Bài giảng ngữ văn 7 bài 3 quá trình tạo lập văn bản

Ý NGHĨA CỦA VIỆC TẠO LẬP VĂN BẢN Đối với người nói người viết: Trình bày sự vật, sự việc và bộc lộ suy nghĩ, tình cảm của mình Đối với người nghe người đọc: Hiểu được sự vật, sự việc và

QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN

MÔN NGỮ VĂN 7

KIỂM TRA BÀI CŨ

Em hãy đọc thuộc lòng 4 bài ca dao về tình cảm gia đình

Em thích nhất bài ca dao nào ? Tại sao ?

TÌNH HUỐNG

???

???

Trong lúc thầy giáo vắng mặt,

có hai bạn học sinh

đã gây gổ đánh nhau.

Khi thầy trở lại thấy lớp rất mất trật tự

Thầy gọi bạn lớp trưởng lên và hỏi lí do

Trong một giờ học, thầy giáo có việc đột xuất phải

ra ngoài 5 phút Thầy yêu cầu lớp tự quản và giữ trật tự.

Tiết 12

Ý NGHĨA CỦA VIỆC

TẠO LẬP VĂN BẢN

Đối với người nói (người viết):

Trình bày sự vật, sự việc và bộc lộ suy nghĩ, tình cảm của mình

Đối với người nghe (người đọc): Hiểu được sự vật, sự việc và tâm tư, tình cảm của người nói

Đề 1

Em con ham chơi điện tử nên bỏ bê việc học hành

Con hãy viết một bức thư

khuyên nhủ em.

Chat Game

I CÁC BƯỚC TẠO LẬP VĂN BẢN

Tình huống 1

Đề 2

Vì đi trọ học xa nên em con rất nhớ nhà,

ảnh hưởng tới kết quả học tập.

Con hãy viết một bức thư

động viên em.

I CÁC BƯỚC TẠO LẬP VĂN BẢN

Tình huống 2

Viết cho em, đứa em – ham chơi

Viết cho em, đứa em - nhớ nhà

- Mục đích Viết để khuyên nhủ em từ

bỏ đam mê xấu

Viết để động viên em vượt qua nỗi nhớ, cố gắng học tốt

- Nội dung Viết về tác hại của trò chơi

điện tử

Thông cảm, sẻ chia và động viên em nỗ lực học tập

- Cách thức Phân tích bảo ban bằng lí lẽ Tâm tình, thuyết phục

bằng tình cảm

- Đối tượng

Định hướng

Bước 1: Định hướng văn bản

Lí do viết thư: Lo lắng trước tình trạng đam mê điện tử của em

Mở bài

Lí do viết thư: Thương nhớ em và lo lắng khi

em không yên tâm học tập

Đề 1

Bước 2: Xây dựng bố cục

– Cảnh báo về tác hại của trò chơi điện tử:

+ Lãng phí thời gian, sức lực, tiền bạc

+ Ảnh hưởng tới kết quả học tập

+ Dễ bị tiêm nhiễm văn hoá không lành mạnh, ảnh hưởng tới quá trình hình thành nhân cách sau này

– Thái độ của mọi người trước sự đam mê điện tử của em:

+ Bố mẹ buồn rầu

+ Thầy cô thất vọng

+ Anh (chị) lo lắng

– Trách nhiệm hiện tại của bản thân em:

– Tình yêu và sự hi vọng của gia đình dành cho em:

+ Luôn yêu thương em

+ Mong muốn em học tốt

+ Hi vọng em sớm trưởng thành, độc lập

– Giải pháp giúp em vơi nỗi nhớ nhà: viết thư, gọi điện, tranh thủ về thăm nhà,…

– Thuyết phục em chuyển hoá nỗi nhớ thành động lực học tập

+ Hăng say học tập sẽ át đi nỗi nhớ

+ Học tập tốt là món quà tinh thần lớn tặng gia đình

Thân

bài

Đề 1

Bước 2: Xây dựng bố cục

Mong em từ bỏ đam mê điện tử để chăm lo học tập tốt

Kết bài Chúc em nghị lực hơn và có kết quả

học tập tốt

− Yêu cầu về hình thức: đúng chính tả, ngữ pháp, có tính liên kết và mạch lạc

− Học sinh tự kiểm tra việc thực hiện các bước 1, 2, 3 Sửa chữa các phần sai và bổ sung các phần thiếu

