Chấn thương sọ não CTSN lµ nguyªn nh©n tö vong hµng thø 3 sau bệnh lý tim m¹ch, ung thư.... QUAN NIỆM MỚI : CTSN NGUY CƠ THẤP VẤN ĐỀ ĐẶT RA: LÀM GÌ ĐỂ GIẢM THIỂU NHỮNG RỦI DO CHO BỆNH
Trang 1PGS.TS DƯƠNG ĐẠI HÀ
P Trưởng phòng NCKH –BV VIỆT
ĐỨC Giảng viên Trường Đại học Y HÀ
NỘI
Long An- Tháng 4/
2015
Trang 2 Chấn thương sọ não CTSN lµ nguyªn nh©n tö vong hµng thø 3 sau bệnh lý tim m¹ch, ung thư.
Trang 529/08/17 5
Trang 7BỆNH ÁN MINH HỌA:
-Bệnh nhân NGUYỄN VĂN D.
-NAM, 20 TUỔI
-ĐC: LƯƠNG TÀI
-TAI NẠN GIAO THÔNG DO RƯỢU
-VV: 13/7 Tỉnh táo hoàn toàn, GCS 15 điểm
- Chup CLVT: KHÔNG CÓ MÁU TỤ
Trang 8-BN TỈNH, GCS 15 ĐIỂM
-KHÔNG LIỆT, KHÔNG NÔN
-ĐAU ĐẦU ÍT, GIẢM DẦN
-NGOÀI RA KHÔNG CÓ DẤU HIỆU GÌ KHÁC -2 NGÀY SAU, BN RA VIỆN
Trang 9- NGÀY 20/7( sau 5 ngày): XUẤT HIỆN ĐAU ĐẦU, HÔN MÊ
-TỬ VONG (KHÔNG KỊP CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH)
-MỔ XÁC: MÁU TỤ TRONG NÃO
-GIA ĐÌNH BỆNH NHÂN KHIẾU KIỆN
VONG ? ? ?
Trang 10QUAN NIỆM MỚI : CTSN NGUY CƠ THẤP VẤN ĐỀ ĐẶT RA: LÀM GÌ ĐỂ GIẢM THIỂU NHỮNG RỦI DO CHO BỆNH NHÂN VÀ
BẢN THÂN THÀY THUỐC ?
Trang 11 Định nghĩa: CTSN còn tư ơng đối tỉnh táo, ít nguy cơ, 13 ≤ GCS ≤ 15
1860: Erichson & Trimble mụ tả hội
chứng sau chấn thương
Trang 1324-Vì Sao ĐÂY LÀ LOẠI CTSN RẤT NGUY HIỂM ?
1-THẦY THUỐC MẤT CẢNH GIÁC.
2-BỆNH NHÂN VÀ GIA ĐÌNH ÍT QUAN TÂM
3-CHIẾM 80% TỔNG SỐ CTSN
4-NGUY CƠ TỬ VONG 0,3- 2%
THÀY THUỐC LÂM SÀNG, PTV THẦN KINH QUAN TÂM NHIỀU NHÓM CTSN NẶNG
Trang 14TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
- MẤT TRI GIÁC BAN ĐẦU SAU CHẤN THƯƠNG
- QUÊN SỰ VIỆC XẢY RA
- ĐỘNG KINH SAU CHẤN THƯƠNG
- LIỆT SAU CHẤN THƯƠNG
- RỐI LOẠN NÓI
Trang 15Khám toàn thân:
Các dấu hiệu sinh tồn Tình trạng hô hấp và tuần hoàn cần kiểm tra đầu tiên vì liên quan
đến tính mạng.
A ( Airway): khai thông hô hấp.
B ( Breathing): nhịp thở, kiểu thở.
C ( Circulation): mạch, huyết áp.
