Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)

Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Kết quả sử dụng Surfactant điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng tại Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC

HOÀNG THỊ ĐÀN

KẾT QUẢ SỬ DỤNG SURFACTANT ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP Ở TRẺ SƠ SINH NON THÁNG

TẠI THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC

Thái Nguyên, năm 2017

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC

HOÀNG THỊ ĐÀN

KẾT QUẢ SỬ DỤNG SURFACTANT ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP Ở TRẺ SƠ SINH NON THÁNG

TẠI THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Nhi khoa

Mã số: 60.72.01.35

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thành Trung

Thái Nguyên, năm 2017

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là: Hoàng Thị Đàn, học viên cao học k19 Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên, chuyên ngành Nhi khoa, xin cam đoan:

Đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện, dưới sự hướng dẫn của PGS TS Nguyễn Thành Trung Nghiên cứu này không trùng lặp với bất

kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này

Thái Nguyên, ngày 21 tháng 10 năm 2017

NGƯỜI CAM ĐOAN

Hoàng Thị Đàn

ii

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi

đã nhận được nhiều sự giúp đỡ quý báu của các thầy cô, các anh chị, các bạn đồng nghiệp và gia đình

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc tới Phó Giáo sư, Tiến

sĩ Nguyễn Thành Trung người thầy tâm huyết đã tận tình hướng dẫn, động viên khích lệ, dành nhiều thời gian trao đổi và định hướng cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn

Ban Giám đốc, Trung tâm Nhi khoa, Khoa chẩn đoán hình ảnh và các khoa phòng của Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên

Ban Giám đốc, Khoa nhi, Khoa chẩn đoán hình ảnh và các khoa phòng của Bệnh viện A Thái Nguyên

Ts.Nguyễn Bích Hoàng – Giám đốc Trung tâm Nhi khoa cùng tập thể bác sĩ và nhân viên Trung tâm Nhi khoa - Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên

đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa đào tạo sau đại học, Phòng quản lý khoa học và quan hệ quốc tế, Bộ môn nhi, các bộ môn, các thầy giáo, cô giáo của trường Đại học Y Dược Thái Nguyên

Tôi xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu trường Cao đẳng Y

tế Thái Nguyên nơi tôi đang công tác, đã tạo mọi điều kiện và động viên tôi học tập, nghiên cứu

Cuối cùng tôi xin được trân trọng biết ơn gia đình, không ngừng động viên và là chỗ dựa vững chắc về mọi mặt cho tôi trong suốt quá trình học tập

Xin trân trọng cảm ơn

TÁC GIẢ

Hoàng Thị Đàn

iii

CÁC CHỮ VIẾT TẮT VIẾT

CPAP Continuous positive airway pressure Thở áp lực dương liên tục

Partial pressure of CO2 in arterial

blood Phân áp CO2 máu động mạch

PaO2

Partial pressure of O2 in arterial

blood Phân áp O2 máu động mạch PEEP Positive end – expiratory pressure Áp lực dương cuối thì thở ra RDS Respiratory Distress Syndrome Hội chứng suy hô hấp

