Bài Giảng Nhân Cách – Phạm Phương Thảo

NHÂN CÁCHNỘI DUNG  Khái niệm nhân cách  Sự hình thành và phát triển nhân cách  Cấu trúc nhân cách... Các quan điểm về nhân cách... Các quan điểm về nhân cách Người phương ông ánh gi

NHÂN CÁCH

Phạm Phương Thảo

NHÂN CÁCH

NỘI DUNG

 Khái niệm nhân cách

 Sự hình thành và phát triển nhân

cách

 Cấu trúc nhân cách

I-KHÁI NIỆM NHÂN CÁCH

1-CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN NHÂN CÁCH

1.1-Con người

1.2-Cá nhân

1.3-Cá tính

1.4-Chủ thể

2 Các quan điểm về nhân cách

2 Các quan điểm về nhân cách

 Tính cách c a con ngủ ười ch u nh hị ả ưởng c a ủ

ng hành và chia ra lo i ngũ ạ ười: Kim, Ho , Th , ả ổ

2 Các quan điểm về nhân cách

 Người m nh Th tr ng ch tín, nói là làm; n u ệ ổ ọ ữ ế

Th vổ ượng thì hay tr m t nh, không n ng ầ ĩ ă động,

d b th i c ễ ỏ ờ ơ

 Người m nh M c hi n t , lệ ộ ề ừ ương thi n, ệ độ

lượng; M c vộ ượng thì tính cách b t khu t ấ ấ

 Người m nh Thu thì khúc khu u, quanh co, ệ ỷ ỷ

nh ng thông su t; n u Thu vư ố ế ỷ ượng thì tính tình

2 Các quan điểm về nhân cách

 Người phương ông ánh giá con ngĐ đ ười qua

ch t là ch y u, lấ ủ ế ượng là ph ụ

 Người phương ông l y “Tâm thi n” là lý tĐ ấ ệ ưởng,

cao s hài hòa trong các m i quan h

 Phương Tây tôn sùng ti n b , tôn sùng v n minh ế ộ ă

v t ch t, ậ ấ đề cao s thành ự đạ ủt c a cá nhân

2 Các quan điểm về nhân cách

 Người phương ông Đ đề cao tính thi n, tính ệ

nhân, thích s im l ng, nh nhàng, ự ặ ẹ đề cao s cân ự

b ng không thái quá ằ

2 Các quan điểm về nhân cách

 Kh ng T :ổ ử Nhân, Ngh a, L , Trí, Tín Trong ó ĩ ễ đ

Nhân là g c và ch có ngố ỉ ườ Đại “ i nhân” m i có Nhân.ớ

 PGS Nguy n Ng c Bích và Gs.Tr n V n Giàu: Yêu ễ ọ ầ ă

nước, c n cù, anh hùng, l c quan, sáng t o, ầ ạ ạ

thương người, vì ngh a ĩ

 Và đưa thêm s thích ng, hoà nh p v i ngự ứ ậ ớ ười

khác trong và ngoài c ng ộ đồng c a mình, hoà nh p ủ ậ

v i thiên nhiên…ớ

2 Các quan điểm về nhân cách

Phân tâm học về nhân cách

 Cái y, cái tôi và cái siêu tôi, tấ ương ng v i vô ứ ớ

th c, ý th c và siêu th c.ứ ứ ứ

 C ba kh i này theo nguyên t c chung là tr ng ả ố ắ ở ạ

thái th ng b ng tă ằ ương đối: Con người lúc y ấ ở

2 Các quan điểm về nhân cách

Phân tâm học về nhân cách

 Kh i vô th c là kh i b n n ng, trong ó b n ố ứ ố ả ă đ ả

n ng tình d c gi v trí trung tâm Kh i vô th c ă ụ ữ ị ố ứ

(id) là thùng n ng lă ượng tâm th n ch t ch a ầ ấ ứ

nh ng khát v ng b n n ng sôi s c ữ ọ ả ă ụ

 Ho t ạ động c a “cái y” theo nguyên t c khoái ủ ấ ắ

c m òi h i s tho mãn ngay l p t c nh ng ả đ ỏ ự ả ậ ứ ữ

khát v ng b n n ng,t c là cái ng m ng m i u ọ ả ă ứ ấ ầ đ ề

khi n, i u ch nh hành vi con ngể đ ề ỉ ười

2 Các quan điểm về nhân cách

Phân tâm học về nhân cách

Kh i ý th c: cái “tôi” (ego) ố ứ

Cái tôi được hình thành do áp l c th c t i bên ngoài ự ự ạ

n toàn b kh i b n n ng Nó m b o các

ch c n ng tâm lý nh chú ý, trí nh …Ho t ứ ă ư ớ ạ động

c a cái tôi theo nguyên t c th c t i Nhi m v ủ ắ ự ạ ệ ụ

c a cái tôi là làm cho cái y tho mãn mà không làm ủ ấ ả

t n h i ổ ạ đến c th , làm gi m s c ng th ng ơ ể ả ự ă ẳ

m t cách t t nh t.ộ ố ấ

Siêu tôi (superego): Siêu tôi là t ch c bên trong bao ổ ứ

g m t t c ph m trù xã h i, ồ ấ ả ạ ộ đạ đứo c, ngh ệ

Quan niệm về nhân cách ở Việt Nam

Vi t Nam theo tác gi Nguy n Ng c Bích, ch a

I-KHÁI NIỆM NHÂN CÁCH (tt)

3 NHÂN CÁCH LÀ GÌ?

“nhân cách là con người mang ý th c”.ứ

Giá trị xã hội

Bản chất xã hội

Tổng hòa các mối quan hệ xã hội

Đạo đức và tài năng

3- NHÂN CÁCH LÀ GÌ?

