báo cáo nhập môn điện

Bên cạnh đó thì nhu cầu sử dụng điện của nước ta đang ngày càng gia tăng, điều này khiến các chuyên gia cần đến một năng lượng thay thê: đó là nguồn năng lượng mặt trời Sau thời gian tì

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU…….……… ………1

Phần I Tổng quan về vấn đề sử dụng điện hiện nay ở Việt Nam

1 Nhu cầu sử dụng điện hiện nay ở nước ta và sự cần thiết có một năng lượng thay thế … ………3

2 Các nguồn điện năng và thực trạng các nguồn điện năng ở nước ta hiện nay

2.1 Các nguồn điện năng hiện nay ……… 4 2.2 Thực trạng các nguồn điện năng hiện nay ……… 7

Phần II Hệ thống cung cấp điện năng lượng mặt trời cho hộ gia đình

1 Máy nước nóng năng lượng mặt trời ……… 10

2 Thiết bị chưng cất nước bằng năng lượng mặt trời ……… 11

Phần III Tính khả dụng của đề tài

1 Điều kiện phát triển ở nước ta……… ……… 13

2 Lợi ích và mặt hạn chế của đề tài ……… 13

Phần IV Kinh doanh điện

1 Giới thiệu chung về thị trường điện 14

2 Các mô hình kinh doanh điện ở Việt Nam………15

3 Thực trạng thị trường điện lực Việt Nam

3.1 Sản xuất và phân phối điện năng………17 3.2 Phương thức tổ chức ở Việt Nam hiện nay………17

4 Phương hướng xây dựng mô hình thị trường điện lực tại Việt Nam

4.1 Định hướng phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh điện năng …… 18 4.2 Mô hình thị trường điện ở Việt Nam……….18

5 Kết luận và kiến nghị……… 19

Phần V Tài liệu tham khảo

LỜI NÓI ĐẦU

Hiện nay, vấn đề về điện năng đang là một bài toán khó khi Việt Nam được coi là " rừng vàng biển bạc" Nhưng thực tế, nguồn thủy điện đang dần cạn kiệt, than đá, khoáng sản bị khai thác quá mức Bên cạnh đó thì nhu cầu sử dụng điện của nước ta đang ngày càng gia tăng, điều này khiến các chuyên gia cần đến một năng lượng thay thê: đó là nguồn năng lượng mặt trời

Sau thời gian tìm tòi dưới sự hướng dẫn của TS Lê Việt Tiến, em đã hoàn thành bản báo cáo của mình với những nội dung chính sau:

1.Tổng quan về vấn đề sử dụng điện hiện nay ở Việt Nam

2 Hệ thống cung cấp điện năng

3 Tính khả dụng của đề tài

4 Kinh doanh điện

Do thời gian còn hạn chế và kiến thức còn thiếu sót nên bản báo cáo sẽ có nhiều sai sót

Vì vậy, em mong thầy cô chỉ dạy để em có thể hoàn thiện thêm

Em chân thành cảm ơn!

Hà nội, tháng 12 năm 2013

Sinh viên: Đinh Thị Thoa

MSSV: 20114166

Lớp: Quản trị kinh doanh- k57

Phần I Tổng quan về vấn đề sử dụng điện hiện nay ở nước ta

1 Nhu cầu sử dụng điện hiện nay ở nước ta và sự cần thiết có một năng lượng thay thế

Những năm qua, chương trình tiết kiệm năng lượng nói chung và tiết kiệm điện nói riêng ở nước ta mới chỉ bước đầu được nghiên cứu, triển khai EVN đã chủ động đề

ra các kế hoạch cụ thể hàng năm Mức tiêu hao nhiên liệu và tỷ lệ điện dùng cho sản xuất điện (còn gọi là điện tự dùng) luôn thấp hơn chỉ tiêu kế hoạch nhà nước giao Tỷ lệ điện dùng để truyền tải và phân phối điện (tổn thất điện năng) liên tục thực hiện thấp hơn chỉ tiêu kế hoạch nhà nước giao và đã có mức giảm đáng kể từ 24,0% (1993) xuống 12,09% (2004) EVN đã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ điện dùng để truyền tải và phân phối điện từ 0,2÷0,3 %/ năm để đến năm 2010 tỷ lệ điện dùng để truyền tải và phân phối điện của toàn EVN giảm xuống dưới 10% Nhìn sang một số nước trong khu vực,

tỷ lệ điện dùng để truyền tải và phân phối điện năm 2000 tại Philipinnes 12%, Ấn Độ 23%, Bangladet 30%

