Bài giảng bài tự cảm vật lý 11 (2)

KIỂM TRA BÀI CŨ Câu 1: Viết công thức xác định cảm ứng từ trong lòng khung dây tròn và trong ống dây hình trụ mang điện?. Câu 2: Khi Ф qua vòng dây biến thiên →xuất hiện dòng điện tron

TRƯỜNG THPT TỐ HỮU

BỘ MÔN VẬT LÝ

BÀI GIẢNG VẬT LÝ 11

ĐẶNG NGỌC CHÍNH BÀI 25

TỰ CẢM

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Viết công thức xác định cảm ứng từ trong lòng khung

dây tròn và trong ống dây hình trụ mang điện?

Câu 2: Hiện tượng cảm ứng điện từ là gì? Công thức suất điện

động cảm ứng?

KIỂM TRA BÀI CŨ

BÀI GIẢNG VẬT LÝ 11

Câu 1: Viết công thức xác định độ lớn cảm ứng từ trong lòng

khung dây tròn và trong ống dây hình trụ mang điện?

7 2.10 I

B

r



4 10 N I 4 10 I

Câu 2:

Khi Ф qua vòng dây biến thiên

→xuất hiện dòng điện trong khung dây

→Hiện tượng cảm ứng điện từ

Suất điện động cảm ứng trong khung dây:

c

e

t



QUI TẮC XÁC ĐỊNH CHIỀU DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG

( ĐỊNH LUẬT LENTZ)

Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường mà nó sinh ra chống lại sự biến thiên của từ thông sinh ra nó

IC

B

BC

S

N

IC

B

BC S

N

TỰ CẢM TỰ CẢM

I Từ thông riêng của một mạch kín:

Li





B

Xuất hiện từ trường B trong lòng khung dây: B~i

Từ thông qua mạch kín (C): = BS  ~B

i

Với L: + Là hệ số tự cảm của ống dây

+ Phụ thuộc vào dạng hình học của vòng dây

+ Đơn vị: H (Henry)

Từ thông riêng:

 ~i

A

Wb H

1 1

1 

Xác định độ tự cảm của ống dây có chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây

i L S

i l

N

N.4 10 7 



  

i l

N

B  4.107

Từ trường trong lòng ống dây:

Từ thông xuyên qua lòng ống

dây gồm N vòng dây:  = NBS

S l

N

L 4 10

2 7





L

Phân biệt từ thông riêng với

từ thông đã học ?

Có thể xảy ra hiện tượng cảm ứng điện từ trong một mạch kín có dòng điện cường độ

i không?

I Hiện tượng tự cảm:

• Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện

từ trong một mạch có dòng điện mà sự biến thiên của từ thông trong mạch gây ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch

I HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM:

E r

Đ

+ -

K

MỞ K ĐÓNG K

E r

Đ

+ -

K

L

Hãy quan sát sự sáng của đèn Đ ở hai hình khi đóng, mở khoá K?

- Khi đóng khoá K, đèn Đ ở hình 1 sáng ngay, đèn Đ ở hình 2 dần dần sáng lên

- Khi mở khoá K, đèn Đ ở hình 1 tắt ngay, đèn Đ ở hình 2 sáng loé lên rồi tắt dần

V ì sao có sự khác nhau này giữa hai mạch điện ở hình 1 và 2 ?

E r

Đ

K

L

MỞ K ĐÓNG K

I

qua L tăng

Xuất hiện dòng điện cảm ứng

I C có chiều chống lại sự tăng

của dòng điện chính trong

mạch Kết quả là dòng điện I

qua đèn tăng chậm

0





S B.



I n

B 4 107 .

Nhận xét về từ thông qua vòng

dây?

IC BC

Giải thích:

- Khi K mở, dòng điện chạy

qua L giảm nhanh

Ống dây cũng sinh ra dịng

điện cảm ứng chống lại sự

giảm của dịng điện chính Vì

từ thơng xuyên qua cuộn dây

giảm mạnh nên dịng điện cảm

ứng I C lớn, chạy qua đèn làm

đèn loé sáng lên

0





S B.



7

4 10

B   n i

E r

Đ

K

L

ĐÓNG K

MỞ K

I

I

IC C

B

Đối với ống dây nhất định L là hằng số:

Vậy suất điện động tự cảm tỷ lệ với độ biến thiên cường độ dòng điện trong mạch đó

1



  

c

e

t

 



t

i L tc

e









t

 



i

L 





Suất điện động tự cảm có công thức

Củng cố

• Câu 1:Từ thông riêng của một mạch kín phụ thuộc vào:

• A cường độ dòng điện qua mạch

• B điện trở của mạch

• C chiều dài của dây dẫn

• D tiết diện dây dẫn

• Câu 2:Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện từ do sự biến thiên từ thông qua mạch gây

ra bởi:

• A sự biến thiên của chính cường độ dòng điện trong mạch

• B sự chuyển động của nam châm với mạch

• C sự chuyển động của mạch với nam châm

• D sự biến thiên của từ trường Trái Đất

Củng cố

Củng cố

• Câu 3: Suất điện động tự cảm của mạch điện tỉ

lệ với:

• A điện trở của mạch

• B từ thông cực đại qua mạch

• C từ thông cực tiểu qua mạch

• D tốc độ biến thiên cường độ dòng điện qua

mạch

Câu 5: Chọn đáp số đúng của bài toán sau:

Trong mạch điện có độ tự cảm L có dòng điện giảm từ i xuống ½ i trong thời gian 2 giây thì suất điện động tự cảm có giá trị là:

b) ½ i L c) ¼ i L d) 1/8 i L