Bài giảng ngữ văn 7 bài 3 từ láy 2

Em hãy tìm thêm một số từ láy toàn bộ có các tiếng láy lại hoàn toàn, các tiếng có sự biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối và thanh điệu?. quanh quanh đòng đòng, Phất phơ * Láy toàn bộ:

- Tôi mếu máo trả lời và đứng như chôn chân xuống đất, nhìn theo cái bóng nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo lên xe.

Những từ láy “đăm đăm”, “mếu máo”, “liêu xiêu” có đặc điểm âm thanh gì giống nhau, khác nhau?

các tiếng lặp lại hoàn toàn.

giống nhau phụ âm đầu “ m ”.

giống nhau vần “ iêu ”

1.Tìm hiểu ví dụ (sgk)

a Ví dụ 1:

- Đăm đăm : các tiếng

lặp lại hoàn toàn.

- Mếu máo : giống nhau

Dựa vào kết quả vừa phân tích, em hãy phân loại các từ láy có ở ví dụ 1?

I/ CÁC LOẠI TỪ LÁY

1.Tìm hiểu ví dụ (sgk)

a Ví dụ 1:

- Đăm đăm : các tiếng

lặp lại hoàn toàn.

- Mếu máo : giống nhau

b Ví dụ 2:

- Bần bật (bật bật)

- Thăm thẳm (thẳm thẳm)

Ví dụ 2:

- Vừa nghe thấy thế, em tôi bất giác run lên

bần bật , kinh hoàng đưa cặp mắt tuyệt vọng nhìn tôi.

- Cặp mắt đen của em lúc này buồn thăm thẳm , hai bờ mi đã sưng mọng lên vì khóc nhiều.

Vì sao các từ láy “bần bật” , “thăm thẳm” không nói được là “bật

bật”, “thẳm thẳm” ?

Tạo sự hài hoà

về âm thanh

1.Tìm hiểu ví dụ (sgk)

a Ví dụ 1:

- Đăm đăm : các tiếng

lặp lại hoàn toàn.

- Mếu máo : giống nhau

b Ví dụ 2:

- Bần bật (bật bật)

- Thăm thẳm (thẳm thẳm)

Tạo sự hài hoà

sự hài hoà về âm thanh).

*Ở từ láy bộ phận, giữa các tiếng có sự giống nhau về phụ

âm đầu hoặc phần vần.

Từ việc tìm hiểu những ví dụ trên, em hãy cho biết từ láy có mấy loại ? Cấu tạo của mỗi loại?

I/ CÁC LOẠI TỪ LÁY

1.Tìm hiểu ví dụ (sgk)

a Ví dụ 1:

- Đăm đăm : các tiếng

lặp lại hoàn toàn.

- Mếu máo : giống nhau

b Ví dụ 2:

- Bần bật (bật bật)

- Thăm thẳm (thẳm thẳm)

Tạo sự hài hoà

về âm thanh

Phát hiện và phân loại các từ láy

có trong các bài ca dao sau?

2 Ghi nhớ 1 (sgk tr 42)

1 Đường vô xứ Huế Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ

Ai vô xứ Huế thì vô

2 Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát,

Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông.

Thân em như chẽn lúa dưới ngọn nắng hồng ban mai.

Em hãy tìm thêm một số từ láy toàn bộ có các tiếng láy lại hoàn toàn, các tiếng có sự biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối và thanh điệu ?

quanh quanh

đòng đòng, Phất phơ

* Láy toàn bộ:

+ Các tiếng láy lại hoàn toàn:

xinh xinh xinh ; rào rào rào

+ Có biến đổi thanh điệu ở tiếng trước:

tím tim tím; nặng nằng nặng

+ Có biến đổi phụ âm cuối và thanh điệu

ở tiếng trước:

sát san sát; đẹp đèm đẹp

mô phỏng âm thanh

Tại sao em hiểu đó là âm thanh tiếng cười, tiếng trẻ khóc, tiếng đồng hồ, tiếng chó sủa?

Như vậy nghĩa của những từ láy trên được tạo nên nhờ đặc điểm nào?

Nghĩa của từ chính là âm thanh mà

từ mô phỏng.

a, Lí nhí, li ti, ti hí.

b, Nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh.

Nghĩa của từ được tạo bởi đặc tính

âm thanh của vần và sự hoà phối âm

thanh giữa các tiếng

Nghĩa của từ được tạo bởi đặc tính

âm thanh của vần và sự hoà phối âm

thanh giữa các tiếng.

đó với nghĩa của các tiếng gốc làm

cơ sở cho chúng: mềm, đỏ, xấu và rút ra nhận xét?

