Phân bố bệnh nhân hen phế quản theo tuổi

Biến đổi bạch cầu trong cơn hen cấp ỏ trẻ HPQ có nhiễm RSV Bình thường Tăng Bình thường Tăng Bạch cầu trung tính Nhận xét: Không có sự khác biệt về số lượng bạch cầu, bạch cầu đa nhân tr

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Trong thời gian nghiên cứu từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2014, có 42 trẻ hen phế quản dưới 5 tuổi đủ tiêu chuẩn tham gia nghiên cứu Đồng thời có 30 trẻ khỏe mạnh dưới 5 tuổi được mời tham gia làm nhóm chứng

3.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU

3.1.1 Phân bố bệnh nhân hen phế quản theo tuổi

Biểu đồ 3.1: Phân bố bệnh nhân theo tuổi

Nhận xét:

Bệnh nhân trong nhóm nghiên cứu có tuổi trung bình là 2,4 ± 1,8 tuổi, trong đó tuổi nhỏ nhất là 13 tháng, tuổi lớn nhất là 48 tháng Tỷ lệ trẻ HPQ dưới 2 tuổi là 42,86%

3.1.2 Phân bố bệnh nhân hen phế quản theo giới

Biểu đồ 3.2: Phân bố bệnh nhân theo giới tính

Nhận xét: Hen phế quản gặp ở trẻ nam nhiều hơn trẻ nữi, với tỷ lệ nam là

69, 28% và nữ là 35,72% Tỷ lệ giữa nam/nữ là: 1,8/1

3.1.3 Tiền sử mắc các bệnh dị ứng của trẻ HPQ

Biểu đồ 3.3 Tiền sử các bệnh dị ứng ở trẻ hen phế quản

Nhận xét: Trẻ HPQ có tiền sử mắc các bệnh dị ứng khá cao, trong đó viêm

mũi dị ứng là cao nhất, chiếm 67,12% Ngoài ra trẻ có thể có các bệnh dị ứng khác như mề đay, dị ứng thức ăn, dị ứng thời tiết, viêm kết mạc dị ứng, chàm, dị ứng thuốc

3.1.4 Các yếu tố nghi ngờ gây khởi phát cơn hen cấp

Bảng 3.1 Các yếu tố nghi ngờ khởi phát cơn hen cấp

Tiếp xúc dị nguyên 19 45,23

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu cho thấy trẻ nghi ngờ xuất hiện triệu chứng

hen khi thay đổi thời tiết là 90,47%; 76,19% trẻ nghi ngờ xuất hiện triệu chứng hen khi nhiễm virus; 45,23% trẻ xuất hiện triệu chứng hen khi tiếp xúc

dị nguyên; 24,57% trẻ xuất hiện triệu chứng hen khi hoạt động gắng sức; và 23,81% trẻ sống trong gia đình có người hút thuốc lá

3.1.5 Phân bố tuổi xuất hiện khò khè lần đầu tiên

Bảng 3.2 Tuổi xuất hiện đợt khò khè lần đầu tiên

Nhận xét: Tuổi xuất hiện khò khè lần đầu tiên chủ yếu gặp ở trẻ từ 1 - 2 tuổi,

chiếm tỷ lệ 69%

3.1.6 Tuổi chuẩn đoán xác định hen phế quản

Bảng 3.3 Tuổi chẩn đoán xác định hen phế quản

Cộng 42 100

Nhận xét: Mặc dù các trẻ xuất hiện dấu hiệu khò khè từ sớm nhưng các trẻ

thường được chẩn đoán xác định hen sau 2 tuổi, với tỷ lệ 59,52%

3.1.7 Phân bố bậc hen của trẻ

Bảng 3.4 Phân bố bậc hen

Nhận xét: Trẻ HPQ nhập viện chủ yếu là hen bậc 2, chiếm tỷ lệ 73,81%

Chúng tôi không gặp trẻ nào hen bậc 4

3.1.8 Đặc điểm cơn hen cấp

Biểu đồ 3.4 Đặc điểm cơn hen cấp

Nhận xét: Nhóm bệnh nhi nhập viện vì cơn hen cấp nặng là 7 bệnh nhân,

chiếm tỷ lệ 16,66% Nhóm bệnh nhi có cơn hen cấp mức độ trung bình là 32 bệnh nhân chiếm tỷ lệ 76,19% Nhóm bệnh nhi có cơn hen cấp nhẹ là 3 bệnh nhân chiếm tỷ lệ 7,14%

3.1.9 Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm virus hợp bào hô hấp trong cơn hen cấp

Bảng 3.5: Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm RSV trong cơn hen cấp

