• Tổn thương mạch máu : Máu tụ NMC• Tổn thương TK-mạch máu: Đụng dập, máu tụ DMC 9 Gián tiếp: • Tổn thương TK-mạch máu: Đụng dập, máu tụ DMC • Tổn thương mạch máu : Phồng não, chấn động
Trang 23 Tr×nh bµy ®−îc c¸c dÊu hiÖu h×nh ¶nh tæn
th−¬ng nhu m« n·o trong chÊn th−¬ng sä
n·o.
Trang 5• Tổn thương mạch máu : Máu tụ NMC
• Tổn thương TK-mạch máu: Đụng dập, máu tụ DMC
9 Gián tiếp:
• Tổn thương TK-mạch máu: Đụng dập, máu tụ DMC
• Tổn thương mạch máu : Phồng não, chấn động
• Tổn thương nhu mô : Tổn thương sợi trục lan tỏa
Trang 6ph©n lo¹i tæn th−¬ng
ph©n lo¹i tæn th−¬ng
Tæn th−¬ng nguyªn ph¸t
- Vì x−¬ng
- Ch¶y m¸u ngoµi trôc
+ M¸u tô ngoµi mµng cøng
+ M¸u tô d−íi mµng cøng cÊp vµ m·n
+ Ch¶y m¸u d−íi nhÖn
Trang 7phân loại tổn thương
phân loại tổn thương
Các thương tổn thứ phát:
-Thoát vị não
-Thiếu máu do chấn thương
-Phù não lan toả
-Bóc tách động mạch
-Thông động mạch cảnh xoang hang
-Tổn thương dây thần kinh sọ
Trang 8Chỉ định mổ cấp cứu với chấn thương
nặng điểm Glasgow ⊆ 8 đ
Chỉ định mổ cấp cứu với chấn thương
nặng điểm Glasgow ⊆ 8 đ
- Tụ máu ngoài màng cứng cấp tính có triệu chứng
- Tụ máu dưới màng cứng:
+ Dày trên 5mm + Đẩy đường giữa trên 5mm
- ứ nước não thất cấp
- Lún xương sọ
Trang 10XQ: ChÊn th−¬ng sä
XQ: ChÊn th−¬ng sä
Vì x−¬ng
Trang 11Tư thế Worms Vỡ sàn hốc mắt
Trang 12Vì x−¬ng vßm sä
Trang 13Lón sä
Trang 14M¸u tô ngoµi mµng cøng
M¸u tô ngoµi mµng cøng
9 M¸u tô l¹i gi÷a x−¬ng vµ mµng cøng
-Nguyªn nh©n: TT §M mµng n·o gi÷a, r¸ch xoang TM-VÞ trÝ: th−êng vïng th¸i d−¬ng
-TT x−¬ng trong 80% c¸c tr−êng hîp
Trang 15M¸u tô ngoµi mµng cøng
M¸u tô ngoµi mµng cøng
Trang 16Máu tụ ngoài màng cứng
Máu tụ ngoài màng cứng
Hình ảnh CLVT
Thể điển hình:
- Dấu hiệu trực tiếp:
+ ổ tăng tỷ trọng (máu) đồng đều hình thấu kính hai mặt lồi, không qua đường khớp, có thể vượt nếp gấp màng cứng
(liềm não)
+ Gianh giới rõ, sát xương,vùng thái dương
- Dấu hiệu gián tiếp:
+ Hiệu ứng khối: đường giữa, não thất
Trang 17M¸u tô ngoµi mµng cøng
M¸u tô ngoµi mµng cøng
Trang 19M¸u tô ngoµi mµng cøng
khèi m¸u tô
Trang 21M¸u tô d−íi mµng cøng
M¸u tô d−íi mµng cøng
Gi¶i phÉu bÖnh:
- Khèi m¸u tô trong khoang gi÷a mµng cøng vµ mµng nhÖn
- Thø ph¸t do vì TM vá n·o, xoang TM hay TT m¹ch mµngnu«i
- Hay kÌm dông dËp nhu m«
- ThÓ cÊp, b¸n cÊp vµ m¹n tÝnh
Trang 22Máu tụ dưới màng cứng
Máu tụ dưới màng cứng
Lâm sàng:
- DH lâm sàng trong vòng 24 h sau chấn thương
- DH giống tụ máu ngoài màng cứng
- Khoảng tỉnh ngắn hơn hay không có khoảng tỉnh
Dấu hiệu LS xuất hiện từ 2 ngày đến 10 ngày sau chấn thương
- DH xuất hiện vài tuần sau CT
Trang 23hình CLVT Máu tụ dưới màng cứng
- Không vượt qua liềm đại não hay lều tiểu não
- Luôn có hiệu ứng khối nhu mô não lân cận, đường giữa và hệ thống NT:
- Thường có TT phù não cùng TT
- Có thể phối hợp ngoài và dưới màng cứng
Trang 24Tô m¸u cÊp tÝnh DMC
Tô m¸u b¸n cÊp
Trang 25M¸u tô d−íi mµng cøng cÊp tÝnh
Trang 26hình CLVT Máu tụ dưới màng cứng
+ Khối máu tụ có thể không đồng nhất( máu cục)
+ Có dải tăng tỷ trọng phía trong( TT màng nuôi)
- Vị trí:
+ Có thể ngoài vùng trán đỉnh( ở rãnh liên bán cầu, vùng hố sau)
- Tổn thương phối hợp: đụng dập chảy máu ở phía đối diện
- Biến chứng: Tụt kẹt dưới lều
Trang 27M¸u tô d−íi mµng cøng cÊp tÝnh
Trang 28hình CLVT Máu tụ dưới màng cứng
- Tụ máu một bên: đè đẩy đường giữa, NT, giãn NT bên đối diện
- Tụ máu hai bên: Không có hiệu ứng khối lên đường giữa.
Trang 29M¸u tô d−íi mµng cøng m·n tÝnh
Trang 30hình CLVT Máu tụ dưới màng cứng
m∙n tính
m∙n tính
Tiêm thuốc cản quang:
- Ngấm thuốc thành dải của nhu mô vùng máu tụ do mạch máu não bị
đẩy xẹp
- Có thể ngấm lốm đốm bờ trong do TM bị đè đẩy
- Bờ trong khối ngấm thành đường mảnh
- Bản thân khối máu tụ ngấm thuốc
Trang 31h×nh CLVT M¸u tô d−íi mµng cøng
- Gi¶m tû träng vïng tr¸n hai bªn, NT bªn gi·n
- Gi·n réng khe liªn b¸n cÇu, khe Sylvius
Trang 32hình CLVT Máu tụ dưới màng cứng
Chẩn đoán phân biệt với:
- Tụ máu ngoài màng cứng
- Tụ mủ dưới màng cứng
+ LS
+ Cấu trúc không đồng đều hơn, nhiều vách hơn
+ Ngấm thuốc thành, vách nhiều hơn
- Teo não khu trú: Giãn rộng khoang dưới nhện
- Nang khoang dưới nhện
Trang 34¸p xe d−íi mµng cøng
¸p xe d−íi mµng cøng
Trang 35+ Sau mổ: lấy máu tụ, tụ máu dưới màng cứng, dẫn lưu não thất
- Dịch thường kèm máu nên tỷ trọng trung gian dịch-máu
- Lâm sàng: tụ dịch XH ngày 2-14 sau CT, BN thường chịu đựng
được
Trang 37Tô dÞch d−íi mµng cøng
Trang 38Chảy máu màng n∙o
Chảy máu màng n∙o
9 Gặp trong 50% CTSN nặng phối hợp đụng dập nhu mô
9 CLVT tốt hơn CHT
9 Tỷ trọng máu trong các rãnh cuộn não và bể não
Trang 39Ch¶y m¸u d−íi mµng nhÖn
Trang 40Ch¶y m¸u trong n∙o thÊt
Ch¶y m¸u trong n∙o thÊt
9 Thø ph¸t sau ch¶y m¸u trong nhu m« n·o c¹nh
n·o thÊt hoÆc lµ sù bµo mßn cña TM d−íi mµng