Bước 2: Xây dựng bố cục

Bước 3: Diễn đạt các ý ghi trong bố cục

− Yêu cầu về nội dung: sát với bố cục, đầy đủ ý

Bước 4: Kiểm tra

Đề 1

Nhiệm vụ Cụ thể

1 Định hướng

văn bản

• Về đối tượng: Nói, viết cho ai ?

• Về mục đích: Để làm gì ?

• Về nội dung: Về cái gì ?

• Về cách thức: Như thế nào ?

2 Xây dựng bố

cục

Yêu cầu: rành mạch, hợp lí, đúng định hướng ở bước 1

3 Diễn đạt các ý

đã ghi trong bố cục

• Hình thức: Lời văn trong sáng, có tính liên kết

và mạch lạc

• Nội dung: chính xác, sát với bố cục

Bước

4 Kiểm tra Việc thực hiện các bước 1, 2, 3; sửa chữa Ghi nhớ: Quá trình tạo lập văn bản

Bài tập 2 (SGK trang 46):

Bài viết của bạn không phù hợp vì bạn đã định hướng sai ở trong bước 1 Cụ thể như sau:

Viết cho thầy cô Viết cho bạn bè

- Mục đích Viết để tường thuật lại quá

trình học tập của bản thân

Viết để truyền kinh nghiệm học tốt

- Nội dung Báo cáo thành tích học tập. Báo cáo kinh nghiệm học

tập

- Cách thức Xưng hô thầy – em (con). Xưng hô bạn - mình

- Đối tượng

Định hướng sai Định hướng đúng

Yêu cầu định

hướng

II LUYỆN TẬP

Bài tập 3 (SGK trang 46-47): Cách trình bày dàn bài (cách trình bày bước 2)

a Các câu trong dàn bài phải rõ ý, ngắn gọn, nhưng không cần hoàn

chỉnh, không cần tuyệt đối đúng ngữ pháp và không nhất thiết phải liên kết chặt chẽ với nhau Vì dàn bài mới chỉ là dạng đề cương, chưa phải

là bản thân văn bản

b Các phần, các mục lớn nhỏ trong dàn bài được phân biệt với nhau qua

một hệ thống kí hiệu nhất quán và việc trình bày các mục phải thống nhất, rõ ràng, rành mạch, hợp lí

II LUYỆN TẬP

Bài tập 4 (SGK trang 47):

Để viết bức thư phải thực hiện lần lượt 4 bước tạo lập văn bản

Mở bài: Lí do viết thư

II LUYỆN TẬP

Bước 1: Định hướng

Viết cho bố

- Mục đích Viết để xin lỗi bố

- Nội dung Thể hiện nỗi ân hận và xin được tha thứ

- Cách thức Chân thành, hối lỗi.

- Đối tượng

Bước 2: Xây dựng bố cục

Thân bài:

- Ý lớn 1: Bày tỏ sự ân hận

+ Ân hận vì đã nói lời thiếu lễ độ

+ Ân hận vì đã làm bố mẹ buồn

+ Ân hận vì vi phạm đạo làm con

- Ý lớn 2: Xin được tha thứ

+ Nhận lỗi

+ Tự đặt hình phạt cho bản thân

+ Xin bố tha thứ Kết bài: Lời hứa không tái phạm

II LUYỆN TẬP Bước 2: Xây dựng bố cục

Bước 3: Diễn đạt các ý thành bài văn

BÀI TẬP VỀ

NHÀ

 Em hóy viết một văn bản dựa theo bố cục đó thiết lập ở bài 4.