- Tác động kích thích thân mọc cao, dài, các lóng dài ra tạo quả sớm và không hạt, kích thích sự nảy mầm của hạt, củ và thân ngầm, tác động đến quá trình quang hợp, hô hấp,… Xitôkinin:
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH HỌC 11A1
Câu 1: Vai trò của Au, GA, Xitô?
Auxin: Có 3 dạng chính: auxin A, auxin B, heterô auxin (AIA – axit inđôl axêtic)
- Điều kiện tổng hợp ở các cơ quan non như mô phân sinh chồi, lá mầm và rể, nhiều nhất
là ở chồi ngọn
- Tác động kích thích nhiều hoạt động sinh trưởng làm trương giản tế bào tác động đến tính hướng sáng, hướng đất làm cho chồi ngọn và rễ chính sinh trưởng mạnh, ức chế chồi bên, kích thích sự ra hoa và tạo hoa và tạo hoa không hạt, ức chế sự rụng (hoa, quả, lá)
Gibêrelin:
Các dạng của nhóm gibêrelin là các axit gibêrelic (GA)
- Được tạo ra ở các cơ quan non: lục lạp, phôi hạt, chớp rễ
- Tác động kích thích thân mọc cao, dài, các lóng dài ra tạo quả sớm và không hạt, kích thích sự nảy mầm của hạt, củ và thân ngầm, tác động đến quá trình quang hợp, hô hấp,…
Xitôkinin:
- Là dẫn xuất của ađênin
- Hình thành ở rễ vận chuyển hướng lên ngọn
- Tác động đến quá trình phân chia tế bào, kích thích sự phát triển của chồi bên, ngăn chặn
sự hoá già
Câu 2: Định nghĩa Florigen Vai trò?
Bản chất của Florigen: là một hợp chất gồm gibêrelin (kích thích sinh trưởng ở đế hoa) và antezin (kích thích sự ra mầm hoa – chất giả thiết)
Tác động: lá là cơ quan tiếp nhận ánh sáng và sản sinh Florigen kích thích sự ra hoa của cây
Câu 3: Quang chu kì là gì? Phân loại cây dựa vào quang chu kì?
Định nghĩa: Quang chu kì là thời gian chiếu sáng xen kẽ với bóng tối (đêm) ảnh hưởng đến
sự sinh trưởng và phát triển của cây (sự trổ hoa của cây)
Dựa vào quang chu kì, người ta chia thành 3 nhóm cây:
- Cây ngày dài: (như hành, cà rốt, thanh long, dâu tây, lúa mì…) ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > 12h, thường là mùa hè
- Cây ngắn ngày: thược dược, đậu tương, mía, cà tím, cà phê,… ra hoa trong điều kiện chiếu sáng < 12h (mùa đông)
- Cây trung tính: cà chua, hướng dương, các cây họ đậu,… ra hoa ở cả ngày dài và ngày ngắn (không phụ thuộc vào độ dài chiếu sáng)
Bản chất của quang chu kì: độ dài đêm
Ý nghĩa của quang chu kỳ Hiểu biết về quang chu kỳ có một ý nghĩa quan trọng trong sản
xuất
Thứ nhất là việc nhập nội giống cây trồng: với các cây lấy hạt, củ, quả…thì quang chu kỳ nơi xuất xứ phải phù hợp với quang chu kỳ nơi nhập đến Nếu sai lệch quang chu kỳ chúng
sẽ không ra hoa Còn với các cây lấy cơ quan dinh dưỡng như các cây ăn lá thì không cần
Thứ hai là việc bố trí thời vụ: đối với các cây trồng mẫn cảm với quang chu kỳ, khi gặp quang chu kỳ thuận lợi sẽ ra hoa ngay bất chấp thời gian sinh trưởng được bao nhiêu Do đó phải bố trí thời vụ sao cho chúng phát triển đủ các cơ quan dinh dưỡng để khi gặp quang chu kỳ cảm ứng chúng ra hoa quả thì mới có năng suất cao Còn nếu bố trí không đúng thời
vụ thích hợp thì hoặc thời gian sinh trưởng thân lá quá dài hoặc quá ít đều không có lợi Thứ ba là việc thực hiện quang gián đoạn để phá bỏ sự ra hoa không có lợi cho con người
Trang 2như với mía, thuốc lá Nếu nhân giống khoai tây bằng cành giâm thì ta cần các cành non trẻ Nếu để khoai tây hình thành củ thì các cành chóng già Để ngăn ngừa sự hình thành củ của cây mẹ, người ta bật ánh sáng đèn một khoảnh khắc vào ban đêm… Ngoài ra, khi lai giống mà bố mẹ không có quang chu kỳ phù hợp thì phải thực hiện quang chu kỳ nhân tạo để chúng ra hoa cùng một lúc thuận lợi cho quá trình thụ phấn, thụ
Câu 4: Tại sao có cây ra hoa vào mùa hè, có cây ra hoa mùa đông? Ý nghĩa của Phitôcrôm với
quang chu kì?
