Tiet 46 - Bai 42 Thau kinh hoi tu

Các nhóm học tập hãy bố trí thí nghiệm như hình 42.2 SGK Chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ.. I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ 1 – Th

Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu kết luận hiện tượng khúc xạ ánh sáng khi tia sáng truyền từ không khí sang các môi trường trong suốt khác ?

K t lu n chung : ế ậ

* Khi ỏnh sỏng truy n t khụng khớ sang cỏc mụi tr ề ừ ườ ng trong su t r n , ố ắ

l ng khỏc nhau thỡ Gúc khỳc x gúc t i ỏ ạ ớ

* Gúc t i tăng(gi m) gúc khỳc x ớ ả ạ

* Khi gúc t i b ng 0 ớ ằ 0 thỡ gúc khỳc x , tia sỏng khỳc ạ xạ

nh h n ỏ ơ

Cũng tăng (gi m) ả

C¸c em cã biÕt , nh÷ng vËt nh­ thÕ nµo ®­îc gäi lµ ThÊu KÝnh ?

ThÊu kÝnh cã t¸c dông g× ?

Nh÷ng vËt ®ang trong tay c¸c em lµ mét trong nh÷ng lo¹i thÊu kÝnh

- Bµi h«m nay ta sÏ t×m hiÓu vÒ ThÊu kÝnh héi tô

I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 – Thí nghiệm

? Các nhóm học tập

hãy bố trí thí nghiệm như hình 42.2 SGK

Chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một

thấu kính hội tụ.

C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta gọi nó là thấu kính hội tụ?

* Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính đều

hội tụ tại một điểm

C2: Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí

nghiệm.

A

B C

D

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

Tia sáng đi tới thấu kính gọi

là tia tới, tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló

•Tia tới: Tia AB

• Tia khúc xạ: Tia BC

I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 – Thí nghiệm

Chùm tia sáng song song chuyền qua

thấu kính hội tụ khi ló ra đều hội tụ tại

một điểm

2 – Hình dạng của thấu kính hội tụ

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

Ký hiệu thấu kính hội tụ

* Phần rìa mỏng hơn

phần giữa

* Tiết diện của một số thấu kính hội

tụ bị cắt theo một mặt phẳng vuông góc với mặt thấu kính.

C3: Tìm hiểu, so sánh

độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ.

I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 – Thí nghiệm

?

2 – Hình dạng của thấu kính hội tụ

II – Trục chính , Quang tâm , tiêu

điểm , tiêu cự của thấu kính hội tụ

1 – Trục chính

C4: Quan sát lại thí nghiệm và cho biết, trong ba tia sáng tới thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng không bị đổi hướng? Tìm cách kiểm tra điều này

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

•Trong ba tia sáng t i ớ thấu

kính tia ở giữa qua thấu kính

truyền thẳng khụng bị đổi

hướng

• Kiểm tra bằng cách: Dùng

• Tia này trùng v i ớ một đường

thẳng được gọi là trục chính

của thấu kính

• Kiểm tra bằng cách: Dùng

thước thẳng.

( ∆ )

2 – Quang T©m

O

- Trôc chÝnh cña thÊu kÝnh héi tô ®i qua một điểm O trong thÊu kÝnh mà mọi tia sáng tới điểm này đều truyền thẳng, không đổi hướng Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính.

I - §Æc ®iÓm cña thÊu kÝnh héi tô

1 – ThÝ nghiÖm

2 – H×nh d¹ng cña thÊu kÝnh héi tô

II – Trôc chÝnh , Quang t©m , tiªu

®iÓm , tiªu cù cña thÊu kÝnh héi tô

1 – Trôc chÝnh

Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính

hội tụ, có một tia ló truyền thẳng không đổi

hướng Tia này trùng với một đường thẳng

được gọi là trục chính ( ∆ ) của thấu kính

TiÕt 46 - B ÀI 42: THÊU KÝNH HéI Tô

2 – Quang Tâm

- Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua quang

tâm (o) của thấu kính

I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ

II – Trục chính , Quang tâm , tiêu

điểm

, tiêu cự của thấu kính hội tụ

1 – Trục chính

Là đường thẳng hướng vuông góc với mặt thấu

kính tại điểm giữa của thấu kính

O

Hãy tìm hiểu các tia sáng truyền qua quang tâm của thấu kính hội tụ

- Mọi tia sáng truyền qua Quang tâm của thấu

kính hội tụ khi ló ra tiếp tục truyền thẳng

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

2 – Quang Tâm

- Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua quang

tâm (o) của thấu kính

I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ

II – Trục chính , Quang tâm , tiêu

điểm , tiêu cự của thấu kính hội tụ

1 – Trục chính

O

C5: Quan sát lại thí nghiệm và cho biết

điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đư ờng thẳng chứa tia tới nào? H y biểu diễn ã chùm tia tới và chùm tia ló trong TN này trên hình 42.4

