ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN BÓN ĐẾN MÔI TRƯỜNG

Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp phân bón là một trong những vật tư quan trọng và được sử dụng với một lượng khá lớn hàng năm.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC



BÀI TIỂU LUẬN:

Bình Dương, tháng 10 năm 2010

Giáo viên hương dẫn:

Dương Thị Nam Phương

Lớp: 04SH02

Sinh viên thực hiện: MSSV: Mai Thị Nhuận 0707065

Giới Thiệu

 Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp phân bón là một trong những vật tư quan trọng và được sử dụng với một lượng khá lớn hàng năm

Phân bón đã góp phần đáng kể làm tăng năng suất cây trồng, chất lượng nông sản Theo đánh giá của Viện Dinh dưỡng Cây trồng Quốc tế (IPNI), phân bón đóng góp khoảng 30-35% tổng sản lượng cây trồng

Tuy nhiên nếu không được sử dụng đúng theo quy định, phân bón lại chính là một trong những tác nhân gây nên

sự ô nhiễm môi trường sản xuất nông nghiệp và môi trường sống

• Nước chảy qua đất nông nghiệp

Nước được dẫn vào ruộng

Lượng Phân Bón sử dụng Ở Việt

Nam

Tính từ năm 1985 tới nay, diện tích gieo trồng ở nước ta chỉ tăng 57,7%, nhưng lượng phân bón sử dụng tăng tới 517%

trong 20 năm qua, tổng các yếu tố dinh dưỡng đa lượng

hơn 5 lần so với lượng sử dụng của năm 1985

Ngoài ra, hàng năm nước ta còn sử dụng khoảng 1 triệu tấn phân hữu cơ, hữu cơ sinh học, hữu cơ vi sinh các loại

Bảng 1 Lượng phân bón vô cơ sử dụng ở Việt

Nam qua các năm

Lượng Phân Bón Cây trồng Chưa Sử

Dụng được

 Phân đạm từ 55-70%(1,77 triệu tấn urê)

 Phân lân từ 55-60% (2,07 triệu tấn supe lân )

 Phân kali từ 50-60% (344 nghìn tấn Kali Clorua

(KCl) )

 Yếu tố này còn tuỳ theo chân đất, giống cây trồng, thời

vụ, phương pháp bón, loại phân bón…

Trong số phân bón chưa được

cây sử dụng:

 Một phần còn lại ở trong đất

 Một phần bị rửa trôi theo nước mặt do mưa, theo các công trình thuỷ lợi ra các ao, hồ, sông suối gây ô nhiễm nguồn nước mặt

 Một phần bị rửa trôi theo chiều dọc xuống tầng nước ngầm

 Và một phần bị bay hơi do tác động của nhiệt độ hay quá trình phản nitrat hoá gây ô nhiễm không khí

Bảng 2 Lượng phân bón hàng năm cây

• Nông dân đang sử dụng quá nhiều phân bón, gây lãng

phí và làm ô nhiễm nguồn đất, nước (ảnh TL).

Nước được đưa trực tiếp ra sông suối

Phân bón đi vào nguồn nước mặt gây ảnh

hưởng xấu như:

Gây phì hóa nước và tăng nồng độ nitrat trong

nước.

Gây phì hóa nước(còn gọi là phú dưỡng)

 làm cho tảo và thực vật sống trong nước phát triển với tốc độ nhanh làm giảm năng lượng ánh sáng không đi tới các lớp nước phía dưới

 Vì vậy lượng oxy được giải phóng vào trong nước bị giảm, các lớp nước này trở nên thiếu oxy

 Mặt khác, khi tảo và thực vật bậc thấp bị chết, xác của chúng bị phân hủy yếm khí, tạo nên các chất độc hại, có mùi hôi, gây ô nhiễm nguồn nước

Gây phì hóa nước(còn gọi là phú dưỡng)

tăng nồng độ nitrat trong nước.(do phân đạm chứa Nitrat) :

 Làm ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đặc biệt đối với trẻ em dưới 4 tháng tuổi Trong đường ruột, các Nitrat bị khử thành Nitrit, các Nitrit được tạo ra được hấp thụ vào máu kết hợp với hemoglobin làm khả năng chuyên chở oxy của máu bị giảm

 Nitrit còn là nguyên nhân gây ung thư tiềm tàng

Phân bón đi vào nguồn nước

mặt gây ảnh hưởng xấu như:

Một phần bị rửa trôi theo chiều dọc

phần bị bay hơi do tác động của nhiệt độ

hay quá trình phản nitrat hoá gây ô

 Gây ra mưa acid

 Mức độ gây ô nhiễm không khí trường hợp này nhỏ, hẹp không đáng kể so với mức độ gây ô nhiễm của các nhà máy sản xuất phân đạm nếu như không xử lý triệt

để

ẢNH HƯỞNG CỦA MƯA AXIT

ẢNH HƯỞNG CỦA MƯA AXIT

ẢNH HƯỞNG CỦA MƯA AXIT

ẢNH HƯỞNG CỦA MƯA AXIT

ẢNH HƯỞNG CỦA MƯA AXIT

ĐỐI VỚI ĐẤT

 Trong nguyên liệu sản xuất phân lân có chứa 3% Flo Khoảng 50-60% lượng Flo này nằm lại trong đất và sẽ làm ô nhiễm đất khi hàm lượng của nó đạt tới 10mg/kg đất

 Flo gây độc hại cho người và gia súc, kìm hãm hoạt động của một số enzim, ngăn cản quá trình quang hợp

và tổng hợp protein ở thực vật

Phân bón làm ô nhiễm đất

 Các loại phân hóa học thuộc nhóm chua sinh lý (urea,

acid đã làm chua đất, nghèo kiệt các ion bazơ và xuất

 Bón nhiều phân đạm vào thời ký muôn cho rau quả, đã

 Tập quán sử dụng phân Bắc, phân chuồng tươi trong canh tác nông nghiệp

 Huyện Từ Liêm nhiều hộ nông dân đã dùng phân Bắc cho cây trồng do đó 1 lít nước mương khu trồng rau có tới 360 E.Coli, ở nước giếng công cộng là 20, còn trong đất đến 2.105/100g đất

Phân bón làm ô nhiễm đất

Phân bón làm rau bị nhiễm vi sinh

Sử dụng nhiều phân hóa học ảnh hưởng xấu tới

hệ sinh thái nông nghiệp

Bón thừa đạm cho cây trồng

 Thừa đạm sẽ làm cho cây không chuyển hóa hết được sang dạng hữu cơ, làm tích lũy nhiều dạng đạm vô cơ gây độc cho cây

 Thừa đạm sẽ làm cho cây sinh trưởng thái quá, gây vóng Các hợp chất carbon phải huy động nhiều cho việc giải độc đạm nên không hình thành được các chất

“xơ” nên làm cây yếu, các quá trình hình thành hoa quả bị đình trệ làm giảm hoặc không cho thu hoạch …

Mẫu đo hàm lượng đạm trong cây trồng

Cây lúa thừa đạm

Dư thừa ở mức thấp gây đối kháng ion, làm cây không hút được đầy đủ các chất dinh dưỡng khác như magie, natri v.v , ở mức cao có thể làm tăng áp suất thẩm thấu của môi trường đất, ngăn cản sự hút nước và dinh dưỡng nói chung, ảnh hưởng xấu đến năng suất mùa màng.

Bón thừa Kali cho cây trồng

Thừa lân lại làm cho cây sử dụng lân tồi hơn, vì trong trường hợp này rất nhiều lân nằm ở dạng vô cơ, nhất là

ở các bộ phận sinh trưởng

Bón thừa lân cho cây trồng

 Theo quy định hiện hành, các loại kim loại nặng có trong phân bón gồm Asen (As), Chì (Pb), Thuỷ ngân (Hg) và Cadimi (Cd); các vi sinh vật gây hại có trong phân bón gồm: E Coli, Salmonella, Coliform là những loại gây nên các bệnh đường ruột nguy hiểm

 Phân bón có chứa kim loại nặng và vi sinh vật gây hại thường gặp trong những hợp sau đây:

 Phân bón được sản xuất từ nguồn nguyên liệu là rác thải đô thị, phế thải công nghiệp chế biến từ nông sản, thực phẩm, phế thải chăn nuôi

Phân bón có chứa một số chất

độc hại

Phân bón có chứa một số chất

độc hại

 Phân bón được sản xuất từ nguồn phân lân nhập khẩu

từ nước ngoài do có chứa hàm lượng Cadimi quá cao, vượt quá mức quy định được phép sử dụng

 Một số chất kích thích sinh trưởng như axit giberillic (GA3), NAA, một số chất kích thích sinh trưởng có nguồn gốc từ thực vật được phép sử dụng trong phân bón không được vượt quá 0,5% khối lượng có trong phân bón

