Đổi mới dạy học nghề phổ thông

Đổi mới dạy học Hoạt động giáo dục nghề phổ thông lớp 11b Về kỹ năng Thiết kế và thực hiện được các loại bài dạy lý thuyết và thực hành HĐ GDNPT lớp 11 theo định hướng tích cực hóa hoạt

Trang 1

Đổi mới dạy học Hoạt động giáo dục nghề phổ thông lớp 11

Trang 2

b) Về kỹ năng

Thiết kế và thực hiện được các loại bài dạy lý thuyết

và thực hành HĐ GDNPT lớp 11 theo định hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh;

c) Về thái độ

ý thức được những thuận lợi, khó khăn của bản

thân trong đổi mới phương pháp dạy học bộ môn để

có biện pháp giải quyết.

Trang 3

II Nội dung

1 Khái niệm.

2 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học HĐ GDNPT

3 Tiền đề đổi mới phương pháp dạy học HĐ GDNPT.

4 Nội dung đổi mới phương pháp dạy học HĐ GDNPT.

5 Một số bài soạn minh họa về đổi mới phương pháp dạy

học.

Trang 4

Xét về mặt hình thức, Phương pháp dạy học là cách thức,

con đường, hệ thống và trình tự các hoạt động mà

giáo viên sử dụng để tổ chức, chỉ đạo và hướng dẫn học sinh nhằm đạt được mục tiêu dạy học đã định.

Trang 5

2.2 Định hướng đổi mới PPDH

2.1 Quan điểm chung về đổi mới PPDH ở trường phổ thông

a) Đổi mới PPDH phải phù hợp với xu thế chung đổi mới

PPDH của cấp học, bậc học

b) Đổi mới PPDH phải xuất phát từ mục tiêu và hướng tới

mục tiêu, chương trình, nội dung SGK mới ở trường phổ thông.

c) Đổi mới PPDH phải tính đến điều kiện dạy học thực tế ở

trường phổ thông.

Trang 6

Định hướng đổi mới PPDH giáo dục nghề phổ thông lớp 11

2.2 Một số định hướng đổi mới PPDH Hoạt động GD nghề

+ Tăng cường trực quan, thực hành trong mỗi giờ học

+ GV giữ vai trò là người hướng dẫn, tổ chức cho HS thu

nhận kiến thức, hình thành kĩ năng thông qua việc tổ chức giờ học dưới nhiều hình thức tích cực

Trang 7

Những dấu hiệu đặc trưng của các PPDH tích cực:

- Dạy học thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập của HS;

- Dạy và học chú trọng đến việc rèn luyện phương pháp

tự học hơn là truyền thụ, tiếp thu tri thức; nghĩa là coi tri thức là điều kiện, phương tiện cho việc rèn luyện phư

ơng pháp tự học (mục tiêu cuối cùng của dạy học).

- Tăng cường tính tự lực của cá nhân HS đồng thời chú trọng sự hợp tác, tương tác giữa các cá nhân trong

nhóm, lớp; nghĩa là quan tâm đến mục tiêu hợp tác,

chung sống với cộng đồng.

- - Kết hợp đánh giá của GV với tự đánh giá của HS;

Trang 8

Một số tiêu chí đánh giá tính tích cực nhận thức của HS trong dạy HĐ GDNPT.

- Sự tập trung chú ý vào nhiệm vụ học tập.

- Khả năng định hướng nhanh vào mục tiêu học tập.

- Có các biểu hiện của sự hứng thú học tập.

- Tự giác thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Độc lập hành động.

- Hăng hái tham gia trao đổi, thảo luận; chủ động nêu vấn

đề, câu hỏi và sẵn sàng bày tỏ suy nghĩ, quan điểm của mình.

- Khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ học tập.

- Suy nghĩ và giải quyết vấn đề một cách sáng tạo.

Trang 9

2.3 Tiền đề đổi mới phương pháp dạy học HĐGDNPT

a) Đổi mới mục tiêu môn học

Xây dựng Chuẩn kiến thức, kỹ năng HĐ GDNPT

b) Về các mạch nội dung chính (từ lớp 4 đến lớp 12, có 11 các nghề), trong đó có một số mạch nội dung đã thực hiện ở mức độ chuẩn bị (chưa đi sâu) từ lớp 4 đến lớp 10 c) Quan điểm

- Quan điểm kỹ thuật tổng hợp và hướng nghiệp

- Quan điểm hiện đại, cơ bản và sát với thực tiễn Việt Nam

- Quan điểm coi trọng thực hành

Trang 10

Tiền đề đổi mới phương pháp dạy học giáo dục nghề phổ thông lớp 11

d) Hướng dẫn thực hiện:

- Về việc vận dụng chương trình theo đặc điểm địa phư

ơng và đối tượng học sinh.

