Kiến thức: Học sinh nắm đợc: - Tình hình triều đình nhà Lê đầu thế kỉ XVI - Nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa các cuộc khởi nghĩa của nông dân đầu thế kỉ XVI 2.. - Lợc đồ phong tr
Trang 1Ngày giảng: 3/2/12010 - Lớp 7C, trờng THCS Thị trấn Vôi – Lạng Giang
Chơng V Đại Việt ở các thế kỉ XVI – XVIII
Tiết 47: Bài 22 Sự suy yếu của nhà nớc phong kiến tập quyền
(Thế kỉ XVI – XVIII)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Học sinh nắm đợc:
- Tình hình triều đình nhà Lê đầu thế kỉ XVI
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa các cuộc khởi nghĩa của nông dân đầu thế kỉ XVI
2 T tởng
- Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của nhân dân ;
- Hiểu đợc rằng: nhà nớc thịnh trị hay suy vong là ở lòng dân
3 Kĩ năng: Rèn luyện cho HS các kĩ năng :
- Phân tích, so sánh sự kiện lích sử ;
- Sử dụng lợc đồ
II Phơng tiện dạy học.
- Lợc đồ phong trào khởi nghĩa nông dân thế kỉ XVI ;
- Máy tính, máy chiếu Projector
III Hoạt động dạy và học.
1 ổn định (1’):
2 Kiểm tra bài cũ ( kiểm tra trong khi dạy bài mới):
3 Bài mới (38’):
- GV giới thiệu bài: ở chnng IV các em đã đợc tìm hiểu về tình hình nớc ta thế kỉ XV vậy để thấy đợc từ thế kỉ XVI đến XVIII, nớc Đại Việt ta có những sự kiện lịch sử tiêu biểu nào chúng ta sẽ tìm hiểu sang chơng V: Đại Việt ở các thế
kỉ XVI-XVIII, hôm nay chúng ta sẽ học bài đầu tiên của chơng
V
- GV chiếu và giới thiệu mục tiêu bài học
Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung kiến thức
? Em hãy nêu những thành tựu tiêu
biểu về chính trị, kinh tế nớc ta dới
thời nhà Lê sơ thế kỉ XV? HS trả lời
GV kết luận:
- Chính trị ổn định: bộ máy nhà
n-ớc tổ chức hoàn chỉnh, quy củ từ
trung ơng đến địa phơng nhất là
thời vua Lê Thánh Tông,
15’
I tình hình chính trị xã
hội
1 Triều đình nhà Lê
Trang 2- Kinh tế phát triển đời sống
nhân dân no ấm
> Thế kỉ XV, nhà Lê sơ phát triển
thịnh trị
? Sang đầu thế kỉ XVI tình hình nhà
Lê
ra sao
HS -Đầu thế kỉ XVI nhà Lê suy
thoái
? Nguyên nhân nào làm cho nhà Lê
suy thoái
HS: Vua quan ăn chơi xa xỉ không
chăm lo việc nớc
? Em hãy nêu ví dụ chng minh cho
sự ăn chơi sa đoạ của vua quan nhà
Lê
HS trả lời
- GV mở rộng về sự ăn chơi xa xỉ
của vua, quan nhà Lê
? Em hãy so sánh các vua Lê thế kỉ
XVI với vua Lê Thái Tổ, Lê Thánh
Tông ở thế kỉ XV?
HS: các vua thế kỉ XV kém cả về
năng lực và phẩm chất đạo đức
? Qua đó em có nhận xét gì về triều
đinh nhà Lê ở đầu thế kỉ XVI
HS:trả lởi
GV nhận xét, kết luận: Sau một thời
kì phát triển thịnh trị vua qua nhà lê
đã chuyển sang ăn chơi xa xỉ, các
thế lực phong kiến trong triều nổi
dậy chia thành bè cách tranh giàng
quyền lực lẫn nhau > triều đình
nhà Lê rối loạn
? triều đình suy thoái nh vậy sẽ tác
động nh thế nào tới tình hình xã
hội?
- Xã hội bất ổ định nhân dân nổi
dậy đấu tranh
23’
- Đầu thế kỉ XVI nhà Lê suy thoái
+Vua quan ăn chơi xa xỉ + Triều đình chia bè kéo cánh
2 Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỉ XVI
a Nguyên nhân
Trang 3? Theo em tình hình triều đình nh
vậy thì quan lại ở địa phơng sẽ ra
sao?
HS- Địa chủ quan lại địa phơng cậy
quyền thế, ức hiếp dân
- GV mở rộng: lợi dụng sự rối loạn
trong triều đình bọn quý tộc ngoại
thích tim cách cớp bóc tài sản của
nhân dân
- Từ đó dẫn đến đời sống nhân dân
ta ra sao
HS đọc đoạn trích dẫn SGK “
Năm 1512 nạn đói càng dữ dội
hơn
? Qua đó em có nhận xét gì về cuộc
sống của nhân dân ta thế kỉ XVI, so
với thế kỉ XV
GV: thế kỉ XV đời sống nhân dân
no ấm vì vua quan chăm lo phát
triển kinh tế thế kỉ XV vua quan chỉ
lo ăn chơi không chăm lo tới đời
sống nhân dân
? Vì vậy trong xã hội lúc này tồn tại
những mâu thuẫn nào?
