Giáo án tích hợp CSDL trình độ trung cấp nghề lắp ráp máy tính. Bài đầu tiên: Giới thiệu về CSDL, các tầng làm việc của CSDL đối với trình độ trung cấp nghề. Phân biệt được hệ quản trị CSDL với hệ thống thông tin cổ điển. Khái niệm được các mô hình dữ liệu mạng, phân cấp, quan hệ, thực thể liên kết và mô hình hướng đối tượng.
Trang 1
GIÁO ÁN
SỐ 01
Thời gian thực hiện: 5LT, Lớp: T13LTMT1 Tên bài học trước:
Thực hiện ngày:
TÊN BÀI GIẢNG:
CHƯƠNG MỞ ĐẦU TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU
Mục tiêu: - Phân biệt được hệ quản trị CSDL với hệ thống thơng tin cổ điển.
- Khái niệm được các mơ hình dữ liệu mạng, phân cấp, quan hệ, thực thể liên kết và mơ hình hướng đối tượng
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC:
Giáo án, giáo trình, sổ lên lớp, máy tính, bảng chiếu, máy chiếu, bút viết bảng, tài liệu học tập và bài tập của học sinh
HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:
- Hướng dẫn ban đầu- Giới thiệu bài học, chủ đề và nội dung bài học: Cả lớp
- Hướng dẫn quá trình: Theo dõi sự tiếp thu, ghi nhận thơng tin của học sinh Sử dụng phương pháp phát vấn, đặt vấn đề để xây dựng nội dung bài học
- Hướng dẫn tự nghiên cứu: Cung cấp nội dung học sinh cĩ khả năng tự tìm hiểu, thực hiện nội dung theo yêu cầu và nộp bài
- Hướng dẫn kết thúc – Củng cố bài và hướng dẫn tự học: Cả lớp
Kiểm tra sĩ số lớp
Chia lớp học thành các nhĩm: từ 3 – 5 học sinh
TT Nội dung giảng dạy
Hoạt động dạy học
TG
Họat động của giáo viên
Họat động của học sinh
1 Dẫn nhập: Đưa hình ảnh về các ứng dụng
quản lý CSDL Giới thiệu về cơ sở dữ liệu
và những tác động tích cực của việc khai
thác cơ sở dữ liệu
Trình chiếu hình ảnh Đàm thoại
Quan sát
Lắng nghe Cho ý kiến
5p
2 Giới thiệu chủ đề: Những khái niệm cơ bản
về Cơ sở dữ liệu, hệ quản trị cơ sở dữ liệu
và các mơ hình dữ liệu cơ bản
3 Giải quyết vấn đề: Nội dung chi tiết bài
học (cách thức thực hiện yêu cầu, rèn luyện
kỹ năng của học sinh)
215p
Trang 2
Một số ứng dụng quản lý trong thực tế:
• Hệ thống quản lý học sinh: lưu trữ
thông tin liên quan đến học sinh
• Hệ thống quản lý sinh viên: lưu trữ
thông tin liên quan đến sinh viên
• Hệ thống quản lý nhân sự: lưu trữ
thông tin liên quan đến nhân viên
trong công ty
• Hệ thống quản lý tiền lương
• Hệ thống quản lý kế toán
• Hệ thống quản trị dự án
Nhược điểm của cách lưu trữ dữ liệu với hệ
thống tập tin cổ điển
• Dư thừa và không nhất quán
• Dữ liệu có cấu trúc, định dạng khác
nhau
• Vấn đề chia sẻ thông tin giữa các
phòng ban
• Vấn đề truy xuất đồng thời
• Vấn đề phân quyền
Giới thiệu một vài ứng dụng quản lý trong thực tế
Phát vấn: Kể tên một số ứng dụng quản lý khác?
Cung cấp hình ảnh một số hệ thống quản lý
Phát vấn: Thông tin
sẽ được lưu trữ như thế nào?
Cung cấp cách lưu trữ dữ liệu với hệ thống tập tin cổ điển
Đặt vấn đề: Với cách lưu trữ theo
hệ thống tập tin cổ điển, sẽ gây ra những bất lợi nào?
Hướng dẫn giải quyết vấn đề với ứng dụng QL kế toán
Cần tổ chức
và lưu trữ dữ liệu như thế nào?
