báo cáo thực tế thuỷ điện hoà bình

Đây là một cơ hội rất tốt đếsinh viên có được nhận thức chung về việc sản xuất và phát điện tại nhà máy điệnlớn nhất cả nước cũng như các công trình, thiết bị máy móc hiện đại.. Ke tù' k

Giới thiệu

Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội là một trưòng đại học lớn của cảnước.Hằng năm trường đào tạo ra hàng ngàn kỹ sư, cử nhân có chất lượng cao Đạtđược thành tích này là nhờ sinh viên của trường luôn được học đi đôi với hành.Trong đó các kỳ thực tập đóng một vai trò quan trọng Ngay từ năm thứ ba, nhàtrường đã dành cho sinh viên thời gian thực tập là năm tuần, gồm có ba tuần dướixưởng và hai tuần đi nhận thức tại nhà máy

Là những sinh viên ngành hệ thống điện, chúng em đã được nhà trường tạo điềukiện cho đi nhận thức tại nhà máy thuỷ điện Hoà Bình Đây là một cơ hội rất tốt đếsinh viên có được nhận thức chung về việc sản xuất và phát điện tại nhà máy điệnlớn nhất cả nước cũng như các công trình, thiết bị máy móc hiện đại

Bản báo các này gồm hai phần:

Phần 1: Giới thiệu về nhà máy

Phần 2: Nguyên lý cơ bản về cấu tạo và hoạt động của các trnag thiết bị trong nhàmáy

Phần I:

Giói thiệu về nhà máy.

Thuỷ điện Hoà Bình là một công trình xây dựng cơ sở vật chất lớn nhất nước tatrong thế kỷ XX, có thế sang thế kỷ XXI chúng ta có đủ sức mạnh và trí tuệ xâydựng những công trình lớn hơn về quy mô hiện đại hơn nữa, nhưng với thuỷ điệnHoà Bình vẫn mang những điểm đặc biệt của nó Nó đặc biệt không những ở quy

mô mà còn đặc sắc ở tính lịch sử của nó Nó trở thành niềm tự hào của cả dân tộcViệt Nam, vì nó đã đặt những bước đi đầu tiên trên chặng đường công nghiệp hoáhiện đại hoá đất nước

Giá trị to lớn nhất của Thuỷ điện Hoà Bình là nó chiếm vị trí quan trọng trong

Hệ thống điện toàn quốc

Công trình thuỷ điện Hoà Bình là công trình đầu mối đa chức năng có quy môlớn nhất khu vục Động Nam á hiện nay, được xây dựng đế thực hiện 4 nhiệm vụsau:

- Điều tiết chống lũ đảm bảo an toàn cho thủ đô Hà Nội và các tỉnhđồng bằng sông Hồng khi suất hiện lũ lớn với lưu lượng 37800m3/s

- Sản xuất điện năng với sản lượng bình quân hàng năm 8,16 tỷ kwh

- Đảm bảo cung cấp nước vào mùa kiệt cho đồng bằng châu thổ sôngHồng, phục vụ sản xuất Nông nghiệp, Công nghiệp, Giao thông đườngthuỷ và dân sinh

- Đảm bảo tốt hơn nhu cầu giao thông đường thuỷ để tàu 1000 tấn cóthể đi lại bình thường trong năm

Do công trình có những lợi ích to lớn như vậy nên đã được Đảng và nhànước hết sức quan tâm Mặc dù trong những năm tháng khó khăn nhưngĐảng và nhà nước đa ra quyết định xây dựng công trình thuỷ điện HoàBình trên sông Đà Được sự giúp đờ của các chuyên gia Liên Xô cùng vớiđội ngũ cán bộ công nhân Việt Nam đã tiến hành công tác kháo sát vàchuấn bị các điều kiện đế khởi công công trình Tháng 11/1979 công trìnhthuỷ điện Hoà Bình đã được khởi công

- Ngày 24/12/1988, lúc 14hlOphút, tua bin tố máy số 1 đã quay nhữngvòng đầu tiên, đánh dấu kết quả nhiều năm lao động của hơn 3 vạn cán bộcông nhân cung với các chuyên gia Liên Xô trên công trường.

