- HS dự đoán hiện tượng: Khi cho con lắc của tấm nhôm, dao động giữa hai cực của nam châm sẽ dừng nhanh hơn so với khi dao động trong không khí.. - HS trả lời: Dao động của tấm nhôm tron
Trang 1PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐẶT VẤN ĐỀ - LÊ THỊ HÀ Nhóm 2
Tiết 62 Bài 40 : DÒNG ĐIỆN FU-CÔ
1 Tìm hiểu dòng điện Fu-cô.
Hoạt động của Học sinh Hoạt động của Giáo viên
1 HS lắng nghe giáo viên đặt vấn đề.
2 HS lắng nghe giả thuyết của giáo viên
và dự đoán hiện tượng
- HS lắng nghe giả thuyết của giáo viên
- HS dự đoán hiện tượng: Khi cho con lắc
của tấm nhôm, dao động giữa hai cực của
nam châm sẽ dừng nhanh hơn so với khi
dao động trong không khí
3 HS Kiểm tra giả thuyết cùng GV.
- HS quan sát GV làm thí nghiệm
- HS trả lời: Dao động của tấm nhôm
trong từ trường dừng lại nhanh hơn
1.GV nêu tình huống có vấn đề:
- Như các em đã được biết khi một đoạn dây dẫn chuyển động trong từ trường và cắt các đường sức từ thì trong dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm ứng Vậy nếu cho một vật dẫn dạng khối chuyển động trong từ trường và cắt các đường sức từ thì trong vật dẫn có xuất hiện dòng điện cảm ứng không?
2 GV nêu giả thuyết 1.
- Giả sử có một con lắc là một tấm nhôm + Nếu lần lượt cho tấm nhôm dao động trong không khí và dao động trong từ trường của nam châm, cắt các đường sức
từ Theo các em trong hai trường hợp thì trường hợp nào tấm nhôm dừng lại nhanh hơn, hay thời gian dao động như nhau?
3 GV Kiểm tra giả thuyết.
- GV tiến hành thí nghiệm + Cho tấm nhôm dao động mà không có nam châm
+ Cho tấm nhôm dao động giữa hai cực của nam châm
Quan sát dao động của tấm nhôm
- GV yêu cầu HS so sánh hai trường hợp
- GV kết luận lại: cho tấm nhôm dao động trong từ trường của nam châm ta thấy tấm
Trang 2- HS suy nghĩ và trả lời:
+ Khi tấm nhôm dao động sẽ cắt các
đường sức từ của nam châm nên trong tấm
nhôm sinh ra dòng điện cảm ứng
+ Theo định luật Len-xơ dòng điện cảm
ứng trong tấm nhôm có tác dụng ngăn cản
sự chuyển động của chính tấm kim loại
đó Vì vậy tấm nhôm dừng lại nhanh
chóng
- HS suy nghĩ và trả lời: Dòng điện cảm
ứng được sinh ra trong khối vật dẫn
chuyển động trong từ trường hay được đặt
trong từ trường biến đổi theo thời gian là
dòng điện Fu-cô
- HS ghi nhớ
4 HS lắng nghe giả thuyết của giáo
viên và dự đoán hiện tượng.
- HS dự đoán: Tấm nhôm có rảnh xẻ dao
động lâu hơn tấm nhôm liền khối
5 HS Kiểm tra giả thuyết cùng GV.
- HS quan sát GV tiến hành thí nghiệm
nhôm chỉ dao động trong khoảng thời gian ngắn rồi dừng lại
- GV yêu cầu HS giải thích
- GV nhận xét câu trả lời và thông báo:
Khi tấm nhôm dao động giữa hai cực của nam châm thì từ thông qua tấm nhôm biến đổi Do đó trong tấm nhôm có dòng điện cảm ứng Dòng điện cảm ứng này chạy trong khối bán dẫn và được gọi là dòng điện Fu-cô
Theo quy tắc Len-xơ thì từ trường của dòng điện Fu-cô có tác dụng chống lại dao động của tấm nhôm Vì thế tấm nhôm dừng lại
- GV yêu cầu HS định nghĩa dòng diện Fu-cô
- GV khẳng định câu trả lời và yêu cầu HS khác nhắc lại
4 giả thuyết 2.
- Nếu thay tấm nhôm liền khối bằng tấm
nhôm có xẻ rảnh Hãy dự đoán xem tấm nhôm liền khối dao động như thế nào so với tấm nhôm có rảnh xẻ?
5 GV Kiểm tra giả thuyết.
- GV tiến hành thí nghiệm lần lượt với tấm kim loại nhôm liền khối và tấm nhôm
có xẻ rảnh trong từ trường của nam châm,
Trang 3- Hs trả lời: Tấm nhôm có rảnh xẻ dao
động lâu hơn tấm nhôm liền khối
- HS suy nghĩ và trả lời: Điện trở của tấm
nhôm liền khối đối với dòng Fu-cô nhỏ
hơn tấm nhôm có xẻ rãnh Do đó, dòng
Fu-cô trong tấm nhôm liền khối có cường
độ lớn hơn trong tấm nhôm có xẻ rãnh nên
tác dụng chống lại dao động của dòng
Fu-cô trong tấm nhôm liền khối cũng lớn hơn
tác dụng của dòng Fu-cô trong tấm nhôm
có xẻ rãnh Do đó tấm nhôm có xẻ rãnh
dao động lâu hơn
cắt các đường sức từ
- GV yêu cầu HS quan sát và so sánh thời gian dao động giữa 2 tấm nhôm
- GV yêu cầu HS giải thích GV có thể gợi
ý Cần chú ý tới sự khác nhau giữa tấm kim loại liền khối và tấm nhôm có xẻ rãnh Từ đó so sánh sự chống lại dao động của dòng Fu-cô trong cả hai trường hợp
- GV nhận xét câu trả lời của HS