Nhiều loại phân hóa học được nông dân sử dụng chăm

sóc rau củ Ảnh: Phương An

Phân bón đối với vệ sinh an toàn thực phẩm và sức khoẻ con người

sau: gây nên chứng máu Methaemoglobin và ung thư tiềm tàng

 Dư thừa Phospho trong các sản phẩm trồng trọt hoặc nguồn nước làm giảm khả năng hấp thu Canxi vì chất này lắng đọng với Canxi tạo thành muối triphosphat canxi không hòa tan và tạo thuận lợi cho quá trình sản xuất para thormon, điều này đã huy động nhiều Canxi của xương, và nguy cơ gây loãng xương ngày một tăng, đặc biệt ở phụ nữ

TÍCH LỦY TRONG CÁC SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP DƯỚI DẠNG DƯ

LƯỢNG

Một số giả pháp sử dụng phân bon

và giảm ô nhiễm môi trường

Giảm lượng bón, tăng hiệu suất sử dụng phân bón

 Sử dụng các loại phân bón hoặc các chất có tác dụng làm tăng hiệu suất sử dụng của phân bón

 Các loại phân bón có công dụng nêu trên như: NEB

26, Wehg, Agrotain… có thể giảm ¼ đến ½ lượng đạm so với lượng dùng thông thường mà cây trồng vẫn cho năng suất cao, chất lượng nông sản tốt

• Hành lá trồng xen có tác dụng xua đuổi côn trùng, còn hoa

cúc vạn thọ thì lại thu hút côn trùng đến đẻ trứng lên hoa

• Dụng cụ bẫy ruồi vàng, loài chuyên châm đốt các loại quả

(cà chua, dưa chuột, bí, mướp…)

 Sử dụng các loại phân bón lá có chứa K-humate và các yếu tố đa lượng, trung lượng, vi lượng để bổ sung dinh dưỡng cho cây

 Bón bổ sung các loại phân bón có chứa yếu tố Silic làm tăng khả năng cứng cây chống đổ ngã, tăng khả năng quang hợp, tăng sử dụng cân đối dinh dưỡng, nâng cao hiệu suất sử dụng các yếu tố dinh dưỡng đa lượng NPK, đặc biệt có tác dụng đối với cây lúa và cây họ hoà thảo

Giảm lượng bón, tăng hiệu suất sử

dụng phân bón

Nguyên tắc 4 đúng

 Để sử dụng đúng phân bón cho cây trồng, người nông dân cần quan tâm thời điểm sử dụng, mục đích bón để làm gì, tạo và nuôi củ, thúc đọt và nuôi lá, xử lý ra hoa hay nuôi trái…

 Đối với phân bón, phải phân tích nhu cầu cây trồng cần để sử dụng đúng liều lượng phân bón

 Đối với việc bón phân, nên bón vào đầu giai đoạn hay đầu mỗi thời kỳ Quan tâm đến điều kiện thời tiết, khí hậu Nếu lá, rễ hoạt động kém thì khả năng sử dụng phân bón cũng kém

 Trong sử dụng phân bón, khi bón phân hãy đào rãnh

và bón vòng theo hình chiếu của tán cây

Nguyên tắc 4 đúng

Nghiên cứu, đào tạo, tập huấn, thông

tin tuyên truyền

 Nghiên cứu tạo ra các chế phẩm phân bón mới, các chế phẩm sinh học giúp cho quá trình xử lý ủ phân hoặc xử lý các phế phụ phẩm từ trồng trọt, chăn nuôi mau hoai, giảm thiểu mùi hạn chế mức thấp nhất khả năng ô nhiễm môi trường

 Thông qua hệ thống thông tin đại chúng như truyền hình, đài, báo chí…tăng cường việc phổ biến các kiến thức khoa học kỹ thuật, các kinh nghiệm về sản xuất,

sử dụng phân bón có hiệu quả

Các quy định, chính sách

 Cần sớm xây dựng Luật phân bón để tăng hiệu lực công tác quản lý phân bón, trong đó cần xây dựng và ban hành đồng bộ Nghị định quy định xử phạt chi tiết đối với lĩnh vực phân bón

 Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các phòng thí nghiệm

 Hạn chế việc sản xuất, nhập khẩu các loại phân bón có chứa các chất độc hại vượt quá mức quy định

Kết luận

• Do diện tích đất ngày càng bị thu hẹp, do đó tăng năng xuất cây trồng nông dân đã sử dụng phân bón một cách bừa bải gây ảnh hưởng sấu đến chất lượng môi trương sống và tồn động quá nhiều dư lượng phân bón trong nông sản ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng

• Vấn đề này đang là môi quan tâm của nhiều nhà quản

lý để đua ra giả pháp môi trường tốt cho nghành nông nghiệp