QUÁ TRÌNH ĐỒ GẠO
Trang 1QUÁ TRÌNH
Trang 2Khái ni m ệ
X lý n c nhi t là qúa trình dùng n c ử ướ ệ ướ
và nhi t đ ch bi n m t ph n th c ph m ệ ể ế ế ộ ầ ự ẩ
tr c khi th c ph m đ c ch bi n hoàn toàn ướ ự ẩ ượ ế ế
b ng m t ph ng pháp khác ằ ộ ươ
M c đích c a quá trình đ g o ụ ủ ồ ạ
- C i thi n tính năng công ngh c a g o ả ệ ệ ủ ạ :
Hi u su t c a quá trình xay xát tách v tăng, ệ ấ ủ ỏ
t l thu nh n g o t thóc cao h n, t l t m cám gi m rõ r t ỉ ệ ậ ạ ừ ơ ỉ ệ ấ ả ệ
C m n u t g o n h n, l ng c m nhi u h n ơ ấ ừ ạ ở ơ ượ ơ ề ơ
Vi sinh v t b tiêu di t, có l i cho quá trình b o qu n ậ ị ệ ợ ả ả
- C i thi n giá tr dinh d ng c a g o ả ệ ị ưỡ ủ ạ
Thành ph n các ch t dinh d ng ầ ấ ưỡ
D tiêu hóa h n so v i các lo i g o khác ễ ơ ớ ạ ạ
Trang 3NGUYÊN LI U THÓC Ệ
Cây lúa
H (Family) : ọ Poaceae/Gramineae
(Hòa th o) ả
Phân h (Subfamily) : ọ Oryzoideae
T c (Tribe) : ộ Oryzeae
Chi (Genus) : Oryza
Loài (Species) : Oryza Sativa L
Trang 4QUI TRÌNH S N XU T G O Đ Ả Ấ Ạ Ồ
Gia công nước nhiệt
Xát Phân loại Xay
Phân loại
Phân loại Xoa
Lau bóng, làm trắng
Bao gói
Vỏ,trấu
Tấm,cám Tấm,cám
Thành phẩm Thóc
Trang 5Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
1.Làm ướ t - m: ủ ẩ
1.1.M c đích – yêu c u : ụ ầ
Chu n b ẩ ị
Cung c p n c cho kh i thóc nh m làm tăng hàm m ấ ướ ố ằ ẩ
Giúp lo i b các t p ch t bám bên ngoài h t thóc ạ ỏ ạ ấ ạ
• Yêu c u : ầ
Đ m b o đ m cu i cùng 25 - 30% ả ả ộ ẩ ố
Ban đ u kh i h t đ c làm t, có 3 cách làm t : ngâm n c, ầ ố ạ ượ ướ ướ ướ phun h i, phun n c ơ ướ
N c kho ng 45 ướ ả oC đ n 75 ế oC
Làm t có th th c hi n P th ng hay P chân không ướ ể ự ệ ở ườ
Sau khi làm t kh i h t đ c , th i gian tùy thu c vào đ ướ ố ạ ượ ủ ờ ủ ộ ộ
m ban đ u
ẩ ầ
Thông th ng thóc đ c trong kho ng 8 – 10 gi ườ ượ ủ ả ờ
Trang 61.2.Bi n đ i: ế ổ
Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
1.Làm ướ t - m: ủ ẩ
• V t lý: ậ
Nhi t đ c a kh i h t và b n thân h t thóc tăng lên ệ ộ ủ ố ạ ả ạ
H t thóc thay đ i hình d ng: ạ ổ ạ
Ph ng pháp x lýươ ử Chi u dàiề
(mm)
Chi u r ng ề ộ (mm)
B dày ề (mm) Không làm m và tẩ ủ ướ 6.87 ± 0.09 2.23 ± 0.07 1.70 ± 0.03
Có làm m và tẩ ủ ướ 7.58 ± 0.05 2.38 ± 0.04 1.88 ± 0.03
nh h ng đ n c u trúc c a h t
Ả ưở ế ấ ủ ạ
Trang 7Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
1.Làm ướ t - m: ủ ẩ
1.2.Bi n đ i: ế Hóa h c ổ ọ
:
S phân b l i thành ph n ch t dinh d ng ự ố ạ ầ ấ ưỡ
Lo i g oạ ạ Vitamin B1 Vitamin B2 Vitamin PP
G o th ngạ ườ 1.22 0.32 26
G o đ áp su t caoạ ồ ấ 2.0 0.4 44
G o đ áp su t chân ạ ồ ấ
Thay đ i đ m (hàm l ng n c) trong h t thóc ồ ộ ẩ ượ ướ ạ
•Nhi t đ n c s d ng ệ ộ ướ ử ụ
•Áp su t ngâm ấ
•Th i gian xờ ử lý
Đ m c a h t tăng, các phân t tinh b t tr ng lên ,m t s enz đ c ộ ẩ ủ ạ ử ộ ươ ộ ố ượ
ho t hóa chuy n m t ph n tinh b t thành dextrin.ạ ể ộ ầ ộ
C ng đ hô h p tăng lên và m t s h p ch t cao phân t có th b phân ườ ộ ấ ộ ố ợ ấ ử ể ị
Ch y u là sủ ế ự thay đổi màu sắc của hạt thóc
Trang 8Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
2.H p ấ
2.1 M c đích – yêu c u ụ ầ
Gây ra nh ng bi n đ i sâu s c c a các thành ph n trong h t ữ ế ổ ắ ủ ầ ạ
đ đ t đ c hi u qu v m t dinh d ng và công ngh ể ạ ượ ệ ả ề ặ ưỡ ệ
2.2.Ph ng pháp th c hi n ươ ự ệ
H p áp su t th ng ấ ở ấ ườ
H p trong đi u ki n chân không ấ ề ệ
H p áp su t cao ấ ở ấ
Toàn b kh i h t ph i đ c ti p xúc v i h i n c m t cách ộ ố ạ ả ượ ế ớ ơ ướ ộ
đ ng đ u,nhi t đ h i ph i nh nh nhau các ph n c a kh i ồ ề ệ ộ ơ ả ư ư ở ầ ủ ố
h t ạ
Th i gian h p và nhi t đ h p có th thay đ i ờ ấ ệ ộ ấ ể ổ
Trang 9Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
2.3.Bi n đ i ế ổ
2.H p ấ
V t lý: ậ
Hóa học
• Nhi t đ c a kh i h t và b n thân h t thóc ệ ộ ủ ố ạ ả ạ
tăng
• Tinh b t trong h t đ c th y phânộ ạ ượ ủ
• Nh ng v t n t trong n i nhũ đ c l p đ y và ữ ế ứ ộ ượ ấ ầ
bi n m tế ấ
C u trúc n i nhũ g o th ng và g o ấ ộ ạ ườ ạ đồ
• S phân b nh ng h p ch t tan trong n cự ố ữ ợ ấ ướ
• S thay đ i hàm l ng vitamin và ch t ự ổ ượ ấ
khoáng
• Hàm l ng tro trong gao đ tăng ượ ồ
• Ph n l n các ho t đ ng sinh h c c a n m, bào t n m, ầ ớ ạ ộ ọ ủ ấ ử ấ
côn trùng b kìm hãm và tiêu di tị ệ
• Nh ng enzyme có m t trong h t b vô ho t và phá huữ ặ ạ ị ạ ỷ
•H t hút n c và tr ng n ạ ướ ươ ở
•Có s thay đ i màu s c: h t ngã sang màu vàng.ự ổ ắ ạ
Trang 10Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
3.S y ấ
3.1.M c đích ụ
Chu n b ẩ ị : chu n b cho quá trình xay xát ẩ ị
B o qu n ả ả : quá trình s y đ a h t v đ m thích h p (13-14%) ấ ư ạ ề ộ ẩ ợ
2 giai đo n:ạ
•Giai đo n 1: gi m đ m xu ng 16-18%ạ ả ộ ẩ ố
•Giai đo n 2: gi m đ m xu ng 14%ạ ả ộ ẩ ố
3.3.Biến đổi
V t lý: ậ
Đ c ng c a h t tăng lênộ ứ ủ ạ
Hóa h c và hóa ọ
sinh:
• Quá trình h hóa v n ti p ồ ẫ ế
