Dạy học nhóm

Trước những yêu cầu cấp bách đó ,hiện nay việc đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa mới đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy.. Trong đó người giáo viên đóng vai t

ĐỀ CƯƠNG BÀI THU HOẠCH CÁ NHÂN HOÀN THÀNH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CHU KỲ III (2004-2007) CẤP TIỂU HỌC TỈNH ĐỒNG THÁP

Tên đề tài : Dạy học theo nhóm ở Tiểu Học

I.Đặt vấn đề :

Chỉ thị số 40/CTTW về việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo có

đề cập “ Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu ,là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp hoá ,công nghiệp hoá đất nước,là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Tuy nhiên trước những nhu cầu mới của

sự phát triển giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá , đội ngũ nhà giáo còn có những hạn chế ,bất cập : chất lượng chuyên môn ,nghiệp

vụ của đội ngũ nhà giáo có mặt chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ,

đa số vẫn dạy theo lối cũ ,nặng về lý thuyết , ít chú ý đến phát triển tư duy của học sinh,năng lực sáng tạo ,kỹ năng thực hành còn hạn chế

Trước những yêu cầu cấp bách đó ,hiện nay việc đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa mới đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy Trong đó người giáo viên đóng vai trò chủ đạo ,là người điều khiển để học sinh nhận ra kiến thức mới ,không áp đặt học sinh Kiểu dạy học hiện nay làm thay đổi vai trò của người giáo viên ,thay đổi mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học Người giáo viên phải là người tổ chức ra những tình huống học tập hình thành và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề ,xúc tiến việc tự học thông qua các hoạt động của bản thân của tập thể để chiếm lĩnh kiến thức Thể hiện rõ nhất là phương pháp lấy học sinh làm trung tâm thể hiện qua phương pháp dạy học nhóm

Nhưng thực tế đội ngũ giáo viên chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy vẫn theo cách dạy cũ ,thầy đọc trò chép hoặc đổi mới chưa thực sự chỉ mang tính hình thức ,làm cho có làm …chưa thể hiện được vai trò của học sinh ,chưa cá thể hoá những hoạt động học tập của học sinh qua những tiết dạy thực tế trên lớp

Chính vì vậy với vai trò là cán bộ quản lý giáo dục ở nhà trường việc đổi mới phương pháp dạy học cho giáo viên đóng vai trò quyết định trong quá trình dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học Vơi đề cương “ Vận

đi sâu vào vấn đề nhưng cũng mang lại ít nhiều thiết thực cho công tác quản lý cũng như trong công tác dạy học của mỗi giáo viên khi áp dụng vào thực tế giảng dạy cụ thể ở từng trường ,từng lớp cụ thể

Với đề cương này chắc cũng có rất nhiều hạn chế rất mong sự đóng góp quý báu của người đọc để tôi hoàn thành tốt hơn trong công tác

II Những thuận lợi và khó khăn trong qua trình thực hiện

Trước kia người ta tin rằng học sinh sẽ đạt được kết quả học tập tốt khi giáo viên giải thích kiến thức một cách đầy đủ và rõ ràng ,còn học sinh chỉ cần tập trung nghe đầy đủ kiến thức đó trong những năm gần đây ,các nghiên cứu giáo dục đã khẳng định việc học của trẻ em sẽ đạt được hiệu quả cao ki các em được tích cực tham gia vào quá trình học tập.Việc học sinh tích cực tham gia vào học tập Giáo viên tổ chức các hoạt động tạo cơ hội và hường dẫn các em tham gia tích cực ,chủ động vào quá trình học tập ,giúp các

em thu nhận kiến thức ,kỹ năng một cách sâu sắc bằng chính nội lực của các

em Thể hiện rõ nội dung đó là phương pháp dạy học theo nhóm

1.Những thuận lợi :

- Làm công tác quản lý giáo dục ,là cộng tác viên thanh tra của Phòng GD_ĐT Hồng Ngự việc thanh kiểm tra giáo viên là công việc thường xuyên nên có đủ điều kiện tiếp cận những phương pháp mới , những cách làm hay của giáo viên ở các tiết dạy

-Nguồn thông tin thu nhận được về các phương pháp mới trong đó có phương pháp dạy học theo nhóm được tiếp cận đầy đủ ,từ các bạn động nghiệp ,các cộng tác viên thanh tra , từ ý kiến chỉ đạo sau mỗi đợt thanh tra cũng là bài học bổ ích cho bản thân

-Trong nhà trường công tác dự giờ thăm lớp thường xuyên cũng là một việc làm hay giúp ích cho công việc nâng cao tay nghề để thực hiện đề cương này