Tuy nhiên, thực trạng ở nước ta vẫn còn hiện tượng sử dụng điện khá lãng phí, nhất

là ở khu vực công cộng, trụ sở cơ quan, chiếu sáng quảng cáo, chiếu sáng bán hàng; nhiều đường phố, điện chiếu sáng suốt đêm với độ sáng quá mức cần thiết; nhiều phòng làm việc buông rèm và bật đèn, không tận dụng ánh sáng tự nhiên; đèn quảng cáo bố trí quá nhiều và phần lớn dùng bóng đèn tròn sợi đốt Ở nhiều thành phố lớn, đèn trang trí được treo trên cây, số lượng đèn nhiều làm sáng rực cả khoảng không gian Nhiều nơi mắc đèn ngõ xóm bằng bóng dây tóc nóng sáng 100-300W, hiệu suất chiếu sáng của bóng đèn kém, ánh sáng không đều, chỗ sáng chỗ tối, gây lãng phí điện Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sử dụng điện lãng phí, chưa hợp lý, như: thiếu các tiêu chuẩn trong xây dựng (chiếu sáng, thông gió, điều hòa không khí, ) phù hợp với điều kiện khí hậu của Việt Nam; thiếu vốn để đầu tư, thay đổi thiết bị, công nghệ mới có hiệu suất cao, nhất là thay các loại đèn tròn sợi đốt bằng đèn compact hay đèn ống huỳnh quang; chưa tạo được thói quen sử dụng điện tiết kiệm; thiếu các quy định và chính sách cụ thể trong việc khuyến khích sử dụng các thiết bị gia đình (bếp điện, tủ lạnh, điều hòa ) tiết kiệm điện, có hiệu suất cao và chưa làm tốt công tác quản lý thị trường nhằm chống các loại hàng nhập lậu có chất lượng xấu, tiêu thụ điện lớn; chính sách giá điện chưa thật sự thúc đẩy hộ dùng điện sinh hoạt thực hiện tiết kiệm điện, nhất là với

hộ gia đình có mức thu nhập khá; hoạt động tuyên truyền tiết kiệm điện chưa thường xuyên và hình thức chưa phong phú; chưa thực hiện các biện pháp về hành chính để chống lãng phí điện (xử phạt hành chính, giao định mức sử dụng điện và thực hiện cấp ngân sách chi cho điện tiêu dùng các công sở nhà nước theo định mức giao) Hiện nay Việt Nam có tỉ lệ điện dùng cho ánh sáng sinh hoạt chiếm tỉ lệ 41,7% Trong khi đó tỉ lệ này ở các nước chiếm 15-23% Vân Nam - Trung Quốc: 12-13%, Hàn Quốc: 14,4%, Đài Loan: 21,7%, Thái Lan: 22%, Ba Lan: 22,5% Tỷ lệ điện dùng cho ánh sáng sinh hoạt cao là một yếu tố chính gây mất cân đối của hệ thống điện trong giờ cao điểm tối, ảnh hưởng xấu đến hiệu quả đầu tư hệ thống điện Điện sử dụng cho chiếu sáng chiếm

một tỷ trọng lớn và ngày càng gia tăng là do khả năng tiếp cận với nguồn điện quốc gia ngày càng mở rộng trong cả nước, do đời sống dân cư ngày càng được nâng cao và quá trình đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ Chính vì vậy trong Chỉ thị tiết kiệm điện của Thủ tướng Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh đến các yêu cầu, biện pháp tiết kiệm điện năng trong chiếu sáng trong cơ quan công sở, chiếu sáng đô thị và chiếu sáng trong sinh hoạt

Ở một số nước, đứng trước tình trạng thiếu điện, chính quyền địa phương đã áp dụng các biện pháp mạnh nhằm tập trung điện cho sản xuất, hạn chế sử dụng điện lãng phí

- Tại Trung Quốc, điện thiếu nghiêm trọng, hầu hết các tỉnh, thành phố lớn ở Trung Quốc đều phải tiết giảm điện, như: TP Bắc kinh có 5.000 xí nghiệp đã phải nghỉ luân phiên do cắt điện Các giải pháp để hạn chế tình hình thiếu điện của Trung Quốc là phấn đấu đạt tỷ lệ tiết kiệm điện ít nhất là 8% trong toàn xã hội, đối với các công trình xây dựng thì tỷ lệ này là 10% Tại tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, tuy có tỉ lệ điện ánh sáng sinh hoạt 12% nhưng vẫn quy định hạn chế sử dụng máy điều hoà nhiệt độ

