếm 1% dân số nhưng mọi ñặc quyền ñặc lợi

lại rơi vào tay số ít người này Trong khi ñó ñảng cấp thứ ba chiếm tới 99% dân số

nhưng bị tước ñoạt mọi quyền chính trị, không ñược ham gia các cơ quan nhà

nước, bị phụ thuộc và phải phục vụ cho các ñẳng cấp có ñặc quyền

Cùng với sự phát triển của công thương nghiệp, ñến cuối thế kỉ XVIII, giai

cấp tư sản ñã trở thành một giai cấp có thế lược về kinh tế Bọn quý tộc thiếu tiền

ñể ăn chơi, do vậy phải vay nợ của các nhà tư sản này.triều ñình trở thành con nợ

của họ Giai cấp tư sản vừa giàu có lại vừa có học Họ học hỏi ñể phục vụ cho việc

kinh doanh, chống lại nhà thờ và ñòi hỏi quyền lợi chính trị Họ muốn tham gia

chính quyền, muốn xoá bỏ những luật lệ ngặt nghèo của nhà nước quân chủ chuyên

ché, muốn mở ñường cho công thương nghiệp phát triển Điều ñó hoàn toàn phù

hợp với nguyện vọng và lợi ích của ñại ña số quần chúng nhân dân Cho nên, họ trở

thành kẻ ñại diện cho quyền lợi của ñảng cấp thứ ba Và vì ñịa vị kinh tế, là kẻ ñại

diện cho phương thức sản xuất mới nên họ sẽ trở thành người lãnh ñạo cuộc các

mạng tư sản

Giai cấp tư sản gồm nhiều tầng lớp khác nhau Đại tư sản nắm giữ trong tay

rất nhiều của cải, họ cũng có quan hệ gần gũi với chế ñộ quân chủ chuyên chế tuy

rằng nó chưa nằm quyền chính trị Yêu cầu của họ là tiến hành cải cách, mở rộng

chính quyền cho họ tham gia Đông ñảo nhất là tầng lớp tư sản công thương

nghiệp, hàng ngày gặp sự trói buộc của nhà nước chuyên chế ñối với công việc

kinh doanh nên có yêu cầu cách mạng rõ rệt hơn những người tiểu thương, tiểu

chủ, tiểu tư sản nói chung , rất bất mãn với chế ñộ ñương thười sẽ trở thành lực

lượng cách mạng ích cực

Nông dân là giai cấp ñông ñảo nhất, cùng khổ nhát trong ñẳng cấp thứ ba

cũng như trong xã hội Họ chịu ba tầng áp bức của chế ñộ phong kiến: lãnh chúa,

nhà nước và nhà thờ Chính vì thế họ căm thù chế ñộ phong kiến, nhiều lần nổi dậy

ñấu tranh và trở thành ñộng lực chủ yếu của cách mạng tư sản

Tầng lớp thấp nhất ở các thành phố trong ñẳng cấp thứ ba là bình dân thành

thị bao gồm công nhân, thợ thủ công, những người bán hàng vặt, người hát rong,

những người thất nghiệp hoặc sống bằng những nghề tạm bợ… Họ sống chenchúc,

tạm bợ và chịu sự miệt thị về nghèo ñói và không có quyền chính trị

Họ ñã từng ñấu tranh nhiều lần chống chế ñộ phong kiến, mong mnỏi một

cuộc sống khấm khá hơn nhưng cuối cùng, ñều bị ñàn áp Trong giai ñoạn nàycông

nhân chưa hình thành một giai cấp, ý thức giác ngộ về giai cấp còn thấp kém, nên

họ thường ñi theo giai cấp tư sản Họ chính là lực lượng kiên quyết nhất trong cuộc