Trang 161.Mắt: Mở tự nhiên: 4
Gọi mở : 3 Cấu mỏ: 2 Không mở: 1
2.Lời: Trả lời nhanh đúng: 5
Trả lời không đúng: 4 Lời không thích hợp: 3 Kêu rên: 2
1
Bảng GLASGOW:
Điểm= M + L + VĐ Tối đa: 15 điểm Tối thiểu: 3 điểm
2.4 Khám tri giác: Sử dung bảng điểm Glasgow
Trang 17- Nôn và/hoặc buồn nôn: 65,9%
Trang 18 BỆNH NHÂN CHỈ BỊ MẤT TRI GIÁC BAN ĐẦU HOẶC/VÀ QUÊN SỰ VIỆC XẢY RA,
Trang 19TẤT CẢ BN CTSN NGUY
CƠ THẤP
Trang 20 LẠM DỤNG ?
BỆNH NHÂN NGHÈO ?
NẾU KHÔNG THẤY TỔN THƯƠNG ?
Trang 21-GIẢI THÍCH MỌI DIỄN BIẾN
-GIẢI THÍCH CHO GIA ĐÌNH BỆNH NHÂN
Trang 23 TRONG ĐIỀU KIỆN KHÔNG THỂ CHỤP CLVT (BV HUYỆN, KHU VỰC) ?
CHỤP X QUANG QUI ƯỚC
Trang 24- NẾU KHÔNG CÓ TỔN THƯƠNG XƯƠNG:
KHÔNG LOẠI TRỪ TỔN THƯƠNG NỘI SỌ HAY
XƯƠNG NỀN SỌ, VÒM SỌ
Trang 26 CHẨN ĐOÁN: LÂM SÀNG
XỬ TRÍ DỰA VÀO:
-CẮT LỚP VI TÍNH
-LÂM SÀNG
Trang 27 MỔ: NẾU LÂM SÀNG NẶNG HƠN VÀ
CÓ DẤU HIỆU CHÈN ÉP TRÊN CLVT
Trang 28 Diễn biến tri giác BN CTSN nguy cơ thấp ntn?:
- Không thay đổi: 21,8%
- Xấu đi: 5,9%
(Đồng Văn Hệ & cs-2011)
Trang 29 §iÒu trÞ BN CTSN nguy cơ thấp:
- Mæ: 17/232 bÖnh nh©n =
7,3%
- CH£T: 3/232 = 1,3%
(Đồng Văn Hệ & cs - 2003)
Trang 30 ĐIỀU TRỊ TRIỆU CHỨNG: -GIẢM ĐAU, CHỐNG NÔN -TRUYỀN DỊCH…
Trang 31 TỐI THIỂU 2 NGÀY
Trang 32 “BỆNH NHÂN NHẸ”
“KHÔNG CÓ GÌ, YÊN TÂM”
“KHÔNG THẤY TỔN THƯƠNG GÌ, TIẾP TỤC THEO DÕI”
“KHÔNG SAO, VỀ NHÀ THEO
DÕI”
Trang 33 HIỆN TẠI KHÔNG CÓ TỔN THƯƠNG TRÊN PHIM CLVT
BỆNH NHÂN VẪN CÓ NGUY CƠ ẢNH HƯỞNG TỚI TÍNH MẠNG
CHÚNG TÔI SẼ CHO BỆNH NHÂN
NHẬP VIỆN ĐỂ ĐIỀU TRỊ & THEO DÕI
Trang 34 TƯ VẤN KHI RA VIỆN:
BỆNH NHÂN KHỎI, YÊN TÂM CHƯA THỂ YÊN ?
TÂM
Trang 35- Vận động nhẹ
- Ăn uống bỡnh thường
- Tuyệt đối không xem tivi, chơi điện
Trang 36 ĐƯA BN TỚI BỆNH VIỆN NẾU XUẤT HIỆN MỘT TRONG CÁC DẤU HIỆU SAU :
Trang 37 BV ĐA KHOA TỈNH BÌNH ĐỊNH:
KÍNH GỬI: GĐ BN NGUYỄN V T
BN NGUYỄN V T BỊ CTNS, HIỆN TẠI BỆNH TAM ỔN ĐỊNH, NHƯNG CẦN PHẢI THEO DÕI TRONG NHIỀU THÁNG DO NGUY CƠ CHẢY MÁU TÁI PHÁT…
GIA ĐÌNH KHÔNG ĐƯỢC ĐỂ BN SỐNG 1 MÌNH…
NẾU CÓ NHỮNG DẤU HIỆU SAU… ĐƯA BN TỚI KHÁM LẠI NGAY
….
….
….
GIÁM ĐỐC BV
Trang 38KHI THẦY THUỐC ĐỀ CẬP VÀ GIẢI
THÍCH VỀ NHỮNG DIỄN BIẾN TIẾP
THEO CỦA BỆNH, HỌ SẼ KHIẾN BỆNH NHÂN TIN TƯỞNG HƠN VÀO HỌ, VÀ
UY TÍN CỦA THÀY THUỐC SẼ LỚN
HƠN
Hippocrates
Trang 44TS DƯƠNG ĐẠI HÀ
P Trưởng phòng NCKH –BV VIỆT ĐỨC
/2014
Trang 45NGAY SAU KHI BỆNH NHÂN
BỊ CHẤN THƯƠNG
Trang 46Tổn thư ơng ban đầu
Tổn thư ơng màng tế bào
Rối loạn
vi tuần hoàn
Liệt mạch, co thắt Huyết khối
Phù nhiễm độc Phù vận mạch
MỔ
Trang 47 HÔN MÊ ≤ 8 ĐIỂM (6 giê sau chÊn thư ¬ng)
CHẤN THƯƠNG VÀO ĐẦU
Trang 48 PHẪU THUẬT ?
CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH ?
HỒI SỨC ?
Trang 49Bất động cột sống cổ: 0/235 BN
20-30% CTSN NặNG Bị CHấN THƯƠNG CộT SốNG
Cổ
Đồng Văn Hệ & cs - 1998
Trang 50-KHÔNG QUAN TÂM TỚI CỘT SỐNG CỔ
-ĐÁNH GIÁ QUÁ CAO VAI TRÒ PHẪU THUẬT -QUÁ BI QUAN VỀ TIÊN LƯỢNG…
Trang 51VẤN ĐỀ CHÍNH CỦA CTSN NẶNG ?
1- HỒI SỨC HÔ HẤP
2- HỒI SỨC TUẦN HOÀN
3- ĐIỀU CHỈNH RỐI LOẠN
4- GIẢI PHÓNG CHÈN ÉP
Trang 54TỬ VONG SAU 3 NGÀY
Trang 56 Cầm máu (băng, khâu vết th Ương)
Truyền dịch muối sinh lý 0,9% (thông đái)
Truyền máu (nếu cần thiết)
mổ cầm máu nếu vỡ tạng đặc, vt mạch máu
Trang 58 Khèi m¸u tô chÌn Ðp khu tró
N·o óng thñy
Phï n·o
ThiÕu m¸u n·o
DËp n·o r¶i r¸c
Trang 59 RÕ RÀNG NẾU: TRI GIÁC XẤU DẦN, CLVT (MÁU TỤ LỚN, NÃO ÚNG THỦY)
Trang 60 ĐO ÁP LỰC TRONG SỌ - ICP
ĐO ÁP LỰC TƯỚI MÁU NÃO - CPP
ĐO NHIỆT ĐỘ TRONG NÃO
Trang 61 ĐẶT CATHETER NGOÀI MÀNG CỨNG
ĐẶT CATHETER DƯỚI MÀNG CỨNG
ĐẶT CATHETER TRONG NHU MÔ NÃO
ĐẶT CATHETER TRONG NÃO THẤT
Trang 63 ĐÁNH GIÁ CHÍNH XÁC ICP
THEO DÕI LIÊN TỤC THEO THỜI GIAN
THỰC ICP
PHÁT HIỆN SỚM TĂNG ICP
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ GIẢM ICP CỦA TỪNG BIỆN PHÁP: MANITOL, LASIX, GIẢM SỐT, NÂNG CAO ĐẦU…
CẢI THIỆT KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ CTSN
NẶNG