-Có tài liệu hướng dẫn ,tham khảo để thực hiện

-Giáo viên tích cực tham gia vào việc tự bồi dưỡng

2 Khó khăn :

- Việc đổi mới phương pháp dạy học cũng chưa thực tế đi vào cách dạy của mỗi giáo viên nên cũng chưa mạnh dạn đóng góp ý kiến và đi đến thống nhất chung

- Những vùng có điều kiện khác nhau nên thể hiện phương pháp khác nhau , đối tượng học sinh không đều để đánh giá việc vận dụng phương pháp

-Tay nghề giáo viên chưa đồng đều nên đưa ra nhận xét có thể dẫn đến việc áp đặt cho giáo viên

-Thời gian thực hiện chưa nhiều nên chưa đi sâu các nội dung cụ thể để

đi đến kết luận mang tính toàn diện cụ thể cho tất cả giáo viên

III Nội dung và giải pháp thực hiện :

1 Nội dung thực hiện :

-Đọc tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên dành cho giáo viên

-Triển khai nội dung bài học cho giáo viên ,theo đề cương dẫn dắt giáo viên để nắm rõ nội dung :

+Lợi ích của việc dạy học nhóm

+Các dạng hoạt động nhóm

+Tổ chức các hoạt động nhóm

+Các yêu cầu để nhóm hoạt động có hiệu quả

+Vai trò của giáo viên trong việc dạy học nhóm

+Quản lý việc dạy học nhóm

+Lập kế hoạch dạy học theo nhóm

-Dự giờ giáo viên trong nhà trường ,tham gia công tác thanh tra của phòng

dự giờ giáo viên các đơn vị bạn

-Rút kinh nghiệm sau khi dự giờ giáo viên đẻ rút kinh nghiệm cho bản

thân và cho tập thể giáo viên

2.Giải pháp thực hiện :

-Tiến hành cho giáo viên xem tài liệu trước ,gợi ý cho giáo viên những vấn đề có thể đem ra bàn luận để dẫn đến kết luận cụ thể

-Tiến hành đánh giá xem sự sử dụng các phương pháp dạy học của giáo viên như thế nào để có hướng điều chỉnh cụ thể

Dự trù những khó khăn và thuận lợi của giáo viên trong quá trình sử dụng

cụ thẻ cho từng đối tượng lớp học , áp dụng cho các đối tượng học sinh như thế nào ?

-Kiểm tra giáo án giáo viên ,xem thể hiện soạn bài thể hiện phương pháp dạy học nhóm như thế nào?

-Rà soát lại các phân môn nào thường được sử dụng phương pháp dạy học nhóm , đặc trưng ở nội dung nào

+Đối với giáo viên

-Sau khi triển khai nội dung ,giáo viên nắm được nội dung về phương pháp dạy học theo nhóm Hiểu được những nội dung cần thực hiện trong quá trình tự học và áp dụng vào trong thực tế giảng dạy

-Giáo viên khi soạn giáo án đã thể hiện rõ đặc trưng nội dung dạy học theo nhóm ,thể hiện quy định những công việc cần làm trong tiết dạy -Thông qua các tiết dự giờ giáo viên thể hiện được là người tổ chức các hoạt động cho học sinh

-Giáo viên đánh giá toàn bộ học sinh xem xét được két quả của học sinh

-Tiết học sinh động hơn

Qua dự giờ rút kinh nghiệm giáo viên còn mắc một số khuyết điểm sau :

* Sử dụng nhóm tuỳ tiện ,không có sự lựa chọn thích hợp

* Trong hoạt động nhóm chỉ có một số em tham gia còn một số em còn lại lơ là

*Các thành viên trong nhóm không lắng nghe ý kiến của nhau ;có hiện tượng lấn át hoặc chấp nhạn ý kiến một cách miễn cưỡng

* Cả nhóm phụ thuộc vào một hoặc hai người

*Nhóm hoạt động tự do không ai điều khiển

*Vai trò của các thành viên trong nhóm không thay đổi

Đối với học sinh :

-Học sinh tham gia vào bài học,HS được tích cực chủ động thông qua giao tiếp ,trao đổi tranh luận với nhau ,chia sẻ và tự phản ánh Các em học sinh có nhiều cơ hội để diễn đạt ý nghĩ của mình ,tìm tòi và mở rộng suy nghĩ Các em có cơ hội học hỏi lẫn nhau ,biết làm việc hợp tác , đều đó phát huy vai trò trách nhiệm của mình

-Thích thú với việc học của mình , tất cả đều được tham gia vào việc tìm tòi kiến thức mới

