3,0 điểm Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau: Quê hơng tôi có con sông xanh biếc Nớc gơng trong, soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi tra hè Toả nắng
Trang 1Phòng GD & ĐT Nam Trực
Đề Kiểm tra chất lợng học sinh giỏi
năm học 2010 - 2011 Môn : Ngữ văn 6
Thời gian làm bài 120 phút
Câu 1 ( 3,0 điểm )
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
Quê hơng tôi có con sông xanh biếc Nớc gơng trong, soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi tra hè
Toả nắng xuống dòng sông lấp loáng Trích “ Nhớ con sông quê hơng ” - Tế Hanh
Câu 2 ( 5,0 điểm )
Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lợm ơi ! Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tơi !
Cháu nằm trên lúa Tay nắm chặt bông Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa đồng
Trích “ Lợm ” - Tố Hữu
Câu 3 ( 12 điểm )
Trong những ngày lễ hội hoặc giờ ra chơi hằng ngày, trờng em thờng tổ chức chơi các trò chơi dân gian Hãy kể lại một buổi vui chơi để lại cho em nhiều kỉ niệm sâu sắc
Hết
Phòng GD - ĐT Nam Trực
Hớng dẫn chấm thi học sinh giỏi
Môn Ngữ văn lớp 6
Năm học 2010 - 2011 Câu 1: ( 3,0 điểm )
Yêu cầu : Chỉ ra tên rồi phân tích tác dung của phép tu từ đợc sử dụng trong
các câu thơ
Câu thơ “ Nớc gơng trong, soi tóc những hàng tre”
- Phép tu từ đợc sử dung : ẩn dụ “ Nớc gơng trong”, nhân hoá “ soi tóc những hàng tre ”
Tác dụng là : Tác giả đã giới thiệu con sông quê hơng thật đẹp, thơ mộng, mặt nớc sông trong nh tấm gơng khổng lồ, những hàng tre hai bên bờ nh những cô gái
Trang 2đang nghiêng mình soi bóng Nhà thơ đã kín đáo bộc lộ tình cảm tự hào, yêu mến con sông
- Phép tu từ đợc sử dụng: so sánh “ Tâm hồn tôi lấp loáng”
Tác dụng : “ tâm hồn tôi “ đợc so với “ buổi tra hè ” toả nắng xuống dòng sông, làm nổi bật tình cảm yêu mến con sông quê hơng Tình yêu của tác giả làm cho sông quê đẹp rực rỡ lên biết bao nhiêu
Cho điểm :
- Chỉ đúng mỗi phép tu từ cho 0,5 đ
- Chỉ rõ tác dụng của phép tu từ cho 0,5 đ
Câu 2: ( 5,0 điểm )
Học sinh giới thiệu về tác giả, tác phẩm, đặt đoạn thơ vào bài thơ để cảm nhận
Nhà thơ hình dung, kể lại sự hi sinh anh dũng của Lợm Tác giả nh chứng kiến cái giây phút đau đớn ấy nên không kìm đợc lòng mình, thốt lên lời đau đớn “ Thôi rồi, Lợm ơi !” Câu thơ nh tiếng nấc nghẹn ngào xót thơng Chú bé đã hi sinh dũng cảm giữa tuổi thiếu niên hồn nhiên, đầy hứa hẹn của một cuộc đời đã đợc chắp cánh cùng cách mạng Nhng nhà thơ không dừng lâu ở nỗi đau xót, ông cảm nhận đợc sự
hi sinh của Lợm thật thiêng liêng, cao cả nh một thiên thần bé nhỏ “ Cháu giữa
đồng ”