Ghi nhận thông tin từ giáo viên Trả lời câu hỏi
Quan sát Ghi nhận thông tin Trả lời câu hỏi
Ghi nhận nội dung bài học
Suy nghĩ tìm cách giải quyết vấn đề
Trả lời các câu hỏi dẫn dắt để giải quyết bài toán
Suy nghĩ tìm câu trả lời
Cơ sở dữ liệu (Database) được viết tắt là
CSDL hay DB là một tập hợp dữ liệu được
tổ chức và lưu trữ dữ liệu một cấu trúc chặt
chẽ nhằm phục vụ nhiều đối tượng sử dụng
với nhiều mục đích khác nhau
Từ câu hỏi đặt ra ở phần trước, phân tích mô hình thể hiện khái niệm cơ
sở dữ liệu, tìm ra giải pháp giải quyết
Quan sát mô hình Theo dõi và ghi nhận phân tích
Trang 3
Tự nghiên cứu:
1 Ưu điểm của CSDL
2 Người dùng CSDL là đối tượng nào
3 CSDL sẽ giải quyết được những vấn đề
nào
vấn đề
Cung cấp khái niệm cơ sở dữ liệu
Lấy ví dụ về hệ thống quản lý bay
Cùng một hệ thống nhưng với 3 người dùng khác nhau 1.Khách hàng cần tìm thông tin gì?
2 Nhân viên kiểm tra hành khách cần thông tin gì?
3 Nhà quản lý cần thông tin gì?
Cung cấp nội dung học sinh tự nghiên cứu Quy định cách trình bày và nộp bài
Lắng nghe, ghi nhận khái niệm
Theo dõi ví dụ Trả lời câu hỏi
Ghi nhận nội dung tự nghiên cứu Thực hiện việc tìm hiểu và nộp bài theo hướng dẫn
Hệ cơ sở dữ liệu (Database system) Bao
gồm 1 Cơ sở dữ liệu và 1 Hệ quản trị CSDL
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (Database
management system) Là công cụ phần mềm
tổng quát nhằm hỗ trợ việc lưu trữ, truy xuất
và quản trị CSDL
Cung cấp 2 khái niệm mới: Hệ CSDL và Hệ quản trị CSDL
Phát vấn: Phân biệt
2 khái niệm trên Cung cấp những khái niệm khác về
Hệ quản trị CSDL Cung cấp sơ đồ hoạt động của CSDL, Hệ quản trị CSDL, chương trình ứng dụng, người dùng.Yêu cầu học sinh phân tích sơ đồ
Nhận xét, bổ sung
và giúp học sinh hoàn chỉnh câu trả lời
Ghi nhận thông tin
Trả lời câu hỏi Ghi nhận
Theo dõi Phân tích sơ đồ Nhận xét câu trả lời, bổ sung, hoàn chỉnh phân tích
Trang 4
Cung cấp một số DBMS thông dụng như Oracle 8i/ 9i, MySQL, …
Ghi nhận
Là sự trừu tượng hoá môi trường thực, gồm
tập hợp ký hiệu và quy tắc cho phép mô tả
dữ liệu, mối liên hệ trên dữ liệu, ngữ nghĩa
và các ràng buộc trên dữ liệu
Có nhiều loại mô hình khác nhau, mỗi loại
đặc trưng cho một phương pháp tiếp cận dữ
liệu của người phân tích thiết kế và các mô
hình khác nhau thể hiện dữ liệu ở các mức
khác nhau
Mô hình dữ liệu được phân thành 3 nhóm
Cung cấp và giải thích khái niệm
Giới thiệu 3 nhóm
mô hình dữ liệu
Ghi nhận thông tin
Lắng nghe Ghi nhận
Thực thể là một sự vật tồn tại và phân biệt
được
khái niệm cơ bản trong mô hình thực thể kết hợp
khái niệm
Thuộc tính (attribute)
Các đặc điểm riêng của thực thể gọi là các
thuộc tính.
Cho ví dụ mẫu Giải thích ví dụ
Theo dõi ví dụ
Loại thực thể (entity type)
Là tập hợp các thực thể có cùng thuộc tính
Mỗi loại thực thể đều phải được đặt tên sao
cho có ý nghĩa Một loại thực thể được
biểu diễn bằng một hình chữ nhật
Yêu cầu học sinh lấy ví dụ minh họa
Lấy ví dụ minh họa
Khoá của loại thực thể E là một hay một
tập các thuộc tính của E có thể dùng để
phân biệt hai thực thể bất kỳ của E
Quản lý điểm của sinh viên được phát biểu sơ bộ
Trang 5
Chỉ ra khóa của một thực thể
Phát vấn: Tìm khóa cho những thực thể còn lại
Nhận xét, đánh giá, hoàn chỉnh câu trả lời của học sinh
Lắng nghe giải thích chọn khóa Tìm khóa cho thực thể Ghi nhận những nhận xét, đánh giá để hoàn chỉnh
Mối kết hợp (relationship)
Mối kết hợp diễn tả sự liên hệ giữa các
loại thực thể trong một ứng dụng
Mối kết hợp được biểu diễn bằng một
hình elip và hai bên là hai nhánh gắn kết
với các loại thực thể (hoặc mối kết hợp)
liên quan, tên mối kết hợp thường là:
thuộc, gồm , chứa,
Phân tích Giảng giải Lấy ví dụ minh họa Yêu cầu học sinh tìm ra mối kết hợp của các thực thể trong bài toán quản
lý điểm
Hoàn chỉnh bài tập
ví dụ, cung cấp mô hình thực thể kết hợp
Ghi nhận
Theo dõi ví dụ Thực hiện bài toán ví dụ
20p
Mô hình này dựa trên lý thuyết tập hợp và
đại số quan hệ Đây là mô hình mô tả dữ
liệu một cách rõ ràng, uyển chuyển và rất
thông dụng
Cung cấp ví dụ về
mô hình quan hệ
Phát vấn: Kể tên thực thể trong mô hình, khóa…
Giải thích những khái niệm: quan hệ, bản ghi, thuộc tính, miền giá trị
Phát vấn: Kể tên những quan hệ, bản ghi và thuộc tính của từng quan hệ trong ví dụ đã cho
Bài tập áp dụng:
Xây dựng mô hình quan hệ cho bài toán quản lý nhân viên
Theo dõi ví dụ
Trả lời câu hỏi Nhận xét, bổ sung câu trả lời Ghi nhận những khái niệm mới
Trả lời câu hỏi
Nhận xét, bổ sung ý kiến
Làm bài tập áp dụng
Nhận xét, bổ sung, hoàn chỉnh bài làm
15p
30p
Trang 6
Mô hình này dữ liệu được tổ chức thành
cấu trúc cây, trong đó các nút (node) là tập
các thực thể, các cành là mối quan hệ giữa
2 nút theo mối quan hệ nhất định
Giảng giải các khái niệm: Nút, cành
Cung cấp ví dụ Quản lý sinh viên
Bài tập: Vẽ mô hình dữ liệu phân cấp cho ứng dụng Quản lý Nhân viên
Chỉ ra các nút và cành
Yêu cầu học sinh trình bày bài làm, nhận xét, bổ sung
và hoàn chỉnh bài
Ghi nhận thông tin từ giáo viên Theo dõi ví dụ
Làm bài tập áp dụng
Trình bày bài làm, nhận xét, bổ sung và hoàn chỉnh
10p
20p
Trong mô hình này dữ liệu được tổ chức
thành đồ thị có hướng, trong đó các đỉnh là
các thực thể, các cung là quan hệ giữa hai
đỉnh
Ví dụ dữ liệu được
tổ chức theo mô hình mạng
Cung cấp khai niệm đỉnh, cung Yêu cầu: Chỉ ra các đỉnh và cung trong
ví dụ
Nhận xét, hoàn chỉnh bài làm cho học sinh
Theo dõi ví dụ
Ghi nhận thông tin
Thực hiện yêu cầu của giáo viên
Nhận xét, bổ sung và hoàn chỉnh bài làm
1 Củng cố nội dung bài học
Những khái niệm cơ bản về Cơ sở dữ liệu,
hệ quản trị cơ sở dữ liệu và các mô hình dữ
liệu cơ bản
Đặt câu hỏi nhắc lại nội dung bài học
Trả lời câu hỏi
2 Củng cố kỹ năng rèn luyện
Nhận xét kết quả rèn luyện của lớp và của
từng học sinh, lưu ý các sai hỏng mà học
sinh hay mắc phải và cách khắc phục
Thuyết trình Giảng giải
Ghi nhận thông tin
Tìm hiểu
1 Ưu điểm của CSDL
2 Người dùng CSDL là đối tượng nào
3 CSDL sẽ giải quyết được những vấn đề
nào
Cung cấp nội dung học sinh tự nghiên cứu Quy định cách trình bày và nộp
Ghi nhận nội dung tự nghiên cứu Thực hiện việc tìm hiểu và
Trang 7
bài nộp bài theo hướng dẫn III RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
TRƯỞNG KHOA Ngày tháng năm 2015
Giáo viên