- Tại Thái Lan, Thủ tướng kêu gọi sự hợp tác của người dân trong chiến dịch tắt bớt đèn không cần thiết trong vòng 5 phút từ 20h45’ mỗi ngày, ngoài ra người dân nên tắt máy điều hòa nhiệt độ 1 giờ/ngày trong giờ ăn trưa và các hộ dân tắt một bóng đèn trong 1giờ/ngày, Thái Lan sẽ tiết kiệm được 620 triệu bath/năm (tương đương 246 tỷ đồng Việt Nam)

- Tại thủ đô Jakarta (Indonesia), Công ty Điện lực quốc gia cũng đang kêu gọi người dân tắt bớt ít nhất 2 bóng đèn trong giờ cao điểm từ 17giờ - 22giờ

- Nhật Bản phát động chương trình tiết kiệm đó là nhân viên ăn mặc “mát mẻ hơn khi đi làm” để hạn chế bật điều hòa

Ở nước ta, qua khảo sát cho thấy việc dùng điện còn nhiều lãng phí Trong tháng 5/2005, miền Bắc thiếu điện nghiêm trọng, bệnh viện, trường học bị cắt điện, một số nhà máy không có điện sản xuất, công nhân xây dựng điện đã làm việc thâu đêm để đường dây 500kV kịp đóng điện tăng thêm công suất chi viện cho miền Bắc Trong khi

đó nhiều cơ quan, nhà hàng, khách sạn dùng điện trang trí, quảng cáo mới 5 giờ chiều

đã bật đèn quảng cáo sáng cả khoảng trời, nhiều hộ gia đình dùng điện quá lớn, tiền điện thanh toán từ 5-12 triệu đồng/tháng Các cơ quan đài báo đã kịp thời phản ảnh những bài viết, những đoạn phim trong chương trình thời sự về sự lãng phí điện

Đã đến lúc chúng ta phải đặt vấn đề có tính cấp bách và tập trung công tác thực hành tiết kiệm và chống lãng phí điện năng

2.Các nguồn điện năng và thực trạng nguồn điện năng

2.1 Các nguồn điện năng

Vào cuối thế kỉ thứ 18, than đá trở thành một trong những tài nguyên thiên nhiên

có nhu cầu lớn nhất Kết quả diễn tiến theo thời gian là sự công nghiệp hóa quy mô lớn,

đô thị hóa và di động hóa, đặc biệt ở châu Âu và Bắc Mĩ Sự vận chuyển con người, hàng hóa và các nguồn năng lượng trở nên hiệu quả hơn và dễ dàng hơn, và thế giới ngày một liên kết chặt chẽ hơn Một nhược điểm lớn của sự đốt than đá – và là đặc trưng của các thành phố công nghiệp – là sự ô nhiễm không khí do bồ hóng, bụi, tro, khí thải và những lượng lớn chất khí nhà kính CO2

Xã hội năng lượng cao

Trong thế kỉ 20, dầu mỏ trở thành nguồn năng lượng quan trọng nhất Trên hết thảy,

nó đóng vai trò là nhiên liệu cho các động cơ đốt trong đã cách mạng hóa ngành giao thông, sản xuất và cuộc sống hàng ngày Tiêu chuẩn sống ngày càng cao của hàng triệu con người là dựa trên sự tiêu thụ năng lượng đang mạnh dần “ Các xã hội năng lượng cao” đã xuất hiện

Các bộ lưu điện

Trong một tương lai trong đó xã hội phụ thuộc nhiều hơn vào năng lượng gió và năng lượng mặt trời, công nghệ pin cải tiến dự trữ năng lượng dưới dạng năng lượng hóa học có thể phân phối dòng điện duy trì khi trời lặng gió hoặc ánh sáng mặt trời không có Được sử dụng trong các xe điện, pin có thể “ nạp nhiên liệu lại “ trong vài

phút tại các trạm dịch vụ đặc biệt cung cấp chất điện phân lỏng để cho phép sự dẫn điện

Chất khí sinh khối

Sinh khối là một nguồn năng lượng có sẵn ở mọi vùng miền có thể giúp giảm phát thải CO2 Nó là nguồn dự trữ carbon và có thể hồi phục chủ yếu thích hợp cho việc sản xuất các nhiên liệu – để cấp nguồn cho xe hơi, chẳng hạn Các nhiên liệu tổng hợp có lợi thế là tinh khiết hơn và thân thiện môi trường hơn so với các sản phẩm gốc dầu mỏ.Mang lửa mặt trời về với Trái đấtMục tiêu của nghiên cứu nhiệt hạch hạt nhân là đạt tới trên Trái đât các loại phản ứng đã tạo ra sức mạnh vô song của Mặt trời Một gram sản phẩm từ sự nhiệt hạch của hai hạt nhân nguyên tử nhẹ có thể phát ra năng lượng nhiều bằng 11 tấn than đá Đòi hỏi nhiệt độ hơn 100 triệu độ Celsius, các phản ứng nhiệt hạch phải được chứa trong từ trường

