Nguồần bệịnh, đựớầng lầy, ngựớầị caẩm thuị: Nguồần bệịnh: Là nhựễng bệịnh nhần bịị bệịnh ho gà.. Đựớầng lầy: Bệịnh lầy theo đựớầng hồ hầớp do vị khuầẩn có trong nhựễng haịt nựớớc b
Trang 1ThS GVC Trầần Thịị Hồầng Vần
Trang 2 Vị khuầẩn ho gà :Bordetella pertussịs
Trựịc khuầẩn gram ầmkích thựớớc 0,3-0,5 × 1-1,5µm, haị đầầu nhoịn
Ưa khí, khồng dị đồịng, khồng sịnh nha bào
Nuồị cầớy thích hớịp ớẩ nhịệịt đồị 37oC, phát
trịệẩn tồớt ớẩ mồị trựớầng máu
Vị khuầẩn kém chịịu đựịng vớớị nhịệịt đồị, dựớớị ánh sáng mặịt trớầị chệớt sau 1 gịớầ, ớẩ nhịệịt đồị 55oC chệớt sau 30 phút
Trang 3 Bordetella pertussịs có voẩ là mồịt kháng
nguyện đa đựớầng, có kháng nguyện bệầ mặịt
Trang 62.1 Nguồần bệịnh, đựớầng lầy, ngựớầị caẩm thuị:
Nguồần bệịnh:
Là nhựễng bệịnh nhần bịị bệịnh ho gà
Bệịnh lầy lan maịnh trong tuầần đầầu cuẩa bệịnh
Chựa xác địịnh đựớịc có ngựớầị lành mang khuầẩn.
Đựớầng lầy:
Bệịnh lầy theo đựớầng hồ hầớp do vị khuầẩn có trong
nhựễng haịt nựớớc boịt bặớn ra tựầ mũị, mịệịng bệịnh nhần khị ho, hặớt hớị trựịc tịệớp sang ngựớầị lành.
Phaịm vị lầy lan khoaẩng dựớớị 3 mét.
Vị khuầẩn ho gà khồng lầy gịán tịệớp qua đồầ vầịt do kém chịịu đựịng vớớị ngoaịị caẩnh.
Trang 7 Ngựớầị caẩm thuị:
Bệịnh ho gà gặịp ớẩ moịị lựớa tuồẩị, moịị vùng nhựng chuẩ yệớu là ớẩ treẩ em 1-6 tuồẩị Treẩ càng ít tuồẩị bệịnh càng nặịng Tựẩ vong chuẩ yệớu ớẩ treẩ < 3 tháng
Sau khị mặớc bệịnh ho gà bệịnh nhần có mịệễn dịịch suồớt đớầị do đó rầớt hịệớm khị mặớc laịị.
2.2 Tính chầớt gầy dịịch:
Bệịnh thựớầng xaẩy ra quanh nặm, mang tính lựu
hành địịa phựớng.
Nhớầ chựớng trình tịệm chuẩng mớẩ rồịng, bệịnh đã gịaẩm trong thớầị gịan gầần đầy.
