Nghề điện dân dụng

Vị trí của hoạt động giáo dục nghề phổ thông trong tr ờng phổ thông -Vị trí giáo dục nghề phổ thông: Theo luật giáo dục năm 1998 và quyết định số 04/2002/QĐ-BGD & ĐT ngày 08/03 /2002: họ

Giíi thiÖu ch ¬ng tr×nh

nghÒ ®iÖn d©n dông -

11

1 Vị trí của hoạt động giáo dục nghề phổ thông trong tr ờng

phổ thông

-Vị trí giáo dục nghề phổ thông: Theo luật giáo dục năm 1998 và quyết

định số 04/2002/QĐ-BGD & ĐT ngày 08/03 /2002: học xong trung học phổ thông học sinh cần đạt đ ợc yêu càu chủ yếu về giáo dục kỹ thuật

tổng hợp và h ớng nghiệp là có hiểu biết và kỹ năng cần thiết để vận dụng trong cuộc sống lao động, trong việc định h ớng phát triển phù hợp với năng lực bản thân

- ý nghĩa của giáo dục phổ thông

+ Phân luồng học sinh cho cấp THPT

+ Giáo dục h ớng nghiệp cho học sinh tìm hiểu các lĩnh vực nghề nghiệp phổ biến trong xã hội

+ Là nơi học sinh có thể thực hành nhiều nội dung lý thuyết của môn công nghệ

-Biết cách tính toán, thiết kế máy biến áp một pha công suất nhỏ

-Hiểu đ ợc một số khái niệm chung về thiết bị biến đổi điện – cơ gia dụng

+ Cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc tính thiết bị

+ Nguyên nhân h hỏng và cách khắc phục

-Hiểu đ ợc một số kiến thức cơ bản Về thiết bị biến đổi điện – nhiệt gia dụng

+ Cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc tính thiết bị

+ Cách sử dụng đúng, sử dụng hiệu quả và an toàn cho ng ời, thiết bị + Nguyên nhân h hỏng và cách khắc phục

-Hiểu đ ợc một số kiến thức về mạng điện hạ áp

+ Cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc tính của mạng điện hạ áp

+ Các ký hiệu trong sơ đồ, biết cách đọc các sơ đồ và thiết kế mạng

điện hạ áp

2.2 Về kỹ năng.

-Sử dụng đ ợc dụng cụ lao động nghề điện một cách hợp lý và đúng kỹ thuật

-Thiết kế và chế tạo đ ợc máy biến áp một pha công suất nhỏ

-Lựa chọn đ ợc đồ dùng điện phù hợp yêu cầu sử dụng: Sử dụng đúng

và an toàn thiết bị điện – cơ, điện – nhiệt

-Đọc đ ợc một số sơ đồ điện thông dụng và thiết kế đ ợc mạng điện hạ

áp đơn giản

-Sử dụng tiết kiệm năng l ợng

-Tìm hiểu đ ợc những thông tin cần thiết về nghề điện dân dụng

2.3 Về thái độ.

-Có ý thức học tập nghiêm túc và chủ động lựa chọn nghề nghiệp trong

t ơng lai

-Có tác phong công nghiệp, làm việc theo quy trình, đúng kế hoạch

-Có ý thức về tiết kiệm năng l ợng, an toàn lao động và bảo vệ môi tr ờng

3 Định h ớng xây dựng ch ơng trình

-Tính hiện đại của ch ơng trình

-Tính khả thi

4 Nội dung ch ơng trình

4.1 Nội dung nghề điện dân dụng

Ch ơng trình nghề điện dân dụng đ ợc xây dựng theo những mạch nội dung ( chủ đề) sau:

Chủ đề Nội dung

1 Mở đầu

- Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động trong nghề Điện dân dụng.

- Những biện pháp đảm bảo an toàn lao động trong nghề điện dân dụng

2 Đo l ờng

điện

- Đồng hồ đo điện: phân loại; công dụng; cấu tạo; sử dụng một số

đồng hồ đo điện thông dụng trong nghề điện dân dụng.

- Một số dụng cụ kiểm tra điện trong nghề điện dân dụng: chức năng; cấu tạo và sử dụng.

- Sử dụng một số đồng hồ đo điện và dụng cụ kiểm tra điện thông dụng

- Động cơ điện xoay chiều 1 pha

- Một số mạch điều khiển đơn giản của động cơ điện xoay chiều một pha

- Bảo d ỡng, sửa chữa một số h hỏng đơn giản đồ dùng điện-cơ trong gia đình

Chủ đề Nội dung

5 Mạng

điện trong

nhà

- Một số kiến thức cơ bản Về kỹ thuật chiếu sáng trong nhà

- Ph ơng pháp tính toán, thiết kế mạng điện trong nhà

- Thiết kế, lăp đặt mạng điện đơn giản cho 1 phòng ở.

6 Tìm hiểu

nghề điện

dân dụng

- Đặc điểm, yêu cầu của nghề

- Thông tin về tr ờng lao động của nghề.

- Vấn đề đào tạo nghề.

