chuyên đề văn

phần thứ nhất Phần thứ hai Phần thứ baứng dụng pp dạy VBND bằng giáo án điện tử trong chương trình ngữ văn Chuyên đề Trường THCS Cao Minh - Tổ KHXH... Chuyên đề ứng dụng pp dạy VBND bằn

Trang 1

Người viết báo cáo : Nguyễn Thị Dung Người dạy thực hành : Trần Thị Nguyệt

Tổ KHXH

Trang 2

phần thứ nhất Phần thứ hai Phần thứ ba

ứng dụng pp dạy VBND bằng giáo

án điện tử trong chương trình ngữ văn

Chuyên đề

Trường THCS Cao Minh - Tổ KHXH

Trang 3

Chuyên đề ứng dụng pp dạy VBND bằng giáo án

điện tử trong chương trình ngữ văn

Trang 4

Đ c biặ ệt trong chương trình ngữ v n THCS ă được xây dựng theo tinh th n ầtích hợp các v n b n ă ả được l a chự ọn theo tiêu chí kiểu v n b n và tă ả ương ứng với kiểu văn bản là thể loại tác phẩm chứ không phải là sự lựa chọn theo lịch sử văn học về nôi dung, ngoài yêu cầu về tính tư tưởng, phù hợp tâm lý lứa tuổi trong sáng giản dị còn …

có một nội dung là tính cập nhật gắn kết đời sống đưa học sinh trở lại những vấn đề quen thuộc, vừa gần gũi hàng ngày, vừa có ý lâu dài mà mọi người đều quan tâm đến Học sinh cần phân biệt, phân tích và đánh giá đặc điểm của văn bản khác nhau trên các loại văn bản khác nhau trên các phương tiện thông tin đại chúng và bằng cách thiết

kế giảng dạy giáo án điện tử

Xuất phát từ thực tế đó, việc giảng dạy văn bản nhật dụng trên giáo án điện tử

là một việc làm cần thiết và rất hợp lý đối với học sinh trung học

2 Cơ sở thực tiễn

Văn học là loại hình nghệ thuật bằng ngôn từ, được hình thành nhờ những cảm xúc thẩm mĩ của nhà văn Đến với văn chương ta như sống lại những trang đời,ta đồng điệu tri âm cùng người nghệ sĩ và trước thực tế hiện nay, học sinh không thích học môn …ngữ văn Vì vậy, vai trò của môn này dần dần mờ nhạt Chính vì vậy, chương trình ngữ văn hiện hành các văn bản nhật dụng vào giảng dạy , đây là kiểu văn bản mới mẻ trong chương trình SGK THCS

Trang 5

Cho nên, việc giảng dạy và học tập phần văn bản này gặp không

ít khó khăn, không những thế nhiều ý kiến cho rằng : Chất “văn”

trong văn bản nhật dụng không nhiều, nếu không chú ý dễ biến giờ ngữ văn thành bài thuyết minh về một vấn đề sinh học, lịch sử hay pháp luật, dẫn đến hiệu quả các tiết dạy và học loại văn bản này chưa cao Là giáo viên trực tiếp giảng dạy chương trình SGK ngữ văn THCS, để phần nào giúp các giáo viên và học sinh nâng cao hiệu quả các giờ dạy văn bản nhật dụng và để học sinh yêu thích giờ học văn , đồng thời hoà nhập với thực tế qua một số các hình ảnh trực quan trên máy chiếu, chúng tôi đã lựa chọn chuyên

đề: “ứng dụng phương pháp dạy văn bản nhật dụng bằng giáo án

điện tử”

Trang 6

B - Mục đích nghiên cứu

Từ cơ sở lập luận và thực tiễn , chủ đề mong muốn giúp cho giáo

viên ngữ văn bắt đầu tìm hiểu và áp dụng cách giảng dạy văn bản

nhật dụng bằng giáo án điện tử , để từ đó nhằm nâng cao chất lư

ợng giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh , giúp các em

yêu thích môn hơn

C - Đối tượng phạm vi nghiên cứu

Đề tài nêu định hướng thiết kế giáo án điện tử phần văn bản nhật

dụng trong chuơng trình ngữ văn THCS

D - Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu , tìm hiểu , phân tích

Trang 7

i đất năm 2000

(Theo tài liệu c ủa sở KH- CN

Hà Nội )

