Bài 4. Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

Bài 4. Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất c...

Trang 2

Tiết 14: C CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ

I Bài học:

* Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

1 Chủ đề:

Trang 3

Tuệ Tĩnh là nhà danh y lỗi lạc đời Trần Ông chẳng những là người mở mang ngành

Y dược dân tộc, mà còn là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh

Một hôm, có nhà quý tộc trong vùng cho con đến mời Tuệ Tĩnh vào tư dinh để xem bệnh đau lưng cho mình Ông sắp đi thì bất ngờ có hai vợ chồng người nông dân khiêng đứa con bị ngã gãy đùi đến, mếu máo xin chạy chữa Tuệ Tĩnh liền xem mạch cho cậu

bé, rồi bảo anh con nhà quý tộc:

Anh về thưa với cụ rằng ta sẵn sàng đi, nhưng bây giờ phải chữa cho chú bé này trước, vì chú nguy hơn

Anh con nhà quý tộc sửng sốt:

Xin ngài đến đằng dinh tôi trước Bọn gia nô đã đem võng đợi sẵn cả rồi

- Không! - Tuệ Tĩnh dứt khoát trả lời - Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất

có hại

Tuệ Tĩnh bắt tay ngay vào việc chữa trị, không chú ý gì đến thái độ hậm hực của anh con nhà quý tộc Qua gần trọn buổi, chú bé nhà nông đã được bó nẹp nằm yên trên giường bệnh Tuệ Tĩnh yên tâm thở phào nhẹ nhõm Vợ chồng người nông dân lạy tạ:

- A Di Đà Phật! Không có ngài thì tính mạng con tôi nguy rồi, chúng tôi biết lấy gì đền đáp cho xứng?

Tuệ Tĩnh trả lời:

Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ Ông bà

cứ yên tâm, sau một tuần trăng chú bé sẽ đi lại được!

Trời đã sập tối, chợt nhớ tới nhà quý tộc, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi

(Theo Quỳnh Cư, Những vì sao đất nước, tập 2, NXB thanh niên)

Trang 4

DANH Y TUỆ TĨNH

Trang 5

- Nhân vật được kể: - Nhà danh y Tuệ Tĩnh

- Sự việc: - Nhà quý tộc bệnh nhẹ chữa trị sau

- Chú bé gãy chân bị nguy kịch chữa trị trước

 Quan tâm yêu thương người bệnh Câu thể hiện nội dung chính.

- Ông chẳng những là người mở mang ngành Y dược dân tộc,

mà còn là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh.

- Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ.

Trang 6

* Tên (Nhan đề) của bài văn thể hiện chủ đề của bài văn Cho các nhan đề sau, em hãy chọn nhan đề nào thích hợp và nêu lí do:

- Tuệ Tĩnh và hai người bệnh

- Tấm lòng thương người của thầy Tuệ Tĩnh

- Y đức của Tuệ Tĩnh

- Tuệ Tĩnh và hai người bệnh

Trang 7

- Nhân vật được kể: - Nhà danh y Tuệ Tĩnh

- Sự việc: - Nhà quý tộc bệnh nhẹ chữa trị sau

- Chú bé gãy chân bị nguy kịch chữa trị trước

 Quan tâm yêu thương người bệnh

- Nhan đề: - Tuệ Tĩnh và hai người bệnh

Nội dung chính?

Ca ngợi nhà

danh y Tuệ

Tĩnh hết lòng

yêu thương người bệnh

Là vấn đề chủ yếu (Ý chủ đạo hay nội dung chính) mà người viết muốn đặt ra trong văn bản.

Trang 8

I Bài học:

* Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

1 Chủ đề:

- Học ghi nhớ ý 1 sgk/45

Trang 9

Trao đổi theo bàn (1 phút)

Nếu sự việc diễn ra trình tự, Tuệ Tĩnh chữa bệnh cho nhà quý tộc trước rồi băng bó cho chú bé sau thì chủ đề có

thay đổi không? Vì sao?

Trang 10

Mối quan hệ giữa chủ đề và sự việc?

- Sự việc thể hiện chủ đề  Chủ đề thấm nhuần trong sự việc

Chủ đề thể hiện sự thống nhất giữa nhân vật, sự việc, nhan

đề, lời kể…

CHỦ ĐỀ

Nhan đề Nhân vật

Sự việc Lời kể

Trang 11

Trang 12

- Không! - Tuệ Tĩnh dứt khoát trả lời - Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại

Trang 13

Trang 14

a Mở bài

Tuệ Tĩnh là nhà danh y lỗi lạc đời Trần Ông chẳng những là người mở mang ngành Y dược dân tộc, mà còn là người hết lòng thương yêu, cứu giúp người bệnh

 Giới thiệu chung về nhân vật sự việc.

Trang 15

b Thân bài

Một hôm, có nhà quý tộc trong vùng cho con đến mời Tuệ Tĩnh vào tư dinh để xem bệnh đau lưng cho mình Ông sắp đi thì bất ngờ có hai vợ chồng người nông dân khiêng đứa con bị ngã gãy đùi đến, mếu máo xin chạy chữa Tuệ Tĩnh liền xem mạch cho cậu bé, rồi bảo anh con nhà quý tộc:

- A Di Đà Phật! Không có ngài thì tính mạng con tôi nguy rồi, chúng tôi biết lấy

gì đền đáp cho xứng?