Trang 10 Vị khuầẩn theo các gịoịt nựớớc nhoẩ xầm nhầịp vào bịệẩu mồ đựớầng hồ hầớp
VKHG chịẩ xầm nhầịp vào vùng bịệẩu mồ có
nhung mao và khồng xầm nhầịp vào máu
VK gầy vịệm nịệm maịc PQ và kích thích tặng tịệớt nhầầy
Trang 11 Đồịc tồớ do VK tịệớt ra:
fịlamentous hemagglutịnịn (FHA),
agglutịnogens, pertactịn (Pn): gịúp VK tầớn cồng nịệm maịc bịệẩu mồ PQ
PT t/đ lện bịệẩu mồ HH, tặng nhaịy caẩm vớớị hịs., tặng TB lymphocyte, tặng tịệớt ịnsulịn…
Đồịc tồớ HG còn tác đồịng lện TT hồ hầớp cuẩa TKTƯ
Cớn ho địệẩn hình, cớn ngựầng thớẩ
Trang 124.1.Thệẩ bệịnh địệẩn hình:
Bệịnh dịệễn bịệớn qua 3 gịaị đoaịn
Thớầị kỳ nung bệịnh:TB 3-12 ngày, có thệẩ 30 ngày, khồng trịệịu chựớng
4.1.2 Thớầị kỳ khớẩị phát/ gịaị đoaịn vịệm long
1- 2 tuầần
Sồớt nheị
Vịệm long: ho khan, hặớt hớị, chaẩy nựớớc mũị, đau rát hoịng, dầần chuyệẩn thành ho cớn
Trang 134.1.3 Thớầị kỳ toàn phát/ gịaị đoaịn ho cớn
Trang 196.1 Kháng sịnh:
- HG đáp ựớng vớớị nhịệầu loaịị KS: Ery.,
macrolịde, quịnolone, 3th-ceph., ampịcịllịn, rịfamycịn, TMX…
Trang 206.2 Địệầu trịị trịệịu chựớng
Gịaẩm cớn ho:
- Tránh các kích thích: yện tĩnh, gịaẩm ánh sáng, tịệớng đồịng, đuịng chaịm, gịaẩm các kích thích do thuẩ thuầịt…
- Thuồớc an thầần: Phenobacbịtal 5-10 mg/kg/ngày chịa 2 lầần
Trang 21 Chặm sóc:
Phòng yện tĩnh, thoáng, vệị sịnh: gịaẩm CG,
NT bồịị nhịệễm
Cách ly, tránh lầy lan
Dịnh dựớễng: ặn loẩng, chịa nhoẩ bựễa, tránh sặịc do cớn ho
Trang 23 Cầần địệầu trịị kháng sịnh sớớm và đuẩ ngày
Trang 251.1 Vặớc xịn DPT là gì?
Vặớc xịn baịch hầầu-ho gà-uồớn ván đựớịc làm tựầ gịaẩị đồịc tồớ baịch hầầu, gịaẩị đồịc tồớ uồớn ván và vặớc xịn ho
gà Đầy là vặớc xịn daịng dung dịịch Nệớu đệẩ loị vặớc
xịn thặẩng đựớng trong 1 thớầị gịan dàị, nhựễng haịt
nhoẩ mịịn có thệẩ lặớng xuồớng dựớớị đáy trồng gịồớng nhự daẩị cát mịịn dựớớị đáy loị Chính vì vầịy mà trựớớc khị sựẩ duịng phaẩị lặớc loị đệẩ trồịn đệầu vặớc xịn.
Khồng đựớịc đệẩ đồng bặng vặớc xịn DPT Thựẩ
nghịệịm “Lặớc” seễ xác địịnh xem vặớc xịn có bịị hoẩng bớẩị đồng bặng khồng Nệớu thựẩ nghịệịm lặớc cho thầớy vặớc xịn bịị đồng bặng thì vặớc xịn đó nhầớt thịệớt phaẩị bịị huẩy boẩ.
Trang 261.2 Tính an toàn và nhựễng phaẩn ựớng sau tịệm?
Nhựễng phaẩn ựớng sau khị tịệm DPT thựớầng nheị Thựớầng gặịp là:
Sồớt Có thệẩ tớớị mồịt nựẩa sồớ treẩ em sau tịệm DPT bịị sồớt vào
buồẩị tồớị Sồớt có thệẩ hệớt sau 1 ngày Cầần lựu ý là sồớt xuầớt hịệịn sau 24 gịớầ có thệẩ khồng phaẩị là do phaẩn ựớng đồớị vớớị vặớc xịn DPT Cho treẩ uồớng paracetamol hoặịc mồịt vàị loaịị thuồớc haị sồớt thích hớịp ngay sau khị tịệm và sau 4 đệớn 8 tịệớng seễ có tác
duịng gịaẩm sồớt cũng nhự nhựễng phaẩn ựớng taịị chồễ.
Trang 27 Đau nhựớc: 50% treẩ có thệẩ bịị đau, nồẩị ban, sựng taịị chồễ tịệm.
Quầớy khóc hớn 3 tịệớng đồầng hồầ thựớầng do đau, có thệẩ gặịp trện 1% sồớ treẩ
Co gịầịt (thựớầng dosồớt): 1/12.500
Gịaẩm trựớng lựịc cớ : 1/1.750
Phaẩn ựớng quá mầễn thựớầng hịệớm gặịp
Vịệm não?