Nghĩa của từ láy căn cứ vào tiếng

gốc, nó có thể mang sắc thái biểu cảm,

giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh hơn so với

Nghĩa của từ được tạo bởi đặc tính

âm thanh của vần và sự hoà phối âm

thanh giữa các tiếng.

căn cứ vào tiếng gốc, có sắc thái

biểu cảm, giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh so

có những sắc thái như thế nào?

Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đặc điểm âm thanh của tiếng

và sự hoà phối âm thanh giữa các tiếng Trong trường hợp từ láy có tiếng có nghĩa làm gốc (tiếng gốc) thì nghĩa của từ láy có thể có

những sắc thái riêng so với tiếng gốc như sắc thái biểu cảm, sắc thái giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh

Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đặc điểm âm thanh của tiếng

và sự hoà phối âm thanh giữa các tiếng Trong trường hợp từ láy có tiếng có nghĩa làm gốc (tiếng gốc) thì nghĩa của từ láy có thể có

những sắc thái riêng so với tiếng gốc như sắc thái biểu cảm, sắc thái giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh

ở tiếng trước

Biến

đổi thanh

điệu

ở tiếng trước

Dựa vào tiếng gốc có sắc thái

bi ểu cảm,

giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh

Dựa vào tiếng gốc có sắc thái

bi ểu cảm,

giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh

D ựa vào

đ ặc tính âm thanh của vần

và sự hoà phối âm thanh giữa các tiếng

D ựa vào

đ ặc tính âm thanh của vần

và sự hoà phối âm thanh giữa các tiếng

Mô phỏng

âm thanh tự nhiên

Mô phỏng

âm thanh tự nhiên

Biến đổi phụ âm cuối và thanh điệu ở tiếng trước

Biến đổi phụ âm cuối và thanh điệu ở tiếng trước

Láy vần

Láy phụ âm đầu

Láy phụ âm đầu

a, Tìm các từ láy trong đoạn văn đó.

b, Xếp các từ láy theo bảng phân loại sau đây:

Từ láy toàn bộ

Từ láy bộ phận

1, Bài số 1 (tr 43)

“nặng nề thế này”).

- Thôi, hai đứa liệu mà đem chia đồ chơi ra đi.

Vừa nghe thấy thế, em tôi bất giác run lên , kinh hoàng đưa cặp mắt tuyệt vọng nhìn tôi Cặp mắt đen của em lúc này buồn , hai bờ mi đã sưng mọng lên vì khóc nhiều.

Đêm qua, lúc nào chợt tỉnh, tôi cũng nghe tiếng , của em Tôi phải cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc to, nhưng nước mắt cứ tuôn ra như suối, ướt đầm cả gối và hai cánh tay áo Sáng nay dậy sớm, tôi khẽ mở cửa đi ra vườn, ngồi xuống gốc cây hồng xiêm Chợt thấy động phía sau, tôi quay lại: em tôi đã theo ra từ lúc nào Em đặt tay lên vai tôi Tôi kéo em ngồi xuống và khẽ vuốt lên mái tóc.

Chúng tôi cứ ngồi im như vậy Đằng đông, trời hửng dần Những bông hoa thược dược trong vườn

đã thoáng hiện trong màn sương sớm và bắt đầu khoe bộ cánh của mình Lũ chim sâu trên cành và kêu Ngoài đường, tiếng xe máy, tiếng ô tô và tiếng nói chuyện của những người đi chợ mỗi lúc một Cảnh vật vẫn cứ như hôm qua, hôm kia thôi mà sao tai hoạ giáng xuống đầu anh em tôi thế này.”

bần bật thăm thẳm

khang anh

a, Bà mẹ khuyên bảo con.

b, Làm xong công việc, nó thở phào như trút được gánh nặng.

- ,

b, Bức tranh của nó vẽ nguệch ngoạc,

- ,

a, Chiếc lọ rơi xuống đất, vỡ

b, Giặc đến, dân làng mỗi người một ngả.

nhẹ nhõm nhẹ nhàng

xấu xí xấu xa

tan tành tan tác

5 Bài số 5 (tr 43): Các từ máu mủ, mặt mũi, tóc tai, râu ria, khuôn khổ, ngọn ngành, tươi tốt, nấu nướng,

ngu ngốc, học hỏi, mệt mỏi, nảy nở là từ láy hay từ ghép?

Các từ được nêu ra đều là từ ghép.

6 Bài số 6 (tr 43): Các tiếng chiền (trong chùa chiền), nê (trong no nê), rớt (trong rơi rớt), hành (trong

học hành) có nghĩa là gì? Các từ chùa chiền, no nê, rơi rớt, học hành là từ láy hay từ ghép?

Nắm vững nội dung bài,

học thuộc ghi nhớ, làm bài tập còn lại.