- Nội dung HĐ GDNPT bao gồm các lĩnh vực liên quan

đến ngành công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ Mỗi lĩnh vực này bao gồm nhiều ngành, nghề, nhiều công nghệ khác nhau và mang nhiều nét đặc thù của từng

địa phương, từng vùng

- Chương trình HĐ GDNPT chỉ đề cập đến một số nghề phổ biến, vì vậy khi giảng dạy, GV cần vận dụng linh hoạt cho phù hợp với điều kiện cụ thể để tăng tính khả thi và tính hiệu quả của chương trình, đặc biệt là chọn các nội dung thực hành cho phù hợp.

Trang 11

d) Hướng dẫn thực hiện:

- Về việc vận dụng chương trình theo đặc điểm địa phư

ơng và đối tượng học sinh.

- Với những quan điểm trên, chương trình HĐ GDNPT đư

ợc thiết kế để học sinh, nhà trường lựa chọn các nghề phù hợp

- Mỗi một nghề bao gồm những kiến thức cơ bản thuộc các lĩnh vực có liên quan đến các nghề; một số nguyên

lí kĩ thuật và một số quy trình công nghệ chủ yếu mang tính kĩ thuật tổng hợp, cần thiết cho HS ở thành thị

cũng như ở nông thôn

Trang 12

e) Tài liệu giáo khoa HĐGNPT

- Công khai mục tiêu các bài học;

- Thực hiện yêu cầu giảm tải;

Trang 13

e) Tài liệu giáo khoa môn Công nghệ

- Về cấu trúc bài học trong SGK

+ Các bài học lý thuyết được thể hiện theo cấu trúc sau: mục tiêu, nội dung, câu hỏi và bài tập, thông tin bổ

sung (nếu có).

+ Các bài thực hành: cố gắng thể hiện tính công nghệ (quy trình/ các bước thực hành) Cấu trúc chung của

các bài thực hành gồm: mục tiêu, chuẩn bị, quy trình thực hành, đánh giá kết quả.

- Định hướng cho đổi mới PPDH

Trang 14

2.4 Nội dung đổi mới phương pháp dạy học HĐ GDNPT

Quan điểm hoạt động trong PPDH có thể được triển khai như sau:

a) Cho HS thực hiện và tập luyện những hoạt động thành phần tương thích với nội dung và mục tiêu dạy học.

b) Gợi động cơ cho các hoạt động hay hoạt động thành phần học tập.

c) Dẫn dắt HS chiếm lĩnh tri thức, đặc biệt là tri thức phư

ơng pháp (cách nghĩ, cách làm) như là phương tiện và kết quả của hoạt động.

d) Phân bậc hoạt động hay phân tích hoạt động thành các yếu tố thành phần để làm căn cứ điều khiển quá

trình dạy học.

Quan điểm này được thực hiện thông qua các biện pháp

cụ thể.

Trang 15

Nội dung đổi mới phương pháp dạy học HĐ GDNPT

Biện pháp 1

Thiết kế/ xác định mục tiêu bài dạy cho người học

Có thể tham khảo cách phân chia các loại và mức độ/ thứ bậc của mục tiêu dạy học phỏng theo cách làm của

BS Bloom

(Phụ lục: NPT)

Trang 16

Biện pháp 2 Thiết kế bài dạy

a) Bài dạy lý thuyết

Xác định công việc chuẩn bị của GV và HS cho bài dạy,

có thể là các phương tiện, đồ dùng dạy học, các phiếu học tập

Trang 17

Bước 3:

Thiết kế các hoạt động dạy học cụ thể Đây là bước đặc trưng nhất, trong đó cần chuyển từ cách thiết kế theo nội dung trong SGK sang việc thiết kế theo các hoạt

động dạy học Mỗi bài dạy có thể gồm các hoạt động chính sau:

- Hoạt động tổ chức lớp và đặt vấn đề cho bài mới.

- Hoạt động giải quyết vấn đề (hoạt động trọng tâm này

có thể gồm nhiều hoạt động thành phần, mỗi hoạt động thành phần cũng có thể lại được chia thành các hoạt

động nhỏ hay các hành động cụ thể).

Trang 18

Bước 4:

Hoạt động đánh giá kết quả bài dạy

Có thể đánh gía thông qua từng hoạt động trên hoặc một nhiệm vụ tổng hợp nào đó (câu hỏi, bài tập hoặc liên hệ vận dụng ) Kết hợp đánh giá của GV với tự

dánh giá của HS để có những động viên kịp thời qua từng hoạt động sẽ có tác dụng làm tăng trách nhiêm và hứng thú học tập của HS.