- Ngày 4/11/1989 tiến hành hoà lưới tổ máy số 2

- Ngày 27/3/1991 tiến hành hoà lưới tổ máy số 3

- Ngày 19/12/1991 tiến hành hoà lưới tố máy số 4

- Ngày 15/1/1993 tiến hành hoà lưới tổ máy số 5

- Ngày 29/6/1993 tiến hành hoà lưới tổ máy số 6

- Ngày 7/12/1993 tiến hành hoà lưới tổ máy số 7

- Ngày 4/4/1994 tiến hành ho à lưới tổ máy số 8

Như vậy sau 15 năm tập trung sức người sức của , tháng 12 năm 1994 côngtrình đã cơ bản hoàn thành đưa tổng công suất đặt của nhà máy lênl920MWvào vận hành

Ke tù' khi nhà máy thuỷ điện Hoà Bình được thành lập (9/11/1988) cho đếnnay, trải qua 17 năm phấn đấu khắc phục nhiều khó khăn, tập thể cán bộ côngnhân viên của nhà máy đã nhanh chóng nẵm bắt được kỹ thuật hiện đại và làmchủ các thiết bị đảm nhân hoàn toàn công tác vận hành nhà máy Mang lạinhững hiệu quả to lớn:

l Công tác điều tiết chống lũ.

Công trình thuỷ điện Hoà Bình có Hồ chứa dung tích9,45 tỷ m3, dung tíchhữu ích là 5,6 tỷ m3 Đảm bảo an toàn cho thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằngchâu thố sông Hồng - Nơi có mật độ dân cư đông đúc, một vùng đồng bằngquan trọng nơi có những công trình quan trọng của cả nước, được xác định lànhiệm vụ hàng đầu của công trình thuỷ điện Hoà Bình Vì vậy hàng năm vềmùa lũ hồ chứa thuỷ điện Hoà Bình phải dành 1 dung tích trên 5 tỷ m3 để dựphòng thực hiện nhiệm vụ giảm lũ lớn Đây là điếm khác so với các công trìnhthuỷ điện của nước tavì vậy mà công tác điều tiết nước được thực hiện kết hợpvới nhiệm vụ phát điện và tưới tiêu

Nhưng trận đại hồng thuỷ xảy ra năm 1945,1964, 1971 đã làm vỡ các tuyến

đê xung yếu ở các tính đồng bằng sông Hồng làm thiệt hại to lớn về người vàcủa

Từ khi công trình thuỷ điện Hoà Bình được đưa vào vận hành hàng năm đãcắt tù’ 4 dến 6 trận lũ lớn, bảo đảm an toàn cho các công trình và cho thủ dô HàNội và các tỉnh đồng bằng Bắc bộ, hạn chế thiên tai thúc đẩy phát triển kinh tế

xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng

2 Nhiệm vụ phát điện

Mặc dù phát điện là nhiệm vụ xếp thứ hai trong mục đích xây dựng thuỷđiện Hoà Bình nhưng nó cũng không kém phần quan trọng Nước ta sau thờigian dài chiến tranh tàn phá, nền kinh tế nói chung và nghành công nghiệp điệnnói riêng bị phá hoại nặng lề và kém phát triển Đó là trở ngại lớn cho việc xâydựng và phát triển kinh tế của cả nước

Nhìn lại những năm trước khi xây dựng thuỷ điện Hoà Bình, Hệ thống điệnViệt Nam rất hạn chế và không phát triển vì sản lượng điện nhỏ không đáp ứng

đủ nhu cầu của nền kinh tế, và nhu cầu thiết yếu khác Tình trạng thiếu điện xảy

ra nghiêm trọng Các thành phố thường xuyên bị cắt điện, việc tổ máy số 1 củathuỷ điện Hoà Bình tháng 12/1988 được hoà lưới với công suất 240MW, Hệthống điện miến Bắc đã nhanh chóng được cải thiện và sau khi và sau khí đưatoàn bộ 8 tố máy với công suất 1920 MW hoà vào Hệ thống đã đáp ứng đượcnhững nhu cầu về điện của miến Bắc Vào nhứng năm 1993,1994 miền Bắc đãxuất hiện hiện tượng thừa điện Năm 1994 sản lượng điện của Hoà Bình đạt5,662 tỷ kWh chiếm 83% sản lượng điện miền Bắc và gần bằng sản lượng điệntoàn quốc năm 1987 Tháng 5-1994 đường dây 500KV Bắc-Nam được đóngđiện đưa vào vận hành thực hiện nhiệm vụ liên lạc thống nhất Hệ thống điệntoàn quốc với Hoà Bình làm điể đầu mút phía Bắc Vai trò của Thuỷ điện HoàBình cực kỳ quan trọng, không những cung cấp điện cho miền Nam mà cònnhiệm vụ làm cho đường dây 500kV vận hành ổn định và an toàn