néi tñy
9XuÊt hiÖn nh− møc dÞch ë vïng thÊp cña n·o thÊt
Trang 41tæn th−¬ng trong nhu m« n∙o
Trung t©m bÇu dôc, bao trong
- L©m sµng: H«n mª s©u, tiÕn triÓn rÊt nÆng ngay sau chÊn th−¬ng CLVT:
Trang 42Tæn th−¬ng sîi trôc
lan to¶ trªn CLVT
Trang 43tæn th−¬ng trong nhu m« n∙o
Trang 44tổn thương trong nhu mô n∙o
Đụng dập n∙o
tổn thương trong nhu mô n∙o
Tổn thương đụng dập chảy máu vỏ và dưới vỏ
-Thường đối diện với bên chấn thương thái dương, trán dưới
-CLVT:
+ Các vùng chảy máu đại thể tăng tỷ trọng, chảy máu vi thể ( nhu mô tăng tỷ trọng hơn ) và phù nề
+ Hiệu ứng khối
+ Tiến triển: thành đồng tỷ trọng, ặ teo não >khuyết não
+ Tiêm thuốc: ngấm vùng đụng dập trong 2-3 tuần sau CT
Trang 45§ông dËp vïng tr¸n cã vì x−¬ng nÒn sä
Trang 46§ông dËp n·o
Trang 47tổn thương trong nhu mô n∙o
+ Hay có tụ máu dưới MC phối hợp
- Cắt lớp vi tính: đám tăng tỷ trọng lan toả bờ không rõnét, gồ ghề không đều hơn so với đụng dập
Trang 48tổn thương trong nhu mô n∙o
Máu tụ trong n∙o
tổn thương trong nhu mô n∙o
Máu tụ trong n∙o
-GPB: tổn thương rách động mạch gây chảy máu thành
khối máu tụ trong nhu mô
- CLVT:
+ Khối tăng tỷ trọng Bờ rõ đồng đều XH trong 15ngày đầu+ Tiến triển: đồng tỷ trọng, ngấm thuốc viền, thành hốc não+ Thể không điển hình: có khoảng trống không dấu hiệu
trên CLVT (sau vài ngày, vài giờ ), máu tụ XH muộn
Trang 49Ch¶y m¸u n·o
Trang 50Vết thương do
mảnh đạn
Trang 51tổn thương trong nhu mô n∙o
đụng dập phù nề n∙o
Giải phẫu bệnh : phù nề não đơn độc trong CT gọi là đụng dập phù nề
Chụp CLVT:
- Giảm tỷ trọng lan toả chủ yếu chất trắng
- ở giờ đầu sau CT, rõ nhất ngày thứ 3, mất dần sau 2-3 tuần
- Có thể đồng tỷ trọng( chảy máu nhỏ bên trong)
- Vị trí: thái dương, thái dương đỉnh
- Hiệu ứng khối lên đường giữa, não thất
Chẩn đoán phân biệt:phù nề do thiếu máu, do u
Trang 52tæn th−¬ng trong nhu m« n∙o
- ChÌn Ðp xãa khe Sylvius vµ c¸c bÓ
- Gi¶m tû träng lan to¶ chÊt tr¾ng
Trang 53Phï n·o lan táa
Trang 54tho¸t vÞ n∙o
(engagement cÐrÐbral)
- Lµ hËu qu¶ cña hiÖu øng khèi cña c¸c tæn th−¬ng trong n·o
- C¸c vÞ trÝ thãat vÞ n·o
+ Tho¸t vÞ d−íi liÒm:
+ Thãat vÞ qua khe Bichat
+ Tho¸t vÞ qua lÒu tiÓu n·o:
+ Thãat vÞ qua lç chÈm
Trang 56Kết luận
Kết luận
9 CLVT là thăm khám chính trong CTSN để quyết địnhphẫu thuật
9 CLVT còn là kỹ thuật tốt nhất để phát hiện tổn thươngxương
Trang 57Thank you! Thank you!