Trang 19

b) Bài dạy thực hành

Giai đoạn 1:

- Hướng dẫn ban đầu nhằm tạo hình ảnh, biểu tượng vận

động và chuyển chúng thành động hình vận động về công việc cần thực hiện, gồm các hoạt động sau:

- GV nêu rõ mục tiêu cụ thể của bài học (cần hoàn thành công việc gì? hình thành được kỹ năng gì? thời gian và mức độ cần hoàn thành? điều kiện thực hiện? cách

đánh giá? ).

- Kiểm tra, hồi phục lại những kiến thức - kỹ năng có liên quan đến bài thực hành, cung cấp hiểu biết và những

Trang 20

b) Bài dạy thực hành

- Nêu khái quát trình tự công việc, phương tiện, cách thức tiến hành, các thao tác, động tác chính Có thể dùng các biểu mẫu, sơ đồ, sản phẩm mẫu để minh hoạ Tuỳ

điều kiện cụ thể của bài dạy mà áp dụng một trong ba mức độ sau:

+ Mức 1: GV nêu toàn bộ quy trình và làm mẫu, HS luyện tập theo quy trình.

+ Mức 2: GV nêu một phần quy trình và làm mẫu, HS xây dựng tiếp quy trình và luyện tập.

+ Mức 3: GV hướng dẫn HS xây dựng quy trình và kế

họach thực hiện

- GV biểu diễn hành động mẫu và kiểm tra kq của gđ này.

Trang 21

Biện pháp 2 Thiết kế bài dạy

Giai đoạn 2:

- Giai đoạn thực hành nhằm hình thành kỹ năng ban đầu: Giai đoạn này được thực hiện tuỳ theo mục tiêu, nội dung bài thực hành (đặc điểm của từng loại kỹ năng - kỹ xảo cần luyện tập, số lượng HS tham gia, cơ sở vật chất của lớp học ) Các hoạt động chính gồm:

- Phân chia vị trí, vật liệu, dụng cụ (theo cá nhân hoặc theo nhóm HS).

- HS tổ chức chỗ làm việc, tái hiện, bắt chước hành động mẫu của GV, quan sát các phương tiện trực quan hoặc

Trang 22

Biện pháp 2 Thiết kế bài dạy hđgdnpt

- GV theo dõi, uốn nắn, hướng dẫn thường xuyên và kiểm tra từng bước, từng phần công việc của HS (có thể dùng các phiếu theo dõi, bảng kê để ghi lại những kết quả

quan sát của GV đối với từng HS hoặc nhóm HS theo

các nhiệm vụ được giao để có tư liệu cụ thể cho bước nhận xét đánh giá sau này) Đặc biệt chú ý hướng dẫn

HS tự kiểm tra và điều chỉnh hành động.

Trang 23

Biện pháp 2 Thiết kế bài dạy

Giai đoạn 3 - Giai đoạn kết thúc và đánh giá; gồm các hoạt động sau:

- GV yêu cầu HS ngừng luyện tập và tự đánh giá kết quả (qua phiếu thực hành, bản báo cáo - thu hoạch, so sánh

và thảo luận nhóm ).

- GV đánh giá kết quả thực hành ( thông qua kết quả tự

đánh giá của HS, , báo cáo hoặc sản phẩm thực hành ) kết hợp với quá trình theo dõi ở giai đoạn trên.

- HS thu dọn vật liệu, dụng cụ, vệ sinh lớp học.

Trang 24

Trang 25

Biện pháp 3.

Khai thác các phương pháp, kỹ thuật dạy học theo hư ớng tích cực hoá người học

4 Dạy học theo dự án

a) Giáo viên cung cấp (vừa đủ) những thông tin ban đầu

có liên quan đến mục tiêu và các nhiệm vụ cho từng

Trang 26

HS hoặc từng cặp); trao đổi, thảo luận những vấn đề đặt

ra sau đó cử đại diện trình bày trước lớp để cả lớp thảo luận.

- Các nhóm được phân chia một cách ngẫu nhiên hoặc có chủ ý, ổn định trong cả tiết học hay thay đổi trong từng phần của tiết học.

- Các nhóm có thể được giao cùng một nhiệm vụ hoặc

những nhiệm vụ khác nhau.

Trang 27

a) Bản chất của học tập theo nhóm

- Mỗi thành viên trong nhóm được phân công hoàn

thành một phần việc Mọi người phải làm việc tích cực không ỷ lại vào một vài người có hiểu biết rộng và năng

động hơn.

- Kết quả làm việc của mỗi nhóm đóng góp vào kết quả học tập chung của cả lớp.

b) Đặc điểm của học tập theo nhóm

- HS có thể tự tin, làm việc độc lập và hợp tác trong

nhóm; qua đó làm cho mỗi thành viên trong nhóm

quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội.

Trang 28

- Có tác dụng phát triển và củng cố các mối quan hệ và kĩ năng giao tiếp của HS, đồng thời rèn luyện cho HS ý thức

tổ chức kỉ luật, tinh thần tương trợ trong cộng đồng.