ñấu tranh chống phong kiến

Như vậy do ñịa vị kinh tế và chính trị quy ñịnh, xã hội Pháp hồi cuối thế kỉ

XVIII ñã chia thành hai trân tuyến rõ rệt: Trận tuyến phong kiến bao gồm vua, tăng

lữ và quý tộc; Trận tuyến chống phong kiến gồm các tằng lớp trong dẳng cấp thứ

ba do giai cấp tư sản lãnh ñạo

5 Trào lưu tư tưởng ánh sáng ở Pháp

Từ giữa hế kỉ XVII và nhất là trong nhiều năm của thế kỉ XVIII, các nhà triết

học, sử học, văn học,những ngưòi có tư tưởng tiến bộ ñã liên tục tấn công vào

thành trì quân chủ chuyên chế bằng những học thuyết mới tiến bộ và cách mạng

Lịch sử gọi ñó là thế kỉ “ánh sáng”, thế kỉ chuẩn bị về tư tưởng cho một cuộc cách

mạng tư sản sắp bùng nổ

Sác Luy Môngtexkiơ (1689 – 1755) Thông quanhững tác phẩm ông thể hiện

quan ñiểm chính trị, ông phê phán chế ñộ phong kiến và nhà nước quân chủ cực

đoan Ơng chủ trương xây dựng một nhà nước theo kiểu tam quyền phân lập giống

như ở Anh Tuy nhiên quan điểm của Mơngtexkiơ khơng phải là tiến hành cách

mạng để lật đổ chế độ cũ mà chỉ là cải cách, tổ chứcchính quyền cho phù hợp với

quyền lợi và nguyện vọng với giai cấp tư sản Nhưng trong thời kì chế độ chuyên

chế đang thống trị dưới hình thức tàn bạo nhất ở Pháp thì tư tưởng của ơng về đấu

tranh cĩ ý nghĩa tiến bộ rất lớn và cĩ ảnh hưởng mạnh mẽ tới phong trào cách

mạng sau này

Vơn te (1694 – 1778): quan điểm của ơng là phê phán phong kiến và giáo hội

nhưng khác với Sác Luy Mơngtexkiơ Ơng muốn thực hiện cải cách trong khuơn

khổ của chế độ quân chủ sáng suốt, nắm quyền là những người giàu cĩ Tuy rằng

cĩ những nhược điểm do quan điểm giai cấp hạn chế, Vơnte vẫn đĩng một vai trị

cực kì quan trọng trong trào lưu triết học Ánh sáng

Giăng Giắc Ruxơ (1712 – 1778) là đại biểu lỗi lạc nhất cuả hệ tư tưởng tiên

tiến thế kỉ XVIII Ơng cho rằng nguồn gốc của sự khổ cực trong xã hội là do sự

chênh lệch quá lớn về tài sản và nêu lên mọi người đều phải bình đẳng Ơng tấn

cơng vào quyền tư hữu, đề xướng xây dựng một xã hội tương lai Tuy vậy Ruxơ

khơng chủ trương tiêu diệt tồn bộ quyền tư hữu vì theo ơng việc đĩ khơng thể thực

