Bài giảng sinh lý bệnh sốt

Sinh lý bệnh điều hoà thân nhiệt-Sốt... Thải nhiệt: phó giao cảm, giãn mạch -Điểm đặt nhiệt: Sản nhiệt Thải nhiệt: truyền nhiệt, bức xạ nhiệt, bốc hơi nước... Toàn thân :xơ gan, tiểu đườ

Sinh lý bệnh điều hoà thân

nhiệt-Sốt

I Điều hoà thân nhiệt

1.1 Biến nhiệt và ổn nhiệt:

- Biến nhiệt: cá, chim, bò sát

- Ổn nhiệt: ĐV có vú

1.2 Cơ chế duy trì ổn định thân nhiệt:

- Cơ chế

-Trung tâm điều nhiệt: tạo nhiệt:ε, tuỷ thượng thận T.giáp Thải nhiệt: phó giao cảm, giãn mạch

-Điểm đặt nhiệt:

Sản nhiệt

Thải nhiệt: truyền nhiệt, bức xạ nhiệt, bốc hơi nước

II Thay đổi thân nhiệt thụ động

2.1 Giảm thân nhiệt:

2.2.1 Sinh lý:

- Ngủ đông

- Ngủ đông nhân tạo

- Giảm thân nhiệt bệnh lý: tại chỗ; cước Toàn thân :xơ gan, tiểu đường, suy giáp

- Nhiễm lạnh: tăng thân nhiệt rùng mình run cơ,

chuyển giảm thân nhiệt buồn ngủ thiếp

II Thay đổi thân nhiệt thụ động

2.2 Tăng thân nhiệt:

- Tăng tạo: cường giáp

- Giảm thải: thời tiết

- Phối hợp: lao động nóng

2.2.1 Say nóng

2.2.2 Say nắng

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.1 Định nghĩa; chủ động tăng thân nhiệt do tác nhân gây sốt

3.2 Chất gây sốt:

- Ngoại sinh: Pyrogen từ vi khuẩn

- Nội sinh: IL1, IL6, TNFα, PGE2

3.3 Các giai đoạn của quá trình sốt:

- Tăng thân nhiệt:SN>TN sởn gai ốc, ớn lạnh, rét run,

da tái nhợt

- Ổn định: SN=TN da đỏ, khô chườm lạnh hạ nhiệt

- Giảm thân nhiệt:SN<TN giãn mạch ngoại vi, vã mồ hôi, tăng bài tiết nước tiểu

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.4 Cơ chế gây sốt các yếu tố ảnh hưởng:

3.4.1 Điều chỉnh hoạt động trung tâm điều nhiệt: chất gây sốt nội sinh thay đổi điểm đặt nhiệt

3.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sốt:

- Vỏ não: hưng phấn: sốt cao

- Tuổi: trẻ nhỏ co giật, người già: sốt ít

- Vai trò nội tiết: H t giáp tăng sốt, H vỏ thượng thận giảm nhiệt độ

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.5 Thay đổi chuyển hoá:

3.5.1 Chuyển hoá năng lượng:

Tăng 1° chuyển hoá tăng 3-5%, chống độc, chán ăn, TNF α gây suy mòn cơ thể

3.5.3 Chuyển hoá Glucid: tăng G, tăng thoái hoá Glycogen, tăng tạo G từ Pro, Li; tăng a Lactic

3.5.4 Chuyển hoá Lipid: a béo và TG tăng, sốt kéo dài tăng thể Cetonic

3.5.5 Chuyển hoá Protid: tăng huy động do tăng sx

KT, C, E,… do độc tố, TNF

3.5.6 Chuyển hoá muối nước và thăng bằng AB:

- Gđ1: chưa thay đổi, gđ2:ADH, Andos ↑ ,gđ3:ADH, Andos ↓

- Toan chuyển hoá.

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.6 Thay đổi chức năng cơ quan trong sốt:

3.6.1 Thần kinh:

- Tăng nhiệt độ gây ức chế thần kinh

- Trẻ nhỏ co giật

- Tuỳ vi khuẩn gây nhức đầu mê sảng thương hàn, viêm não 3.6.2 Tuần hoàn:

- Tăng 1° nhịp tim tăng 10

- LL tăng 1,5l, có giãn mạch, tụt Ha khi đứng

- Sốt cao kéo dài gây rối loạn tim

- Vi khuẩn thương hàn: gây mạch nhiệt phân ly,

- Cúm suy tim cấp

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.6.3 Hô hấp:

- Tăng thông khí

- Bệnh hô hấp mãn tính chú ý

3.6.4 Tiêu hoá:

- Giảm tiết dịch

- Giảm co bóp

- Giảm hấp thu

3.6.5 Tiết niệu:

- Gđ1: tăng tiết:tăng tuần hoàn thận, co mạch

- Gđ2:giảm tiết:ADH

- Gđ3: tăng tiết

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.6.6 Nội tiết:

- Thy, Adre, Nora tăng chuyển hoá G,thân nhiệt

- Andos và ADH giữ muối nước

- Cortison và ACTH: chống viêm, dị ứng

3.6.7 Gan: tăng tân tạo G,tổng hợp Pro, chống độc

3.6.8 Miễn dịch:Kích thích tạo tế bào thực bào,khả năng thực bào, thực bào, SxKT

III Tăng thân nhiệt chủ động:

3.7 Ý nghĩa của sốt:

Giảm sốt: diễn biến bệnh xấu, Virut nhân lên mạnh, giảm nhạy cảm VK với kháng sinh, giảm tạo KT

3.7.2 Tác dụng xấu:

Kéo dài: RLCH,cạn kiệt, RLCP cq đưa đến suy kiệt,

NĐTK, mê sảng, co giật…

3.7.3 Thái độ xử trí:

- Duy trì phản ứng tự nhiên

- Tăng đề kháng, khắc phục hậu quả không cắt sốt

- Can thiệp khi có hậu quả lớn quá sức chịu đựng cơ thể