Với tỷ trọng công suất và điện nấngnr xuất chiếm từ 25 - 40% sản lượngđiộn của cả nước, nhà máy đã được giao nhiệm vụ điều chỉnh công suất của cả

hệ thống và giữ vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh chất lượng điện năngcủa cả hệ thống Với việc vận hành ốn định của nhà máy thuỷ điện Hoà Bìnhsuốt thời gian 15 năm qua đã góp phần quan trọng trong việc ốn định lưới điện

quốc gia, góp phần thúc đấy sự phát triến kinh tế, phụ vụ nhu cầu sinh hoạt củanhân dân.

3 Hiệu quả điều tiết cung cấp nưóc tưới hàng năm cho đồng bằng Bắc Bộ.

Trong những năm vừa qua thời tiết biến động thất thường lượng nước vàomùa kiệt có xu hướng giảm mạnh, không đáp ứng nhu cầu nguồn nứoc phục vụnông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt của các tỉnh đồng bằng sông Hồng.Nhung nhờ có sự điều tiết của hồ chứa thuỷ điện Hoà Bình, nên đã đáp ứngđược nhu cầu về nước cho vùng đồng bằng sông Hồng rộng lớn, đảm bảo hàngnăm không thiếu nước Từ khi nhà máy thuỷ điện Hoà Bình đưa vào vận hành,khu vực đồng bằng châu thổ sông Hồng không xảy ra nạn hạn hán như các vùngkhác và nhờ có sự điều tiết họp lý của Hồ chứa thuỷ điện Hoà Bình đã góp phầntăng năng suất và sản lượng vụ chiêm xuân ở vùng này, không những thế cònđược cải thiện được điều kiện cấp nước phục vụ công nghiệp và dân sinh Việc

bố sung nguồn nước vào mùa kiệt hàng năm còn góp phần đấy được nước măn

ra xa các cửa sông, tăng thêm diện tích trồng trọt, chăn nuôi ở vùng này Nhưvây nhiệm vụ tưới tiêu của công trình thuỷ điện Hoà Bình cũng mang lại hiệuquả vô cùng to lớn

4 Hiệu quả cải thiện giao thông đường thuỷ.

Trước khi công trình thuỷ điện Hoà Bình đi vào vận hành, tình trạng giaothông đường thuỷ trên hệ thống sông ở vùng đồng bằng bắc bộ gặp nhiêu khókhăn nhất là mùa kiệt, tàu bè bị mắc cạn Công trình thuỷ điện Hoà Bình xâydựng nhằm cải thiện điều kiện giao thông đường thuỷ ở vùng này đế thúc đấy

sự phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo giao lưu giữa đồng bằng và miền núi

Công trình đã tạo ra một hồ chứa có chiều dài 200km tù' Hoà Bình lên Sơn

La, tạo ra một tuyến giao thông đường thuỷ rất thuận lợi, tạo điều kiện để khaithác tiềm năng vùng núi Tây Bắc và chuận bị cho công trình xây dựng nhà máythuỷ điện Sơn La

Phía hạ lưu công trình nhờ có sự điều tiết tăng lưu lượng nuớc về mùa kiệt

và giảm lưu lượng nuớc về mùa lũ đã tạo điều kiện cho tàu bè đi lại thuận lợi,không còn tình trạng ách tắc như trước dây Trong điều kiện hệ thống giaothông đường bộ ngày càng quá tải, Hệ thống giao thông đường thuỷ sẽ ngàycàng phát huy tác dụng công trình thuỷ điện Hoà Bình đã và sẽ có vai trò thúc

