Tu truong thi GVG tinh

O Ông đã phát hiện ra được từ trường xung quanh dây dẫn nhờ thí nghiệm tác dụng của dòng điện lên kim nam châm.O Phát minh của Ocxtet chỉ ra sự tương tác giữa điện và từ có mối liên quan

Có những dạng vật chất tồn tại đóng vai trò truyền tương tác mà ta không nhìn thấy được, không cảm giác được Ta chỉ có thể nhận ra chúng nhờ thực nghiệm tương tác Ví

dụ điện trường tồn tại xung quanh điện tích, trường hấp dẫn của Trái Đất.

Vậy còn dạng vật chất nào tương tự như thế?

Để làm rõ câu hỏi này ta tìm hiểu :

• Chương IV: Từ trường.

Tìm hiểu về:

- Từ trường của nam châm, dòng điện, từ trường Trái Đất

Vậy từ trường tồn tại ở đâu, có tính chất gì,

gian như thế nào?

Đôi khi bạn bị mất phương hướng

Bạn cần có một la bàn để định vị phương

hướng cho bạn.

La bàn hoạt động dựa vào từ trường Trái Đất.

I Nam châm

Ngoài nam châm còn vật gì có

O Ông đã phát hiện ra được từ trường xung quanh dây dẫn nhờ thí nghiệm tác dụng của dòng điện lên kim nam châm.

O Phát minh của Ocxtet chỉ ra sự tương tác giữa điện và từ có mối liên quan với nhau.

Hai dòng điện cùng chiều thì hút nhau.

Hai dòng điện ngược chiều thì đẩy nhau

II.Từ tính của dây dẫn có dòng điện

=> dịng điện cũng cĩ từ tính

Vậy dịng điện cĩ

từ tính hay khơng?

châm có từ tính

⇒ Tồn tại xung quanh dòng điện và nam châm phải có một trường vật chất đóng vai trò truyền tương tác Trường vật chất ấy là gì?

Người ta quy ước: Hướng của từ trường tại một điểm là hướng Nam – Bắc của kim nam châm nhỏ nằm cân bằng tại điểm đó.

N

S

M

Quy ước: Chiều của đường sức là chiều của từ trường t i ạ điểm đó.

Đường sức từ của nam châm thẳng

- Có chiều xác định theo quy tắc nắm tay phải

Quy tắc nắm tay phải: Để bàn tay phải sao cho ngón tay cái nằm dọc theo dây dẫn và chỉ chiều của dòng điện, khi

đó các ngón kia khum lại cho ta chiều của các đường sức từ

Ví dụ 1: từ trường của dòng điện thẳng rất dài:

Quy ước: Mặt Nam của dòng điện tròn là mặt khi nhìn vào đó

ta thấy dòng điện chạy theo chiều kim đồng hồ, còn mặt Bắc

ngược lại.

Ví dụ 2: Từ trường của dòng điện tròn:

O Đường cảm ứng từ là những đường cong, càng gần tâm O độ cong càng giảm Đường cảm ứng từ đi qua tâm O là đường thẳng (Hình vẽ)

O Các đường sức từ của dòng điện tròn có chiều cùng đi vào một mặt và đi ra mặt kia của dòng điện tròn ấy

Đường cảm ứng từ là những đường cong, càng gần tâm O độ cong càng giảm Đường cảm ứng từ đi qua tâm O là đường thẳng

• Quy ước vẽ các đường sức từ mau (dày) ở chỗ

có từ trường mạnh, thưa ở chỗ có từ trường yếu

• Chiều của đường sức từ tuân theo những quy tắc xác định (ví dụ quy tắc nắm bàn tay phải…)

số loài chim, cá di cư nhờ từ trường Trái Đất…

- Đường nối hai địa cực từ nằm lệch so với trục quay Trái Đất một góc 110.

+ Tìm kiếm thêm thông tin trên internet về từ trường+ Đọc tìm hiểu trước bài 20: Lực từ Cảm ứng từ.

- Củng cố - vận dụng

2-C1 Vật liệu nào sau đây không

thể làm nam châm?