Tại vì quang chu kì ở các cây đó khác nhau Tức sự ra hoa của cây phụ thuộc vào tương quan độ dài ngày và đêm khác nhau
Một số cây chỉ ra hoa trong điều kiện ngày dài thì ra hoa vào cuối mùa xuân và mùa hè (Cây ngày dài) VD: lúa mì, đại mạch…Một số loại cây chỉ ra hoa trong điều kiện ngày ngắn thì ra hoa vào mùa thu, đông (Cây ngày ngắn) VD: cúc Còn các cây ra hoa không phụ thuộc vào nhiệt độ xuân hóa và quang chu kì thì nở hoa vào bất kì mùa nào miễn là đến độ tuổi ra hoa (Cây trung tính)VD hoa hướng dương
Ý nghĩa của Phitôcrôm với quang chu kì:
- Định nghĩa: là sắc tố enzim có ở chồi, mầm và chóp của lá mầm, đây là 1 chất hữu cơ có khả năng điều khiển sự ra hoa của cây
- Phân loại: có 2 dạng
+ P730: hấp thu ánh sáng đỏ xa, có bước sóng 730nm
+ P660: hấp thu ánh sáng đỏ, có bước sóng 660nm
- Tính chất: 2 dạng này có thể chuyển hóa lẫn nhau: P660 P730
- Chức năng:
+ Ánh sáng đỏ kích thích sự ra hoa của cây ngày dài
+ Ánh sáng đỏ xa kích thích sự ra hoa của cây ngày ngắn
Câu 5: Quá trình phát triển của ếch gồm những giai đoạn nào? Đặc điểm từng giai đoạn.
Trứng tập trung thành đám trong chất nhày nổi trên mặt nước, trứng phát triển, nở thành nòng nọc Trải qua quá trình biến đổi phức tạp qua nhiều giai đoạn để thành ếch con
Đặc điểm của:
Trứng: nổi lềnh bềnh trên nước
Nòng nọc con đầu tròn đuôi dài và dẹp Nòng nọc lớn dần lên mọc 2 chân phía sau Nòng nọc lớn, mọc tiếp 2 chân trước
Ếch con: Đuôi ngắn dần, đủ 4 chân Sống trên bờ và dưới nước
Ếch trưởng thành: Mất đuôi
Câu 6: Nêu các ứng dụng về thúc đẩy sự ra hoa của cây trong nông nghiệp?
Trang 3
Câu 7: Tại sao nuôi cá rô phi người ta thường thu hoạch cá sau 1 năm (1,5 – 1,8 kg) mà không
nuôi kéo dài khi cá đạt 2,5 kg?
Cá được nuôi sau 1 năm là đạt kinh tế nhất vì ở giai đoạn đó cá sinh trưởng mạnh,nhanh hơn
so vs giai đoạn sau 1 năm(vì lợi nhuận kte tính bằng tốc độ sinh trưởng trên đơn vị t/gian,đơn vị tiêu tốn thức ăn,công chăm sóc
Câu 8: Sự sinh trưởng được điều hoà bởi hoocmôn nào? Vai trò của GH, Tirôxin.
Sự sinh trưởng được điều hoà bởi các hoocmôn: là hoocmôn sinh trưởng (GH) và Tirôxin
Vai trò của:
+ Do thuỳ trước tuyến yên tiết ra
+ Tác dụng: kích thích sự sinh trưởng của tế bào, mô, cơ quan => Kích thích sự phát triển của cơ thể
+ GH làm cho xương trẻ em dài ra nhưng đối với người lớn không có chức năng này + Thiếu GH (người lùn), thừa GH: lúc nhỏ (người khổng lồ), lúc trưởng thành (bệnh to đầu xương)
- Tirôxin:
+ Do tuyến giáp tiết ra
+ Tác dụng: Tăng cường chuyển hoá cơ bản => tăng cường sự sinh trưởng của cơ thể Ở trẻ em, nếu thiếu Tirôxin làm cho sự sinh trưởng của xương và mô thần
kinh không bình thường => người gầy yếu, bệnh đần độn
Câu 9: Người bị lùn do thiếu GH, tiêm GH giai đoạn nào? Tại sao?
Người bị lùn do thiếu GH, tiêm GH giai đoạn trẻ em mới có tác dụng vì GH làm cho xương trẻ em dài ra nhưng đối với người lớn không có chức năng này
Câu 10: Tuổi dậy thì có đặc điểm gì? Chịu ảnh hưởng hoocmôn nào?
- Tuổi dậy thì là giai đoạn phát triển, trong đó trẻ em đã phát triển thành người lớn có khả năng sinh sản
- Đặc điểm:
+ Ở nam (14-15 tuổi): Testostêrôn (tiết ra ở tinh hoàn) điều hoà sự phát triển các tính trạng sinh dục thứ sinh
+ Ở nữ (13-14 tuổi): Ostrôgen (buồng trứng) điều hoà các tính trạng thứ sinh ở nữ
+ Ở nữ còn có các hoocmôn như FSH, LH, Ostrôgen, prorestêrôn cùng phối hợp với nhau để điều hoà chu kì kinh nguyệt
- Tuổi dậy chịu ảnh hưởng hoocmôn: Testostêrôn, FSH, LH, Ostrôgen, prorestêrôn
Câu 11: Sự hình thành hạt phấn và túi phôi?