t c s làm h t tr nên c ng ụ ẽ ạ ở ứ
và s m màu h n.ậ ơ
Tinh b t đ c h hóa ph thu c ộ ượ ồ ụ ộ
th i gian s y nhi t đ s y l n ờ ấ ở ệ ộ ấ ầ
l t là 150, 170ượ 0 C
Trang 11Ph ươ ng pháp th c hi n ự ệ
• S hình thành ph c h amylase-lipitự ứ ệ
3.S y ấ
3.3.Biến đổi
Hóa h c và hóa ọ
sinh:
D ng 1ạ : Nh ng chu i xo n c đ c ữ ỗ ắ ố ượ
s p x p 1 cách ng u nhiên và có th có ắ ế ẫ ể
nh ng tinh th nh ng ch v i s l ng ữ ể ư ỉ ớ ố ượ
ít
D ng 2ạ : Nh ng chu i xo n c và các ữ ỗ ắ ố
tinh th k t h p v i nhau t o thành ể ế ợ ớ ạ
ph c h ch t ch ứ ệ ặ ẽ
•S thay đ i màu do ph n ng mailardự ổ ả ứ
Hóa lý:
Đ m c a h t gi m và đ nh t ộ ẩ ủ ạ ả ộ ớ
c a h t nhìn chung cũng gi mủ ạ ả
Trang 12TÍNH CH T S N PH M G O Đ Ấ Ả Ẩ Ạ Ồ
1.V t lý ậ
Độ cứng
Đ c ng c a g o đ cao h n các lo i g o khácộ ứ ủ ạ ồ ơ ạ ạ
Hình d ng - kích th c h t ạ ướ ạ
H t g o sau khi đ có hình d ng ng n và m p h n so v i g o th ng ạ ạ ồ ạ ắ ậ ơ ớ ạ ườ
Th i gian n u ờ ấ
c m ơ
(s.10 2 )
Chi u dài (mm) ề Chi u r ng (mm) ề ộ
G o ạ
th ng ườ G o đ ạ ồ G o ạ
th ng ườ G o đ ạ ồ 0
6
9
12
15
18
5.86 6.80 7.22 8.50 8.71 9.42
5.63 6.20 6.51 7.34 7.66 8.31
2.36 2.44 2.53 2.64 2.80 2.92
2.49 2.55 2.67 2.90 3.12 3.40
Trang 132.Thành ph n hóa h c ầ ọ
T ng hàm l ng tinh b tổ ượ ộ
Lo i g oạ ạ Hàm l ng tinh b t ượ ộ
(%)
G o tr ngạ ắ 80.9
G o giãạ 78.1
G o đạ ồ 78.0
Protein
Lo i g oạ ạ Hàm l ng protein ượ
(%)
H t thócạ 7.5
G o tr ngạ ắ 7.1
G o giãạ 7.7
G o đạ ồ 7.0
Ch t béoấ
T ng hàm l ng ch t béo trong toàn h t không thay đ i sau quá ổ ượ ấ ạ ổ trình gia công n c nhi t.ướ ệ
Trang 14TÍNH CH T S N PH M G O Đ Ấ Ả Ẩ Ạ Ồ
2.Thành ph n hóa h c ầ ọ
Ch t khoáng ấ
Quá trình gia công n c nhi t làm tăng hàm l ng c a nh ng ướ ệ ượ ủ ữ
nguyên t khoáng ố
Vitamin
(mg/100g)
H t ạ thóc
G o ạ
tr ng ắ
G o ạ đồ Thiamin (B1) 0.41 0.06 0.44
Riboflavin (B2) 0.09 0.03 0.03
Niacin (PP) 5.2 1.3 3.5
Vitamin
Trang 15TÍNH CH T S N PH M G O Đ Ấ Ả Ẩ Ạ Ồ
3.C m quan ả
Nguyên nhân s thay đ i màu s c ự ổ ắ
g o đ c gây ra b i nhi u bi n đ i ạ ượ ở ề ế ổ
hóa h c, v t lý, hóa sinh d i tác ọ ậ ướ
d ng c a nhi t, ch y u là gây ra ụ ủ ệ ủ ế
do ph n ng mailard ả ứ
4.Tính ch t công ngh ấ ệ
•Hi u qu xay tăngệ ả
•Kh năng hút n c và tr ng nả ướ ươ ở
•Đ nh t h tinh b tộ ớ ồ ộ
•Khả năng hòa tan của tinh bột
•Tính ch t c a c m n u t g o đ ấ ủ ơ ấ ừ ạ ồ
5.B o qu n ả ả