 Nhân cách nh là b m t c a t ng ngư ộ ặ ủ ừ ười, nĩi lên

l p trậ ường th gi i quan c a ngế ớ ủ ườ ấi y

Rubinstein

3- NHÂN CÁCH LÀ GÌ?

 Nhân cách là t h p nh ng ổ ợ ữ đặ đ ểc i m, nh ng ữ

thu c tính tâm lý c a cá nhân, bi u hi n b n s c và ộ ủ ể ệ ả ắ

giá tr xã h i c a con ngị ộ ủ ười

 Nhân cách là s t ng hồ khơng ph i các ự ổ ả đặ đ ểc i m

cá th c a con ngể ủ ười mà ch là nh ng ỉ ữ đặ đ ểc i m quy nh con ngđị ười nh là ư m t thành viên c a xã ộ ủ

h i, nĩi lên b m t tâm lý - xã h i, giá tr và c t cách ộ ộ ặ ộ ị ố

làm ngườ ủi c a m i cá nhân.ỗ

Nguy n Quan U nễ ẩ

3- NHÂN CÁCH LÀ GÌ?

 Đứa tr m i ra ẻ ớ đời ch a cĩ nhân cách Nhân cách ư

s hình thành trong giao ti p v i ngẽ ế ớ ười khác

 Cĩ nhân cách ti n b và nhân cách ph n ế ộ ả động, nhân

cách lành m nh và nhân cách m y u ạ ố ế

 Nhân cách lo i A và nhân cách lo i Bạ ạ

I-KHÁI NIỆM NHÂN CÁCH(tt)

 4- ĐẶC ĐIỂM NHÂN CÁCH

 4.1-Tính ổn định

 4.2-Tính thống nhất

 4.3-Bản chất xã hội

4.4-Chức năng xã hội

II-SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH

 1-Bẩm sinh di truyền:Tiền đề

 2-Giáo dục: chủ đạo

 3-Hoạt động:quyết định

 4-Giao tiếp:quyết định

III-CẤU TRÚC NHÂN CÁCH

III-CẤU TRÚC NHÂN CÁCH(tt)

2.TÍNH CÁCH:

 -Thái độ bên trong

-Được biểu hiện ra ngoài thông qua các hành vi

cử chỉ

III-CẤU TRÚC NHÂN CÁCH(tt)

Mối quan hệ giữa nội dung và hình thức của tính

III-CẤU TRÚC NHÂN CÁCH(tt)

3.NĂNG LỰC: tài

CÁC MỨC ĐỘ NĂNG LỰC:

Năng lựcTài năngThiên tài

III-CẤU TRÚC NHÂN CÁCH(tt)

4.KHÍ CHẤT: do kiểu thần kinh

hưng phấn - ức chế

linh hoạt - không linh hoạt

mạnh – yếu

III-CẤU TRÚC NHÂN CÁCH(tt)

4.KHÍ CHẤT:

4.1.Hăng hái: mạnh, cân bằng, linh hoạt

4.2.Bình thản: mạnh, cân bằng, không linh hoạt

4.3.Nóng nảy: mạnh, không cân bằng

4.4.Ưu tư: yếu

Không sâu s c, không c n th nắ ẩ ậ

Không kiên nh n, d chán, d quên, d b d công vi c ẫ ễ ễ ễ ỏ ỡ ệ

gi a ch ng ữ ừ

Giao ti p t t v i th y thu c nh ng d quên, không kiên ế ố ớ ầ ố ư ễ

trì i u tr , ít tuân th các hđ ề ị ủ ướng d n c a th y thu c.ẫ ủ ầ ố

IV CÁC DẠNG NHÂN CÁCH

Khí ch t bình th n ấ ả :

Nh n th c và hành vi ch m ch p, không linh ậ ứ ậ ạ

ho t, khó thích nghi v i hoàn c nh m i ạ ớ ả ớ

B nh nhân d ng này không c i m v i th y ệ ạ ở ở ớ ầ

thu c nh ng khi ố ư đượ c gi i thích c n k , tin ả ặ ẽ

t ưở ng thì b nh nhân s tuân th nh ng gì ệ ẽ ủ ữ

th y thu c h ầ ố ướ ng d n ẫ

IV CÁC DẠNG NHÂN CÁCH

Khí ch t nóng n y: ấ ả M nh, không cân b ngạ ằ

Nh n th c nhanh, hành vi c ch nhanh, m nh, ậ ứ ử ỉ ạ

quy t li tế ệ

C i m , thân thi n, chân th tở ở ệ ậ

Can đảm, quy t oán, li u l nh, th ng tính, ế đ ề ĩ ẳ

D n i nóng, xung ễ ổ đột, d m t lòngễ ấ

Phung phí s c l c vô íchứ ự

Là d ng b nh nhân d gây h n nên ngạ ệ ễ ấ ười th y thu c ầ ố

Là d ng b nh nhân hay lo l ng, s hãi, rút lui nên ạ ệ ắ ợ

người th y thu c c n d u dàng, t o s an tâm ầ ố ầ ị ạ ự