Trang 8

hội hiện đại như : thiên nhiên , môi trường, năng lượng, dân số, quyền trẻ em, ma tuý và

bản nhật dụng có thể dùng tất cả các thể tài cũng như tất cả các văn bản khác

Trang 9

123

129 126

Di tích lịch sử

Danh lam thắng cảnh Thiên nhiên môi trường

Tự sự miêu tả thuyết minh

Miêu tả thuyết minh

Ca huế trên sông hương

1 2

5 , 6 113

Nh tr à ường giáo dục Vai trò của người phụ nữ Quyền trẻ em

Môi trường

Các tệ nạn xã hội Dân số

đấu tranh cho một thế giới hoà

Tuyên bố thế giới về quyền trẻ em

1, 2

6, 7 11,12

Danh nhân VN Bảo vệ hoà chống chiến tranh

Quyền con người

Lập luận biểu cảm Lập luận biểu cảm Lập luận biểu cảm

Tên văn bản nhật dụng

Đ

bình bình

Trang 10

1- Ngư i ờ giáo viên s ph i chuy ẽ ả ể đ i n ổ cách d y : ạ

Ph i k ả ế h p t ợ nhu n ầ nhuy n ễ nhi u ề thao tác: V ừ a dùng l ờ i nói để giảng d y, h ạ ư ng ớ

d n ẫ , vừa dùng hình ảnh trên máy chiếu,

2- Ngư i ờ giáo viên ph i n ả ắ đư c m ợ k thuật vi tính của Mi ỹ crosoft word và microsoft powerpoint

3- Người giáo viên khi thiết kế giáo án điện tử dạy phần văn bản nhật dụng chú ý làm nổi bật đặc điểm của văn bản

a Văn bản nhật dụng là loại văn bản có nội dung đề cập tới những vấn đề thường nhật

của đời sống con người, những vấn đề đang được xã hội quan tâm và hướng tới Đó có thể là một vấn đề lịch sử, địa lí, môi trường văn hoá, tôn giáo, dân tộc Những vấn đề này vừa có vấn đề thời sự vừa có ý nghĩa lâu dài, vĩnh cửu Đó là một vấn đề bức xúc, nóng bỏng mà cả toàn xã hội quan tâm, là cái được đặt ra hàng ngày đối với tất cả mọi người, cái mà tất cả mọi người phải hướng tới không chỉ cho hôm nay mà cho cẩ mai sau Có thể hiểu như vậy, ta mới

lí giải được tại sao “ Bức thư của thủ lĩnh da đỏ ” gửi cho tổng thống Mỹ cách chúng ta ngày nay tới 150 năm lại được xem là một văn bản nhật dụng Vấn đề này không chỉ có ý nghĩa thiết thực bởi lẽ chừng nào đất đai, tài nguyên,môi trường, còn bị xâm hại vì vấn đề đặt ra trong văn bản còn nguyên giá trị.

Trang 11

Học bài “ Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử” không phải chỉ biết để chỉ biết lịch sử của một chiếc cầu mà quan trọng hơn qua đó giúp học sinh biết trân trọng truyền thống, thành quả lao động của nhân dân, những người lao động xây dựng nó, xa hơn là đánh thức rung cảm nghệ thuật tinh tế Sâu sắc trước những sự vật tưởng như vô tri,vô giác của quê hương đất nước mình.

Học bài “ Thông tin về ngày trái đất năm 2000 ” không chỉ giúp học sinh thấy

được tác hại mặt trái của việc bao ni lông, tự mình hạn chế sử dụng và vận động mọi người cùng thực hiện khi có điều kiện mà còn qua đó giúp các em có những suy nghĩ việc làm tích cực về vấn đề sử lí rác thải sinh hoạt - một vấn đề khó giải quyết và nan giải nhất trong vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay

b Văn bản nhật dụng tồn tại ở tất cả kiểu văn bản, tất cả các thể loại, tất cả các phương

thức biểu đạt nó có thể là vẳn bản văn chương hoặc không phải là văn bản văn chương,

do vậy phải chú ý làm nổi bật hình thức tồn tại của nó Văn bản nhật dụng phải xem xét

đến yếu tố thể loại,yếu tố kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của nó và trên cơ sở đó

mà hướng tới những vấn đề cần thiết về nội dung GV phải có những câu hỏi để học sinh phát hiện thể loại, kiểu văn bản hay phương thức biểu đạt, rồi từ đó có cách khai thác phân tích văn bản một cách hợp lí Làm được như vậy cũng đồng nghĩa với việc thực

Trang 12

đề có ý nghĩa đối với nhân loại.

c Khi giảng dạy văn bản nhật dụng, giáo viên hướng dẫn học sinh bình văn hoặc đưa vào một số đoạn

bình: GV có thể chiếu một số những chi tiết hoặc những hình ảnh tiêu biểu đặc sắc có sức rung cảm để từ

đó hướng dẫn học sinh bình để học sinh có khả năng viết văn cảm thụ văn tốt hơn.