2.2.Thực trạng các nguồn điện năng

Thủy điện nhỏ: Với thủy điện nhỏ, thời gian qua đã khai thác khoảng 50% tiềm

năng, các nguồn còn lại ở các vùng sâu, vùng xa, khu vực không thuận lợi, giá khai thác

cao Theo các báo cáo đánh giá gần đây nhất thì hiện nay có trên 1.000 địa điểm đã được xác định có tiềm năng phát triển thủy điện nhỏ, quy mô từ 100kW tới 30MW với tổng công suất đặt trên 7.000MW, các vị trí này tập trung chủ yếu ở vùng núi phía Bắc, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Năng lượng gió: được đánh giá là quốc gia có tiềm năng phát triển năng lượng gió

nhưng hiện tại số liệu về năng lượng gió của Việt Nam chưa được hệ thống đầy đủ bởi còn thiếu điều tra và đo đạc Số liệu đánh giá về tiềm năng năng lượng gió có sự dao động lớn Theo các báo cáo thì tiềm năng năng lượng gió của Việt Nam tập trung nhiều nhất

Tiềm năng của năng lượng tái tạo Việt Nam rất đa dạng, phong phú nhưng chưa được khảo sát và đánh giá đầy đủ - Ảnh Minh họa

Năng lượng sinh khối: Là một nước nông nghiệp, Việt Nam có tiềm năng rất lớn về

nguồn năng lượng sinh khối Khả năng khai thác bền vững nguồn sinh khối cho sản xuất năng lượng ở Việt Nam đạt khoảng 150 triệu tấn mỗi năm Việc sản xuất nhiên liệu sinh học đã được thí điểm và sản xuất thương mại Trong sản xuất điện từ năng lượng sinh khối, một số dự án tiêu biểu tại Việt Nam là công nghệ đồng phát nhiệt điện

từ bã mía và trấu

Năng lượng mặt trời: Về năng lượng mặt trời dùng để sản xuất điện hiện nay chủ

yếu là nguồn điện pin mặt trời được lắp đặt ở khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo Các hệ thống pin mặt trời đã có mặt ở các tỉnh, thành trong cả nước Năng lượng mặt trời được sử dụng chủ yếu cho các mục đích như: Đun nước nóng, Phát điện và các ứng

dụng khác như sấy, nấu ăn Với tổng số giờ nắng cao lên đến trên 2.500 giờ/năm, tổng lượng bức xạ trung bình hàng năm vào khoảng 230-250 kcal/cm2 theo hướng tăng dần

về phía Nam là điều kiện tốt cho phát triển các công nghệ năng lượng mặt trời

Năng lượng địa nhiệt: Mặc dù nguồn địa nhiệt chưa được điều tra và tính toán kỹ.

Tuy nhiên, với số liệu điều tra và đánh giá gần đây nhất cho thấy tiềm năng điện địa nhiệt ở Việt Nam có thể khai thác đến trên 300MW Khu vực có khả năng khai thác hiệu quả là miền Trung

Như vậy, hiện tại ở nước ta có 5 loại năng lượng tái tạo đã được khai thác để sản xuất điện Theo thống kê chưa đầy đủ, tổng công suất lắp đặt khoảng 1.215 MW Các nguồn năng lượng tái tạo đang được khai thác là: thuỷ điện nhỏ (1000 MW), sinh khối (152 MW), rác thải sinh hoạt (8 MW), mặt trời (3 MW) và gió (52 MW), cụ thể trong bảng sau:

Thực trạng khai thác năng lượng tái tạo còn rất nhỏ so với tiềm năng chiếm khoảng 3,4% Trong khi đó theo Quy hoạch điện VII, chỉ tiêu đặt ra là tăng tỉ lệ điện năng sản xuất từ các nguồn NLMT chiếm 3,5% năm 2010 lên 4,5% và 6% vào năm 2020 và

2030 Với bối cảnh hiện nay và dự báo trong thời gian tới cần có giải pháp cụ thể để nâng mức phát triển năng lượng tái tạo cao hơn Về nhiên liệu sinh học, Chính phủ đã

