Nhiễm sắc thể

Nhiễm sắc thể

Nhiễm sắc thể

Các nhiễm sắc thể của Eukaryota có cấu trúc phức tạp mang thông tin di truyền

của tế bào và của cả cá thể sinh vật

* Cấu trúc vi thể: hình dạng vi thể của

nhiễm sắc thể tức là hình dạng được quan

sát ở kính hiển vi quang học Thường

nhiễm sắc thể được quan sát và ứng dụng

lúc chúng ở gian kỳ, kỳ giữa và đôi khi ở

kỳ sau của sự phân bào

- Ở gian kỳ nhân cho thấy các hạt

bắt màu phẩm nhuộm nhân hình lấm tấm

gọi là hạt nhiễm sắc Hạt thấy lớn hơn gọi

là khối nhiếm sắc Nếu thấy các sợi dài

mảnh thì gọi là sợi nhiễm sắc, thấy chằng

chịt như mạng lưới gọi là lưới nhiễm sắc

- Ở kỳ giữa : nhiễm sắc thể co ngắn

nhất, rõ nhất , ở dạng gồm hai nhiễm

sắc tử (dạng kép) Ở người nhiễm sắc

thể ở kỳ giữa có các dạng sau đây:

+ Nhiễm sắc thể tâm giữa: gọi

là tâm giữa vì nhiễm sắc thể nào cũng

có một phần tâm chia nhiễm sắc thể

(đơn) ra làm hai nhánh, nhánh ngắn

xếp trên ký hiệu là p và nhánh dài xếp

dưới ký hiệu là q

Khi p = q thì gọi là tâm giữa

Khi p < q hơi ngắn hơn thì gọi là nhiễm sắc thể tâm gần giữa

Khi p = 0 (p rất ngắn không đáng kể) thì gọi là

nhiễm sắc thể tâm đầu

Đôi khi nối tiếp với p của nhiễm sắc thể tâm đầu có thêm các núm hình cầu

nhỏ gọi là vệ tinh ký hiệu là S

Ngoài ra các nhiễm sắc thể dạng kép còn có một bộ phận gọi là tâm động

(Kinetochore), một cấu trúc 3 lớp hình lòng máng ngắn vừa ôm lấy phần tâm

(centromere) từ hai bên tâm động thấy xuất hiện sợi thoi vô sắc nối liền với sợi thoi vô

sắc từ trung thể lúc phân bào

* Số lượng nhiễm sắc thể: tế bào Eukaryota có hai nhiễm sắc thể tức là có hai bộ

giống nhau, mỗi bộ gồm n nhiễm sắc thể khác nhau

Số n khẳng định với loài nhưng

khác nhau tùy loài

Ở người 2n = 46 = 23 x 2 Trong 23 nhiễm sắc thể có

22 nhiễm sắc thể thường

và một nhiễm sắc thể giới Ở nam giới nhiễm sắc thể giới có hai loại, nhiễm sắc thể X

và nhiễm sắc thể Y và được gọi là dị giao tử ( giao tử mang Y và giao tử mang X) Ở nữ

giới chỉ có một loại nhiễm sắc thể giới là X và do đó chỉ có một loại giao tử mang X Ở

người thì dị giao tử là dị giao tử đực, khác với một số loài vật dị giao tử lại thuộc về con

cái và gọi là dị giao tử cái