TN 1: Điều chế clo. Tính tẩy màu của khí clo ẩm+ Hiện tượng: Có khí màu vàng thoát ra. Quỳ tím ẩm dần dần bị mất màu.+ Giải thích: Khí màu vàng là do clo được tạo thành do phản ứng: 2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2OSau đó clo tan vào nước tạo ra HClO (axit có tính oxi hóa mạnh) làm mất màu quỳ tím. Cl2 + H2O thuận nghịch HCl + HClOTính oxi hoaù maïnh cuûa HClO laøm maát maøu cuûa giaáy maøu.TN 2: Điều chế axit clohidric+ Hiện tượng: Quỳ tím chuyển thành màu đỏ+ Giải thích: Do HCl được giải phóng ra ở (1) tan vào nước tạo thành axit HCl làm đổi màu quỳ tím NaCl + H2SO4 NaHSO4 + HCl↑(Khí HCl tan nhieàu trong nöôùc laø do phaân töû HCl phaân cöïc maïnh. Dung dòch thu ñöôïc laø dung dòch axit clohiñric, laø axit maïnh neân laøm giaáy quì chuyeån maøu ñoû.)TN 3: Bài tập thực nghiệm phân biệt các dung dịch. Tiến hành: Laáy 3 oáng nghieäm ghi soá töông öùng laø (1’), (2’) vaø (3’) .Laáy 3 que ñuõa thuyû tinh nhuùng vaøo töøng oáng rieâng bieät vaø thöû treân 3 mieáng giaáy quì tím khaùc nhau, dung dòch naøo khoâng chuyeån giaáy quì thaønh maøu ñoû laø dung dòch NaCl.Hai oáng nghieâm coøn laïi laø dung dòch HCl vaø HNO3, cho laàn löôït taùc duïng vôùi dung dòch AgNO3, dung dòch naøo taïo keát tuûa traéng laø dung dòch HCl, dung dòch khoâng taïo keát tuûa traéng laø dung dòch HNO3.Hoặc:+ C1: Dùng quỳ tím phân biệt được NaCl vì không có hiện tượng Dùng tiếp dung dịch AgNO3 phân biệt được HCl vì có kết tủa trắng Pthh: AgNO3 + HCl → AgCl↓ + HNO3 + C2: Dùng AgNO3 phân biệt được HNO3 vì không có hiện tượng AgNO3 + HCl → AgCl↓ + HNO3 AgNO3 + NaCl → AgCl↓ + NaNO3 Dùng tiếp quỳ tím phân biệt được NaCl vì không có hiện tượng.Bài 28: BÀI THỰC HÀNH SỐ 3: TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA BROM VÀ I OTTN 1: So sánh tính oxi hóa của brom và clo+ Hiện tượng: Có 1 lớp chất lỏng màu vàng nâu không tan lắng xuống đáy ống nghiệm.+ Giải thích: Cl2 + 2NaBr → 2NaCl + Br2 + Kết luận: Clo hoạt động mạnh hơn brom nên đẩy brom ra khỏi muối.TN 2: So sánh tính oxi hóa của brom và iot+ Hiện tượng: Có kết tủa màu đen tím không tan lắng xuống đáy ống nghiệm+ Giải thích: Br2 + 2NaI → 2NaBr + I2 + Kết luận: Brom hoạt động mạnh hơn iot nên đẩy iot ra khỏi muối.TN 3: Tác dụng của iot với hồ tinh bột+ Hiện tượng: Dung dịch hồ tinh bột có màu xanhKhi đun nóng màu xanh biến mất → dung dịch hồ tinh bột trở lại như lúc đầu.Hoặc cách trình bày khác:TN 1: So sánh tính oxi hóa của brom và cloDung dòch NaBr töø khoâng maøu seõ chuyeån thaønh maøu ñoû naâu, do Br2 ñaõ taïo ra töø phaûn öùng: Cl2 + 2NaBr 2NaCl + Br2 ñoû naâu Phaûn öùng xaûy ra laø do tính oxi hoaù cuûa clo maïnh hôn brom. Clo ñaåy brom ra khoûi hôïp chaát muoái TN 2: So sánh tính oxi hóa của brom và iotDung dòch NaI khoâng maøu seõ chuyeån thaønh maøu ñen tím, do I2 taïo ra töø phaûn öùng: Br2 + 2NaBr 2NaBrl + I2 ñen tím Phaûn öùng xaûy ra ñöôïc laø do tính oxi hoaù cuûa brom maïnh hôn iot. Brom ñaåy iot ra khoûi hôïp chaát muoái NaI, taïo iot töï do coù maøu ñen tím.TN 3: Tác dụng của iot với hồ tinh bột Khi iot tieáp xuùc vôùi hoà tinh boät thì taïo thaønh maøu xanh thaãm, do caùc phaân töû cuûa iot ñaõ xaâm nhaäp vaøo caùc loã troáng cuûa nhöõng phaân töû khoång loà cuûa hoàt tinh boät taïo ra maøu xanh thaãm (2).