đấy sự phát triến giao thông đường thuỷ góp phần đấy nhanh sự phát triến kinh

tế xã hội trong vùng

Ngoài những hiệu quả to lớn nói trên, công trình thuỷ điện Hoà Bình cònmang lại những hiệu quả khác, là công trình kinh tế hiện đại của đất nuớc vớimột quần thể kiến trúc văn hoá đặc biệt đã tạo một khu du lich hấp dẫn đối vớikhách trong nước và quốc tế Hàng năm đã có hàng trăm nghìn lượt khách đếnthăm quan du lịch

Hồ chứa thuỷ điện Hoà Bình còn có tiềm năng nuôi trồng thuỷ sản rất lớn

mà hiện nay chưa được khai thác và góp phần điều hoà khí hậu, tạo ra một vùngsinh thái tốt cho sự phát triển nông, lâm nghiệp

Xây dựng công trình và vận hành an toàn ổn định công trình thuỷ điện HoàBình - một công trình có quy mô lớn và kỹ thuật phức tạp tầm cờ thế giới đãđào tạo cho đất nước môt đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư và chuyên gia về xâydựng, lắp máy và vận hành các công trình thuỷ điện nước ta trong tương lai

Để thực hiện được các nhiệm vụ nêu trên, nhà máy thuỷ điện Hoà Bình đãxây dựng một mô hình tổ chức khoa học và hợp lý

p Giỏm ŨDc VT p Giỏm ŨDc KT

PhũngTCKT PhũngTCLŨ VDnPhũng Phũngquyũt

toỏn

PhũngKHKT

Mô hình tổ chức của nhà máy

Trải qua 17 năm quản lý vận hành, tập thế cán bộ công nhân viên nhà máy thuỷđiện Hoà Bình đã vượt qua mọi khó khăn thử thách, hoàn thành thắng lợi mọinhiệm vụ được giao sản xuất gần 90 tỷ kwh điện an toàn, được Đảng, Chính phủ

và Quốc hội tặng những phần thưởng cao quý: Danh hiệu đơn vị anh hùng laođộng cho tập thể nhà máy năm 1998, Danh hiệu anh hùng lao động cho đồng chí

Vũ Đức Quỳnh nguyên Giám đốc nhà máy năm 2000

1 1 Huân chương lao động hạng nhất năm 1989

2 2 Huân chương lao động hạng nhì năm 1986, 1994

3 2 Huân chương lao động hạng 3 năm 1983, 1992

4 25 Huân chương lao động các hạng cho môt đơn vị và 24 cánhân xuất sắc

Phần II:

Nguyên lý cơ bản về cấu tạo và hoạt động của các trang thiết bị trong nhà máy.

I Phần năng lượng sơ cấp.

Nhà máy thuỷ điện là nhà máy điện hoạt động trên nguyên tắc: sử dụng nănglượng của dòng chảy đế làm quay tua bin thuỷ lực, tua bin được gắn đồng trục vớimáy phát điện, làm nhiệm vụ chuyển tiếp năng lượng

Ta biết rằng, công suất đặt của nhà máy thuỷ điện được tính theo công thứcnhư sau:

Nđ = 9,81r|.AH.Qtb.Trong đó:

T| : Hiệu suất của nhà máy

AH : Độ cao cột nước.( Chênh lệch giữa thượng lưu và hạ lưu)

Qtb : Lưu lượng trung bình của dòng chảy

Như vậy công suất đặt của nhà máy thuỷ điện phụ thuộc trực tiếp vào AH và

Qtb- Lưu lượng nước trung bình của dòng chẩy đối với mỗi dòng sông là khácnhau và thậm chí là khác nhau trên mỗi đoạn của dòng sông đó Tuỳ thuộc vàođịa hình cụ thể, cấu tạo địa chât khu vực, biểu đồ thuỷ văn của dòng chảy màngười ta lựa chọn vị trí đặt nhà máy thuỷ điện cho tối ưu nhất Khi đó để nângcao công suất đặt của nhà máy, đế tận dụng tối đa năng lượng dòng chảy, nhàthiết kế sẽ cố gắng tạo ra AH lớn nhất có thể được Có rất nhiêu phương án đếtạo ra AH cho nhà máy thuỷ điện: Người ta có thể lợi dụng địa hình sẵn có củadòng chảy, tạo kênh dẫn hoặc đắp đập ngăn sông để tạo hồ chứa nước Trong