HS: Mâu thuẫn gay gắt giữa nông
dân với địa chủ và giữa nhân dân
với nhà nớc phong kiến
GV: những mâu thuẫn đó làm bùng
lên các cuộc khởi nghĩa nông dân
- GV Chiếu lợc đồ phong trào nông
dân khởi nghĩa đầu thế kỉ XVI
+ Giới thiệu các kí hiệu trên lợc đồ
+ Tờng thuật các cuộc khởi nghĩa
trên lợc đồ kết hợp đặt câu hỏi cho
học sinh tim hiểu các cuộc khởi
nghĩa
? Cuộc khởi nghĩa nổ ra đầu tiên do
ai lãnh đạo
GV tờng thuật
-Mâu thuẫn gay gắt : nông dân với
địa chủ, nhân dân với nhà nớc phongn kiến
b diễn biến
Trang 4+ Năm 1511, Trần Tuân nổi dậy
khởi nghĩa ở Hà Tây
+ Năm 1512, Lê Hy và Trịnh Hng
khởi nghĩa ở vùng Nghệ An, Thanh
Hoá
+ Năm 1515, Phùng Chơng khởi
nghĩa ở vùng Tam Đảo
+ Năm 1516, Trần Cảo khởi nghĩa ở
Đông Triều( Quảng Ninh)
GV mở rộng về khởi nghĩa Trần
Cảo
? Nghĩa quân của Trần Cảo có đặc
điểm gì khác với các nghĩa quân của
các cuộc khởi nghĩa khác?
HS: Nghĩa quân cạo trọc đầu chỉ để
ba chỏm tóc gọi là “ quân ba chỏm”
? Vậy theo em cuộc khởi nghĩa nào
là tiêu biểu nhất ? Vì sao?
HS Cuộc khởi nghĩa Trần Cảo là
tiêu biểu nhất vì :
+ “ quân ba chỏm”
+ Nghĩa quân ba lần tấn công Thăng
Long
GV cho học sinh thảo luận theo
nhóm :
GV chiếu bài tập
Bài tập: hoàn thành bảng thống kê
các cuộc khởi nghĩa nông dân đầu
thế kỉ XVI theo mẫu sau:
Năm Ngời lãnh Địa điểm
Bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa nông dân đầu thế kỉ XVI theo mẫu sau:
Năm khởi nghĩa
Ngời lãnh
đạo
Địa điểm
1511 Trần Tuân
Sơn Tây, Hng Hoá 1512
Lê Hy, Trịnh Hng
Nghệ An, Thanh Hoá
1515 Phùng
Ch-ơng
Tam Đảo
1516 Trần Cảo
Đông Triều ( Quảng Ninh)
Trang 5nghĩa
đạo
GV chiếu lợc đồ các cuộc khởi
nghĩa nông dân thế kỉ XVI
HS lên bảng tờng thuật lại các cuộc
khởi nghĩa trên lợc đồ
? Em có nhận xét gì về phạm vi hoạt
đông , thời gian, lực lợng tham gia
các cuộc khởi nghĩa nông dân đầu
thế kỉ XVI ?
- Nổ ra liên tiếp ở nhiều nơi lực
l-ợng tham gia đông đảo
GV điều đó chứng tỏ bộ máy nhà
n-ớc mục nát từ trung ơng tới địa
ph-ơng
? Các cuộc khởi nghĩa đều có kết
quả ra sao
- HS: các cuộc khởi nghĩa đều thất
bại
? Vì sao các cuộc khởi nghĩa nông
dân đầu thế kỉ XVI đều thất bại
- Quy mô rộng lớn nhng nổ ra lẻ tẻ
cha đồng loạt
? Tuy các cuộc khởi đều thất bại
nh-ng đã có ý nh-nghĩa nh thế nào
HS: giáng một đòn mãnh liệt vào
c Kết quả
- Các cuộc khởi nghĩa đều thất bại
d ý nghĩa:
- Làm cho triều đình nhà Lê mau chóng sụp đổ
Trang 6chính quyền nhà Lê đang mục nát
-> Càng mau chóng sụp đổ
- GV: Lợi dụng nhà Lê sơ suy sụp
các phe phái đánh nhau – Mặc
Đăng Dung cớp ngôi nhà Lê lập
ra nhà Mạc (1527) - > đất nớc
chia cắt, loạn lạc
4 Củng cố (5’)
GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “ ô số may mắn” trên máy chiếu
GV chia lớp thành hai đội;
GV, phổ biến luật chơi: Trò chơi gồm có 8 ô số trong đó có 6 ô số chứa nội dung câu hỏi và 2 ô số may mắn , các đội lần lợt lạ chọn 1 ô số và trả lời
đợc câu hỏi của ô số đó sẽ đợc 1 điểm, nêu chọn vào ô may mắn đội đó sẽ đợc 1
điểm mà không phải trả lời câu hỏi và đợc chọn tiếp một ô số nữa, trò chơi sẽ kết thúc khi các ô số đã đợc lựa chọn hết;
GV mời 1 học sinh là th kí ghi kết quả của hai đội;
Tiến hành trò chơi;
Tập hợp kết quả, công bố đội chiến thắng
5 Hớng dẫn (1’)
- Lập lại bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa nông dân thế kỉ XVI theo mẫu:
Thời gian
Ngời lãnh đạo Địa bàn hoạt động