Trang 1Bài 27: BÀI THỰC HÀNH SỐ 2: TÍNH CHẤT HĨA HỌC CỦA KHÍ CLO VÀ HỢP CHẤT CỦA CLO
TN 1: Điều chế clo Tính tẩy màu của khí clo ẩm
+ Hiện tượng: Cĩ khí màu vàng thốt ra Quỳ tím ẩm dần dần bị mất màu
+ Giải thích: Khí màu vàng là do clo được tạo thành do phản ứng:
2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O
Sau đĩ clo tan vào nước tạo ra HClO (axit cĩ tính oxi hĩa mạnh) làm mất màu quỳ tím
Cl2 + H2O thuận nghịch HCl + HClO
Tính oxi hoá mạnh của HClO làm mất màu của giấy màu
TN 2: Điều chế axit clohidric
+ Hiện tượng: Quỳ tím chuyển thành màu đỏ
+ Giải thích: Do HCl được giải phĩng ra ở (1) tan vào nước tạo thành axit HCl làm đổi màu quỳ tím NaCl + H2SO4 t0
NaHSO4 + HCl↑
(Khí HCl tan nhiều trong nước là do phân tử HCl phân cực mạnh Dung dịch thu được là dung dịch
axit clohiđric, là axit mạnh nên làm giấy quì chuyển màu đỏ.)
TN 3: Bài tập thực nghiệm phân biệt các dung dịch.
- Tiến hành:
- Lấy 3 ống nghiệm ghi số tương ứng là (1’), (2’) và (3’)
- Lấy 3 que đũa thuỷ tinh nhúng vào từng ống riêng biệt và thử trên 3 miếng giấy quì tím khác nhau, dung dịch nào không chuyển giấy quì thành màu đỏ là dung dịch NaCl
- Hai ống nghiêm còn lại là dung dịch HCl và HNO3, cho lần lượt tác dụng với dung dịch AgNO3, dung dịch nào tạo kết tủa trắng là dung dịch HCl, dung dịch không tạo kết tủa trắng là dung dịch HNO3
Hoặc:
+ C1: Dùng quỳ tím phân biệt được NaCl vì khơng cĩ hiện tượng
Dùng tiếp dung dịch AgNO3 phân biệt được HCl vì cĩ kết tủa trắng
Pthh: AgNO3 + HCl → AgCl↓ + HNO3
+ C2: Dùng AgNO3 phân biệt được HNO3 vì khơng cĩ hiện tượng
AgNO3 + HCl → AgCl↓ + HNO3
AgNO3 + NaCl → AgCl↓ + NaNO3
Dùng tiếp quỳ tím phân biệt được NaCl vì khơng cĩ hiện tượng
Bài 28: BÀI THỰC HÀNH SỐ 3: TÍNH CHẤT HĨA HỌC CỦA BROM VÀ I OT
TN 1: So sánh tính oxi hĩa của brom và clo
+ Hiện tượng: Cĩ 1 lớp chất lỏng màu vàng nâu khơng tan lắng xuống đáy ống nghiệm
+ Giải thích: Cl2 + 2NaBr → 2NaCl + Br2
+ Kết luận: Clo hoạt động mạnh hơn brom nên đẩy brom ra khỏi muối
TN 2: So sánh tính oxi hĩa của brom và iot
+ Hiện tượng: Cĩ kết tủa màu đen tím khơng tan lắng xuống đáy ống nghiệm
+ Giải thích: Br2 + 2NaI → 2NaBr + I2
+ Kết luận: Brom hoạt động mạnh hơn iot nên đẩy iot ra khỏi muối
TN 3: Tác dụng của iot với hồ tinh bột
+ Hiện tượng: Dung dịch hồ tinh bột cĩ màu xanh
Khi đun nĩng màu xanh biến mất → dung dịch hồ tinh bột trở lại như lúc đầu
*Hoặc cách trình bày khác:
TN 1: So sánh tính oxi hĩa của brom và clo
