Bài giảng bệnh học thủy sản chương 2 hồ phương ngân

BỆNH LÝ Cá nổi đầu Tôm nổi lên trên mặt nước và tấp vào ven bờ Phản ứng của cơ thể bằng sự thay đổi một phần hay toàn bộ chức năng sinh lý bình thường của cơ thể sinh vật khi có tác nhân

CHƯƠNG II KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BỆNH LÝ

2 Định nghĩa:

• Bệnh:

• Bệnh lý:

Xuất hiện các dấu hiệu bệnh lý

Con cá này đã

bị bệnh

• Bệnh là biểu hiện trạng thái bất thường của cơ thể sinh vật với sự biến đổi xấu của môi trường xung quanh, cơ thể nào thích ứng được thì tồn tại và ngược lại không thích ứng thì mắc bệnh và chết (Brown, E.E and gratzek, J.B., 1980)

Bệnh không chỉ phát sinh do sự lây nhiễm mầm bệnh mà còn do các vấn đề về môi trường và dinh dưỡng gây ra

Những biểu hiện bất thường của ĐVTS

BỆNH LÝ

Cá nổi đầu

Tôm nổi lên trên mặt nước và tấp vào ven bờ

Phản ứng của cơ thể bằng sự thay đổi một phần hay toàn bộ chức năng sinh lý bình thường của cơ thể sinh vật khi có tác nhân gây bệnh xâm nhập, đồng thời có sự thay đổi đột ngột của các yếu tố ngoại cảnh

II NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN

PHÁT SINH BỆNH LÝ

NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH

1 Nguyên nhân phát sinh bệnh lý:

Là những yếu tố kích thích vào cơ thể làm ĐVTS thay đổi hoạt động sinh lý bình thường và làm ĐVTS bệnh (sinh vật gây bệnh, môi trường, bản thân sinh vật)

Vd:

- Tác động một số kích thích bên ngoài

- Do thiếu các chất cơ thể cần

- Tác động trực tiếp của sinh vật gây bệnh

- Sinh lý sinh vật thay đổi

2 Điều kiện phát sinh bệnh:

→ Có 03 điều kiện phát sinh bệnh chủ yếu:

• Cơ thể sinh vật suy yếu

• Tác nhân gây bệnh có điều kiện phát sinh

• Môi trường nuôi bất lợi cho cơ thể sinh vật

a Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh:

Môi trường

b Căn cứ vào vị trí ký sinh ở các cơ quan, các tổ chức:

III CÁC LOẠI BỆNH – THỂ BỆNH

VÀ TÍNH CẢM NHIỄM

- Bệnh đường ruột: viêm ruột do vi trùng, nguyên sinh động vật, sán lá, sán dây,

giun tròn, giun đầu móc,…

- Bệnh máu: Bệnh đốm đỏ,

Trypanosomosis, Sanguinicolosis

- Bệnh ở một số cơ quan khác: mắt, não,

cơ, túi mật, xoang, bụng, gan,…

III CÁC LOẠI BỆNH – THỂ BỆNH

VÀ TÍNH CẢM NHIỄM

2 Các thể bệnh: căn cứ vào triệu chứng

BỆNH

BỆNH CẤP TÍNH

BỆNH THỨ CẤP TÍNH

BỆNH MÃN TÍNH

Tỷ lệ nhiễm cao ở đàn

Gây chết cao, tác hại lớn

Bệnh xảy ra rất từ

từ

Diễn biễn bệnh chậm

Gây chết rải rác

Tác hại chủ yếu lên sinh trưởng

III CÁC LOẠI BỆNH – THỂ BỆNH

VÀ TÍNH CẢM NHIỄM

IV TRIỆU CHỨNG CƠ BẢN CỦA

BỆNH LÝ

1 Định nghĩa triệu chứng:

Nhiều tác nhân gây bệnh khác nhau xâm nhập vào 1 hay nhiều cá thể sinh vật

nhưng chúng có quá trình triệu chứng

diễn biến giống nhau, quá trình đó gọi là quá trình triệu chứng cơ bản của bệnh lý

IV CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA

hệ tiêu hóa

Rối loạn hệ tuần hoàn

Rối loạn hệ bài tiết

Rối loạn hệ thần kinh

IV TRIỆU CHỨNG CƠ BẢN CỦA

BỆNH LÝ

• Rối loạn cơ quan hô hấp:

Tác nhân gây bệnh → mang → phá hủy mang → mạch máu trên mang bị cắt đứt

→ mang tiết nhiều dịch nhầy → cản trở hô hấp

IV TRIỆU CHỨNG CƠ BẢN CỦA

BỆNH LÝ

• Rối loạn hệ tiêu hóa:

Sán dây ký sinh với cường độ cao → tiết

ra chất độc → mõng thành ruột

• Rối loạn hệ tuần hoàn:

Hiện tượng xuất huyết nội và xuất huyết ngoại

IV TRIỆU CHỨNG CƠ BẢN CỦA

BỆNH LÝ

• Rối loạn hệ bài tiết:

Cá bị sán dây ký sinh → thận bị teo lại

Cá bị đốm đỏ dạng cấp tính → thận sẽ

nhũn ra

• Rối loạn hệ thần kinh:

Ký sinh trùng → não (cột sống) → ức chế hoạt động thần kinh → bơi lội loạn xạ, mất thăng bằng

Thời kỳ thịnh vượng

Thời kỳ khỏi bệnh

CÁC THỜI KỲ PHÁT TRIỂN CỦA BỆNH

Thời kỳ phục hồi

• Từ lúc biểu hiện bệnh đầu tiên đến lúc có bệnh lý rõ ràng Thời kỳ này tác nhân gây bệnh sinh sản rất mạnh (tuy nhiên có một số bệnh triệu chứng không rõ)

Thời kỳ dự phát (khởi phát)

• Là thời kỳ bệnh phát triển rõ nhất, biểu hiện bệnh thể hiện rất rõ Quá trình trao đổi chất, hình thái cấu tạo cơ thể của ĐVTS bị biến đổi Thời kỳ này ĐVTS bị bệnh nặng nhất và gây hại nặng nề nhất Thời kỳ này diễn biến của bệnh rất phức tạp

Thời kỳ thịnh vượng (toàn phát)

• Nếu mầm bệnh thắng cơ thể vật chủ thì vật chủ bị chết

• Nếu thuốc chữa trị có tác dụng: các tác nhân gây bệnh và dấu hiệu bệnh lý tuy đã mất đi nhưng chưa triệt để, cá tôm đã giảm chết nhưng chưa khỏi hẳn và cần phải điều trị cho khỏi hẳn

Thời kỳ khỏi bệnh (cuối bệnh)

Việc chữa trị bệnh lý đã dứt hẳn, chức năng sinh lý bình thường của cơ thể đã được phục hồi và cơ thể hoạt động trở lại bình thường Cần tăng cường công tác chăm sóc

để cá, tôm khỏe mạnh hơn

Thời kỳ phục hồi