- Chiếu một chùm tia sáng song song với trục chính của một thấu kính hội tụ thì chùm tia ló hội tụ tại một điểm.. ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:1.Quan sát và tìm cách nhận biết: * Thấu
Trang 1Nhiệt liệt chào mừng
các thầy cô giáo đến dự giờ
thăm lớp
và các em học sinh
Trang 2Kieồm tra baứi cuừ
- Nêu các đặc điểm của ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ?
- Có những cách nào để nhận biết thấu kính hội tụ?
+ Đặc điểm của ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ:
- Vật nằm ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật, ng ợc chiều với vật Khi vật
đặt xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự
- Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn cùng chiều với vật
+ Nhận biết một thấu kính hội tụ:
- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần giữa
- Chiếu một chùm tia sáng song song với trục chính của một thấu kính hội tụ thì chùm tia ló hội tụ tại một điểm
-Đ a thấu kính lại gần một dòng chữ nếu thấy dòng chữ to hơn khi nhìn trực tiếp thì thấu kính đó là thấu kính hội tụ
Trang 4I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:
1.Quan sát và tìm cách nhận biết:
* Thấu kính phân kì vì có phần rìa dày
hơn phần giữa, ngược hẳn với thấu kính
hội tụ
C2: §é dµy phÇn r×a so víi phÇn gi÷a cđa thÊu kÝnh ph©n k× cã g× kh¸c so víi thÊu kÝnh héi tơ?
tiÕt 48
C1: H·y t×m c¸ch nhËn biÕt thÊu kÝnh héi tơ trong
hai lo¹i thÊu kÝnh cã trong phßng thÝ nghiƯm?
ThÊu kÝnh cßn l¹i lµ thÊu kÝnh g×?
C¸c thÊu kÝnh cßn l¹i lµ thÊu kÝnh ph©n k×
2.Thí nghiệm:
Nªu mơc tiªu vµ dơng cơ thÝ nghiƯm?
TiÕn hµnh thÝ nghiƯm
C3: Qua thí nghiệm các em hãy cho biết
chùm tia ló có đặc điểm gì mà người ta gọi
thấu kính này là thấu kính phân kì ?
Chùm tia ló là chùm phân kì nên ta gọi thấu
kính đó là thấu kính phân kì
Trang 5a b b c c d
Tiết diện của một số thấu kính và kí hiệu của thấu kính phân kì
Trang 6M« pháng Chïm tia s¸ng chiÕu qua thÊu kÝnh ph©n kú
Trang 7II.TRUẽC CHÍNH , QUANG TAÂM ,TIEÂU ẹIEÅM
, TIEÂU Cệẽ CUÛA THAÁU KÍNH PHAÂN Kè:
1.Truùc chớnh:
Tia ụỷ giửừa khi qua thaỏu kớnh phaõn kỡ tieỏp tuùc
truyeàn thaỳng khoõng bũ ủoồi hửụựng
ẹửụứng thaỳng vuoõng goực vụựi maởt thaỏu kớnh
truứng vụựi tia tụựi qua thaỏu kớnh cho tia loự
truyeàn thaỳng khoõng bũ ủoồi hửụựng ủửụùc goùi
laứ truùc chớnh cuỷa thaỏu kớnh.( )
I ẹAậC ẹIEÅM CUÛA THAÁU KÍNH PHAÂN Kè:
1.Quan saựt vaứ tỡm caựch nhaọn bieỏt:
Tiết 48
2.Thớ nghieọm:
* Thaỏu kớnh phaõn kỡ coự phaàn rỡa daứy hụn
phaàn giửừa
C4: Quan sát thí nghiệm cho biết trong 3 tia tới tia
nào đi qua thấu kính không bị đổi h ớng? Tìm cách
kiểm tra điều này?
2.Quang taõm:
C4: Quan sát thí nghiệm cho biết trong 3 tia tới tia
nào đi qua thấu kính không bị đổi h ớng? Tìm cách
kiểm tra điều này?
- Chùm tia tới song song với trục chính cho chùm
ló phân kì
Trang 82.Quang tâm:
Trục chính của
thấu kính phân
kì đi qua điểm 0
trong thấu kính
mà mọi tia sáng
tới điểm này
đều truyền
thẳng Điểm 0
gọi là quang
tâm của thấu
kính
Quang tâm của thấu kính phân
kì có đặc điểm
gì?
Trang 9F F'
C5:Quan sát thí
nghiệm 44.1 Nếu ta
kéo dài các tia ló ở
thấu kính phân kì thì
chúng có giao nhau
không ? Tìm cách
kiểm tra dự đoán
đó?
C6: H·y biĨu
diƠn chïm tia tíi
vµ chïm tia lã
trong thÝ nghiƯm
nµy?