- Học sinh có cơ hội tự thể hiện mình và tự phát triển.

- Rèn luyện cho HS tư duy nhận xét, phê phán, đánh giá.

- Làm tăng hiệu quả học tập nhất là khi phải giải quyết một vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành công việc chung.

Tuy nhiên, nếu chuẩn bị, tổ chức không chu đáo thì việc học tập theo nhóm sẽ dễ trở thành làm việc độc thoại của một người.

Trang 29

c) Tiến trình của dạy học theo nhóm gồm các bước sau

- Bước 1: Làm việc chung cả lớp (nêu mục tiêu của bài;

tổ chức các nhóm và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng

nhóm; hướng dẫn cách làm việc theo nhóm).

- Bước 2: Làm việc theo nhóm (trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm; phân công trong nhóm, từng cá nhân làm việc độc lập rồi trao đổi; cử đại diện trình bày kết quả)

- Bước 3: Thảo luận, tổng kết toàn lớp (các nhóm báo cáo kết quả làm việc; thảo luận chung cả lớp; GV nhận xét, bổ sung và kết luận).

Trang 30

- Giáo viên nêu vấn đề cần giải quyết cho cả hai nhóm,

có thể ghi lên bảng dưới dạng một tình huống, một bài toán để HS cùng suy nghĩ.

Trang 31

- Yêu cầu nhóm 1 từng em đưa ra những ý tưởng, phư

ơng án giải quyết (càng nhiều càng tốt) trong một thời gian ngắn Trong khi đó nhóm 2 chỉ đóng vai trò người nghe và ghi chép lại tất cả những đề xuất của nhóm 1 (không cần ghi tên người đề xuất) Sau đó nhóm 2 từng

em nêu nhận xét, phân tích những ý kiến mình ghi đư

ợc, có thể kèm theo đánh giá cho mỗi ý kiến được nhận xét trên Trong khi đó nhóm 2 chỉ nghe và ghi chép mà không được có ý kiến cắt ngang

Trang 32

- Tổng kết: Giáo viên và học sinh cùng tập hợp các ý kiến (giống nhau, khác nhau… theo cách bình chọn số

đông; không bỏ qua ý kiến nào) nhận xét, chọn lọc các

ý tưởng, phương án phù hợp (tối ưu).

Sau này, công não đã được phát triển, biến thể thành nhiều thủ thuật khác.

Trang 33

Trang 34

2 Đổi mới dạy học theo hướng này đã có những cơ sở lý luận và cơ sở pháp chế; đã bước đầu được triển khai

trong việc xây dựng chương trình, SGK môn học ở trư ờng phổ thông, tạo tiền đề cho việc thực hiện.

Trang 35

VI kết luận

3 Nói đến “phương pháp dạy học tích cực” là nói đến một

định hướng trong dạy học là vừa phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh vừa tăng cường sự tư

ơng tác giữa các yếu tố của hệ thống dạy - học và để

đạt được đồng thời cả hai mục tiêu trên cần tổ chức đư

ợc các hoạt động dạy - học cụ thể Vì thế còn được gọi

là dạy học trong hoạt động và bằng hoạt động Theo hư ớng này, người ta đang cố gắng chuyển từ việc thiết kế bài dạy theo nội dung sang thiết kế bài dạy theo hoạt

động.

Trang 36

Vi kết luận

 4 Nói đến “Phương pháp dạy học tích cực” không phải

là nói đến một phương pháp dạy học cụ thể, chuyên biệt nào đó; cũng không phải là sự phủ nhận hệ thống các phương pháp dạy học hiện có mà là muốn nhấn

mạnh một định hướng “khai thác mặt tích cực hay ưu

điểm” của các phương pháp, kỹ thuật dạy học hiện có

và khi đó các phương pháp hay kỹ thuật dạy học này

được gọi tắt là “phương pháp dạy học tích cực”.

Trang 37

VI kết luận

5 Đổi mới dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động học tập của HS còn đang gặp một số khó khăn, trở ngại như cách nghĩ, cách làm của chúng ta hiện nay chưa phù hợp (quan niệm về mục tiêu, nhiệm vụ dạy học: dạy kiến thức

là chính hay dạy cách học là chính? nếu coi trọng đồng thời cả hai thì giải quyết tâm lý ngại cháy giáo án như thế nào? quan niệm về kỷ luật, trật tự trong lớp học với việc

tổ chức các hoạt động và thảo luận? cách dạy, cách học phổ biến hiện nay; cách kiểm tra, đánh giá trong giáo

dục; lớp học quá đông, cơ sở vật chất chưa đáp ứng mục tiêu đề ra ).

Cũng như GV, đối với HS việc chuyển từ thói quen, cách học thụ động sang cách học chủ động, tích cực, độc lập

và sáng tạo phải là một quá trình Quá trình đó không dễ

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	213 KB