A.Sắt non B.Đồng ôxit C.Sắt ôxit D.Mangan ôxit

4 Bản chất lực tương tác thấy rõ

từ thực nghiệm giữa 2 NC là: A.Lực hấp dẫn vì 2 NC là 2 vật nặng

B.Lực Cu-lông do 2 NC là 2 vật nhiễm điện

C.Lực từ vì 2 NC có từ tính D.A và B

3 Lực tương tác giữa 2 NC là:

A.Lực hút khi hai cực cùng tên B.Lực đẩy khi hai cực khác tên C.Lực hút khi hai cực khác tên D.A và B

1.Dấu hiệu nhận biết nam châm:

A.Là vật hút được sắt B.Là một kim loại hình chữ U C.Là một thanh kim loại sơn 2 đầu D.Cả 3 đáp án trên

Chọn đáp án

đúng và giải

thích

Kết luận

A.Lực từ do dòng điện cũng có từ tính như nam châm

B.Lực Cu-lông do 2 dây dẫn chứa nhiều điện tích

C.Lực hấp dẫn do 2 dây dẫn đặt gần nhau

D.Loại lực khác

7 Lực tương tác giữa 2 dây dẫn có dòng điện:

A.Luôn là lực hút B.Luôn là lực đẩy

5 Khi đưa nam châm lại gần dây đồng có dòng điện có lực tương tác là do:

A.Nam châm hút đồng B.Đồng hút hoặc đẩy nam châm C.Cả A và B

D.Nam châm và dòng điện tương tác với nhau

B.Sai

Phiếu học tập 3

Qua quan sát thực nghiệm về từ trường gây ra bởi dây dẫn thẳng dài có dòng điện và qua tìm hiểu tài liệu, SGK em hãy chọn ra những nhận xét đúng trong các nhận xét sau: A.Đường sức từ là những đường tròn đồng tâm có tâm

nằm trên dây dẫn

B.Các đường sức từ đều nằm trên những mặt phẳng song song với dòng điện.

C.Các đường sức từ đều nằm trên những mặt phẳng

vuông góc với dòng điện.

D.Chiều đường sức chạy song song cùng chiều dòng điện E.Chiều đường sức từ được xác định theo quy tắc nắm

bàn tay phải

Phiếu học tập 4

I I

Xác định chiều đường sức từ H.a và chiều dòng điện H.b sau:

Phiếu học tập 5

2 Phát biểu nào dưới đây là đúng

Từ trường không tương tác với:

A.Các điện tích chuyển động

B.Các điện tích đứng yên

C.Nam châm đứng yên

D.Nam châm chuyển động

4 Quy ước nào sau đây là sai khi nói về các đường sức từ?

A.Có thể là đường cong khép kín.

B.Có thể cắt nhau.

C.Vẽ dày hơn ở những chỗ từ trường mạnh.

D.Có chiều đi ra từ cực bắc, đi vào cực nam.

3 Tính chất cơ bản của từ trường là:

A Tác dụng lực hấp dẫn lên vật đặt trong nó.

B Tác dụng lực điện lên một điện tích

C Tác dụng lực từ lên nam châm hay dòng điện đặt trong nó.

D Tác dụng lực từ lên hạt mang điện.

1 Phát biểu nào dưới đây là sai?

Lực từ là lực tương tác A.Giữa hai nam châm B.Giữa hai điện tích đứng yên C.Giữa hai dòng điện

D.Giữa một nam châm và một dòng điện

5 Vật liệu nào sau đây không thể dùng làm nam châm?

A.Sắt và hợp chất của sắt;

B.B Niken và hợp chất của niken;

C Cô ban và hợp chất của cô ban;

D Nhôm và hợp chất của nhôm.

6 Cho hai dây dẫn đặt gần nhau và song song với nhau Khi có hai dòng điện cùng chiều chạy qua thì 2 dây dẫn

A.hút nhau.

B.đẩy nhau.

C không tương tác.

D đều dao động.

7 Lực nào sau đây không phải lực từ?