Điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhânNguyên nhân tại phổi  Nguyên nhân tại phổi th ờng gặp: bệnh màng trong, hội chứng hít, tăng áp lực động mạch phổi, chậm tiêu dịch phổi, viêm phổi..  Nguyên nhân ít gặp hơn l

§iÒu trÞ suy h« hÊp

ë trÎ s¬ sinh

TS Khu ThÞ Kh¸nh Dung Khoa S¬ sinh BÖnh ViÖn Nhi TW

Nguyên nhân

Nguyên nhân tại phổi

 Nguyên nhân tại phổi th ờng gặp: bệnh màng trong, hội chứng hít, tăng áp lực động mạch phổi, chậm tiêu dịch phổi, viêm phổi.

 Nguyên nhân ít gặp hơn là chảy máu phổi, phổi non, tràn khí màng phổi, thoát vị hoành, thiểu sản phổi, phổi non

 Nguyên nhân hiếm gặp là kén hơi bẩm sinh, teo lỗ mũi sau, dị dạng lồng ngực.

 Do bệnh tim: th ờng gặp tim bẩm sinh tím sớm, còn ống động mạch và các dị tật tim khác.

 Do rối loạn chuyển hoá: toan máu, hạ đ ờng huyết, hạ canxi máu, hạ nhiệt độ, nhiễm trùng máu, giảm

tr ơng lực cơ bẩm sinh ( Werdnig Hoffman), sơ hoá tuỵ tạng.

 Do bệnh hệ thần kinh: xuất huyết não-màng não, viêm màng não mủ, ngộ độc.

 Do tuần hoàn: mất máu cấp, tiêu chảy cấp, đa hồng

điều trị

Điều trị tại phòng đẻ

 Đánh giá suy hô hấp ngay sau đẻ dựa vào chỉ số Apgar

 Chỉ số này đ ợc đánh giá ngay khi đẻ, sau 5

và 10 phút Dựa vào 5 triệu chứng lâm

sàng

80-100 Khãc yÕu Giam NhÑ TÝm ®Çu chi

>100 Khãc to Binh th êng

Tèt Hång hµo

 >7 điểm là bình th ờng chỉ cần lau khô, kích thích trẻ và ủ ấm cho trẻ.

 4-7 điểm : lau khô, kích thích trẻ, t thế, hút miệng, mũi làm thông thoáng đ ờng thở và đánh giá lại trẻ sau 30 giây

 <3 điểm là ngạt nặng, trẻ cần hồi sức ngay

 Việc hồi sức có thể phải tiến hành ngay tr ớc khi tiến hành đánh giá chỉ số Apgar

 Không sử dụng chỉ số này làm tiêu chuẩn để quyết định trẻ có cần hồi sức hay không? Các b ớc hồi sức nào là cần thiết ? hoặc khi nào cần hồi sức?

 Các dấu hiệu lâm sàng để quyết định cho việc hồi sức cho trẻ sơ sinh ngay sau đẻ đó là tình trạng hô hấp, nhịp tim và màu sắc da

 1kg 0,2 0,5

 Chèng toan: Bicacbonat 4,2% 2mEq/kg, tiªm tÜnh m¹ch chËm trong 2 phót Kh«ng pha víi adrenalin, canxi Cã thÓ tiªm nh¾c l¹i sau 5-10 phót Chó ý

Đánh giá suy hô hấp dựa vào chỉ số Silverman

Nặng ( 2 điểm) (1 điểm) Nhẹ Binh th ờng (0 điểm)

Di động ngực- bụng ng ợc chiều nhiều nhiều nhiều

nghe từ xa

Diđộng ngực ít hơn dđ ở bụng

nhẹ nhẹ nhẹ

qua ống nghe

DđộngNB cùng chiều không không không

không

Tæng sè ®iÓm

<5 : suy h« hÊp nhÑ - > 5 : suy h« hÊp nÆng

Silverman cßn cã kÌm theo c¸c triÖu chøng suy tuÇn hoµn, rèi lo¹n chi gi¸c, gi¶m tr

¬ng lùc c¬

 XÐt nghiÖm cã thÓ thÊy t×nh tr¹ng nhiÔm toan pH<7,25, PO2 <50mmHg, PaCO2 > 60mmHg

Thở oxy

Chỉ định :

 khi có khó thở nhịp thở >60lần/phút, hoặc

<40lần/phút, rút lõm lồng ngực và hõm ức, không cần chờ đợi phải tím tái Hoặc

 khi PaO2 <80 mmHg, khi SpO2 < 90%

Đảm bảo thông khí tốt, hút sạch đờm rãi, đặt trẻ ở

t thế hơi ngửa cổ, kê gối d ới vai để đ ờng thở đ ợc thẳng

 Nhanh chóng đ a PaO2 trở về mức bình th ờng

Đảm bảo không khí thở ẩm 80-90% và ấm 370C

 Hạn chế tiêu thụ oxy không cần thiết

 Nếu có suy tim phải điều trị phối hợp ngay

 Chống nhiễm toan, thiếu máu cấp…Chống nhiễm toan, thiếu máu cấp…

(6 mL/cm H2O)