Nhận xét: Trong 42 bệnh nhi được chỉ định làm xét nghiệm RSV trong dịch

tỵ hầu có 14 trẻ cho kết quả dương tính, chiếm tỷ lệ 33,3%

3.1.10 Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm RSV trong cơn hen cấp theo lứa tuổi

Bảng 3.5 Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm RSV trong cơn hen cấp theo lứa tuổi

Tuổi

p<0,05

Nhận xét: Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm RSV trong cơn hen cấp ở trẻ dưới 2 tuổi là 50%, ở

trẻ từ 2- 5 tuổi là 20,8% Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p< 0,05

3.1.11 Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm RSV theo độ nặng nhẹ của cơn hen cấp Bảng 3.6 Tỷ lệ trẻ HPQ nhiễm RSV theo độ nặng nhẹ của cơn hen cấp

Độ

nặng

RSV

Dương tính 0 10 (31,25%) 4 ( 57,14 %) 14 OR=3

Âm tính 3(100%) 22(68,75%) 3 (42,85%) 28 p<0,05

Nhận xét: Tỷ lệ nhiễm RSV ở trẻ có cơn hen cấp nặng là cao nhất, chiếm

57,14% trẻ có cơn hen nặng Trẻ có cơn hen cấp mức độ trung bình, 31,25%

có nhiễm RSV, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p <0,05

3.2 Tìm hiểu thay đổi về tế bào và một số Cytokine ở trẻ hen phế quản có nhiễm virus hợp bào hô hấp

3.2.1 Biến đổi bạch cầu trong máu ở trẻ HPQ

Bảng 3.7 Biến đổi bạch cầu trong cơn hen cấp

Nhận xét: Nhóm bệnh nhi có tăng số lượng bạch cầu là 61,9%, tăng bạch cầu

ái toan là 23,81% và tăng bạch cầu đa nhân trung tính là 73,81%

3.2.2 Biến đổi bạch cầu trong máu ở trẻ HPQ có nhiễm RSV

Bảng 3.8 Biến đổi bạch cầu trong cơn hen cấp ỏ trẻ HPQ có nhiễm RSV

Bình thường Tăng

Bình thường Tăng

Bạch cầu trung

tính

Nhận xét: Không có sự khác biệt về số lượng bạch cầu, bạch cầu đa nhân

trung tính giữa trẻ HPQ có nhiễm RSV và trẻ HPQ không nhiễm RSV Trẻ HPQ có nhiễm RSV có tỷ lệ bạch cầu ái toan cao là 42,85%, trẻ HPQ không nhiễm RSV có tỷ lệ bạch cầu ái toan cao là 14,29% Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê với p <0,05

3.2.3 Biến đổi một số tế bào miễn dịch trong máu ngoại vi

Bảng 3.9 Biến đổi một số tế bào miễn dịch trong máu ngoại vi

> 6200 /ml 2 4,8

CD4

CD8

CD4/CD8

3.2.4 Biến đổi một số tế bào miễn dịch trong máu ngoại vi ở trẻ HPQ có nhiễm RSV

Bảng 3.10 Biến đổi một số tế bào miễn dịch trong máu ngoại vi ở trẻ HPQ

có nhiễm RSV

CD3

CD4

CD8

CD4/CD8

Nhận xét: Không có sự khác biệt về tế bào miễn dịch giữa trẻ HPQ có nhiễm

RSV và trẻ HPQ không nhiễm RSV

3.2.5 Các cytokine liên quan đến tế bàoTh1

Bảng 3.11 Nồng độ các cytokine trong máu ngoại vi có liên quan đến tế

bào Th1

Cytokine

RSV (+) n= 14

RSV (-)

n =28

Nhóm chứng

n =30

p

Nhận xét: Các cytokine được bài tiết có liên quan đến tế bào Th1 không có sự

khác biệt giữa nhóm trẻ bình thường và nhóm trẻ HPQ, đồng thời nồng độ các cytokine này cũng không có sự khác biệt giữa nhóm nhiễm RSV và nhóm không nhiễm RSV Tuy nhiên, nồng độ IFN-γ ở trẻ hen phế quản thấp hơn

nhóm chứng, đồng thời nồng độ IFN-γ ở trẻ HPQ có nhiễm RSV thấp hơn nhóm trẻ HPQ không nhiễm RSV (62,14 pg/ml so với 42,15 pg/ml; p=0,08), tuy nhiên sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê

3.2.6 Các cytokine có liên quan đến tế bào Th2

Bảng 3.12 Nồng độ các cytokine trong máu ngoại vi có liên quan đến tế

bào Th2

Cytokine

RSV (+) n= 14

RSV (-)

n =28

Nhóm chứng

n =30

p

Biểu đồ 3.6 Nồng độ các cytokine trong máu ngoại vi có liên quan đến tế

bào Th2

Nhận xét: Nồng độ IL-4 và IL-5 ở trẻ HPQ cao hơn một cách có ý nghĩa so với

nhóm chứng ( p<0,05) Ở nhóm nhiễm RSV, cả nồng độ IL-4 và IL-5 ở nhóm nhiễm RSV đều cao hơn nhóm không nhiễm RSV, tuy nhiên chỉ có nhóm nhiễm RSV có nồng độ IL-5 cao hơn một cách ró rệt so với nhóm không nhiễm RSV ( 3,95 pg/ml so với 2,29 pg/mk, p<0,05) Nồng độ IL-13 không có sự khác biệt giữa nhóm nhiễm RSV, không nhiễm RSV và nhóm chứng

3.2.7 Giá trị các cytokine khác

Bảng 3.13 Giá trị các cytokine khác

Nhận xét: Nồng độ IL-10 ở trẻ hen phế quản cao hơn một cách có ý nghĩa so

với nhóm chứng Nhóm trẻ nhiễm RSV có nồng độ IL-10 cao hơn nhóm trẻ không nhiễm RSV (7,72 pg/ml so với 6,35 pg/ml; p=0,02) Mặc dù nồng độ Il-8 ở trẻ HPQ cao hơn nhóm chứng nhưng sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê

3.2.8 Mối liên quan giữa các cytokine có liên quan đến tế bào Th1 với mức độ nặng cơn hen phế quản ở trẻ có nhiễm RSV

Bảng 3.14 Mối liên quan giữa các cytokine có liên quan đến tế bào Th1

với mức độ nặng cơn hen phế quản ở trẻ có nhiễm RSV

Mức độ nặng

Cytokine

Nhẹ n=0

Trung bình n=10

Nặng

Nhận xét: Nồng độ TNF - α ở nhóm hen nặng nhiễm RSV cao hơn nhóm

hen mức độ trung bình nhiễm RSV (8,93 pg/ml so với 2,2 pg/ml, p=0,12) Ngược lại, nồng độ IFN- γ ở nhóm hen nặng nhiễm RSV thấp hơn nhóm hen mức độ trung bình nhiễm RSV (36,56 pg/ml so với 54,55 pg/ml, p= 0,065) Tuy nhiên do cỡ mẫu bé nên sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê

3.2.9 Mối liên quan giữa các cytokine có liên quan đến tế bào Th2 với mức độ nặng cơn hen phế quản ở trẻ có nhiễm RSV

Bảng 3.15 Mối liên quan của cytokine có nguồn gốc từ tế bào Th2 với mức độ nặng cơn hen phế quản ở trẻ có nhiễm RSV

Mức độ

nặng

Cytokine

Nhẹ n=0

Trung bình n=10

Nặng

Nhận xét: Kết quả nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt về nồng độ IL-4

và IL-5 giữa trẻ HPQ có nhiễm RSV mức độ trung bình và nặng Tuy nhiên nồng độ IL-13 cao một cách có ý nghĩa ở trẻ có cơn hen cấp mức độ nặng so với cơn hen cấp mức độ trung bình ( 8,12 pg/ml so với 2,92 pg/ml, p< 0,05) Điều này chứng tỏ IL-13 là yếu tố tiên lượng mức độ nặng của cơn hen cấp

3.3.10 Mối liên quan của cytokine khác với mức độ nặng cơn hen phế quản ở trẻ có nhiễm RSV

Bảng 3.16 Mối liên quan giữa các cytokine với mức độ nặng cơn hen phế

quản ở trẻ có nhiễm RSV

Mức độ nặng

Cytokins

Nhẹ n=0

Trung bình n=10

Nặng

Nhận xét : Nồng độ IL-8 và IL- 10 ở trẻ cơn hen cấp nặng có nhiễm RSV cao

hơn trẻ cơn hen cấp trung bình có nhiễm RSV Tuy nhiên sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê (p>0,05)

Bảng 3.20 Mối liên quan giữa nhiễm RSV và thời gian điều trị

Bảng 3.17 Mối liên quan giữa nhiễm RSV và thời gian điều trị

Số ngày điều trị

trung bình

RV(+) n=14

RV(-)

Nhận xét: Bệnh nhân trong cơn hen cấp có nhiễm RSV có thời gian điều trị

trung bình cao hơn nhóm trong cơn hen cấp không nhiễm RSV, sự khác biệt

có ý nghĩa thống kê (p=0,02)