Tuệ Tĩnh trả lời:

Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ơn huệ Ông

bà cứ yên tâm, sau một tuần trăng chú bé sẽ đi lại được!

 Kể diễn biến sự việc

Trang 16

c Kết bài

Trời đã sập tối, chợt nhớ tới nhà quý tộc, ông vội vã ra đi không kịp nghỉ ngơi

 Kết thúc sự việc.

Trang 17

Dàn bài bài văn tự sự thường gồm có ba phần:

- Phần Mở bài giới thiệu chung về nhân vật và sự việc.

- Phần Thân bài kể diễn biến của sự việc.

- Phần Kết bài kể kết cục của sự việc.

Trang 18

Trang 19

- Thế anh muốn ta thưởng cho anh cái gì bây giờ?

Người nông dân bèn thưa:

- Xin bệ hạ hãy thưởng cho thần năm mươi roi, hạ thần không muốn gì hơn

cả Chỉ có điều là hạ thần đã đồng ý chia cho viên quan đã đưa thần vào đây một nửa số phần thưởng của bệ hạ Vậy xin bệ hạ hãy thưởng cho mỗi người hai mươi nhăm roi.

Nhà vua bật cười, đuổi tên cận thần ra và thưởng cho người nông dân một nghìn rúp

(Lép Tôn-xtôi, Vũ Văn Tôn dịch)

Trang 20

THẢO LUẬN NHÓM (2 phút)

Nhóm 1: Chủ đề của truyện này nhằm biểu dương và chế giễu điều gì? Sự việc nào thể hiện tập trung cho chủ đề? Hãy gạch dưới câu văn thể hiện sự việc đó.

Nhóm 2: Hãy chỉ ra ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài

Trang 22

b Dàn bài:

1 * Mở bài: “Một người… nhà vua”

 Giới thiệu nhân vật người nông dân dâng vua ngọc quí.

2 * Thân bài: “Ông ta … hai mươi nhăm roi”

 Kể diễn biến sự việc.

3 * Kết bài: Phần còn lại.

 Kết thúc sự việc, người nông dân nhận thưởng tên quan

bị đuổi ra.

Trang 24

- Biểu dương sự thông minh và lòng trung

thành của người nông dân.

- Chế giễu tên quan cận thần tham lam cậy

quyền thế.

* Sự việc tập trung cho chủ đề là câu nói:

“Xin bệ hạ thưởng cho hạ thần năm mươi

roi… hai mươi nhăm roi”.

b Dàn bài:

1 * Mở bài: “Một người… nhà vua”

 Giới thiệu nhân vật người nông dân

dâng vua ngọc quí.

2 * Thân bài: “Ông ta … hai mươi nhăm

Trang 25

Trang 26

2 Đọc lại các bài Sơn Tinh, Thủy Tinh và Sự tích Hồ Gươm xem cách mở bài đã giới thiệu rõ câu chuyện sắp xảy ra chưa và kết bài đã kết thúc câu chuyện như thế nào?

Trang 27

2 Bài tập 2 sgk/45, 46: Truyện Sơn

Tinh – Thủy Tinh.

Trang 28

Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là

Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng

 Mở bài: Giới thiệu tình huống Hùng Vương kén rể.

Trang 29

Từ đó, oán nặng, thù sâu, hằng năm Thủy Tinh làm mưa gió, bão lụt dâng nước đánh Sơn Tinh Nhưng năm nào cũng vậy, Thần Nước đánh mỏi mệt, chán chê vẫn không thắng nổi Thần Núi để cướp Mị Nương, đánh rút quân về.

 Kết bài: Nêu chu kì lặp lại Mối thù hằng năm

Trang 30

2 Bài tập 2 sgk/45, 46: Truyện Sơn

Tinh - Thủy Tinh.

Mở bài: Giới thiệu tình huống

Kết bài: Nêu chu kì lặp lại.

3 Viết phần mở bài:

Trang 32

- Biểu dương sự thông minh và lòng trung

thành của người nông dân.

- Chế giễu tên quan cận thần tham lam cậy

quyền thế.

* Sự việc tập trung cho chủ đề là câu nói:

“Xin bệ hạ thưởng cho hạ thần năm mươi

roi… hai mươi nhăm roi”.

b Dàn bài:

1 * Mở bài: “Một người… nhà vua”

 Giới thiệu nhân vật người nông dân

dâng vua ngọc quí.

2 * Thân bài: “Ông ta … hai mươi nhăm

Trang 33

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1 Bài cũ:

- Học thuộc ghi nhớ sgk/45.

- Bài tập 2/46.

- Viết tiếp phần mở bài theo yêu cầu.

2 Bài mới: Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

- Lời văn đề nêu ra những yêu cầu gì?

- Các đề có phải là đề tự sự không?

- Cách làm bài văn tự sự? Các bước làm bài văn tự sự?

- Lập ý cho đề văn “Kể một câu chuyện em thích bằng lời văn của em”

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	581 KB