CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNGI-NGUỒN NGUYÊN LIỆU CHO TẠO GIỐNG II-CHỌN GIỐNG TỪ NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP A- NGUỒN GEN TỰ NHIÊN B- NGUỒN GEN NHÂN TẠO A-TẠO GIỐNG THUẦN TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ T
Trang 1CHƯƠNG IV
Trang 2BÀI 22
Trang 3CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI VÀ CÂY TRỒNG
I-NGUỒN NGUYÊN LIỆU CHO TẠO GIỐNG
II-CHỌN GIỐNG TỪ NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
A- NGUỒN GEN TỰ NHIÊN
B- NGUỒN GEN NHÂN TẠO
A-TẠO GIỐNG THUẦN TRÊN NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP B-TẠO GIỐNG LAI CÓ ƯU THẾ LAI CAO
Trang 4Qui trình tạo giống diễn ra như thế nào ?
QUI TRÌNH CHỌN GIỐNG GỒM CÁC BƯỚC :
Tạo nguồn nguyên liệu
Chọn lọc, đánh giá chất lượng giống
Đưa giống tốt ra sản xuất đại trà.
Trang 5I-NGUỒN NGUYÊN LIỆU CHO TẠO GIỐNG
Nguồn gen tự nhiên Nguồn gen nhân tạo
+ Là nguồn gen được sưu tập
trong tự nhiên về một giống
vật nuôi cây trồng nào đó
→ bộ sưu tập giống
+ Ở cây trồng, bộ sưu tập là
các chủng địa phương hoặc
các dạng ở các trung tâm
phát sinh giống cây trồng
+ Việc lai giống và gây đột biến tạo ra nguồn nguyên liệu cho chọn giống- nguồn gen nhân
tạo hay ngân hàng gen
+ ngân hàng gen về lúa là Viện
nghiên cứu lúa quốc tế IRRI
Trang 6Thuyết trung tâm phát sinh cây trồng được nêu lên bởi VAVILOV (1935)
N.I.VAVILOV
Theo quan điểm hiện đại, thế giới có 12 trung tâm phát sinh cây trồng
(1) Trung tâm Đông Bắc Á (2) Trung tâm Đông nam Á (3) Trung tâm châu Úc
(4) Trung tâm Nam Á (5) Trung tâm Trung Á (6) Trung tâm Tây Á
(9) Trung tâm châu Phi
(7) Trung tâm Địa trung hải (8) Trung tâm châu Âu - Xibêri
(10) Trung tâm Trung Mỹ (11) Trung tâm Nam Mỹ (12) Trung tâm Bắc Mỹ
Như vậy có bao nhiêu trung tâm phát sinh cây trồng ?
Trang 7II-CHỌN GIỐNG TỪ NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
+ Lai là phương pháp cơ bản tạo ra biến dị tổ hợp phong phú về kiểu gen và kiểu hình ⇒ nguồn nguyên liệu cho chọn giống
+ Các phép lai được sử dụng để tạo nguồn biến dị tổ hợp cho chọn
giống :
Lai tạo dòng thuần
Lai tạo ưu thế lai
Trang 8II-CHỌN GIỐNG TỪ NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
A- LAI TẠO DÒNG THUẦN
Cách tiến hành:
cho tự thụ phấn hoặc cho giao phối gần
mong muốn
AABBcc x aabbCC
AaBbCc
AABBCC AABbCC AAbbCC AaBbCC AabbCC aaBBCC AaBbCC
AABBCC AABbCC AAbbCC
AAbbCC
AAbbCC AAbbCC
AabbCC aabbCC
Trang 9II-CHỌN GIỐNG TỪ NGUỒN BIẾN DỊ TỔ HỢP
B- LAI TẠO ƯU THẾ LAI
1- Ưu thế lai ?
Là hiện tượng con lai hơn bố mẹ về năng suất, phẩm chất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển,…
2- Phương pháp tạo ưu thế lai ?
Lai thuận nghịch
Lai khác dòng đơn: dòng A x dòng B → dòng C
Lai khác dòng kép: dòng A x dòng B → dòng C dòng D x dòng E → dòng F dòng C x dòng F → dòng G
Ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở F1 sau đó giảm dần ⇒ không
sử dụng F1 để làm giống
3- Giải thích Bằng thuyết siêu trội : AA< Aa > aa