đó thì nhà máy thuỷ điện kiểu đập và hồ chứa là điển hình hơn cả và nhà máythuỷ điện Hoà bình cũng là một trong những nhà máy như vậy

Đế có thế sử dụng năng lượng dòng chảy như là một nguồn năng lượng sơcấp làm quay tua bin máy phát điện thì phải kể đến vai trò cực kỳ quan trongcủa một số công trình và thiết bị chính trong hệ thống năng lương sơ cấp như:

Hồ, Đập, Cửa nhận nước, Cửa xả nước, Tua bin, các thiết bị thuỷ lựa liênquan

1 Hồ chứa.

Hồ chứa của nhà máy thuỷ điện Hoà Bình có các thông số kỹ thuật chínhnhư sau:

- Mực nước dâng bình thường 115m:

Đây là mức nước đảm bảo cho nhà máy có thể vận hành trong thời gian dài

mà vẫn đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật

- Mực nước chết là 80m và tương đương có thể tích chết Vchết = 3,85tỷ

- Hồ chứa có diện tích mặt nước là 220km2 với độ sâu h =100-^150m

- Dung tích chống lũ của hồ là 5,6 tỷ m3 với mực nước trước lũ là85-^90m, mực nước gia cường là 120m Đây là phần dung tích của hồ phục

vụ cho nhiệm vụ chổng lũ cho vùng hạ lưu sông Đà

Mực nước trong hồ lên xuống là tuỳ theo tòng mùa trong năm và tuỳ theochế độ vận hành của nhà máy Quá trình điều tiết hồ chứa là một bài toán tối ưuhoá đa mục tiêu rất phức tạp, vừa phái đảm bảo cho mục tiêu số 1 là chống lũ,đảm bảo cho an toàn của công trình vừa phải đảm bảo cho nhu cầu phát điệncho hệ thống theo điều độ quốc gia

2 Đập.

Đây là một công trình đồ sộ, vĩ đại nhất trong toàn bộ công trình nhà máy vớichiều cao 128m, chiều dài đập là 600 m, chiều rộng chân đập là 800m, cao độ mặtđập là 123m

Với môi nhà máy thuỷ điện thì câu tạo của đập là khác nhau tuỳ theo mực nướcdâng, tuỳ theo cấu tạo địa chất, địa chấn, thuỷ văn của khu vực đó Đập của nhàmáy thuỷ điện Hoà Bình là loại đập đất đá được xây dựng trên nền chân đập là cátsỏi Loại đập này có khả năng đàn hồi tốt với chấn động khoảng 6 độ ricte, đảmbảo tuối thọ cho công trình, đáp ứng tốt yêu cầu kỹ thuật.

Đập có lõi chống thấm ở giữa, hai bên có các tầng lọc xuôi ngược, dưới đập

có màng khoan phụt nhiều hàng ăn sâu vào lớp đá gốc

Dưới chân đập có đặt các thiệt bị kỹ thuật đế đo đạc kiểm tra tính trạng củađập, giúp cho bộ phận giám sát, theo dõi có thế biết được hiện trạng thực tế củađập, tù' đó đưa ra kế hoạch vận hành, bảo dưỡng tối ưu nhất đảm bảo an toàntuyệt đối cho công trình

Tầng trên là 6 cửa xả mặt, kích thước 15xl5m với tổng lưu lượng xả là14400m3/s

4 Cửa nhận nược và truyền năng ỉưọng.

Cửa nhân nước kiểu tháp cao 70m, dài 190m trên có bố trí các lưới chắn rác

và các cửa van sửa chữa

Nước dẫn vào tuabin bằng 8 Tuynen chịu áp lực, mỗi tuynen dài 21 Om,đường kính 8m qua các tổ máy và thoát ra hạ lưu ở máy 1 và máy 2 hai đườngtuynen độc lập, ở tổ máy 3 đến 8 đường xả được ghép đôi “2 máy 1 tuynen”

Các của nhận nước được đóng mở bởi các tấm phai cửa nặng 72 tấn, việcnâng hạ các tấm phai được thực hiện bởi hệ thống cần cấu.