hiện được

Nhĩm Bách khoa tồn thư tập hợp những nhà triết học, sử học, khoa

học…là đại biểu của những tư tưởng tiên tiến nhất Khi đĩ họ tấn cơng vào thành

trì của chế độ phong kiến và giáo hội, mặc dầu trong nội bộ cĩ những chính kiến

khác nhau, nhưng vì cùng chung kẻ thù nên họ đồn kết lại dưới sự chỉ đạo của nhà

triết học duy vật Đơ ni Điđơrơ (1713 – 1784) Họ chủ trương tự do về kinh tế, bảo

vệ quyền tư hữu, ơn hồ về chính trị xã hội

Tất cả những vấn đề quan trọng về đạo đức, chính trị và triết học, kĩ thuật và

nơng nghiệp đều được giải thích và phân tích theo quan điểm của chủ nghĩa duy

vật

Như vậy, rõ ràng là nhóm Bách khoa ñã góp phần truyền bá tư tưởng duy vật

chủ nghĩa, làm cho quan ñiểm ñó giành ñược những thắng lợi rực rỡ và trở thành

một khuynh hướng chiếm ưu thế trong triết học Pháp hồi ñó

Các nhà tư tưởng Pháp, mặc dù có những quan ñiểm khác nhau, phản ánh

quyền lợi của các giai cấp khác nhau, nhưng trong thời ki khủng hoảng của chế ñộ

phong kiến họ ñều chĩa mũi nhọn vào chính quyền và ñòi hỏi thay thế bằng một chế

ñộ xã hội mới

6 Chế ñộ phong kiến ở Pháp khủng hoảng

Cuối thế kỉ XVIII chế ñộ phong kiến ở Pháp ñã lâm vào tình trạng khủng

hoảng trầm trọng Trong khi ñó, căm thù chế ñộ phong kiến và ñời sống ngày càng

cùng cực, quần chúng nhân dân ñã nổi dậy khắp nơi Đồng thời, công nhân ở Paris

và các thành phố khác cũng nổi dậy ñấu tranh giành quyền lợi, hô các khẩu hiệu:

“Giết chết bọn quý tộc!”, “Giết chết bon nhà giàu!”, “Giết chết bọn cố ñạo” Chính

quyền ñã cử quân ñội ñến ñàn áp, nhưng dập tắt ở nơi này lại bùng lên ở nơi khác

Nước Pháp ở trong tình trạng sôi sục lòng căm thù chế ñộ phong kiến, tình thế cách

mạng ñã chín muồi

II QUÁ TRÌNH DIỄN BIẾN CỦA CÁCH MẠNH PHÁP (1789 – 1794)

Mùa hè năm 1789, nước Pháp ñứng trước ngưỡng cửa của cuộc ñại cách

mạng tư sản Quần chúng nhân dân dưới sự lãnh ñạo của giai cấp tư sản ñã ñứng

dậy tiến hành ñấu tranh lật ñổ nền quân chủ chuyên chế phong kiến, lập lên chế ñộ

tư bản chủ nghĩa Quá trình ñó có thể diễn ra ba giai ñoạn

GIAI ĐOẠN 1: CÁCH MẠNG BÙNG NỔ VÀ NỀN THỐNG TRỊ CỦA ĐẠI

CỦA ĐẠI TƯ SẢN LẬP HIẾN

(14 – 7 – 1789 ñến 10 – 8 – 1792) ngày 5 – 5 Hội nghị Ba cấp khai mạc tại

cung ñiện Vecxai dưới sự chủ toạ của vua Ngay từ ñầu, những người ñại diện cho

ñảng cấp thứ ba ñã bị ñối xử khinh miệt

Cuộc ñấu tranh nổ ra trước tiên xoay quanh vấn ñề kiểm tra tư cách ñại biểu

Ngày 6 – 5 ñại biểu của hai ñẳng cấp có ñặc quyền họp riêng kiểm tra tư cách ñại

biểu của mình và vẫn giữ lối bỏ phiếu theo dẳng cấp Như vậy dù dẳng cấp thứ ba

có ñông ñại biểu tới ñau ñi chăng nữa thì vẫn ở vào thế yếu Vì vậy họ ñấu tranh

cho việc kiểm tra tư cách ñại biểu chung và bỏ phiếu theo ñầu người

Ngày 10 – 6 mặc dù ñại biểu của hai ñẳng cấp trên không ñến họp chung,

ñẳng cấp thứ ba vẫn cứ tiến hành kiểm tra tư cách của tất cả các ñại biểu Ngày 17

– 6, sau khi kiểm tra xong các ñại biểu ủa ñẳng cấp thứ ba tự tuyên bố hành lập Hội