đề ra mục tiêu đạt sản lượng hàng năm 100 nghìn tấn xăng E5 và 50 nghìn tấn B5 vào năm 2010 tương đương với 0.4% tổng nhu cầu xăng dầu dự kiến của cả nước; 1.8 triệu tấn xăng etanol và dầu thực vật hay 5% nhu cầu xăng vào năm 2025 Xăng E5 là loại xăng chứa 5% xăng sinh học trong tổng thể tíc; B5 là dầu chứa 5% dầu sinh học trong tổng thể tích Để có thể đạt được các mục tiêu này, Chính phủ đưa ra nhiều ưu đãi đối với các nhà đầu tư Các nhà máy năng lượng tái tạo sẽ nhận được ưu đãi đầu tư, ưu đãi

về biểu giá điện và ưu đãi thuế Các nhà đầu tư có thể hưởng các ưu đãi khác như miễn thuế nhập khẩu và miễn thuế sử dụng đất trong một khoảng thời gian

II HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI CHO HỘ GIA ĐÌNH

Năng lượng mặt trời( nguồn năng lượng của tương lai) là nguồn năng lượng

phong phú nhất, dồi dào nhất trong tất cả các nguồn năng lượng có sẵn trong tự

nhiên Chính vì vậy việc sử dụng nguồn năng lượng này nhằm phục vụ cho cuộc

sống của con người ngày một phổ biến rộng rãi trong xã hội nhằm thay thế các

nguồn năng lượng truyền thống như :than đá,đầu mỏ Trong số đó ta có thể nêu

ra một số thiết bị hệ thống sau đây:

1 Máy nước nóng năng lượng mặt trời

Bình nước nóng lạnh đã trở lên quen thuộc với mỗi người chúng ta hiên nay.Cùng với đó là sự phát triển của máy nước nóng năng lượng mặt trời.Trong số đó ta có

thể lấy một vài ví dụ cụ thể sau đây về thiêt bị của một số hãng sản xuất máy nước nóng năng lượng mặt trời :

Máy nước nóng năng lượng mặt trời Sunflower của tập đoàn “TÂN Á ĐẠI

THÀNH” với một số thông số kĩ thuật như:

• Cấu tạo:

-Ruột & vỏ bình: Ruột bên trong và vỏ bên ngoài được chế tạo bằng nguyên

liệu INOX SUS 304 siêu bền Đảm bảo giữ nhiệt, vệ sinh an toàn

- Ống chân không: Được cấu tạo đặc biệt,bề mặt ống được tráng 12 lớp, ở giữa là chân không, có khả năng hấp thụ nhiệt đạt 93%, phù hợp với mọi nguồn

nước

Hình 2.1:Ống chân không

-Lớp bảo ôn: Là vật liệu cách nhiệt, được chế tạo bằng PU,dày 50mm, bao quanh ruột bình, có khả năng giữ nhiệt đảm bảo duy trì nhiệt độ của nước nóng trong bình luôn ổn định trong thời gian dài

- Bộ chống rò điện ELCB: khi có sự cố về điện (rò điện,chập điện ) thì hệ thống này sẽ ngắt nguồn điện giúp an toàn cho sản phẩm và người sử dụng

- Bộ ổn nhiệt kép (RƠLE): Với chức năng đóng ngắt mạch điện tại nhiệt độ quy định giúp cho bình hoạt động ổn định, tiết kiệm điện Khi bình vượt quá nhiệt độ quy định, rơle mao dẫn không hoạt động thì rơ le an toàn sẽ ngắt hệ thống để đảm bảo an toàn

• Nguyên lý hoạt động: Khi ánh sáng chiếu vào các ống chân không, với tính năng hấp thụ ánh nắng mặt trời, các ống này sẽ chuyển hoá quang năng thành nhiệt năng, trong khi đó với nguyên lý tỷ trọng của nước lạnh lớn hơn tỷ trọng của nước nóng đã hình

thành nên một vòng tuần hoàn tự nhiên, liên tục nước lạnh đi xuống, nước nóng đi lên,

quá trình diễn biến đó hoạt động không ngừng khiến cho nhiệt độ trong bình liên tục

tăng.

Thiết bị hỗ trợ: dùng để đáp ứng nhu cầu nguồn nước nóng liên tục ngay cả khi thời tiết xấu, được đính kèm với 1 thanh magie chống bám bẩn

2 Thiết bị chưng cất nước bằng năng lượng mặt trời

- Cấu tạo nguyên lý hoạt động của thiết bị Trên trái đất của chúng ta, những nơi có nhiều nắng thì thường ở những nơi đó nước uống bị khan hiếm Bởi vậy năng lượng mặt trời đã được sử dụng từ rất lâu để thu nước uống bằng phương pháp chưng cất từ nguồn nước bẩn hoặc nhiễm mặn Có rất nhiều thiết bị khác nhau đã được nghiên cứu