II Phần máy phát và gian máy

Gian máy là máy là một công trình đợc xây dựng ngầm trong núi đá có chiều cao50,5m , rộng 19.5m, dài 260m Tại đây lắp đặt thiết bị của 8 tổ máy Song song vớigian máy là gian Biến thế gồm 24 máy biến áp một pha, công suất là 105 MVA,nâng điện áp từ 15.75 kv lên 220 kv Dòng điện được dẫn ra ngoài bằng đườngcáp trong dầu áp lực cao lên trạm phân phối ngoài trời 220/1 lOkV

1 So’ đồ nguyên lý , tính năng ứng dụng của các trang thiết bị thuộc máy phát điện, thuộc máy phát kích thích.

V Bố trí máy phát điện thuỷ lực

Máy phát điện thuỷ lực đọc cấu tạo kiếu 0 dù, có một ô đỡ đặt trên nắp turbin

và có một ố hóng nằm trên giá chữ thập trên

Nằm đồng trục với máy phát chính là máy phát phụ và máy phát điều chỉnhMáy phát đồng bộ thuỷ lực 3 pha trục đứng kiểu CB-1190/215-48-TB4

* Các số liệu kỹ thuật chính của máy phát thuỷ lực : CB-1190/215-48-TB4+ Công suất định mức biếu kiến 266700 kVA+ Công suất dịnh mức hữu công 240000kW

Tại vùng trung tâm của đĩa rôtor máy phát chính có lắp rôtor máy phát phụ .máy phát đọc trang bị hệ thống phanh, cứu hoả, các thiết bị kiếm tra nhiệt độ vàbảo vệ ổ đỡ, ổ hướng

V Stato và máy phát chính

vỏ stator làm bằng thép tấm có vành trên và vành dới, năm tầng vỏ bọc vành

d-ới của stator dùng đế đặt vỏ lên các tấm mỏng, cả vành trên dùng đế lắp giá chữthập trên Giữa các tầng hàn của các gian tăng lực và thanh chống bằng thép góc

Đe có thể vận chuyển đợc dễ dàng stator cấu tạo thành 6 phần, stator đọc bắtvào móng nhờ 12 tấm móng và gurông móng

Lõi stator đọc làm bằng tấm thép kỹ thuật dập nguội và phủ bằng lớp sơn cánhđiện 2 mặt rồi sấy nóng Theo chiều cao tấm thép đuợc chia làm 41 đoạn, thanhchống giữa các đoạn này tạo ra các rãnh đế không khí làm mát lưu thông, cuộn dâystator làm bằng thanh dẫn lượn sóng 2 lớp, có 3 đầu chính và đầu ra trung tính

Số rãnh z = 576 rãnh , số cực 2P= 48 cực, bước quấn dây 1-15-25 , số nhánhsong song a = 4

Mỗi cực rôtor gồm có phần lõi thép có dạng đặc biệt Từng cực từ được nối vàothân rôtor bằng hai rãnh mang cá ( hình chữ T ) và các thanh nêm ngược chiều

Cuộn dây rôtor được ép bằng lò xo đặt trong các rãnh trên thân rôtor

Thanh dẫn từ vành góp đến cuộn dây kích thích của máy phát làm bằng thanhđồng bọc cách điện

Cuộn dây stator đấu theo hình sao có các mạch trích tòng pha đế cấp điện chonhóm chỉnh lưu làm việc của bộ biến đổi bằng thyristor, cách điện của cuộn dâystator máy phát phụ bằng băng meca cấp B

V Máy phát điều chỉnh :

Là máy phát có tần sổ cho bộ điều tốc điện thuỷ lực của turbin và rơle tốc độ,

nó là máy pháy đồng bộ 3 pha, có kích thích bằng nam châm vĩnh cửu trên các cựccủa rôtor

Đe từ hoá các nam châm mồi cực từ có một cuộn dây đặc biệt, cần phải tiếnhành nạp tù’ điện áp stator thấp dới 110V Tiến hành nạp tù’ bằng dòng một chiều600A Thời gian nạp không quá lsecto

