Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng bạch đàn trên đất phèn ở Thạnh Hoá, tỉnh Long An Phạm Thế Dũng, Phạm Ngọc Cơ Phân viện KHLN Nam Bộ Fuminori Miyatake– Chuyên gia JICA Một trong
Trang 1Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng bạch đàn trên đất phèn ở Thạnh Hoá, tỉnh Long An
Phạm Thế Dũng, Phạm Ngọc Cơ
Phân viện KHLN Nam Bộ
Fuminori Miyatake– Chuyên gia JICA
Một trong số những loài cây được chọn để trồng rừng trên đất phèn ở đồng bằng
sông Cửu Long là Bạch đàn (Eucalyptus) với các loài Camaldulensis và
Tereticornis (bộ NN& PTNT, 1994) Để nâng cao sức sinh trưởng của rừng trồng,
bên cạnh các kỹ thuật thâm canh truyền thống như chọn giống, làm đất, việc sử dụng phân bón có xem xét đến khía cạnh môi trường được coi là một trong các biện pháp có hiệu qủa nhanh Dự án “phát triển kỹ thuật trồng rừng trên đất phèn ở vùng đồng bằng sông Cửu Long “ do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã tiến hành thử nghiệm sử dụng phân bón cho rừng trồng bạch đàn trên đất phèn tại tỉnh Long An Sau đây là một số kết quả nghiên cứu về chuyên đề này
1 Mô tả thí nghiệm
- Thí nghiệm được thực hiện tại Trạm Thực nghiệm Lâm nghiệp Thạnh Hoá,
huyện Thạnh Hoá, tỉnh Long An trên đất phèn có các đặc trưng cơ bản như sau:
Khu vực 1:đất được lên líp bằng thủ công vào tháng 5.1998, có bề rộng mặt líp 3m, kênh rộng 5m, chiều cao líp 0.8 m tính từ mặt đất tự nhiên Đặc trưng phẫu diện số 8 trong bảng 1
Trang 2
Bảng 1 Kết quả phân tích đất trước khi lên liếp trồng rừng thí nghiệm
( Phân tích ngày 27.4.1997)
pH (
H 2 0)
Tổng số % Dễ
tiêu,mg/100g
Trao đổi cation, meq/100g
Thành phẫn
cơ giới
%
No
Độ
sâu
(cm)
Đất
tươi
Đất khô
pH
(KCL)
Chất
hữu
cơ
%
N P 2 0 5 K 2 0 N P 2 0 5 K 2 0 Ca ++ Mg ++ Al +++
2.0-0.02
0-15 3.84 3.83 3.61 7.76 0.24 0.05 0.49 10.5 4 9.1 1.2 0.5 5.3 42
15-25
3.81 3.77 3.46 3.36 0.14 0.03 0.55 7 5 6.9 1.1 0.5 6.7 30.6
8
25-55
3.49 3.44 3.13 2.64 0.07 0.03 0.66 3.5 11.2 1.2 1 8.3 31
55-80
3.53 3.42 3.15 3.83 0.84 0.02 0.62 3.5 16.5 1.5 1 8.2 14.2
80-150
3.78 3.08 2.82 5.17 0.84 0.03 0.6 3.5 9.1 1.2 1.1 7.2 25.6
Trang 3
Khu vực 2: đất được lên líp từ năm 1989 bằng thủ công, có kích thước rộng 3m, kênh rộng 4m, chiều cao líp đất tính từ mặt đất tự nhiên 0,6m, đất đã được trồng bạch đàn luân kỳ 1 khai thác vào tháng 3 năm 1997
- Loài và xuất xứ cây trồng trong thí nghiệm
Các loài và xuất xứ bạch đàn trong thử nghiệm này được trình bày trong bảng 2
Bảng 2 Các loài và xuất xứ bạch đàn dùng trong thử nghiệm
Nơi thí
nghiệm
Loài cây Xuất xứ / mã số lô hạt của
CSIRO
Kí hiệu trong thí nghiệm
Khu vực 1
Khu vực 2
E.camaldulensis
E.camaldulensis
E.tereticornis
Laura R Australia – 18176
Kennedy R Australia-18242
Morehead R
Australia-19105
Emu creek petford
Aus.-19163
Laura R Australia- 18276
E 6
E 3
E 4
E 5
E 6
E 1
Trang 4Oro baycña PNG – 13399
- Loại phân sử dụng:
+ Phân lân Văn Điển với thành phần P2o5 -17%, Cao 28-34%, Mgo 15-18%, Sio 24-30%, một số nguyên tố vi lượng khác
+ Phân NPK của Philippine với thành phần đạm 16 %, lân dễ tiêu P2o5 16%, K2o 8% và sulphur 13%
Chỉ số ghi dưới loại phân trong các bảng số liệu là liều lượng phân dùng trong thí nghiệm với đơn vị tính là gram/cây