- Mọi tia sáng truyền qua Quang tâm của thấu

kính hội tụ khi ló ra tiếp tục truyền thẳng

- Các tia tới song song với trục chính khi ló ra đều đi qua

tiêu điểm Mỗi Thấu kính đều có 2 tiêu điểm F và F'

- Các tia tới truyền qua tiêu điểm khi ló ra đều song song với trục chính

Tia tới đi qua tiêu điểm của thấu kính hội tụ khi

ló ra thì sao ?

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

2 – Quang Tâm

- Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua quang

tâm (o) của thấu kính

I - Đặc điểm của thấu kính hội tụ

II – Trục chính , Quang tâm , tiêu

điểm , tiêu cự của thấu kính hội tụ

1 – Trục chính

O

- Mọi tia sáng truyền qua Quang tâm của thấu

kính hội tụ khi ló ra tiếp tục truyền thẳng

- Các tia tới song song với trục chính khi ló ra đều đi qua

tiêu điểm Mỗi Thấu kính đều có 2 tiêu điểm F và F'

- Các tia tới truyền qua tiêu điểm khi ló ra đều song song với trục chính

4 - Tiêu cự :

Khoảng cách từ quang tâm đến mối tiêu điểm gọi là Tiêu cự của thấu kính

Trên hình vẽ hãy chỉ

ra Tiêu cự của thấu kính

Ký hiệu tiêu cự : f f = OF = OF'

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

Điền từ, cụm từ thích hợp vào chỗ trống

-Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho Hội

tụ Tại của Thấu kính

-Đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ :

+ Tia tới đi qua Quang tâm thì tia ló Theo phương tia tới + Tia tới song song với trục chính thì tia ló

+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló với trục chính

Chùm tia ló Tiêu điểm

Tiếp tục truyền thẳng

Qua tiêu điểm Song song

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

Ghi nhớ

- Đường truyền của 3 tia

sáng đặc biệt qua thấu kính

hội tụ

+ Tia tới đến

Quang tâm thì tia ló tiếp

tục truyền thẳng Theo phư

ơng tia tới

+ Tia tới song song với

trục chính thì tia ló truyền

qua tiêu điểm

+ Tia tới qua tiêu điểm thì

tia ló song song với trục

chính

Vận dụng : Vẽ tia ló trong các trường hợp sau

O

O

b)

S

O

c)

S

S'

Tiết 46 - B ÀI 42: THấU KíNH HộI Tụ

III V ận dụng

Cõu 2 : Thấu kớnh hội tụ là thấu kớnh cú :

A Phần rỡa mỏng hơn phần giữa

B Phần rỡa dày hơn phần giữa

C Chựm tia tới song song với trục chính chựm với trục chính

tia lú hội tụ

D A và C đúng

Chọn câu trả lời đúng.

Hướng dẫn học bài

TiÕt 46 - B ÀI 42: THÊU KÝNH HéI Tô

• Học phần ghi nhớ _ sách giáo khoa _ trang 115

• Làm bài tập số 42 – 43.3 trang 50 _ sách bài tập

Hướng dẫn bài 42-43.3(SBT-Tr50)

 Trên hình 42-43.3 có vẽ trục chính ∆ , quang tâm O, hai tiêu điểm

F, F’ của một thấu kính, hai tia ló 1, 2 cho ảnh S’ của điểm sáng

S.

a)Vì sao em biết thấu kính đã cho là hội tụ?

b)Bằng cách vẽ, hãy xác định điểm sáng S.

F

F’

O

S’

(1) (2)

∆ a) Vì tia ló (1) và (2) hội tụ tại một điểm ( Tại

S’)->Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ.

b)- Tia ló (1) đi qua tiêu điểm F’ -> Tia tới là tia đi song song với trục chính.

- Tia ló (2) là tia đi song song với trục chính-> Tia tới là tia đi qua tiêu điểm của thấu kính.

=> giao điểm của hai tia tới trên chính là điểm sáng S cần xác định.

HD: