ai cap co dai

Đặc biệt, các di sản kiến trúc đồ sộ và đạt đến một trình độ vươn lên tầm kỳ quan của thế giới như: các kim tự tháp, các kiệt tác về hội hoạ, điêu khắc và nghệ thuật ướp xác...đã tạo nên

BÀI TIỂU LUẬN KIỂM TRA 30%

_o0o _

MÔN LỊCH SỬ THẾ GIỚI CỔ ĐẠI

TÊN ĐỀ TÀI

Bài kiểm tra: 30%

Giáo viên hướng dẫn: Trịnh Tiến Thuận Sinh viên thực hiện: nhóm 1

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 4 - 2011

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

I Chữ viết 4

II Tôn giáo 6

III Kiến trúc và điêu khắc 8

IV THÀNH TỰU KHOA HỌC TỰ NHIÊN 10

V Văn học – nghệ thuật 13

VI Chính sách quản lý và thuế 15

VII Kết Luận 15

Tài Liệu Tham Khảo 16

SINH VIÊN THỰC HIỆN NHÓM 1 17

LỜI MỞ ĐẦU Nền văn minh Ai Cập, hay nền văn minh sông Nil, gắn liền với cư dân sống bên hai bờ sông Nil tại Ai Cập Dòng sông Nil dài khoảng 6500 km, có bảy nhánh đổ ra Địa Trung Hải, đã tạo ra nơi sản sinh ra một trong các nền văn minh sớm nhất thế giới Phần hạ lưu sông Nil rộng lớn, giống như hình tam giác dài 700 km, hai bên bờ sông rộng từ 10 dến 50 km tạo thành một vùng sinh thái ngập nước và bán ngập nước - một đồng bằng phì nhiêu với động thực vật đa dạng và đông đúc Hàng năm từ tháng 6 đến tháng 9, nước lũ sông Nil dâng lên làm tràn ngập cả khu đồng bằng rộng lớn và bồi đắp một lượng phù sa khổng lồ, màu mỡ Các loại thực vật chủ yếu như: đại mạch, tiểu mạch, chà là, sen, sinh sôi nảy nở quanh năm Ai Cập cũng có một quần thể động vật đa dạng và phong phú, mang đặc điểm đồng bằng-sa mạc như voi, hươu cao cổ, sư tử, trâu, bò, cá sấu, các loài cá, chim

Tất cả các điều kiện thiên nhiên ưu đãi đã góp phần hình thành nền văn minh Ai Cập sớm nhất Các ngành nghề như đánh bắt cá, nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp đều phát triển ngay từ

3.000 năm trước Công nguyên

Đặc biệt, các di sản kiến trúc đồ sộ và đạt đến một trình độ vươn lên tầm kỳ quan của thế giới như: các kim tự tháp, các kiệt tác về hội hoạ, điêu khắc và nghệ thuật ướp xác đã tạo nên những thành tựu rực rỡ cho nền văn minh Ai Cập cổ đại Tất cả những điều đó đã tạo nền một văn minh Ai Cập rực rỡ

Ữ NG THÀNH T Ự U C Ủ A V Ă N MINH AI C

Ậ P C Ổ Đ Ạ I

Cập là một trong những nền văn minh rực rỡ ở phương Đông nói riêng

và là một trong những đỉnh cao của văn minh nhân loại nói chung.Nền văn minh Ai Cập nảy nở từ rất sớm với những thành tựu hết sức quý giá, trong đó có những thành tựu về khoa học tự nhiên mà chủ yếu là các thành tựu trên các lĩnh vực: chữ viết, văn học, kiến trúc, kiến thức các ngành khoa học

Ai

I. Chữ viết

Những dạng cổ xưa nhất của chữ viết mang những yếu tố như ký tự viết tắt dựa trên những yếu tố tượng hình và tượng ý Đa phần các hệ thống chữ viết có thể chia làm ba loại: tượng ý, tượng thanh và chia đoạn và chữ viết của người Ai Cập lúc bấy giờ cũng nằm trong hệ thống trên

Vào khoảng hơn 3000 năm TCN, người Ai Cập cổ đại đã sáng tạo ra chữ tượng hình Chữ tượng hình được họ sáng tạo ra nhằm phục vụ cho mục đích giao lưu, truyền đạt các thông tin vì vậy mượn một số hành động, một vật gì đó rồi khái quát những nét

vẽ tiêu biểu của sự vật đó để thể hiện điều mình cần truyền đạt Để diễn tả những khái

niệm trừu tượng thì họ mượn ý Thí dụ để diễn tả trạng thái khát thì họ vẽ ba làn sóng nước và cái đầu bò đang cúi xuống; để nói lên sự công bằng thì họ vẽ lông chim đà điểu (vì lông đà điểu hầu như dài bằng nhau)

Chữ tượng hình Ai Cập (đánh vần tiếng Anh: ˈhaɪərəʊɡlɪf; từ Hy Lạp ἱερογλύφος "chạm linh thiêng", cũng viết là hieroglyphic = τὰ ἱερογλυφικά [γράμματα]) là một hệ thống chữ viết chính thức được người Ai Cập cổ đại sử dụng có chứa một sự phối hợp giữa các yếu tố dấu tốc ký và mẫu tự Người Ai Cập đã sử dụng chữ tượng hình để ghi các văn bản tôn giáo trên giấy cói và gỗ

Chữ tượng hình của Ai Cập gồm ba kiểu nét khắc: nét khắc ngữ âm, gồm những chữ phụ âm riêng có thể hoạt động như một chữ cái; dấu tốc ký, thể hiện các hình vị; và các từ hạn định, làm hẹp nghĩa của một dấu tốc ký hay các từ ngữ âm

I.1.Lịch sử và quá trình phát triển

Chữ tượng hình xuất hiện từ các truyền thống nghệ thuật tiền văn tự Ai Cập Ví

dụ, các biểu tượng trên đồ gốm Gerzean từ khoảng 4000 năm trước Công Nguyên

giống với chữ tượng hình Trong nhiều năm văn tự chữ tượng hình sớm nhất là

Narmer Palette, được tìm thấy trong những cuộc khai quật tại Hierakonpolis (Kawm

al-Ahmar hiện đại) trong thập niên 1890, đã được xác định niên đại khoảng 3200 năm

trước Công Nguyên Tuy nhiên, vào năm 1998 một đội khảo cổ Đức dưới sự lãnh đạo của Günter Dreyer tiến hành khai quật ở Abydos (Umm el-Qa'ab hiện đại) đã khám phá ra hầm mộ U-j của một nhà cai trị thời Tiền triều đại, và thu được ba trăm miếng đất sét có những hình tiền chữ tượng hình, có niên đại ở thời kỳ Naqada IIIA thế kỷ thứ 33 trước Công Nguyên Câu đầy đủ đầu tiên được viết bằng chữ tượng hình cho tới hiện tại được tìm thấy trên một dấu niêm phong chìm ở hầm mộ của Seth-Peribsen tại Umm el-Qa'ab, có niên đại từ Vương triều thứ hai Ở thời kỳ Vương quốc Cũ,

Vương triều Giữa và Vương triều Mới, có khoảng 800 bản chữ tượng hình Ở thời Hy Lạp-La Mã, họ đã tính được hơn 5,000 bản

Nói chung các học giả tin rằng chữ tượng hình Ai Cập “bắt đầu tồn tại một thời gian ngắn sau ký tự Sumer, và có thể từng được phát minh dưới sự ảnh hưởng của ký

tự này ”

Khi chữ viết phát triển và trở nên rộng rãi trong dân cư Ai

Cập, các hình thức nét khắc đơn giản đã phát triển, dẫn tới các

chữ viết thầy tu (thầy tế) và bình dân (dân cư) Các biến thể đó

cũng thích hợp hơn chữ tượng hình khi sử dụng trên giấy cói

Tuy nhiên, chữ viết tượng hình không biến mất, mà tồn tại bên

cạnh các hình thức khác, đặc biệt tại các đền đài và ở hình thức

chữ viết chính thức khácc Đá Rosetta có các văn bản song song

bằng chữ tượng hình và chữ bình dân

Chữ tượng hình tiếp tục được sử dụng trong thời cai trị Ba

Tư (gián đoạn ở thế kỷ thứ 6 và thế kỷ thứ 5 trước Công

Nguyên), và sau khi Alexander chinh phục Ai Cập, trong thời

Macedonia tiếp sau và các thời kỳ La Mã Có lẽ chất lượng sai lạc của các lời chú giải của các nhà văn Hy Lạp và La Mã về chữ tượng hình đã xảy ra, ít nhất trong quá khứ, như một sự đối phó với sự thay đổi tình hình chính trị Một số người tin rằng chữ

tượng hình có thể đã hoạt động như một cách phân biệt 'người Ai Cập thực sự' với

những kẻ chinh phục nước ngoài Một lý do khác có thể là sự từ chối tiếp nhận một nền văn hóa nước ngoài nói chung có đặc trưng ở những sự tiếp cận Hy Lạp-La Mã tới văn hóa Ai Cập Biết rằng chữ tượng hình là hình thức viết thần thánh, các học giả Hy Lạp-La Mã đã tưởng tượng ra hệ thống phức tạp nhưng có lý như một hệ thống biểu tượng, thậm chí là ma thuật để chuyển tải các kiến thức bí mật và bí ẩn

Tới thế kỷ thứ IV TCN, ít người Ai Cập có khả năng đọc chữ tượng hình, và sự

bí ẩn của các chữ tượng hình biểu tượng lên tới đỉnh điểm Việc sử dụng chữ tượng hình tại các đền đài đã chấm dứt sau khi tất cả các đền không thuộc Thiên Chúa giáo

bị đóng cửa năm 391 sau Công Nguyên theo lệnh của vị Hoàng đế La Mã Theodosius I; đoạn văn cuối cùng được biết là từ Philae, được gọi là Bản khắc Esmet-Akhom, từ năm 396, và sự bí ẩn của các chữ tượng hình biểu tượng lên tới đỉnh điểm Việc sử

dụng chữ tượng hình tại các đền đài đã chấm dứt sau khi tất cả các đền không thuộc Thiên Chúa giáo bị đóng cửa năm 391 sau Công Nguyên theo lệnh của vị Hoàng đế La

Mã Theodosius I; đoạn văn cuối cùng được biết là từ Philae, được gọi là Bản khắc

Esmet-Akhom, từ năm 396

Đã lâu, các nhà khảo cổ học tìm thấy những ký hiệu tượng hình được khắc trên các bức tranh trong các di tích tìm thấy khi tiến hành khai quật Nekhen

(Hierakonpolis theo người Hy Lạp cổ và Kom el-Ahmar

trong tiếng Ả Rập ngày nay), vào năm 1894 Tuổi của những chữ tượng hình này có niên đại vào khoảng 3200 TCN Tuy nhiên, gần đây, các nhà khảo cổ học lại tìm thấy những ký hiệu trên đồ gốm Gerzean, 4000 TCN, có sự tương đồng với chữ viết cổ

Ai Cập

Các nhà Ai Cập học xếp hệ thống chữ viết của Ai Cập cổ vào thể loại chữ

tượng hình là lối viết sớm của hệ thống chữ viết của thế giới Những thầy tu thảo ra những chữ tượng hình Ai Cập cổ từ triều đại đầu tiên (2925 - 2775 TCN)

Chữ tượng hình Ai Cập cổ không còn được sử dụng từ thế kỷ thứ 4 Đến thế kỷ

15, người ta bắt đầu giải mã hệ thống chữ viết của Ai Cập cổ Đến thế kỷ 19, nhà khảo

cổ người Pháp là Champollion đã giải mã được văn tự Ai Cập

Cuối thế kỷ 20, người ta đã truy ra là mẫu tự Phoenix (tổ tiên của người Li Ban)

đã được đặt ra bắt chước theo văn tự Ai Cập Sau đó các dân tộc Do Thái, Ả Rập, Hy Lạp và La-Tinh đã dựa theo mẫu tự Phoenix để thành lập chữ viết của mình Ngày

nay, các xứ dùng mẫu tự La Tinh, trong đó có Việt Nam, Pháp, Anh; các xứ dùng mẫu

tự Hi Lạp, trong đó có Nga đều thừa hưởng di sản của chữ viết Ai Cập Sau đây là một

số ví dụ về chữ tượng hình của người Ai Cập:

— mdw +d +w (2 bổ sung được đặt sau dấu hiệu) → nó đọc là mdw, có

nghĩa "tongue" (lưỡi);

— ḥtm.t (được viết ḥ+ḥtm+m+t, với từ hạn định của "Anubis" hay

"the jackal" (chó sói)), có nghĩa một loài động vật hoang dã,

— ḥtm (được viết ḥ+ḥtm+t, với từ hạn định của chim bay), có nghĩa "biến

mất"

Từ chữ tượng hình, sau này người Ai Cập cổ đại đã hình thành ra hệ thống 24 chữ cái Vào thiên niên kỉ II TCN, người Híchxốt đã học cách viết của người Ai Cập

để ghi lại các ngôn ngữ của mình Về sau này, loại chữ viết ấy lại ít nhiều ảnh hưởng tới người Phênixi và người Phênixi đã sáng tạo ra vần chữ cái A , B Những chữ tượng hình của người Ai Cập được khắc trên đá, viết trên da, nhưng nhiều nhất là được viết trên vỏ cây sậy papyrus Đây là một loại “giấy” cổ xưa nhất, do vậy ngôn ngữ nhiều nước trên thế giới, giấy được gọi là papes, papier Năm 1822, một nhà ngôn ngữ học người Pháp là Sampôliông (Champollion) đã tìm cách đọc được thứ chữ này

Vậy chữ viết đã đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đế chế Ai Cập, đặc biệt đọc và viết là đặc quyền của nhóm người được giáo dục để ghi chép và giữ gìn văn bản Chỉ những người với xuất thân nhất định mới được đào tạo để trở thành người ghi chép và giữ gìn văn bản Họ phục vụ trong đền thờ, quân đội và hệ thống hành chính của nhà vua (Pharaon)

II Tôn giáo

Tôn giáo Ai Cập cổ đại bao gồm các niềm tin tôn giáo và nghi thức khác nhau tại Ai Cập cổ đại qua hơn 3.000 năm, từ thời kỳ Tiền Triều Đại cho đến khi du nhập Kitô giáo trong những thế kỷ đầu Công nguyên Những niềm tin này tập trung vào thờ cúng các vị thần đại diện cho nhiều khía cạnh, ý tưởng và chức năng quyền lực khác

nhau của thiên nhiên, thể hiện qua các nguyên mẫu phức tạp và đa dạng Vào thời kỳ của triều đại thứ 18, người Ai Cập đã có nâng vị thế một số đơn vị thần như Amun lên hàng đấng sáng tạo vũ trụ với nhiều biểu hiện

Những vị thần được tôn thờ với các nghi lễ và cầu nguyện, trong các ngôi đền địa phương và đền thờ gia đình cũng như trong ngôi đền chính thức quản lý bởi các giáo sĩ Các vị thần khác nhau đã được nổi bật ở giai đoạn khác nhau của lịch sử Ai Cập, và các huyền thoại liên quan đến họ thay đổi theo thời gian, do đó, Ai Cập chưa bao giờ có một hệ thống thứ bậc các vị thần chặt chẽ hay một thần thoại thống nhất

Dù vậy, trong tôn giáo Ai Cập có nhiều niềm tin bao quát Trong số đó có sự tôn thờ của pharaon - đã giúp thống nhất quốc gia về mặt chính trị, và niềm tin phức tạp về một thế giới bên kia, mà đã dẫn đến việc gia tăng tục chôn cất công phu của người Ai Cập

Thần Ra Osiris và Seth

Người Ai Cập tin rằng ở thế giới bên kia, các vị thần chờ những người đã mất ở

đó để đón lên thiên đàng hoặc đày xuống địa ngục Khi qua thiên đường, phải gặp thần Anubis, Anubis dẫn người chết đi đến chiếc cân trái tim, để cân xem người đó ác hay tốt Nếu anh ta nói dối, chứng tỏ anh ta là người xấu, sẽ bị Ammit, con quái vật hình

cá sấu ăn trái tim và bị đày đi địa ngục Còn nếu trả lời đúng, anh ta sẽ được tiếp đón hậu hĩnh bởi thần Osiris, thần âm phủ

Người Ai Cập rất mê tín nên họ chả dám làm gì sai trái vì câu chuyện trên

Nhưng không phải tất cả đều làm điều tốt Và tất nhiên là xã hội bao giờ mà mất cả Vì thế, Người Ai Cập cổ đại thường quan niệm rằng nếu xác chết được đặt trong kim tự tháp, linh hồn sẽ được bất tử Nhưng chỉ có các pharaoh và hoàng hậu mới có vinh dự được nằm trong kim tự tháp Người dân tẩm ướp xác chết, móc lấy não từ đầu mũi, lấy nội tạng ra ngoài, cho vào nhiều hũ bằng gỗ hoặc vàng và tắm rửa sạch sẽ cho xác Rồi

họ bôi dầu thơm và sáp vào xác pharaoh Sau đó, người ta sẽ bọc xác bằng nhiều lớp vải lanh, rồi cho vào nhiều lớp quan tài bằng gỗ hoặc vàng và lắp mặt nạ của họ vào đầu quan tài để trông giống như người thật Khi chôn cất, người ta còn mang theo châu báu, hương hoa và đặt bẫy để những linh hồn xấu không quấy rầy vị pharaoh của họ

Việc thờ cúng là một nghi lễ ở Ai Cập cổ Sau khi chôn cất, người dân mang đồ

lễ, hương hoa, đèn, lương thực đến đền thờ các vị thần và đền thờ pharaoh để cầu phước cho mình được bất tử ở thế giới bên kia

Thần Ra, Thần Mặt trời của Ai Cập Imsety, Duamutef, Hapy, và Qebehsenuef

Tôn giáo Ai Cập cổ đại là một tôn giáo đa thần Nhưng những vị thần phụ chỉ là

hỗ trợ cho những thần chính và họ không có trách nhiệm bảo vệ cho những thứ ở dưới trần gian Những vị thần chính thì ngược lại Họ bảo vệ, che chở cho con người, thú vật, cây cối đến ngay cả nội tạng trong cơ thể người chết và nước sông Nin Trong số

đó có một nhóm nhỏ các thần là có biểu tượng riêng Chẳng hạn: Ra, thần Mặt Trời, có biểu tượng là chiếc đĩa Mặt Trời Sau đây là những vị thần chính của Ai Cập:

1 Aken - Thần chở phà đưa người chết sang thế giới bên kia

2 Ammit - Nữ thần đầu cá sấu dưới âm phủ

3 Amun - Đấng Sáng tạo, có biểu tượng là thần Đầu Cừu

4 Anubis - Thần phán xét và là thần ướp xác có đầu chó sói, biểu tượng là cái

đập lúa (hoặc là lưỡi hái) và cán cân công lí (là anh em của thần Horus)

5 Apep - Con rắn địa ngục độc ác

6 Apis - Con bò đực thiêng của Ptah

7 Bakha - Con bò thiêng của Ai Cập

8 Bastet - Nữ thần hoàng hôn, có biểu tượng là con mèo

9 Sobek - Thần sông Nin có đầu cá sấu, màu mỡ, người bảo trợ cho Quân đoàn

và quân sự Ai Cập thời cổ đại

10 ………

Tôn giáo Ai Cập cổ đại là quốc giáo của nhà nước chiếm hữu nô lệ Nó là công

cụ bảo vệ thưởng tầng kiến trúc xã hội đó, và từ đó chứng minh được con người đã thời đó đã niềm tin vào một thế lực thần bí, siêu nhiên Thể hiện rõ quan hệ về hành vi đạo đức giữa con người và thần linh được chú ý, người ta đã giải thích tín ngưỡng tôn giáo từ góc độ đạo đức Biểu hiện của hành vi đạo đức là nghi thức chúng sinh làm lễ nhận tội , cầu khấn Sự tôn sùng Osiris và nghi lễ thần bí tương ứng phù hợp với nhu cầu của tôn giáo đương thời làm cho nó ngày càng trở nên quan trọng

III. Kiến trúc và điêu khắc

Nhà nước Ai Cập cổ đại là một trong những nhà nước ra đời sớm nhất ở lưu

vực sông Nin vùng đông bắc châu Phi Nền văn minh Ai Cập cổ đại là một trong

những nền văn minh cổ xưa nhất và rực rỡ nhất của nhân loại

Đặc điểm của kiến trúc Ai Cập là công trình có quy mô lớn, kích thước đồ sộ, nặng nề

và thần bí Trước khi nhắc đến sự phát triển của nghệ thuật kiến trúc Ai Cập cổ đại, phải nói đến sự khéo tay trong nghề làm đá của những người thợ giỏi trong xã hội Ai Cập cổ đại Vật liệu đá trong xã hội Ai Cập có nhiều loại: đá vôi, đá sa thạch, đá đen,

đá thạch anh, đá hoa cương, đá minh ngọc Kinh nghiệm xây dựng thủy lợi trên hai

bờ sông Nin giúp cho người dân Ai Cập phát minh ra máy nâng và vận chuyển, biết cách tổ chức lao động cho hàng vạn người một lúc Mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt của công trình kiến trúc được dùng với thước đo Việc sử dụng dụng cụ như rìu, búa và

thước thủy chuẩn cũng rất chuyên nghiệp Được thể hiện đậm nét qua kiến trúc ở Kim

Tự Tháp, Đền Thờ, Nhà Ở……

III.1 Kim Tự Tháp

Một trong những Kim tự tháp lớn xuất hiện đầu tiên là Kim tự tháp Djoser Nó có đáy hình chữ nhật, hai cạnh dài 126 m và 106

m, cao 60 m, có 6 bậc, các tầng thu nhỏ về phía trên Công trình này do Imhotep chỉ đạo xây dựng Ông là một vị quan đầu triều của nhà vua vương triều thứ 3, năm 2770 trước Công nguyên

Ngoài Kim tự tháp này còn có Kim tự tháp ở Meidum và ở Dashur là những loại có ba bậc cấp Sau này, chúng được nghiên cứu và phát triển

thành Kim tự tháp trơn, tiêu biểu nhất là quần thể Kim tự tháp ở Giza Quần thể này bao gồm ba Kim tự tháp lớn, một con nhân sư Sphinx, 6 Kim tự tháp nhỏ, một số đền đài và 400 Mastaba Ba Kim tự tháp trên là: Kim tự tháp Kheops (hay Kim tự tháp lớn tại Giza), Kim tự tháp Khephren và Kim tự tháp Mykerinos

Các Kim tự tháp này mang tên các nhà vua của Vương triều thứ 4; các kim tự tháp nhỏ hơn là của các hoàng hậu cùng thời Vật liệu xây dựng tháp là đá vôi được khai thác tại chỗ, bên ngoài được phủ lớp đá vôi trắng nhẵn bóng, lấy từ các mỏ đá ở Tourah, trên hữu ngạn sông Nil, lớp phủ này ngày nay đã bị tróc mất Tiêu biểu là kim tự tháp Kêôp được xây dựng với chiều cao 141,5m từ 2.300.000 tảng đá nặng 2,5tấn đôi khii

có những tảng nặng 30 tấn khối lượng 2.400.000m3 được mài nhẵn nối lại vơi nhau đên múc không có gì có thể lọt qua được Trải qua 5000 năm nó vẫn đứng sừng sững giữa sa mạc Ai Cập bất chấp thời gian vì thế có người nói “tất cả đều phải sợ thời gian, nhưng thời gian phải sợ Kim Tự Tháp”, Kim Tự Tháp Kêốp đã trở thành kì quan thế giới cổ đại và chỉ nó còn tồn tại đến ngày nay Một sản phẩm kiến trúc tuyệt vời cảu người Ai Cập nhưng Kim Tự Tháp hiện nay còn khá nhiều bí ẩn cần giải mã

III.2 Đền thờ

Những đền thờ Hy Lạp cổ đại dùng để thờ thần Mặt Trời

Thờ thần Mặt Trời cũng chính là thờ vua Đền thờ thường có một

cái cửa lớn, đường bệ và phù hợp với tính chất của các nghi lễ

tôn giáo Phần quan trọng thứ hai của đền là khu vực nội bộ của

đại điện Đây là nơi vua tiếp nhận sự sùng bái của một số người

nên không gian được tổ chức sao cho u uẩn, kín đáo, mang tính

thần bí Đôi khi, đền còn được bao quanh bởi bức tường thành, ở

đây có trổ một cửa gọi là tiền tháp môn (propylon), sau đó là một con đường lát đá, rộng 34 m, dài khoảng 140 m, hai bên đặt những con Sphinx, tiếp đến là các tháp bia, tượng vua và tháp môn

III.3 Nhà Ở

Vào khoảng thế kỷ 17 TCN, nhiều loại hình nhà ở được thấy ở thành Telel Amarna

Có ba loại nhà chính sau :

• Nhà ở ba gian, vật liệu xây dựng là lau sậy và đất sét, mái bằng

• Nhà cho quan lại, tường gạch cao, mở ba cửa quay ra phố

• Loại lâu đài, dinh thự có ao cá, vườn cây phía trước, vật liệu dùng cột gỗ, tường gạch, dầm gỗ, mái bằng và trong nhà có trang trí tranh tường Các cung điện của nhà vua có quy mô lớn, nhấn mạnh trục dọc, bên trong các phòng có nhiều cột, ngoài trục dọc còn có thể có trục phụ Gỗ làm cung điện, Ai Cập không có

mà được vận chuyển từ Syrie tới

Các vị thần Geb và Nut Nut tượng

trưng cho bầu trời với những vì sao

bao bọc Trái Đất

Ngoài ra, kiến trúc Ai Cập còn thể hiện nét đọc đáo ở tượng nhân sư Xphanh gần Kim Tự Tháp Kêphren ở ghinê cao 20m, dài 55m, chỉ riêng tai dài 2m, thể hiện quyền lực nhà vua và sự trí tuệ của đức vua, về sau do muốn tìm hiểu về bí

ẩn bên trong nhân sư, Boonapac đã nã pháo vào đầu làm hỏng 1 phần tượng Xphanh Và nền điêu khắc nổi tiếng với các bức phù điêu và tạc tượng Pharaong

Vậy, hơn 10.000 năm phát triển vùng châu thổ sông Nin là nơi khởi đầu một nền văn minh sớm của thế giới Cùng với sự xuất hiện nền văn minh

Ai Cập cổ là các công trình xây dựng vĩ đại trên một khu vực tập trung dày đặc Ai Cập cổ đã để lại và đóng góp cho nhân loại một trong Bảy kỳ quan thế giới cổ đại, đó

là Kim tự tháp Giza và tượng nhân sư Sphinx khổng lồ Qua đó, ta thấy được sự phát triển rực rỡ của nền kiến trúc Ai Cập xưa

IV. THÀNH TỰU KHOA HỌC TỰ NHIÊN

IV.1 Thiên văn học

Thiên văn học là một trong những môn khoa học ra đời sớm nhất trong lịch sử loài người Những dấu vết khởi đầu của ngành thiên văn có từ thời tiền

sử Qua quan sát chuyển động biểu kiến của Mặt Trời, Mặt Trăng, con người đã tìm ra những thời điểm thay đổi của thời tiết Vào cuối thời đại đồ đá (thiên niên kỷ

4 - 3 TCN), ở những nền văn minh cổ đại, quan sát bầu trời là công việc rất quan trọng của giới tăng lữ Trước khi con người học được cách định vị trên Trái Đất và sáng tạo ra môn địa lý học, họ đã quan sát bầu trời và sản sinh ra những mô hình đầu tiên của nó và thiên văn học của người Ai Cập cũng có những nét tương đồng với đặc điểm chung của nền thiên văn cổ đại

Khoảng 4.000 năm trước Công Nguyên, tại thung lũng sông Nil, một trong

những nền văn minh lâu đời nhất đã xuất hiện: nền văn minh Ai cập cùng với ngành thiên văn học gắn chặt với con sông hùng vĩ này Các vị tư tế nhanh chóng nhận thấy trước khi nước sông dâng cao luôn có hai sự kiện xảy ra: ngày hạ chí và sao Thiên

Lang mọc vào lúc bình minh sau 70 ngày vắng mặt Lúc đó, người Ai Cập cũng đã có

âm lịch với 12 tháng, mỗi tháng 29 đến 30 ngày và cứ sau hai đến ba năm, họ lại cộng thêm vào một tháng để luôn phù hợp với các mùa trong năm Lịch Ai Cập cổ đại lấy ngày bắt đầu của năm là ngày đầu của tuần trăng non sau khi sao Thiên Lang mọc trở lại Ngoài lịch có tính chất tôn giáo này, người Ai Cập còn có "lịch lược đồ", cũng có

12 tháng, mỗi tháng 30 ngày và cuối năm thêm năm ngày nữa Bầu trời được chia

thành 45 chòm sao và con người đã biết đến các hành tinh như sao Mộc, sao Hoả, sao Thổ, sao Kim, sao Thuỷ Quan niệm của người Ai Cập về vũ trụ gắn liền với đa thần giáo Trung tâm của thế giới là thần Geb, vị thần tượng trưng cho Trái Đất, người chị đồng thời là vợ của Geb - thần Nut chính là bầu trời Nut sinh ra thần Ra - thần Mặt Trời và các vì sao còn Ra sinh ra Thoth - thần Mặt Trăng Do Nut cứ sáng ra lại nuốt hết các vì tinh tú rồi đến đêm mới thả ra nên thần Shu, cha của bà, đã nâng bầu trời lên khỏi mặt đất Thần Ra ban ngày bơi trên sông Nil ở thượng giới, chiếu sáng mặt đất