4.2 Chuẩn kiến thức và kỹ năng của nghề Điện dân dụng

- Biết đ ợc những nguyên nhân th ờng gây tai nạn lao

động trong nghề Điện dân dụng

- Biết đ ợc các biện pháp đảm bảo an toàn lao động trong nghề điện dân dụng.

Chủ đề Mức độ cần đạt Ghi chú

2 Đo l ờng

điện

Kiến Thức:

- Biết đ ợc chức năng, cấu tạo của một số đồng hồ

đo điện trong nghề Điện dân dụng.

- Biết cách sử dụng một số đồng hồ đo điện th ờng dùng trong nghề điện dân dụng.

- Biết chức năng, cấu tạo và cách sử dụng một số dụng cụ kiểm tra điện th ờng dùng trong nghề

- Một số dụng cụ kiểm tra: bút thử

điện, bút đo thông mạch, đèn báo Nêon

- Chú trọng vào

kỹ năng sử dụng

đồng hồ vạn năng

- Sử dụng bút thử

địên để kiểm tra pha mạch điện và

rò điện đã học ở lớp 8

ThiÕt kÕ vµ quÊn m¸y biÕn ¸p mét pha c«ng suÊt d

íi 1kVA.

Chủ đề Mức độ cần đạt Ghi chú

4 Động cơ

điện

Kiến Thức:

- Biết đ ợc một số kiến thức cơ bản về động cơ điện

- Biết đ ợc cấu tạo, nguyên lý làm việc và một số ứng dụng của động cơ điện xoay chiều 1 pha

- Biết đ ợc chức năng, cấu tạo và nguyên lý làm việc của một số mạch điều khiểm động cơ điện 1 pha.

- Biết cách bảo d ỡng, sửa chữa đ ợc h hỏng đơn giản của một số đồ dùng loại điện – cơ, điện – nhiệt trong gia đình

Kỹ năng:

Tháo lắp, bảo d ỡng, sửa chữa đ ợc một số h hỏng

đơn giản của động cơ điện trong đồ dùng điện gia

- Chọn một trong các đồ dùng sau: quạt, máy bơm n

ớc, máy giặt

đại l ợng định mức và một số ứng dụng của

động cơ điện vào đời sống sản xuất

- Chọn một trong các đồ dùng sau: quạt, máy bơm n

ớc, máy giặt

- Biết đ ợc đặc điểm, yêu cầu của nghề

- Biết đ ợc thông tin về thị tr ờng lao động của nghề.

- Biết đ ợc các nơi đào tạo nghề

4.3 Một số điều l u ý khi thực hiện ch ơng trình nghề điện dân dụng

-Ch ơng III: Động cơ điện

Hầu hết các thiết bị biến đổi điện – cơ gia dụng đều sử dụng động cơ

điện một pha, ngoài ra còn có bộ truyền động, máy công tác, mạch điện

điều khiển Để có thể hiểu cấu tạo, nguyên lý làm việc, nhằm sử dụng

đúng, an toàn, hiệu quả, hoặc tiến hơn nữa, có thể bảo d ỡng, phát hiện

đúng h hỏng, sửa chữa đ ợc HS cần học tạp nghiêm túc, chú ý các bài thực hành

-Ch ơng IV: Đồ dùng loại điện- nhiệt

Trong giáo trình mới giới thiệu loại thiết bị biến đổi điện – nhiệt gia dụng các phần tử ra nhiệt điện trở Khi có điều kiện, cần tìm hiểu thêm các thiết bị làm việc dựa trên nguyên lý chu trình Các – nô, các thiết bị làm việc dựa trên nguyên lý cảm ứng , các thiết bị làm việc dựa trên nguyên lý tạo ma sát do phân cực trong chất điện môi Các hình thức khá phong phú và đa dạng có ứng dụng nhiều trong đời sống

-Ch ơng V: Mạng điện trong nhà

Các thiết bị điện đ ợc sử dụng trong mạng điện trong nhà ( bóng đèn,

động cơ ) th ờng đ ợc mắc song song Tính dòng điện cho từng thiết bị không khó Thiết kế mạng hạ áp phải so sánh các ph ơng án theo các chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật – an toàn và tiết kiệm điện năng:

-Các thông số kỹ thuật của điện năng : là điện áp và tần số của nguồn

4.4 Những nội dung liên quan với các môn học khác

Ch ơng trình nghề điền dân dụng lớp 11 THPT thiết thực và vận dụng tổng hợp hầu hết kiến thức của ch ơng trình công nghệ lớp 9 Nội dung liên quan với các môn khác có thể kể đến :

1 Điện dân dụng, có thể thao khảo ở tài liệu KTN Điện dân dụng lớp 10,12

2 Kỹ thuật điện – cơ, Vật lý

Nội dung liên quan đ ợc boỏ sung thông qua bài thực hành

5 Tổ chức thực hiện

5.1 Lựa chọn nội dung các ch ơng trình

Trong những điều kiện cụ thể và để đảm bảo yêu cầu về mục tiêu của giáo dục nghề phổ thông các địa ph ơng lựa chọn tối đa số nghề trong