V.Bài học kinh nghiệm qua quá trình thực hiện :

-Qua thực tế việc áp dụng và triển khai vào thực tế giáo viên tuy đã được nhiêu kết quả khả quan Đa số giáo viên vẫn chưa thật sự đổi mới phương pháp cụ thể Chính vì vậy cần rút ra một số bài học kinh nghiệm sau đây:

Đối với giáo viên :

- Trong khi dạy hoạt động nhóm cần xác định được các hoạt động nhóm cho phù hợp với mục tiêu bài học và nội dung bài

- Căn cứ vào các hoạt động giáo viên nhiều lúc chưa chọn các nhóm phù hợp ( phải chọn nhóm : cùng nhiệm vụ ,nhóm khác nhiệm

vụ )

- Phân công nhiệm vụ trong nhóm chưa cụ thể ,chia nhóm đầy đủ các thành phần ( khá ,TB, yếu )

- Quản lý dạy học nhóm của giáo viên còn nhiều thiếu sót: Chưa xác định được thời gian ,giáo viên chưa giúp đỡ các nhóm hoạt động ,trình bày kết quả chưa đạt hiệu quả

- Lập kế hoạch dạy học theo nhóm chưa theo các bước cụ thể.Cần xác định rõ kế hoạch nhóm là phần quan trọng nhất trong quá trình dạy học Cần xác định được các bước sau ;

+Bước 1: Xây dựng mục tiêu ,nội dung ,kế hoạch dạy học theo nhóm -Dự kiến các tình huống và khả năng của học sin

-xác định cụ thể ,rõ ràng các hoạt động và nhiệm vụ

- Phân phối thời gian cho từng hoạt động

+Bước 2:Hoạt động nhóm

-Chia nhóm ,bầu các thành phần trong nhóm

-Nêu nhiệm vụ cụ thể , rõ ràng và kiểm tra sự nắm vững nhiệm vụ hoạt động của các thành viên

Học sinh hoạt động trong nhóm

- Giám sát hoạt động của nhóm và từng cá nhân

-Bước 3:Tiếp nhận thông tin phản hồi :

-Các nhóm trình bày kết quả hoạt động

-Các nhóm nhận xét và đánh giá

Gv tổng kết chốt lại những điểm quan trọng

Động viên khen ngợi và cá nhân hoàn thành nhiệm vụ phê bình những cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ

Giáo viên khi soạn giáo án cần lưu ý một số điểm sau :

- Mục tiêu bài cụ thể

-Chuẩn bị kỹ các hoạt động

-Chuẩn bị kỹ các câu hỏi ,nhất là câu hỏi mở nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ ở mức độ khác nhau

-Xác định cụ thể thời gian cho từng hoạt động

-Chuẩn bị và chia nhóm cho phù hợp

-Chuẩn bị tốt các đồ dùng dạy học , đặc biệt là các phương tiện có liên quan đến hoạt động nhóm.

-Nâng cao dần các hoạt động

Đối với học sinh :

-Cần thay đổi trưởng nhóm ,thư ký ,các thành viên để không có sự

so bì

- Cần chia nhóm theo trình độ học sinh

-Cách trình bày của học sinh giáo viên chưa thể hiện rõ các ưu và khuyết điểm

-Mỗi thành viên trong nhóm cần đều biết và hiểu công việc của mình

VI.Kết luận :

Tổ chức dạy học theo nhóm là một hình thức dạy học mới Đó là một trong những hình thức thực hiện tốt việc dạy học phát huy tính tích cực và tương tác của học sinh với hình thức này ,học sinh hấp dẫn ,lôi cuốn vào các hoạt động học,thu lượm kiến thức bằng chính khả năng của mình với sự giúp đỡ hướng dẫn của giáo viên

Dạy học theo nhóm đòi hỏi người giáo viên phải chuẩn bị kỹ kế hoạch dạy học ,lựa chọn những nội dung thực sự phù hợp đối với hoạt động và thiết kế các hoạt động giúp các em lĩnh hội ,khám phá một cách tốt nhất

Với vai trò là cán bộ quản lý trường học đòi hổi chúng ta phải nghiên cứu kỹ nội dung và phương pháp dạy học theo nhóm Có kế hoạch kiểm tra ,triển khai nội dung phương pháp này đến với mỗi giáo viên Trong buổi dự giờ phải mạnh dạn góp ý để cho giáo viên có nhận thức

đúng về phương pháp dạy học theo nhóm nhằm động viên khuyến khích giáo viên áp dụng vào thực tế cho tiết dạy thêm sinh động và đạt hiệu quả cao của chất lượng dạy học

Người viết