Cấu tạo 1 hoa lưỡng tính: Cuốn hoa, đài hoa, cánh hoa, nhị (bao gồm phấn và chỉ nhị), nhụy (đầu nhụy, vòi nhụy, bầu nhụy)
Sự hình thành hạt phấn: tế bào lưỡng bội (2n) của bao phấn sẽ giảm phân => tế bào đơn bội (n) mỗi tế bào đơn bội sẽ nguyên phân => hạt phấn, hạt phấn có 2 nhân đơn bội (1 nhân sinh sản và 1 nhân sinh dưỡng)
Sự hình thành túi phôi: tế bào lưỡng bội của bầu nhụy sẽ giảm phân => 4 tế bào đơn bội (n),
3 tế bào bị tiêu biến, 1 tế bào còn lại sẽ nguyên phân 3 lần liên tiếp => túi phôi, túi phôi có 8 nhân đơn bội nhưng chỉ có 2 nhân và noãn cầu tham gia vào thụ tinh
Câu 12: Sự thụ tinh của thực vật hạt kín? Tại sao gọi là thụ tinh kép? Ý nghĩa thụ tinh kép?
Sự thụ tinh của thực vật hạt kín:
Trang 4- Sau khi thụ phấn, hạt phấn sẽ nảy mầm => ống phấn mọc dài => túi phấn sinh dưỡng bị tiêu biến, nhân sinh sản sẽ nguyên phân tạo 2 tinh trùng
- Một tinh trùng sẽ kết hợp với noãn cầu tạo thành phôi => phát triển thành cây mầm
- 1 tinh trùng sẽ kết hợp với tế bào trứng tạo thành phôi nhũ (3n) chứa chất dinh dưỡng để nuôi cây mầm sau này
Gọi là thụ tinh kép bởi vì: nhân thứ nhất kết hợp với tế bào trứng (n) tạo thành hợp tử (2n) nhân thứ 2 kết hợp với nhân lưỡng bội (2n) ở trung tâm túi phôi tạo thành nhân tam bội (3n) nội nhũ (3n) cung cấp chất dinh dưỡng cho phôi
Ý nghĩa thụ tinh kép: Là dự trữ chất dinh dưỡng trong noãn đã thụ tinh để nuôi phôi phát triển cho đến khi hình thành cây non(có kn tự dưỡng) đảm bảo cho thế hệ sau thích nghi với
đk biến đổi của MT sống,duy trì nòi giống
Câu 13: Cơ sở khoa học và ý nghĩa của nuôi cấy mô?
- Tính toàn năng của tế bào: nghĩa là khi tách tế bào, mô của cơ thể đem nuôi dưỡng trong điều kiện thích hợp, vô trùng thì tế bào mô này có khả năng sống, phân chia và phát triển thành 1 cơ thể mới
- Khả năng phân hóa và phản phân hóa của tế bào
Khái niệm và ý nghĩa:
- Khái niệm: nuôi cấy mô thực vật là kỹ thuật cho phép nuôi cấy dễ dàng những tế bào thực vật hay mô phân sinh sạch bệnh để tạo ra những khối tế bào hay những cây hoàn chỉnh trong ống nghiệm
- Ý nghĩa: ưu điểm: + nhân với số lượng lớn, trên quy mô công nghiệp
+ tạo ra đc sản phẩm sạch bệnh
+ hệ số nhân giống cao
nhược điểm: + tốn nhiều kinh phí
+ đòi hỏi người nuôi cấy phải có trình độ khoa học, kỹ thuật cao
Câu 14: Các bước của nhân bản vô tính ở cừu Dolly?
Phương pháp thực hiện:
- Lấy tế bào tuyến vú của cừu mặt trắng, nuôi dưỡng trong điều kiện nghèo dinh dưỡng
- Lấy tế bào trứng của cừu mặt đen, huỷ nhân tế bào trứng
- Chuyển nhân tế bào tuyến vú vào trong tế bào chất của tế bào
- Tế bào trứng phân chia hình thành phôi
- Cấy phôi vào trong tử cung của cừu mặt đen, cừu mặt đen mang thai và sinh con (mang đặc tính di truyền của cừu mặt trắng)
Câu 15: Vai trò của GnRH, FSH, LH, testostêron trong quá trình sinh tinh? (cơ chế điều hoà sinh
tinh), sinh trưởng?
- Vùng dưới đồi tiết GnRH
- GnRH: kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng
- LH: kích thích tế bào sẽ sản sinh testosterôn
- Testostêron kích thích ống sinh tinh => tinh trùng
- Khi nồng độ testostêron cao => ức chế ngược vùng dưới đồi và tuyến yên để giảm tiết GnRH, FSH, LH