3.Tiêu điểm
+Tia tới song song với
trục chính của thấu kính
phân kì cho các tia ló
kéo dài cắt nhau tại tiêu
điểm F trên trục chính
Điểm đó gọi là tiêu
điểm của thấu kính phân
kì và nằm cùng phía với
chùm tia tới
+ Mỗi thấu kính phân kì
có hai tiêu điểm F và F’
nằm về hai phía của
thấu kính cách đều O
Trang 10II.TRUẽC CHÍNH , QUANG TAÂM ,TIEÂU ẹIEÅM
, TIEÂU Cệẽ CUÛA THAÁU KÍNH PHAÂN Kè:
1.Truùc chớnh:
I ẹAậC ẹIEÅM CUÛA THAÁU KÍNH PHAÂN Kè:
1.Quan saựt vaứ tỡm caựch nhaọn bieỏt:
2.Thớ nghieọm:
* Thaỏu kớnh phaõn kỡ coự phaàn rỡa daứy hụn
phaàn giửừa
+ Đ ờng thẳng là trục chính của thấu kính
2.Quang taõm:
+ Trục chính cắt thấu kính tại O: Quang tâm
3.Tiêu điểm
+ Các tia sáng song song với trục chính : Giao
điểm của các tia ló kéo dài F, F’ là hai tiêu điểm
của thấu kính
4.Tiêu cự
? Thế nào là tiêu cự của thấu kính phân kì?
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm
OF = OF’ = f là tiêu cự của thấu kính phân kì?
F
O
f
F
III Vận dụng
- Chùm tia tới song song với trục chính cho chùm
ló phân kì
Trang 11III VẬN DỤNG:
C7: Trên hình 44.5 hãy vẽ tia ló của các tia tới
0 F
S
F’
(1) (2)
-Tia ló của tia
tới 1 có đường
kéo dài đi qua
tiêu điểm F
- Tia ló của tia
tới 2 qua quang
tâm , truyền
thẳng không đổi
hướng
Trang 12II.TRUẽC CHÍNH , QUANG TAÂM ,TIEÂU ẹIEÅM
, TIEÂU Cệẽ CUÛA THAÁU KÍNH PHAÂN Kè:
1.Truùc chớnh:
I ẹAậC ẹIEÅM CUÛA THAÁU KÍNH PHAÂN Kè:
1.Quan saựt vaứ tỡm caựch nhaọn bieỏt:
Tiết 48
2.Thớ nghieọm:
* Thaỏu kớnh phaõn kỡ coự phaàn rỡa daứy hụn
phaàn giửừa
+ Đ ờng thẳng là trục chính của thấu kính
2.Quang taõm:
+ Trục chính cắt thấu kính tại O: Quang tâm
3.Tiêu điểm
+ Các tia sáng song song với trục chính : Giao
điểm của các tia ló kéo dài F, F’ là hai tiêu điểm
của thấu kính
4.Tiêu cự
C7:
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm
OF = OF’ = f là tiêu cự của thấu kính phân kì?
III Vận dụng
C8: Coự moọt kớnh caọn thũ , laứm theỏ naứo ủeồ em bieỏt ủửụùc ủoự laứ thaỏu kớnh
hoọi tuù hay phaõn kỡ ?ứ
+Kính cận là thấu kính phân kì, có thể nhận biết đ
ợc bằng những cách sau:
- Phần rìa của thấu kính dày hơn phần giữa
- Đặt thấu kính này gần dòng chữ Nhìn qua kính thấy ảnh của dòng chữ nhỏ hơn so với khi nhìn trực tiếp dòng chữ đó
C9: Trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài?
- Phần rìa của thấu kính dày hơn phần giữa
- Nếu chiếu một chùm tia sáng song với trục chính thì cho chùm tia ló phân kì
- Khi để thấu kính phân kì vào gần dòng chữ trên trang sách, nhìn qua thấu kính ta thấy hình ảnh dòng chữ bé hơn so với khi nhìn trực tiếp
- Chùm tia tới song song với trục chính cho chùm
ló phân kì
Trang 13Bài tập :
Ghép mỗi phần ở cột A với phần cột B để được câu đúng:
3.Tia sáng qua quang tâm
của thấu kính phân kì thì d)Chùm tia ló phân kì
B
2.Chùm sáng song song tới
thấu kính phân kì cho
1.Thấu kính phân kì là
thấu kính có
4.Tia sáng song song với
trục chính của thấu kính
phân kì thì e)Phần rìa mỏng hơn phần giữa
c)Phần giữa mỏng hơn phần rìa.
b) Tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới
a)Tia ló kéo dài qua tiêu điểm
A
Trang 14* Thấu kính phân kì thường dùng có phần rìa dày hơn phần giữa
* Chùm tia tới song
song với trục chính của thấu kính phân kì cho chùm tia ló phân kì
* Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì
- Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài đi qua tiêu điểm
- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới
Trang 15Bài tập: Khi nói về thấu kính phân kì , có những
phát biểu sau , phát biểu nào đúng nhất
c
Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính cho chùm tia ló hội tụ tại 1 điểm.
Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính cho chùm tia ló phân kì , có đường kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm
Nhìn dòng chữ qua thấu kính phân kì thấy ảnh to hơn khi nhìn trực tiếp.
a
d
b
Tia tới thấu kính qua quang tâm cho tia ló song song với trục chính
Trang 16Bài tập: Cho chùm tia ló như hình vẽ Hãy xác định điểm sáng S, các tiêu điểm và cho biết thấu kính sau là thấu kính hội tụ hay phân kì ?
0 F
S
F’
Trang 17 Các em học thuộc phần ghi nhớ
Làm bài tập 44 -45.1 , 44 -45.2 SBT
Chuẩn bị bài 45