ñồng dân tộc Nhà vua ñã phản kháng bằng việc cho ñóng cửa cung ñiện không cho

các ñại biểu ñến họp Trước thái ñộ ñó, nhân dân ñã cùng các ñại biểu của mình ñi

ñến họp tại phòng ñánh cầu Ở ñây, họ thông qua một nghị quyết quan trọng, thề sẽ

không giải tán và sẽ họp ở bất cứ nơi nào cho ñến khi thảo xong hiến pháp

Ngày 23 – 6 các ñại biểu của ñẳng cấp thứ ba ñược triệu tập về cung ñiện

Vecxai Nhưng sau khi ñọc diễn văn nhà vua ra lệnh phân tán về làm việc theo từng

ñẳng cấp Không một ai trong ñẳng cấp thứ ba ñược dời khỏi chỗ Nhân dân bên

ngoài ùa vào cùng các ñại biểu

Ngày 9 – 7, hội ñồng dân tộc tự tuyên bố thành Quốc hội lập hiến ñể xác

ñịnh quyền của mình trong việc ban hành luật lệ nhà nước Trước tình hình ñó nhà

vua tìm mọi cách ñể ñàn áp nhằm dập tắt ý ñịnh ñó, nhưng càng làm cho làn sóng

công phẫn trong các giới ở Paris bùng lên mạnh mẽ

Cuộc khởi nghĩa 14 – 7 –1789 ở Paris

Từ ngày 12 – 7 quần chúng lao ñộng và những người tư sản ñã tự vũ trang

cho mình bằng vũ khí thô sơ: súng, dao, giáo mác… Các cử tri ở Paris quyết ñịnh

thành lập một cơ quan chính quyền thành phố mới gọi là Uỷ ban thường trực và tổ

chức lực lượng vũ trang dân binh là Vệ quốc quân Ngày 14 – 7 quần chúng cách

mạng chiếm ñược hầu hết cơ quan và các vị trí quan trọng trong thành phố ñiều

quan trọng nhất là nhà tù Baxti bị thát thủ, nó ñánh dấu sự thắng lợi củ cách mạng

Toà thành kiên cố, sừng sững hàng trăm năm tượng trưng cho nền quân chủ chuyên

chế hà khắc tưởng như bất di bất dịch, phút chốc ñã rơi và tay quần chúng nhân dân

cách mạng

Như vậy, ngày 14 – 7 – 1789 ñược vĩnh viễn ghi vào lịch sử vinh quang của

nhân dân Pháp, làm rung chuyển toàn bộ cơ cấu chính quyền phong kiến trong cả

nước và có tiếng vang mạnh mẽ tới châu Âu và châu Mỹ

Cao trào cách mạng trong toàn quốc

Thắng lợi cách mạng ở Paris ñược củng cố chắc chắn là nhờ phong trào ñấu

tranh củ ña số nông dân trong toàn quốc Tháng 7 và tháng 8, nhiều cuộc khởi

nghĩa nông dân bùng nổ ở các ñịa phương:không trả tô, ñốt nhà ñịa chủ, thủ tiêu

ñặc quyền phong kiến, xử tử những tên ñịa chủ gian ác

Ở thành phố cũng tiến hành phá tan bộ máy chính quyền cũ, lịch sử gọi là

Cách mạng thị chính Tin tức từ Paris ñưa tới làm cho nhân dân các ñịa phương

phấn khởi, ñứng dậy ñập phá nhà cửa của các viên tổng trấn, ùa vào toà thị chính

và thủ tiêu các văn khế phong kiến, trao chính quyền cho những người tư sản giầu

có ở ñịa phương Các ñội vệ quốc quân ở Paris và ở các ñịa phương ñược thành lập

Sự kiện chiếm nhà ngục Baxti, phong trào cách mạng củ nông dân, cuộc

cách mạng thị chính ở các thành phố là những ñòn ñả kích mạnh mẽ vào chế ñộ

phong kiến chuyên chế, ñem lại thắng lợi căn bản cho cách mạng Chính quyền mới

của giai cấp tư sản ñược thành lập, thay thế cho hệ thống chính quyền quân chủ

phong kiến

Chính quyền lập hiến và những hoạt ñộng của nó

Khi nền quân chủ chuyên chế bị lật ñổ chính quyền ñược chuyển giao vào

tay phái Lập hiến Ngay từ những ngày ñầu phái này ñã bắt tay vào việc soạn thảo

“Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền” Ngày 26 – 8 – 1789, quốc hội lập hiến