Ví dụ “ Động Phong Nha ” GV nên chọn vẻ đẹp lộng lẫy, kì diệu của động Phong Nha để hư ớng dẫn học sinh bình.

d Khi dạy cần có sự liên hệ v iớ nh ng ữ v n ấ đề có liên quan

M c ích c a vi ụ đ ủ ệ d y v n b n nh c ạ ă ả ậ d ng l “ t ụ à đư a học sinh ho nh à ậ v i p ớ xã hội ” vì v y ậ khi d y ạ không thể không liên hệ t i ớ nh ng ữ v n ấ đề liên quan như : môi trư ng ờ , v n hoá, xã hội, tôn giáo,… ă

Ch ng ẳ h n v ạ ấ đ n ề a ph ở đị ươ ng

Trang 13

Ví dụ : Khi d y b i “ Thông tin v ạ à ề trái đ t ấ n m 2000” (Ng ă ữ v n 8) ă

Giáo viên chi u ế v i hình nh v à ả ề môi trư ng ờ để liên hệ v h à ư ng ớ d n ẫ học sinh th y ấ đư c ợ nguyên nhân gây ô nhi m ễ môi trư ng ờ nghiêm tr ng nh ọ ấ l rác th i trong đó kinh nghiệm x t à ả ử lý l rác th i công à ả nghi p ệ v rác th i sinh ho t Giáo viên t à ả ạ ậ trung phân tích tác h i c a vi p ạ ủ ệ dựng bao bì ni lông c n c ầ liên

hệ v i ớ các ho t ạ đ ng ộ h n ch ạ ế v xà ử lí rác th i sinh ho t b o vả ạ ả ệ môi trư ng ờ ở đị a ph ươ ng

Chính vi c ệ cho h c sinh quan sát hình nh ọ ả đ ể liên hệ n y giúp cho h c sinh t à ọ ự b c ộ l ộ l m cho gi à ờ

h c dân ch tho i mái sinh đ ọ ủ ả ộ ây l con ng Đ à đư ng ờ ng n ắ nh t ấ để h c sinh ho nh ọ à ậ th c p ự ti n ễ cu c ộ

s ng ố , nâng t m ầ suy ngh c a h c sinh v th ĩ ủ ọ à ể hi n ệ đư c ợ ý ngh a c a vi ĩ ủ ệ h c VBND c ọ

g Văn bản nhật dụng có nhiều từ ngữ khó do vậy phải chú ý hướng dẫn cho h c sinh hiọ ể ph n u ầ chú thích và giải nghĩa từ khó

h.Dạy v n b n nhă ả ậ d ng c t ụ ầ chú ý ph n ươ ng ti ệ thi t n ế b d y h c Ngo i các v ị ạ ọ à ấ đề nêu trên 1 n giờ d y VBND th nh công c ạ à ầ có nhi u n ề hình th c ứ hỗ trợ khác Nh ng ữ v n ấ đề hỗ trợ n y xu à ấ phát từ t VBND và c n c ă ứ v o th à ự tế c a nh tr c ủ à ư ng ờ giáo viên hư ng ớ d n ẫ Hs quan sát v tranh l m ẽ à đồ dựng

ho c ặ tham quan th c ự tế Đ c ặ bi t ệ l d y b à ạ ằ ng đ n i ệ t ử giáo viên ph i chu ả ẩ b các thi n ị ế b d y h c cho t ị ạ ọ

1 giờ d y v n b n không ph i l m ạ ă ả ả à ộ v n t ấ đ ề đơ n gi n ả

Giáo viên khai thác kênh hình có s n ẵ trong sách giáo khoa s u t ư ầ m t m ộ số t li ư ệ khác u

VD: Khi d y b i” C ạ à ầ Long Biên - ch ng u ứ nhân l ch s ị ử” giáo viên cho học sinh quan sát hình nh ả

C u ầ trong SGK ho c ặ phóng to trên m n chi à ế để h c sinh hình dung v u ọ ề cây c u ầ