- Phương thức bón: bón lót - hỗn hợp phân được trộn đều với đất trong hố trước khi trồng1 tuần
- Phương pháp bố trí thí nghiệm: thí nghiệm được bố trí theo kiểu phân khối hệ thống Mỗi khối bao gồm tất cả các công thức thử nghiệm về phân bón Số lần lặp lại thí nghiệm 3 lần
+ Khu vực 1: diện tích mỗi khối 1782 m2(33 x 49m), diện tích mỗi ô TN 297m2(33
x 9m) với 33 cây/ô
+ Khu vực 2: diện tích mỗi khối 1920m2 (80 x 24m), diện tích mỗi ô TN 640m2 (80 x 8m) với 80 cây/ô
- Phương pháp thu thập và xử lí số liệu: mỗi ô thí nghiệm được đo 30 cây về các chỉ tiêu đường kính D1,3, chiều cao vút ngọn H Giá trị trung bình của các ô làm cơ
sở so sánh kết quả thí nghiệm
- Thời gian trồng: tháng 12 năm 1998
Trang 52 Kếtquả nghiên cứu và thảo luận
2.1 ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng bạch đàntrồng trên líp mới đào (khu vực 1)
- Sau khi trồng 3,5 năm hầu hết các công thức có sử dụng phân bón đã làm tăng sinh trưởng về đường kính từ 20– 30% và về chiều cao từ 30-35% so với không bón
- Mức độ ảnh hưởng của phân bón cũng giảm dần theo thời gian, ảnh hưởng rõ nét nhất là sau 5 tháng tuổi (bình quân chung về tăng sinh trưởng đường kính so đối chứng là 42.2%, chiều cao là 41,9%) nhưng đến 2,5 tuổi các chỉ số đó là 18.63%
và 11.9%
- Các công thức bón phân có sự tham gia của NPK cho sinh trưởng tốt hơn bón đơn lẻ lân hoặc không bón phân
- Không tìm thấy những thay đổi tiêu cực về chất lượng nước và đất giữa bón và không bón phân
Kết quả thí nghiệm được trình bày trong bảng 3
Bảng 3 ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng E.camldulensis laura R
Thời gian sau trồng
6 tháng tuổi 1 , 5 tnăm 2, 5 năm 3 , 5 năm
Thí
nghiệ
m
D 1. %
vượt H,
% vượt D 1.
% vượt H,
% vượt D 1.
% vượt H,
% vượt
D 1.3 % vượt H,m % vượt
Trang 63
cm
so
đối
chứn
g
m so
đối chứn
g
3
cm
so
đối chứn
g
m so
đối chứn
g
3
cm
so
đối chứn
g
m so
đối chứn
g
cm so
đối chứn
g
so
đối chứn
g
§èụ
chøng
3.1
3
2.0
1
5.2
9
5.5
5
7.3
6
8.1
3
8.38 9.04
P 100 3.2
8
4.8 2.2
2
10.4 6.0
7
14.7 5.7
2
3.1 8.4
3
14.5
3
8.9
3
9.8 10.2
9
22.7 11.7
6
30
NPK
100
4.6
2
36.1 2.9
4
46.2 6.7
4
27.4 6.3
9
15.1 8.5
0
15.4
8
8.6
5
6.4 10.8
3
29.2 11.8
3
30.8
P50
NPK
100
4.7
8
52.7 3.0
4
51.2 6.4
8
22.4 6.4
3
12.4 8.9
5
21.6
0
9.0
0
10.7 10.4
4
24.5 11.8
6
31.1
P100
NPK
100
5.2
9
69 3.0
8
53.2 6.7
4
27.4 6.6
3
19.4 8.5
6
16.3
0
9.4
5
16.2 10.0
2
19.5 12.0
0
32.7
P100
NPK
50
4.6
6
48.8 2.9
9
48.7 6.9
8
31.2 6.6
3
19.4 9.2
2
25.2
7
9.4
6
16.4 10.7
2
27.9 12.2
7
35.7
Trang 72.2 ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng bạch đàn trên líp đất cũ (khu vực 2) theo loài và xuất xứ khác nhau
Kết quả nghiên cứu được trình bày trong bảng 4 và 5 cho thấy :
+ ở bảng 4
Việc sử dụng phân bón đối với E.camaldulensis xuất xứ emu creek Petford (E5)
cho sinh trưởng đường kính cây tăng từ 50 đến 135% và chiều cao từ 10-74% so đối chứng sau khi trồng 5 tháng tuổi
Bảng 4 ảnhhưởng của phân bón sau khi trồng 5 tháng tuổi
Công thức thí
nghiệm
D, cm
% so đối chứng
H, m
% so đối chứng
Không bón phân
P100
NPK 100
P50+NPK 50
1,71
2,57
4,03
3,72
2,74
3,81
3,69
-
50,2
135,6
117,5
60,2
122,8
115,7
1,63
2,08
2,66
2,84
1,79
2,84
2,70
-
27,6
63,1
74,2
9,8
74,2
65,6
Trang 8+ Tại bảng 5
Nếu so sánh sinh trưởng của hai loài và 5 xuất xứ bạch đàn trong cùng điều kiện bón phân ta thấy:
- Sau khi trồng 3,5 năm không có sự khác nhau rõ rệt giữa các công thức bón phân đối với tất cả các xuất xứ thí nghiệm Nhưng trong cùng một công thức bón phân, các xuất xứ E4, E5 và E6 sinh trưởng tốt hơn E1 và E3
- Nếu so sánh giữa các loài thì hầu hết các xuất xứ thuộc loài camaldulensis có sinh trưởng tốt hơn so với loài tereticornis
- Nhìn chung các công thức có bón NPK hoặc bón phối hợp NPK với lân cho sinh trưởng tốt hơn so với chỉ dùng có lân hoặc chỉ NPK
- Cũng như kết quả chỉ ra ở bảng 4, ảnh hưởng của bón phân rõ rệt nhất trong thời gian mới trồng
2.3 ảnh hưởng của phân bón trên líp đất cũ và mới
Như đã trình bày, thí nghiệm tiến hành trên hai loại đất được lên líp theo thời gian khác nhau (mục1) Kết quả sử dụng phân lân và NPK được chỉ ra trong bảng 6
Bảng 6 ảnhhưởng của phân bón sau 5 tháng trồng trên líp đất có thời gian
lên líp khác nhau
Công thức thí
nghiệm
D,cm % vượt so đối
chứng
H,m % vượt so đối chứng
Trang 9P100
- Trên líp năm 1989
- Trên líp năm 1998
NPK100
- Trên líp năm 1989
- Trên líp năm 1998
2,83
3,28
4,36
4,62
-
15,9
-
5,9
1,95
2,22
2,67
2,94
-
13,8
-
10,1
Từ kết quả này cho thấy trong cùng điều kiện bón phân, cây trồng trên líp đất mới làm cho sinh trưởng bạch đàn tốt hơn cả về chiều cao lẫn đường kính so với đất đã lên líp từ trước, đã qua một kỳ trồng bạch đàn Điều này có thể được giải thích bởi
độ phì của đất trên líp đất cũ có thể đã bị giảm sút, và hướng sử dụng phân cho trồng rừng các luân kỳ kế tiếp là cần thiết
3 Kết luận
Sử dụng phân bón đã làm tăng rõ rệt sinh trưởng của cây trồng, ảnh hưởng này rõ rệt nhất trong những năm đầu
Phân bón được sử dụng dạng phối hợp giữa lân và NPK tỏ ra có hiệu quả hơn dùng các loại phân đơn lẻ
Sau một luân kỳ trồng rừng, độ phì của đất đã giảm cần tăng cường việc sử dụng phân bón nhằm thúc đẩy khả năng sinh trưởng của rừng
Trang 10
Tài liệu tham khảo
- FAO Bạch đàn trong trồng rừng Nhà xuất bản Nông nghiệp 1990
- Hoàng Chương Kết quả nghiên cứu khảo nghiệm loài và xuất xứ bạch đàn ở Việt Nam Báo cáo khoa học, Hà Nội 1990
Phạm Thế Dũng,Trần Văn Sâm Bón phân cho rừng trồng bạch đàn ở Xuân Lộc -Đồng Nai Tạp chí LN số 3.1993
- Đỗ Đình Sâm, Nguyễn Ngọc Bình Evaluation of potential use of forest land in the Me Kong river delta Agricultural Publishing House Hanoi 1999
Summary
Two selected species for paper raw material plantation in the Mekong river delta
are E camaldulensis & E tereticornis For getting high wood produce it is
necessary to apply intensive techniques of which fertilizer application is an
example
This paper summaries some results of a research on effect of fertilizer applying on
growth of E.camaldulensis & E tereticornis In plantation 3.5 year old the growth
of Eucalyptus was increased 20-30% of D, 30-35% is H as compared with non-fetilizer use This increase in growth was clearer at plantation at 5 month old
It is not variance to compare the growth of difference provenance of Eucalyptus in used fertilizer The combination of phosphatic with NPK gives the better growth than single fertilizer
Trang 11The fertility of land planted with Eucalyptus reduced after 8 years, in this case it is necessary to apply fertilizer to improve soil fertility