thông qua bản tuyên ngôn gồm 17 khoản

Tuyên ngôn ñã nêu lên quyền tự do bình ñẳn của con người: “Mọi người sinh

ra ñược tự do và bình quyền” Tự do cá nhân, tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, an

ninh, và tự do chống áp bức ñựơc coi là những tín ngưỡng tự nhiên và tuyệt ñối của

con người Nhưng quyền tư hữu cũng ñược coi là “quyền bất khả xâm phạm và

thiêng liêng”

Khi tuyên bố quyền tư hữu là bất khả xâm phạm, bản tuyên ngôn cũng do ñó

hựp pháp hoá về bất bình ñẳng về tài sản và sự bóc lột của người có của ñối với

người không có của, của người giàu ñối với người nghèo do tình trạng bất bình

ñẳng về tài sản sinh ra Nhưung trong thế kỉ mà sự cướp bóc của phong kiến ñang

hoành hành, thì dó là ñiều không những chống lại những người có của, mà còn

chống lại bọn phong kiến, và có nhiệm vụ bảo vệ quyền tư hữu của tư sản và của

nông dân chống mọi sự xâm phạm củ phong kiến

Tuy nhiên, tính chất tiến bộ của bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền

cũng bị hạn chế do hoàn cảnh lịch sử Khi tuyên bố quyền tư hữu “bất khả xâm

phạm và thiêng liêng” các tác giả của tuyên ngôn ñã vạch rõ tính chất tư sản của

nó Khi mà quyền tư hữu ñược bảo vệ như là một thứ quyền “thiêng liêng”, thì chỉ

có thể là sự bình ñẳng hình thức, không chút nào xoá bỏ sự bình ñẳng về tài ản và

bảo ñảm những ñiều kiện tốt nhất cho sự bóc lột tư sản chủ nghĩa của giai cấp tư

sản

Những chính sách của Quốc hội lập hiến Hiến pháp 1791

Chính sách ruộng ñất, Hội ñồng tuyên bố huỷ bỏ hoàn toàn các trật tự và ñặc

quyền phong kiến như: thuế xăng (cens), tô hiện vật, tô lao dịch, thuế thừa kế ruộng

ñất…

Chính sách công thương nghiệp: Quốc hội quyết ñịnh bãi bỏ quy chế phường

hội, cho phép tự do buôn bán lúa mì, cấm nhâp cảng sợi lang và các vât liệu xây

dựng ñể khuyến khích sản xuất trong nước

Từ tháng 5 ñến tháng 6 – 1790 Quốc hội chú ý tới việc tổ chức, thống nhất,

xoá bỏ thuế quan nội ñịa… những biện pháp ñó có ý nghĩa tiến bộ lớn vì nó ñã gạt

bỏ ñược những nhân tố kìm hãm sự phát triên của công thưng nghiệp, xoá bỏ ranh

giới của các khu vực và góp phần rất lớn vào việc hoàn thành quá trình hình thành

dân tộc Pháp

Chính sách ñối với nhà thờ, Quốc hội lập hiến quyết ñịnh tịch thu tài sản nhà

thờ làm tài sản quốc gia và ñem bán ñến tháng 11 – 1790, Quốc hội quyết ñịnh

giáo hội Pháp phải phục tùng quốc gia, không ñược lệ thuộc vào Vaticăng về mặt

hành chính, các linh mục và dám mục phải do bầu cử,ăn lươngcủa nhà nước Các

công việc hộ tịch trước kia thuộc giáo hội, nay chuyển sang nhà nước Đó là một

chính sách tiến bộ

Năm 1791, Quốc hội ban hành hiến pháp mới, quy ñịnh chế ñộ quân chủ lập

hiến ở nước Pháp nhà vua là người ñứng ñầu nhà nước, là tư lệnh tối cao các lực

lượng lục quân và hải quân, có quyền phê chuẩn hay bác bỏ các ñạo luật, bổ nhiệm

hay cách chức các bộ trưởng, các sứ thần và nhân viên ngoại giao, các tư lệnh quân

