Bài giảng mô phôi mô cơ (BS trần kim thương)

- Có siêu sợi actin và myosin, sarcomer giống như cơ vân... - Có sợi actin và myosin, không tạo nên sarcomer, không có đĩa và vạch... Sự co cơ trơn:- Khi co cơ, có siêu sợi actin và myo

MÔ CƠ

BS Trần kim Thương

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG:

• 1 Mô tả được cấu tạo mô học học của

03 loại cơ: Vân, trơn và cơ tim.

• 2 Phân biệt được những điểm giống và khác nhau của 03 loại cơ.

• 3 Sinh lý co cơ.

Đặc điểm chung:

- Chức năng co rút, vận động

- Có siêu sợi actin và myosin.

- 3 loại : cơ vân, cơ tim và cơ trơn.

- Nguồn gốc: trung bì phôi 1 số từ ngoại bì.

II CƠ TIM:

- Là cơ vân đặc biệt

- Hoạt động không theo ý muốn.

- Có lổ lưới và mao mạch phong phú.

- Có vạch bậc thang.

- Có siêu sợi actin và myosin, sarcomer giống như cơ vân

1 Tế bào cơ tim:

- Hình trụ phân nhánh, tạo thành lưới.

- 1 - vài nhân bầu dục

Cơ tim cắt dọc

Cơ tim cắt ngang

II CƠ TRƠN:

- TBào là đơn vị cấu tạo.

1 TB cơ trơn:

- Hình thoi dài.

- Nhân hình gậy nằm/giữa TB

- Có sợi actin và myosin, không tạo nên sarcomer, không có đĩa và vạch.

Cơ trơn cắt dọc

Cơ trơn cắt ngang

2 Sự co cơ trơn:

- Khi co cơ, có siêu sợi actin và

myosin di động tương đối với nhau, làm cho cả TB cơ trơn co ngắn lại và

có hình thù đặc biệt.

I CƠ VÂN:

- cơ bám xương

- có vân ngang sáng, tối xen kẽ.

- Gồm: cơ bám xương, cơ miệng, cơ lưỡi,

1 /4 trên thực quản, cơ thắt hậu môn, cơ mặt, cơ vận nhãn

- Co rút theo ý muốn.

1 Tổ chức chung của cơ vân như một

cơ quan:

• các sợi cơ bó bắp cơ

• MLK xen kẽ giữa các sợi cơ

• Gân gắn Bắp cơ vào đầu xương

2 Sợi cơ vân:

- Hình trụ, thon 2 đầu,

- Nhân: nhiều nhân, hình bầu ở rìa.

- Có thể coi như 1 hợp bào

Cơ vân cắt ngang

Cơ vân cắt dọc

Cơ vân cắt dọc

Sơ đồ tổ chức cơ vân

4 Siêu cấu trúc sarcomer:

- Có 2 loại siêu sợi actin và myosin

- Siêu sợi actin chạy dọc suốt đĩa I, lồng vào các siêu sợi myosin

- Hai đầu mút của siêu sợi actin cách rời nhau một khoảng tương đương với vạch H.

Sơ đồ sợi cơ vân

5 Sự co cơ vân

a Sự biến đổi sarcomer khi co cơ:

- Siêu sợi actin trượt vào giữa cùng với vạch Z, hai đầu của siêu sợi actin tiến gần lại nhau

- Đĩa I và vạch H ngắn lại

- Đĩa A không thay đổi.

Sinh lý co cơ

• Bình thường 2 tơ này khong thay đổi.

• Tơ Actin lồng vào tơ Myosin.

• Khi co cơ thì tơ Actin trượt lên tơ

Myosin và lồng sâu vào bên trong.

• Khi co hoặc giãn cơ thì đĩa I và vạch H thay đổi, nhưng đĩa A không thay đổi.

• Chiều dài của 2 tơ cũng không thay

đổi

• Khi giãn cơ thì ngược lại.

Sơ đồ đơn vị co cơ

H

M

A I

Sarcomer

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

- Mô học, Gs Trương Đình Kiệt, NXB Y học 1994.

- Basic Histology, 1971, José Carneiro, Louis C Junqueira & John A Long.