* ỔN ĐỊNH.1 phút *HOẠT ĐỘNG 1: TỔ CHỨC TÌNH HUỐNG HỌC TẬP.5 phút -Yêu cầu HS đọc thông báo của chương: Chương âm học nghiên cứu các hiện tượng gì?. -Yêu cầu HS có thể kiểm tra bằng 1 tro
Trang 1Tiết: 11 NGUỒN ÂM.
A.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức: Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm.
-Nhận biết được một số nguồn âmthường gặp trong đời sống.
2.Kỹ năng: Quan sát TN kiểm chứng để rút ra đặc điểm của nguồn âm là
dao động
3.Thái độ: Yêu thích môn học.
B.CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
Mỗi nhóm: 1 sợi dây cao su mảnh 1 dùi trống và trống
1 âm thoa và búa cao su 1tờ giấy
1 mẩu lá chuối
Cả lớp: Một cốc không, 1 cốc có nước
C.PHƯƠNG PHÁP Thực nghiệm.
D.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC * ỔN ĐỊNH.(1 phút)
*HOẠT ĐỘNG 1: TỔ CHỨC TÌNH HUỐNG HỌC TẬP.(5 phút)
-Yêu cầu HS đọc thông báo của chương:
Chương âm học nghiên cứu các hiện
tượng gì?
-Tổ chức tình huống học tập cho bài học
-Yêu cầu HS nghiên cứu và nêu mục đích
của bài
-HS đọc phần đầu chương II
-Lần lượt từng HS trả lời, bổ sung để thấy trong chương ta cần nghiên cứu vấn
đề gì?
-HS đọc phần mở bài SGK và nêu vấn đề nghiên cứu: Âm thanh được tạo ra như thế nào?
*HOẠT ĐỘNG 2: NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM.(10 phút)
I.NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM.
-Yêu cầu HS đọc C1, trả lời C1
Sau đó 1 phút giữ yên lặng để trả lời C1
-GV: Thông báo khái niệm nguồn âm
-Yêu cầu HS cho ví dụ về các nguồn âm
-HS: Đọc SGK C1: Vật phát ra âm gọi là nguồn âm C2: Kể tên nguồn âm:
*HOẠT ĐỘNG 3: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGUỒN
ÂM(20 phút)
II.CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐIỂM GÌ?
-Yêu cầu HS làm TN
-Vị trí cân bằng của dây cao su là gì?
-HS đọc yêu cầu TN
-Thiết kế TN 1 và ghi bài.
Vị trí cân bằng của dây cao su là vị trí đứng yên, nằm trên đường thẳng
-Làm TN, vừa lắng nghe, vừa quan sát hiện tượng
-Yêu cầu:
+Quan sát được dây cao su rung động
Trang 2-GV cho HS thay cốc thủy tinh mỏng
bằng mặt trống vì cốc thủy tinh dễ bị vỡ
-Phải kiểm tra như thế nào để biết mặt
trống có rung động không?
-GV có thể gợi ý kiểm tra thông qua vật
khác để HS có thể trả lời
-Yêu cầu HS có thể kiểm tra bằng 1
trong các phương án đưa ra để đưa ra
nhận xét
-Yêu cầu HS làm theo: Dùng búa gõ vào
1 nhánh của âm thoa, lắng nghe, quan
sát, trả lời C5
Nếu HS đưa các phương án khả thi được
thì cho HS thực hiện hoặc GV đưa 3
phương án, yêu cầu 2 nhóm làm 1
phương án
-Yêu cầu chung của các phương án HS
trả lời câu hỏi C3 đến C5 SGK
Yêu cầu mỗi nhóm làm TN với 1 dụng
cụ theo các bước:
+Làm thế nào để vật phát ra âm
+Làm thế nào để kiểm tra xem vật đó có
dao động không?
-Yêu cầu HS tự rút ra kết luận
+Nghe được âm phát ra
-HS làm TN 2:
Gõ nhẹ vào mặt trống
-HS: +Để các vật nhẹ như mẩu giấy lên mặt trống-Vật bị nảy lên, nảy xuống +Đưa trống sao cho tâm trống sát quả bóng
-HS kiểm tra theo nhóm xem mặt trống có rung động hay không bằng một trong các phương án đưa ra
-Tương tự với TN 3.
-HS có thể nêu các phương án kiểm tra:
+P.A.1: Sờ nhẹ tay vào một nhánh của
âm thoa thấy nhánh của âm thoa dao động
+P.A.2: Đặt quả bóng cạnh 1 nhánh của
âm thoa, quả bóng bị nảy ra
+P.A.3: Buộc một que tăm vào nhánh âm
thoa, gõ nhẹ, đặt một đầu của tăm xuống nước-Mặt nước dao động
C3:Dây cao su dao động (rung động, )
và âm phát ra
C4: Cốc thủy tinh phát ra âm thành cốc
thủy tinh có rung động.(Treo con lắc bấc sát thành cốc, thành cốc rung làm cho con lắc bấc dao động
C5: Âm thoa có dao động Có thể kiểm
tra dao động của âm thoa bằng cách: +Đặt con lắc bấc sát 1 nhánh của âm thoa khi âm thoa phát ra âm
+Dùng tay giữ chặt hai nhánh của âm thoa thì không thấy âm phát ra nữa
-Dùng 1 tờ giấy đặt nổi trên mặt một chậu nước Khi âm thoa phát âm, ta chạm một nhánh của âm thoa vào gần mép tờ giấy thì thấy nước bắn tóe tờ giấy
*Kết luận: Khi phát ra âm, các vật đều
dao động (rung động)
Trang 3*HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG –CỦNG CỐ-HDVN (10 phút)
1.VẬN DỤNG:
-Yêu cầu HS trả lời C6: Yêu cầu làm tờ
giấy, lá chuối phát ra âm
-Tương tự cho HS trả lời C7
-Nếu các bộ phận đó đang phát ra âm mà
muốn dừng lại thì phải làm thế nào?
-Yêu cầu HS làm C9 (nếu hết thời gian,
cho HS về nhà)
Có thể lấy nắp bút, làm thế nào để huýt
được sáo
2.CỦNG CỐ.
Các vật phát ra âm có chung đặc điểm gì?
-Yêu cầu HS đọc mục “ Có thể em chưa
biết”
-Bộ phận nào trong cổ phát ra âm
3.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
Học bài và làm bài tập 10.1 đến 10.5
(tr10, 11 SBT)
-HS:Cuộn lá chuối thành kèn và thổi cho
âm phát ra và nêu được: Tờ giấy, đầu nhỏ kèn lá chuối dao động
-Yêu cầu HS nêu được ví dụ về một số nhạc cụ như : Dây đàn ghi ta
Dây đàn bầu
Cột không khí trong ống sáo
-Giữ cho vật đó không dao động
C8,C9 ( không yêu cầu học sinh trả lời)
-Các vật phát ra âm đều dao động
-Cổ họng phát ra âm là do dây âm thanh trong cổ họng dao động
-Kiểm tra bằng cách đặt tay vào sát ngoài
cổ họng thấy rung