SpO2

Saturation of hemoglobin in arterial

obtained from pulse oximeter

Độ bão hoà oxy của hemoglobin máu động mạch

đo qua mạch

iv

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Các chữ viết tắt iii

Mục lục iv

Đặt vấn đề 1

Chương 1: TỔNG QUAN 3

1.1 Quá trình hình thành và phát triển của phổi 3

1.2 Đặc điểm sinh lý hô hấp ở trẻ sơ sinh non tháng 5

1.3 Bệnh màng trong 6

1.3.1 Lịch sử bệnh màng trong 6

1.3.2 Nguyên nhân và sinh lý bệnh 7

1.3.3 Giải phẫu bệnh bệnh màng trong 8

1.3.4 Triệu chứng lâm sàng 9

1.3.5 Triệu chứng cận lâm sàng 11

1.4.5 Biến chứng 13

1.4.4 Điều trị 14

1.4.6 Phòng bệnh 16

1.5 Surfactant 17

1.5.1 Cấu trúc và tác dụng của surfactant 17

1.5.2 Chỉ định 21

1.6 Tình hình nghiên cứu sử dụng surfactant điều trị suy hô hấp sơ sinh 22

1.6.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 22

1.6.2 Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam 24

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

2.1 Đối tượng nghiên cứu 26

2.2 Thời gian, địa điểm nghiên cứu 26

v

2.3 Phương pháp nghiên cứu 26

2.3.1 Phương pháp và thiết kế nghiên cứu 26

2.3.2 Mẫu nghiên cứu 26

2.4 Biến số, chỉ số nghiên cứu 27

2.4.1 Đặc điểm chung 27

2.4.2 Kết quả điều trị 28

2.4.3 Các chế phẩm surfactant được sử dụng, liều dùng và cách dùng 31

2.5 Phương pháp thu thập số liệu 33

2.6 Phương pháp xử lý số liệu 33

2.7 Đạo đức nghiên cứu 33

Chương 3: KẾT QUẢ 34

3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 34

3.2 Mức độ suy hô hấp 37

3.3 Nhu cầu FiO2 và chỉ số SpO2 41

3.4 Kết quả điều trị 46

3.5 Các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị 49

Chương 4: BÀN LUẬN 51

4.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 51

4.2 Kết quả chung đợt điều trị 56

KẾT LUẬN 62

KIẾN NGHỊ 63

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1: Các chế phẩm surfactant được cấp phép ở châu Âu năm 2016 22

Bảng 2 1 Bảng phân loại trẻ sơ sinh non tháng và nhẹ cân 27

Bảng 2 2 Đánh giá mức độ SHH theo chỉ số Silverman 27

Bảng 3 1 Đặc điểm cân nặng của đối tượng nghiên cứu 34

Bảng 3 2 Đặc điểm tuổi thai của đối tượng nghiên cứu 35

Bảng 3 3 Cân nặng và tuổi thai trung bình giữa 2 nhóm điều trị 36

Bảng 3 4 Đặc điểm tuổi khi nhập viện của đối tượng nghiên cứu 36

Bảng 3 5 Tiền sử sản khoa 36

Bảng 3 6 Thời gian xuất hiện suy hô hấp sau đẻ 37

Bảng 3 7 Mức độ suy hô hấp khi vào viện 37

Bảng 3 8 Phương thức thở của bệnh nhân trước điều trị surfactant 39

Bảng 3 9 Đặc điểm X- quang trước khi điều trị 40

Bảng 3 10 Tuổi thai và mức độ suy hô hấp trước điều trị 40

Bảng 3 11 Cân nặng và mức độ suy hô hấp trước điều trị 41

Bảng 3 12 Nhu cầu FiO2 tại thời điểm trước và sau điều trị surfactant 41

Bảng 3 13 Nhu cầu FiO2 TB trước và sau điều trị ở nhóm điều trị sớm 43 Bảng 3 14 Nhu cầu FiO2 TB trước và sau điều trị ở nhóm điều trị muộn 43

Bảng 3 15 Thay đổi về SpO2 trung bình ở nhóm điều trị sớm 44

Bảng 3 16 Thay đổi về SpO2 trung bình ở nhóm điều trị muộn 45

Bảng 3 17 Kết quả chung sau 07 ngày điều trị 46

Bảng 3 18 Thời gian nằm viện trung bình 46

Bảng 3 19 Thời gian thở máy, thở CPAP trung bình sau điều trị 46

Bảng 3 20 chỉ số MAP trung bình ở nhóm thở máy sau điều trị 47

Bảng 3 21 Thay đổi nhịp tim và nhịp thở trung bình trước và sau điều trị 47

Bảng 3 22 Tổn thương bệnh màng trong trên X- quang sau điều trị 48

Bảng 3 23 Liên quan tuổi thai và kết quả điều trị 49

vii

Bảng 3 24 Liên quan cân nặng và kết quả điều trị 49

Bảng 3 25 Liên quan chỉ số Silverman khi nhập viện với kết quả điều trị 50

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3 1 Phân bố giới tính của đối tượng nghiên cứu 34

Biểu đồ 3 2 Phân bố tuổi thai 35

Biểu đồ 3 3 Chỉ số Silverman ở các thời điểm 39

Biểu đồ 3 4 Nhu cầu FiO2 TB ở hai nhóm điều trị sớm và muộn 44

Biểu đồ 3 5 Sự thay đổi của SpO2 và FiO2 tại các thời điểm 45

Biểu đồ 3 6 Sự thay đổi nhịp tim và nhịp thở trước và sau điều trị 48

viii

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1 1 Các giai đoạn phát triển của phổi 4

Hình 1 2 Hình ảnh vi thể phổi của trẻ SHH 8

Hình 1 3 Sinh lý bệnh bệnh màng trong 9

Hình 1 4 Hình ảnh X quang qua các giai đoạn của SHH 11

Hình 1 5 Quá trình tổng hợp và và bài tiết surfactant ở phế nang 17

Hình 1 6 Thành phần của surfactant ở phổi 19

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full