Câu 2 3 điểm : Anh /Chị hãy viết một văn bản nghị luận ngắn khoảng 01 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến sau : “ Cái gốc của đạo đức, của luân lí là lòng nhân ái”.. Th
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT
BÌNH DƯƠNG MÔN : NGỮ VĂN
Thời gian làm bài : 150 phút, không kể thời gian giao đề
I PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5.0 điểm)
Câu 1: (2 điểm)
Anh (chị) hãy trình bày ngắn ý nghĩa nhan đề truyện ngắn “Vợ nhặt” của Kim Lân
Câu 2 (3 điểm) :
Anh /Chị hãy viết một văn bản nghị luận ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến sau :
“ Cái gốc của đạo đức, của luân lí là lòng nhân ái” ( Lê Duẩn)
II. PHẦN RIÊNG (5.0 điểm):
Thí sinh học chương trình nào thì làm câu dành riêng cho chương trình đó.
Câu 3.a Theo chương trình Chuẩn ( 5 điểm ) :
Sự cảm nhận mới mẻ về Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm qua đoạn
thơ : “ Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Khi hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm
Khi chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn, to lớn
Mai này con ta lớn lên
Con sẽ mang Đất Nước đi xa
Đến những tháng ngày mơ mộng
Em ơi em Đất nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên đất Nước muôn đời…”
(Đoạn trích Đất Nước - Trích trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa
Điềm, tr 119 và 120, Ngữ văn tập 1, NXB Gdục)
Câu 3.b Theo chương trình Nâng cao ( 5 điểm ) :
Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu
( Ngữ văn 12 nâng cao,Tr 80-89, Tập II, NXB Giáo dục năm 2008
Trang 2Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm.
SỞ GD&ĐT BÌNH DƯƠNG THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT MÔN : NGỮ VĂN
HƯỚNG DẪN CHẤM
( Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
I Hướng dẫn chung
- Đề bài gồm 3 câu, theo cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT: câu 1 kiểm tra kiến thức văn học; câu 2 là bài nghị luận xã hội; câu 3 là bài nghị luận văn học Câu 1 chủ yếu yêu cầu tái hiện kiến thức nhưng cũng có yêu cầu về diễn đạt và lập luận Chỉ những HS diễn đạt trôi chảy, đúng chính tả, ngữ pháp mới được điểm tối đa Câu 2
và câu 3 là bài làm văn, tích hợp kiểm tra cả kiến thức xã hội, kiến thức văn học và
kĩ năng diễn đạt, kĩ năng lập luận của HS
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc
- Do sử dụng đồng thời hai bộ sách giáo khoa nên giám khảo cần linh hoạt trong việc vận dụng đáp án Không buộc học sinh phải trả lời đúng theo cách diễn đạt của bộ sách nào
- Nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; không yêu cầu quá cao đối với mức điểm 9, 10; khuyến khích những bài làm có ý riêng, sáng tạo, văn viết có cảm xúc…
- Chỉ làm tròn điểm toàn bài (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,5; lẻ 0,75 làm tròn thành 1,0)
II Đáp án và thang điểm
- PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH
Câu 1: (2 điểm) :
1/ Yêu cầu về kiến thức: học sinh có thể trình bày khác nhau song cần có các ý sau:
-
2/ Cho điểm :
- Điểm 2,0: Đáp ứng các yêu cầu về nội dung Diễn đạt tốt Chấp nhận một vài lỗi nhỏ
- Điểm 1,0: Trình bày được khoảng nửa số ý Còn mắc một số lỗi chính tả, ngữ pháp
- Điểm 0,0: Chỉ viết vài câu rời rạc, không rõ nội dung, không làm bài
- Nhan đề là sự kêt hợp từ ngữ lạ lùng, độc đáo có sức háp dẫn, lôi cuốn người đọc
- Nhan đề “Vợ nhặt”gợi cho người đọc niềm thương cảm sâu sắc về số phận nhỏ bé, bất hạnh của con người trong nạn đói năm Ất Dậu
- Gợi nên tình huống bất ngờ và éo le của con người trước thử thách của cuộc sống
- Nhan đề gợi lên vấn đề có ý nghĩa nhân đạo sâu sắc Trong bất kì hoàn cảnh nào, con người vẫn khao khát hạnh phúc, vẫn cưu mang, giúp đỡ lẫn nhau
Trang 3Giám khảo căn cứ vào bài làm để xác định các mức điểm cụ thể Không yêu cầu học sinh viết đủ các cụm từ dùng trong đáp án Sai lỗi chính tả, ngữ pháp tuỳ mức
độ trừ từ 0.25đ đến 0.5đ…)
Câu 2 : (3 điểm)
a/Yêu cầu :
Về nội dung:
- Học sinh có thể giới thiệu vấn đề từ nhiều góc độ, nhưng phải nêu được ý kiến
của Lê Duẩn về cái gốc của đạo đức, luân lí là lòng nhân ái.