ñội Hiến pháp còn quy ñịnh chế ñộ bầu cử chia công dân thành hai loại: công dân

tích cực và công dân tiêu cực( những người không có tài sản) Quyền bầu cử chỉ

dành cho những công dân tích cực, tức là những người rên 25 tuổi trở lên, không

làm thuê cho ai, phảicó tên trong danh sách Vệ quốc quân và pahỉ trả một số thuế

trưc thu băng ba ngày lương

Như vậy, hiến pháp 1791 ñã vi phạm những nguyên tắc “Tự do, Bình ñẳng,

Bác ái” nêu ra trong “Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền”, ñã tước ñoạt quyền

lợi chính trị của ña số quần chúng là những người tham gia tích cực vào cuộc cách

mạng, chỉ bảo vệ quyền lợi của thiểu số hữu sản trong xã hội

B GIAI ĐOẠN THỨ HAI NỀN THỐNG TRỊ CỦA TƯ SẢN CỘNG

HOÀ GIRÔNGĐANH

(từ 10 tháng 8 – 1792 ñến 2 tháng 6 – 1793)

Trong giai ñoạn này nứơc Pháp phải ñối phó với thù trong giặc ngoài vô

cùng nguy hiểm ñã ñặt ra hai yêu cầu cho cách mạng Pháp là vừa giải quyết cách

mạng tư sản, vừa chống giặc ngoại xâm bảo vệ tổ quốc

Cuộc khởi nghĩa 10 – 8 – 1792 Nền quân chủ lập hi ến

ñêm ngày 9 rạng 10 – 8, thành phố Paris ầm vang tiếng súng, mở ñầu cho

cuộc khởi nghĩa mới Các quân ñội vũ trang nhân dân kéo ñến cung ñiện Tuynlơri

Công xã cách mạng ñược thành lập, nắm toàn bộ chính quyền trong thành phố

Cuộc chiến ñấu diễn ra quyết liệt ở các cổng cung ñiện giữa nhân dân và ñội cảnh

vệ của nhà vua Cuối cùng nhân dân ñã chiếm ñược cung ñiện, bắt giam vua Luy

XVI và phế truất ngôi vua măc dầu Quốc hội tìm cách che trở Một sắc lệnh thành

lập “Hiệp hội dân tộc” ñể thay thế cho Quốc hội lập pháp ñược ban bố với chế ñộ

bầu cử phổ thông ñầu phiếu cho tất cả nam giới từ 21 tuổi trở lên Chế ñộ quân chủ

lập hiến bị sụp ñổ hoàn toàn chính phủ mới ñược thành lập (gọi là hội ñồng hành

pháp lâm thời) gồm phần lớn các bộ trưởng phái Girôngñanh Như vậy cuộc khởi

nghĩa nhân dân ngày 10 – 8 – 1792 chẳng những ñã lật ñổ nền quân chủ lập hiến và

ngôi vua mà còn chấm dứt sự thông trị của bọn ñại tư sản phản ñộng

Công xã Paris và các chiến thắng quân s ự

Ngày 20 – 9, trên một ngọn ñồi ở làng Vanmy một trận ác chiến ñã diễn ra

giữa quân Pháp và Phổ Lần ñầu tiên quân Phổ thua chạy chiến thăng Vanmy làm

nức lòng nhân dân, cục diện chiến tranh thay ñổi hẳn Quân Pháp tấn công vào Bỉ,

xâm chiếm vùng trung lưu sông Ranh và chiếm Savoa Nước Pháp ñược cứu thoát