11 ch ơng trình đã xây dựng để tổ chức thực hiện và h ớng dãn cho học

5.2 Điều kiện thực hiện

-Giáo viên

Giáo viên phải đạt trình độ chuẩn nh quy định cho GV dạy nghề phổ thông trong quy chế về tổ chức hoạt dộng của ccác Trung tâm KTTH-HN GV dạy nghề phổ thông phải đ ợc đào tạo đúng chuyên môn nghề Nếu những GV dạy những nghề dịch vụ ch a có nơi đào tạo, cần có chứng chỉ chuyên môn nghề theo theo quy định

-Cơ sở vật chất

Dạy nghề phổ thông cần có những điều kiẹn tối thiểu về phòng học, nơi thực hành, trang thiết bị để dạy và học mới đảm bảo chất l ợng theo yêu cầu Do vậy, các phòng dạy nghề phổ thông cần đ ợc trang

bị theo các tiêu chuẩn ngành của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đã ban

- Cơ sở giáo dục thực hiện dạy nghề phổ thông

Hiện nay việc dạy nghề phổ thông đ ợc thực hiện chủ yếu ở các trung tâm KTTH-HN và một số tr ờng phổ thông có điều kiện Trong khi triển khai ch ơng trình mới, có thể tổ chức dạy nghề phỏ thông ở những cơ sở giáo dục sau:

1 Trung tâm KTTH-HN

2 Tr ờng THPT ( nếu có điều kiện)

3 Các cơ sở dạy nghề, giáo dục chuyên nghiệp khác nh Trung tâm dạy nghề, tr ờng dạy nghề, tr ờng THCN

5.3 Đánh giá trong hoạt động giáo dục nghề phổ thông

-Đo l ờng điện.

-Trọng tâm của phần này là kiến thức và kỹ năng sử dụng các dụng cụ

đo điện, đặc biệt là vạn năng kế Ngoài ra một số nội dung mới đ ợc

đề cập trong ch ơng trình đo l ờng điện là một số dụng cụ

-Máy biến áp.

Nội dung trọng tâm của chủ đề này là tính toán, thiết kế và quấn máy biến áp một pha công suất nhỏ Ch ơng trình này liên thông và nâng cao ch ơng trình công nghệ lớp 9 tr ờng THCS

-Động cơ điện

Nội dung trọng tâm của ch ơng trình này là những vấn đề chung của

động cơ điện, đặc biệt là động cơ điện xoay chiều một pha Để hình thành một số kỹ năng cơ bản về bảo d ỡng và sửa chữa đồ dùng điện

Sử dụng ph ơng tiện các thiết bị dạy học

1 Mục tiêu và kết quả cần đạt

Thiết bị dạy học đối với dạy học nghề phổ thông có ý nghĩa vô cùng quan trọng quyết định tới hiệu quả dạy và học kỹ thuật nghề nói chung và kỹ thuật nghề Điện dân dụng nói riêng Dạy lý thuyết cũng nh thực hành nghề Điện dân dụng không thể dạy “ chay”

mà cần có các ph ơng tiện dạy học Ph ơng tiện dạy học kỹ thuật nghề Điện dân dụng 11 bao gồm:

+ Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, tranh vẽ, phim ảnh, băng hình

+ Giáo cụ trực quan: Máy biến áo, động cơ điện, lõi thép, cuôn dây, mô hình

+ Thiết bị, vật t , dụng cụ và thiết bị chuyên dùng ở x ởng thực tập: Nhà x ởng, bàn ghế, tủ, nguồn điện, các thiết bị chuyên dùng quấn dây, chế tạo lõi thép

+ Tham quan thực tập ở các cơ sở sản xuất: Thiết bị phụ trợ: mô hình, bản vẽ, sơ đồ nguyên lý hoạt động của các thiết bị kỹ thuật – công nghệ, tranh ảnh

2 Nội dung.

2.1 Hệ thống các ph ơng tiện dạy học

Hệ thống các ph ơng tiện dạy học có thể chia thành các nhóm gồm:

-Tài liệu, sách giáo khoa, tranh vẽ, băng hình

-Giáo cụ trực quan: Máy biến áp, động cơ điện, lõi thép

-Thiết bị, dụng cụ thí nghiệm và thiết bị chuyên dùng ở x ởng thực tập:

nguồn điện, các sơ đồ mạch điện, các panel thí nghiệm, động cơ điện một

-Tham quan thực tập ở các cơ sở sản xuất:xThiết bị phụ trợ: mô hình, bản vẽ, sơ đồ nguyên lý hoạt động của các thiết bị kỹ thuật – công nghệ, tranh ảnh

Có thể phân chia các ph ơng tiện dạy học thành:

+ Ph ơng tiện dạy học chung nh các ph ơng tiện sử dụng cho các bài giảng về lý thuyết, thực hành và thực tập

+ Ph ơng tiện dạy học đặc thù nh các ph ơng tiện bổ trợ , tham quan thực tập

2.2 Một số ph ơng tiện dạy học trong hoạt động giáo dục nghề điện dân dụng.

-Nguồn điện ( nguồn một chiều và xoay chiều)

-Sử dụng đồng hồ vạn năng