Dạy b i “ B à ứ th c a th l nh da c ư ủ ủ ĩ đỏ ” cho hs quan sát b ứ tranh th l nh da c ủ ĩ đỏ , m ộ số hình nh t ả

về môi trư ng ờ ,…

Trang 14

1 Quan điểm chung: Thận trọng vì

Đặc thù giờ học tác phẩm văn chương cần nhiều đến cảm xúc thẩm mĩ qua phân tích, bình giá ngôn từ văn bản, cần khơi gợi và phát huy liên tưởng, tưởng tượng của hoc sinh

Không phải hình ảnh thơ văn nào cũng có thể minh hoạ, tường giải bằng các hình ảnh trực quan trên máy tính Cái hay của văn chương đôi khi lại nằm ở chính cái khó tường minh, cái trừu tượng

2.Nội dung cụ thể :

B1 Tìm hiểu đặc điểm bài học để xác định khả năng thiết kế và hiệu quả giảng dạy bằng giáo án địên tử B2: Thu thập tài liệu,ấn phẩm, băng hình, tranh ảnh, biểu bảng, liên quan đến nội dung bài giảng.

B3: Thiết kế bài giảng

- Lựa chọn các phần mềm hỗ trợ dạy : phần mềm phục vụ chính để thực hiện thiết kế bài dạy :

+ Microsoft office powerpoint 2003 :

+ Ngoài ra chúng ta còn sử dụng thêm một số phần mềm hỗ trợ khác như : Effect 3D Studio V3.0, window media 10, Corel draw 11,

- Giáo viên tiến hành soạn bài trên phần mềm micosoft office powerpoint 2003 đối với bài học đã chuẩn bị + Tạo slide mới

+Khởi động chương trình làm việc của Microsoft office powerpoint 2003

+Nhập các dữ liệu cho soạn thảo, ví dụ : phông chữ , …

+Nhập nội dung trên các slide trình chiếu :

Trang 15

+ Tạo slide mới

+Khởi động chương trình làm việc của Microsoft office powerpoint 2003

+Nhập các dữ liệu cho soạn thảo, ví dụ : phông chữ , …

+Nhập nội dung trên các slide trình chiếu :

Giới thiệu tác giả , tác phẩm bằng các tranh trình diễn sinh động (Có hình ảnh hoặc âm thanh)

Cài đặt các đoạn băng mà tác giả hoặc các nghệ sĩ đọc diễn cảm tác phẩm (nếu có)

Cài đặt các hình ảnh minh hoạ ,các trích dẫn tư liệu ,các đoạn phim , để hỗ trợ tưởng tượng , liên tưởng ,giúp học sinh cảm thụ đúng hơn, tốt hơn tác phẩm

Cho học sinh xem các phim , đĩa hình, tư liệu về lịch sử ,địa lý ,văn hoá, hội hoạ, điện

ảnh,âm nhạc, để nâng cao tầm đón nhận cho học sinh

+Thay đổi các hình thức hiển thị của chữ , hình ảnh …

+Tạo màu : - Màu nền mặc mặc định hoặc màu nền tự tạo

- Màu chữ, khung, viền …

+ Tạo hiệu ứng trình chiếu cho từng nội dung ở từng slide khác nhau

Trang 16

hơn trong việc tiếp nhận ki

ến

thức bài học, bộc lộ khả năng và sự sán

g tạo của bản thân Tuy nh

iên

giờ dạy bằng giáo án điện

tử, giáo viên cần lưu ý: tất cả nh

tiêu của giờ học.

Thực hiện việc áp dụng dạ

áp khi dạy văn bản nhật dụng bằng giáo án điện tử Tuy nhiên bài viế

t còn có nhiều điều chưa thoả

đáng, tôi rất mong nhận đượ

c sự đóng góp ý kiến, xây d

ựng để bài viết

được hoàn thiện hơn.

Trang 17

ứng dụng pp dạy VBND bằng giáo

án điện tử trong chương trình

ngữ văn

tư liệu tham khảo

1/ Hướng dẫn sử dụng Microsoft Office Powerpoint 2003 ( Nhà xuất bản thông kê)

2/ Sách bồi dưỡng giáo viên- đổi mới phương pháp dạy học

môn Ngữ văn trường THCS

3/ Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ vănlớp 6,7,8,9

Trang 20

20

Trang 22

22

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	6,29 MB