- Giải thích lòng nhân ái : là lòng yêu thương con người Các biểu hiện của lòng nhân ái: đồng cảm, chia sẻ, quan tâm, chăm sóc những người thiệt thòi, bất
hạnh…
- Vì sao nói “cái gốc của đạo đức, của luân lí là lòng nhân ái”: Đạo đức, luân lí là
cách sống, cách ứng xử đúng đắn, phù hợp với quan niệm xã hội về lẽ phải Cái gốc của mọi mối quan hệ xã hội đúng đắn, tốt đẹp chính là lòng yêu thương, quý trọng con người Ngược lại, người có lòng thương yêu đất nước quê hương,
thương người lao khổ, bất hạnh…là người có đạo đức tốt đẹp Nêu một vài dẫn chứng làm rõ lập luận
- Lòng nhân ái là nguồn gốc, là động lực thúc đẩy mọi ý nghĩ , mọi hành động để con người có sức mạnh vượt qua mọi khó khăn
- Suy nghĩ của bản thân trong việc bồi dưỡng lòng nhân ái
Về kĩ năng:
- Học sinh nắm vững kĩ năng làm bài văn nghị luận về các vấn đề xã hội, biết nêu vấn đề, giải thích, chứng minh, đánh giá vấn đề; từ đó rút ra bài học cho bản thân
- Bài làm có bố cục rõ ràng ; diễn đạt mạch lạc ; ít mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
b/Cho điểm:
- Điểm 3: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên Văn viết trôi chảy Chấp nhận một vài lỗi nhỏ
- Điểm 2: Đáp ứng yêu cầu ở mức khá; biết tìm dẫn chứng làm rõ lập luận.Văn viết trôi chảy; có thể mắc 3- lỗi chính tả, ngữ pháp
- Điểm 1: Không rõ lập luận, không biết giải thích khái niệm, giải thích không chính xác; không có dẫn chứng; bài làm sơ sài, thiếu nhiều ý ; có trên 4 lỗi chính tả, ngữ pháp
- Điểm 00 : Để giấy trắng hoặc chỉ viết vài dòng không rõ ý
Câu 3.a
Sự cảm nhận mới mẻ về Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm
a Yêu cầu kĩ năng : Biết cách làm bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ, phân tích
được những hình ảnh, hình tượng tho trong tác phẩm văn học Biết vận dụng thao tác phân tích, chứng minh …đặc biệt là so sánh Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức : Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ
các ý sau :
- Nêu được vấn đề nghị luận
- Giới thiệu khái quát sự cảm nhận mới mẻ, độc đáo của Nguyễn Khoa Điềm về Đất
Nước trong cả đoạn thơ đầu
- Đất Nước không phải là cái gì xa lạ mà có ngay trong sự sống, trong máu thịt của mỗi con người
Trang 4- Đất Nước là sự hài hòa, thống nhất giữa riêng và chung, giữa cnhân và cđồng Đó là sự gắn bó giữa số phận cá nhân và vận mệnh chung của cộng đồng, dân tộc
- Đất Nước được gìn giữ, lưu truyền và phát huy qua nhiều thế hệ
- Suy ngẫm về trách nhiệm mỗi người đối với Đất Nước : Đất Nước là máu xương, là sinh mệnh nên trách nhiệm với Đất Nước trước tiên là trách nhiệm với bản thân Đồng thời mỗi người phải biết gắn bó, san sẻ và hi sinh để làm nên Đất Nước bền vững muôn đời
- Đánh giá chung : Đoạn thơ thể hiện quan niệm cụ thể, gần gũi, mới mẻ và độc đáo về
Đất Nước cùng lối thơ tự do nhẹ nhàng, dễ đi vào lòng người
*Lưu ý
Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được yêu cầu cả kĩ năng và kiến thức
Câu 3.b
Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu
( Ngữ văn 12 nâng cao, Tập II, NXB Giáo dục năm 2008 )
a Yêu cầu kĩ năng : Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi,
phân tích được hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm văn học Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức : Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ
các ý sau :
- Nêu được vấn đề nghị luận
- Đánh giá chung
- Nhìn bên ngoài là một người đàn bà đáng thương
- Bản chất bên trong là một người đàn bà đáng trọng
+ Có lòng tự trọng
+ Là người mẹ nhân hậu, có tình yêu thương con vô bờ
+ Là người vợ bao dung, vị tha, đầy cảm thông, trong đau khổ vẫn luôn chắc lọc niềm hạnh phúc dù nhỏ nhoi
- Bài học nhận thức :
+ Bà là biểu tượng của tình mẫu tử, người vợ hiểu chồng, là con người hiểu lẽ đời Là hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam giàu đức hy sinh
+ Câu chuyện về người đàn bà hàng chài là câu chuyện về sự thật cuộc đời không hề đơn giản Vì vậy không thể nhìn nhận sự việc, hiện tượng của cuộc sống một cách dễ dãi, đơn chiều
- Lai lịch, ngoại hình, sự lựa chọn của nhân vật