Trong thời gian làm việc cuộn dây nạp từ phải đọc đấu ngắn mạch

Hiện nay chỉ có tô máy 3 đến tô máy 8 còn sử dụng máy phát điều chỉnh cònmáy 1 và 2 đã thay thế máy phát điều chỉnh bằng thiết bị đo tốc độ của HãngSƯLZER

V Hệ thống thông gió, làm mát

Đe làm mát phần tác dụng của máy phát chính có dùng hệ thống thông gió tuầnhoàn làm mát không khí trong các bộ phận làm mát không khí Rotor máy phát làmviệc nhu một quạt ly tâm tạo nên áp lục gió làm mát cần thiết, làm mát các cực từRotor cuộn dây và lõi thép Stator và di vào các bộ làm mát gió bằng nuớc, khi rakhỏi các bộ phận làm mát khí theo huớng gió khép kín quanh Stator, không khílạnh chia làm 2 đường quay trở lại rotor Đường khí phía dưới đi qua mương giónằm trong mán, đường khí phía trên đi giữa sàn giá chữ Thập trên và tấm ngănchia không khí phía trên

Các bộ làm mát khí được lắp vào thân stator máy phát chính

V Hệ thống phanh

Đe phanh Rotor khi dừng máy và để nâng Rotor khi sửa chữa, máy phát đượctrang bị 24 bộ phanh, phanh có van 3 ngả để thay đổi chế độ phanh hoặc kích máy

VKiểm tra nhiệt độ

Máy phát điện đuợc kiếm tra nhiệt độ nhờ các bộ Sensor biến đối nhiệt điện trở

và nhiệt áp kế

Đe đo nhiệt độ Stator máy phát chính, trong các rãnh giữa các thanh dẫn ở mộttrong các nhánh song song của cả ba pha có lắp các bộ biến đối nhiệt điện trở

Đe đo nhiệt độ lõi thép Stator máy phát chính, trên đáy các rãnh có lắp các nhiệt

kế điện trở Đe kiếm tra nhiệt độ các segment 0 đỡ và 0 hướng dầu nóng lạnh trongcác thùng dầu, không khí nóng và lạnh người ta lắp các nhiệt kế điện trở và nhiệt

áp kế phát tín hiệu

VHệ thống cứu hoả

Máy phát thuỷ lực được trang bị hệ thống cứu hoả bằng nước phun

Hệ thống cứu hoả máy phát chính gồm có 2 đướng ống nằm vòng quanh đầutrên và đầu duới cuộn dây Stator Trên mỗi ống góp có khoét nhiều lỗ đế phânnước

Máy phát phụ có một ống cứu hoả nằm quanh đầu trên cuộn dây Stator

2 Sơ đồ, nguyên lý hoạt động của hệ thống kích từ.

Các máy phát thuỷ lực của nhà máy thuỷ điện Hoà Bình được trang bị hệ thốngkích thích thiristor độc lập kiểu CTH-500-2000-3-5T4 mà trong nó được trang bịđồng bộ các thiết bị kỹ thuật điện và chúng thực hiện chức năng điều chỉnh dòngđiện Rotor và điện áp của máy phát thỷ lực theo nguyên tắc điều chỉnh đã được xácđịnh ở chế độ làm việc bình thường và chế độ sự cố

Hệ thống kích thích của máy phát thuỷ lực đảm bảo các chế độ làm việc sauđây:

- Cường hành kích thích với một bội số cho trước theo trước theo điện

áp và dòng điện khi có hư hỏng trong hệ thống năng lượng, gây nên giảmđiện áp trên thanh cái của trạm

- Dập từ cho máy phát điện ở các chế độ dừng sự cố và dừng bínhthường tổ máy

Các số liệu kỹ thuật chính của hệ thống kích thích máy phát điện thuỷ lực

- Công suất định mức : 1000 kVA

- Điện áp định mức: 500 V

- Dòng điện định mức: 2000 A

- Công suất cường hành : 1530 kVA

- Dòng điện ở chế độ cường hành : 3420 A

- Bội số cường hành theo điện áp : 3,5

- Điện áp định mức cung cấp cho mạch tự dùng 1 chiều: 220 V

- Tần số : 50Hz

Cấu tạo và sự làm việc của hệ thống kích thích máy phát điện thuỷ lực