Lợm hi sinh trên đất quê hơng, nắm chặt bông lúa quê hơng Hơng thơm thanh khiết của lúa non bao phủ quanh em, ru em vào giấc ngủ dài Linh hồn bé nhỏ và anh hùng ấy đã hoá thân vào non sông, đất nớc
Đoạn thơ nói lên sự hi sinh anh dũng của Lợm và tình cảm yên quý, trân trọng, đau xót, tiếc thơng vô hạn của tác giả đối với Lợm – ngời anh hùng nhỏ tuổi
đã hi sinh vì đất nớc
*** Cách cho điểm :
- Điểm 4,25 - 5,0 : cảm nhận sâu sắc, phong phú, tinh tế, văn giàu cảm xúc
- Điểm 3,25 - 4,0 : cảm nhận khá đầy đủ, phong phú, tinh tế
- Điểm 2,25 - 3,0 : cảm nhận đợc những yếu tố hay nhng viết còn lan man
- Điểm 1,25 - 2,0 : biết cảm nhận nhng nông cạn, văn khô cứng
- Điểm 0,25 - 1,0 : có chạm đợc vào yêu cầu của đề
Câu 3: ( 12 điểm )
1 Yêu cầu chung:
- Đúng kiểu bài văn kể chuyện
- Bài văn có mở đầu, diễn biến, kết thúc
- Lời văn trong sáng, hồn nhiên, kết hợp tốt với yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Khi kể phải gắn chặt với kỉ niệm sâu sắc
2 Yêu cầu cụ thể:
a, Mở đầu: (1,0đ)
Giới thiệu về buổi vui chơi trò chơi dân gian để lại nhiều kỉ niệm sấu sắc
b, Diễn biến: ( 10 đ )
- Thời gian, không gian, cảnh vật sân trờng trong buổi tổ chức trò chơi
- Những hoạt động, trạng thái của con ngời, cảnh vật khi tổ chức trò chơi ( từ quang cảnh chung đến hoạt động riêng, cụ thể của từng lớp, nhóm, từng ngời - đi sâu vào trò chơi nhất định )
- Những kỉ niệm, những ấn tợng sâu sắc của học sinh về buổi vui chơi
c, Kết thúc (1,0 đ):
Cảm nghĩ của bản thân đối với buổi vui chơi trò chơi dân gian, có những liên t-ởng, mở rộng - trò chơi dân gian là nét văn hoá đẹp của dân tộc
*** Cách cho điểm:
- Từ 10 – 12 đ: đúng văn kể chuyện, đúng yêu cầu của đề, văn phong mạch lạc trong sáng, ngôn ngữ giàu cảm xúc, trí tởng tợng phong phú, sáng tạo, thú vị hợp lí, kết hợp tốt với yếu tố miêu tả, biểu cảm, rõ trò chơi dân gian, rõ kỉ niệm sâu sắc
Trang 3- Từ 8,0 – 9,5 đ: đúng văn kể chuyện, đủ yêu cầu về nội dung, viết khá sinh
động, có cảm xúc, bài viết mạch lạc, rõ ràng, trí tởng tợng tốt, rõ trò chơi dân gian,
rõ kỉ niệm sâu sắc
- Từ 6,0 – 7,5 đ: đúng văn kể chuyện, đủ yêu cầu về nội dung, viết khá sinh
động, có cảm xúc, bài viết mạch lạc, rõ ràng, tởng tợng khá phong phú, rõ trò chơi dân gian, cha làm rõ kỉ niệm sâu sắc
- Từ 4,0 – 5,5 đ: đúng văn kể chuyện, đủ yêu cầu về nội dung, viết khá sinh
động, có cảm xúc, bài viết mạch lạc, rõ ràng, tởng tợng khá phong phú, nhng đôi chỗ còn tản mạn chung chung
- Từ 2,0 – 3,5 đ: đúng văn kể chuyện, đủ yêu cầu về nội dung, viết có cảm xúc, nhiều chỗ còn tản mạn chung chung
- Từ 0,5 – 1,5 đ: nội dung nghèo nàn, viết còn lan man, diễn đạt lủng củng *** L u ý :
- Động viên những bài viết giàu cảm xúc chân thực, sáng tạo có lối hành văn trong sáng
Điểm toàn bài làm tròn đến 0,5 đ