Work of breathing

is calculated for

the area ABCFA

Total lung resistance

is the magnitude of

DB divided by the

difference in flow

at points D & B

khí máu bình th ờng ở trẻ sơ sinh

đủ tháng 7.38 + 0.05 70-90 40 + 4

Thiếu tháng 7.32 + 0.05 50-70 44 + 6

Nguyªn t¾c ®iÒu trÞ Suy HH

Các ph ơng pháp thở oxy

 Thở oxy qua sonde: l u l ợng O2 0,5-1lít/phút Ph ơng pháp thở này th ờng kém hiệu quả vì đ ờng thở của sơ sinh ngắn, sonde dễ tắc do xuất tiết đờm rãi và nồng

độ oxy khi thở qua sonde chỉ đạt 40%

 Cannula mũi 1 l/ phút cho trẻ đủ tháng, 0,5-1lít cho trẻ non tháng

 Thở qua mặt nạ: l u l ợng oxy 3-5 lít/phút, đạt đ ợc nồng độ oxy cao trong khí thở vào khoảng 60% Khi thở bằng ph ơng pháp này cần l u ý mặt nạ

phải kín để oxy không bị thoát ra ngoài.

 Thở qua lều: ph ơng pháp này dễ áp dụng, dễ

quan sát, theo dõi bệnh nhân L u l ợng oxy 8-10 lít/phút đạt đ ợc nồng độ oxy 70% trong khí thở vào.

hÊp

Lợi ích của thở CPAP:

 Tăng thể tích phổi, chống xẹp phổi, giảm co kéo cơ hô hấp, giảm tỷ lệ ngừng thở ở trẻ đẻ non,

tăng độ co giãn của phổi và giảm phù phổi.

Hạn chế của thở CPAP:

 Không hoàn toàn cải thiện đ ợc thông khí

 Không hỗ trợ hô hấp một cách đầy đủ trong

những tr ờng hợp suy hô hấp nặng

 Ch ớng bụng do khí vào dạ dày nhiều có thể

làm tăng khó thở cho bệnh nhân vì vậy khi thở CPAP cần đặt một ống sonde dạ dày để khí

Tiªu chuÈn ngõng thë CPAP:

 TrÎ kh«ng cã biÓu hiÖn suy h« hÊp trªn l©m sµng

 X quang phæi në tèt.

 Thë CPAP 5cmH2O víi FiO2<30% , duy tr× SpO2>95%.

BiÕn chøng:

 Trµn khÝ mµng phæi khi ¸p lùc thë qu¸ cao

 XuÊt huyÕt néi sä

 NhiÔm trïng t¹i chç : loÐt mòi, ho¹i tö v¸ch mòi.



Thở máy với mục đích là đ a PaO2 và PaCO 2 trong máu động mạch trở về giá trị bình th ờng.

 Có nhiều kiểu thở máy nh kiểm soát áp lực,

kiểm soát thể tích, thở hỗ trợ đồng bộ (SIMV), thở máy tần số cao(HFO).

 Thở kiểm soát áp lực th ờng sử dụng ở các đơn vị

ĐTTC sơ sinh

Nguyên tắc thở máy

Chỉ định cho trẻ đẻ đủ tháng và gần đủ tháng

Dùn máy thở kiểm soát áp lực d ơng nắt quãn của phổi (mL/cm Hng

RDS

§Æt NKQ: chän èng NKQ cho phï hîp c©n nÆng cña bÖnh nh©n

1000g chän èng sè 2,5mm

C¸c ®iÒu trÞ hç trî kh¸c

> -8, PCO2 b×nh th êng hoÆc t¨ng

 T×m nguyªn nh©n g©y toan

 Gi¶i quyÕt th«ng khÝ tèt

 Dïng thuèc khi c¸c ®iÒu trÞ trªn kh«ng c¶i thiÖn, cã

nhiÔm toan nÆng lªn

 Bảo đảm dinh d ỡng: Trong những tr ờng hợp suy hô hấp nặng cần nhịn ăn, nuôi d ỡng tĩnh mạch

 Khi trẻ đỡ suy hô hấp có thể cho ăn qua sonde và bảo

đảm số l ợng (tuỳ theo tuổi bệnh nhân).

 Kết hợp truyền đ ờng 10% , liều ban đầu là 60ml/kg/24 giờ ( tuỳ theo ngày tuổi của trẻ)

1 để trẻ nằm yên, an thần.

2 Bảo đảm cung cấp oxy

3 Thở máy khi không bảo đảm đ ợc SpO2 > 92%-95%

có thể sẽ cải thiện đ ợc tình trạng tăng áp phổi.

5 Nếu thất bại nên sử dụng HFOV hoặc

6 Nếu các PP trên thất bại dùng ECMO