Trang 58BÖnh lý m¹ch m¸u n∙o
Nhåi m¸u n∙o
PGS.TS Phạm Minh ThôngThs Vũ Đăng Lưu
Trang 59Strocke ( đột quỵ)
Strocke ( đột quỵ)
1.Nhồi máu não: động mạch, tĩnh mạch 2.Chảy máu não: nhu mô, dưới nhện
Trang 60§¸nh gi¸ tai biÕn MMN
1 Tai biÕn thiÕu m¸u hay ch¶y m¸u
2 VÞ trÝ
3 Nguyªn nh©n cã thÓ
4 Tiªn l−îng
5 Kh¶ n¨ng ®iÒu trÞ
Trang 61Lâm sàng
1 Thiếu máu thoáng qua: lâm sàng BT
2 Thiếu hụt TK mức độ khác nhau:
3 Hôn mê:
Trang 62Tổn thương thiếu máu
xếp loại OMS
1 Thiếu máu thoáng qua (AIT)
2 Tai biến thiếu máu thực thể
Tai biến khỏi hoàn toàn
Tai biến để di chứng
Hình ảnh càng nặng khi bệnh cảnh lâm sàng nặng
Trang 63ChÈn ®o¸n ph©n biÖt ch¶y m¸u
hay nhåi m¸u
Trang 65ThiÕu m¸u n·o cÊp
ThiÕu m¸u n·o cÊp
Sinh lý bÖnh:
-Trung t©m:
.C¸c TB kh«ng håi phôc.T¸t c¶ c¸c lo¹i tÕ bµo bÞ TT.TiÕn triÓn thµnh æ nhåi m¸u-Chu vi æ:
.C¸c TB cã thÓ sèng vµi giê thiÕu m¸u.Can thiÖp ®iÒu trÞ cøu vïng nµy
Trang 66ThiÕu m¸u n·o cÊp
ThiÕu m¸u n·o cÊp
BÖnh Moyamoya)
Trang 67H×nh ¶nh nhåi m¸u n∙o trªn CLVT
-RÊt cÊp tÝnh: < 6h
.B×nh th−êng (25-50%)
.HuyÕt khèi trong m¹ch t¨ng tÝn hiÖu
.Gi¶m tû träng cña nhu m« (56-96% +)
.Gi¶m tû träng h¹ch nÒn
.Mê gianh giíi x¸m tr¾ng
.Xo¸ r·nh cuén n·o (phï nÒ)
-CÊp tÝnh muén: 1-3 ngµy
Trang 68CT giai ®o¹n cÊp
1 Gi¶m tû träng nhu m«
2 T¨ng tû träng m¹ch m¸u
do huyÕt khèi
Trang 691.Giảm tỷ trọng nhu mô não
Xoá nhân bèo
.Xoá ruban thuỳ đảo
.Xoá rãnh cuộn não
.Mất gianh giới chất xám-trắng
Trang 70Xo¸ nh©n bÌo
9 Khi cã t¾c c¶nh trong-n·o
gi÷a
9DÊu hiÖu sím nhÊt (sau 1h)
9Gi¶m tû träng nh©n bÌo, xo¸
bê
9Cµng nÆng vµ di chøng nÕu
gi¶m tû träng cµng nhiÒu
972% cã nhåi m¸u ch¶y m¸u
khi cã gi¶m tû träng sím nµy
2 h
y
Trang 71Xoá ruban thuỳ đảo
24h
9 Dấu hiệu sớm thiếu máu
tắc cảnh trong hay não giữa
9Mất phân biệt chất xám
vùng này
9Đơn độc hay phối hợp xoá
nhân bèo-rãnh cuộn não hay
tăng tỷ trọng mạch máu
Trang 72Xo¸ r·nh cuén n n n ·o
1h5024h
Trang 73BN n÷ 77 tuæi, liÖt nhÑ tay vµ mÆt.
Trang 74T¨ng tÝn hiÖu m¹ch m¸u
Trang 75 D−¬ng tÝnh gi¶: V«i ho¸ §M hematocrit cao
Trang 76Giai ®o¹n muén
Trang 771h 40
24 h
BN 56T, yÕu nöa ng−êi tr¸i
T¾c ®Çu xa n·o gi÷a
Trang 78Ca l©m sµng
BN 67 tuæi
LiÖt nöa ng−êi.
Trang 79Các thể nhồi máu động mạch trên hình ảnh
9 Phân biệt nhồi máu nhánh nông và sâu
9 Nhồi máu theo vùng cấp máu đm
- ĐM não trước
- ĐM não giữa
- ĐM não sau
- Nhồi máu ranh giới
9 Nhồi máu ổ khuyết: kích thước nhỏ <10mm
9 Di chứng sau nhồi máu: ổ khuyết não
Trang 81BN 45 tuæi liÖt nöa ng−êi
1h 08 24 h 7 Ng
Nhåi m¸u n·o gi÷a vïng s©u
Trang 82BN 73 tuæi, liÖt nöa ng−êi
2 h 24 h 7 jours
Nhåi m¸u n·o gi÷a n«ng
Trang 85T¾c n·o tr−íc
T¾c n·o sau Nhåi m¸u vïng nèi
Trang 86Nhåi m¸u æ khuyÕt Di chứng sau nhồi
máu 1 năm: Khuyết não
Trang 88Thăm khám hình ảnh tìm nguyên nhân
Trang 89Angio-scanner
Trang 90Angio-Scanner
Trang 91Chụp mạch số hóa xóa nền Chụp mạch CHT
Tắc động mạch thân nền
Trang 92M¶ng x¬ v÷a loÐt
Trang 93T¾c c¶nh trong do huyÕtkhèi
Trang 95Thank You