Dung dịch NaBr từ không màu sẽ chuyển thành màu đỏ nâu, do Br2 đã tạo ra từ phản ứng: Cl2 + 2NaBr 2NaCl + Br2
đỏ nâu
Trang 2Phản ứng xảy ra là do tính oxi hoá của clo mạnh hơn brom Clo đẩy brom ra khỏi hợp chất muối NaBr, tạo Br2 màu đỏ nâu
TN 2: So sánh tính oxi hĩa của brom và iot
Dung dịch NaI không màu sẽ chuyển thành màu đen tím, do I2 tạo ra từ phản ứng:
Br2 + 2NaBr 2NaBrl + I2
đen tím
Phản ứng xảy ra được là do tính oxi hoá của brom mạnh hơn iot Brom đẩy iot ra khỏi hợp chất muối NaI, tạo iot tự do có màu đen tím
TN 3: Tác dụng của iot với hồ tinh bột
- Khi iot tiếp xúc với hồ tinh bột thì tạo thành màu xanh thẫm, do các phân tử của iot đã xâm nhập vào các lỗ trống của những phân tử khổng lồ của hồt tinh bột tạo ra màu xanh thẫm (2)
Hồ
tinh
bột
Nước
iot
Nước iot
Giữa iot và hồ tinh bột không có phản ứng hoá học xảy ra Khi bị đun nóng các phân tử iot chuyển thành hơi bay lên, nên mất màu xanh (3), để nguội các phân tử I2 ngưng tụ lại bám vào hồ tinh bột, nên xuất hiện lại màu xanh đen (4)
Bài 31: BÀI THỰC HÀNH SỐ 4: TÍNH CHẤT CỦA ÕI, LƯU HUỲNH
1 Tính oxi hoá của oxi.
Cách tiến hành:
- Đốt nóng dây thép xoắn ( có gắn mẩu than ở đầu để làm mồi) trên ngọn lửa đèn cồn rồi đưa nhanh vào bình chứa khí oxi
Gợi ý:
- Phản ứng xảy ra mãnh liệt kèm theo “khói nâu” tạo ra, cháy sáng chói, nhiều hạt nhỏ bắn toé như pháo hoa
Phản ứng: 3Fe + 2O2 t0 Fe3O4
2 Sự biến đổi trạng thái của lưu huỳnh theo nhiệt độ.
Lấy bột S bằng 2 hạt ngô vào ống nghiệm chịu nhiệt, kẹp ống nghiệm đun nóng trên ngọn lửa đèn cồn
Hiện tượng: S rắn vàng S lỏng vàng, linh động quánh, nhớt, đỏ nâu S hơi có mầu da cam
3 Tính oxi hoá của lưu huỳnh.
1 Cách tiến hành:
Cho vào ống nghiệm khô, chịu nhiệt 2 hạt ngô bột hỗn hợp Fe ( mới) + S, kẹp chặt ống trên giá sắt và đun bằng đèn cồn
2 Hiện tượng:Phản ứng xảy ra mãnh liệt, toả nhiều nhiệt (khi hỗn hợp đỏ rực thì ngừng đun) Phản ứng Fe + S FeS
4 Tính khử của lưu huỳnh.
1 Cách tiến hành:
Trang 3Bột S bằng hạt ngô vào muỗng hoá chất hoặc đũa thuỷ tinh hơ nóng rồi nhúng đũa vào bột S, đốt cháy S trên ngọn lửa đèn cồn
+ Mở nắp lọ khí oxi và đưa nhanh S đang cáy vào lọ
2 Hiện tượng:
S cháy trong oxi mãnh liệt hơn nhiều khi cháy trong không khí, phản ứng toả nhiều nhiệt
Phản ứng S + O2 t0 SO2
Bài 35: BÀI THỰC HÀNH SỐ 5: TÍNH CHẤT CÁC HỢP CHẤT CỦA LƯU HUỲNH
1 Điều chế và chứng minh tính khử của hiđro sunfua.
a) Hiện tượng:
- dd HCl phản ứng với FeS tạo bọt khí, có mùi “trứng thối”
- Đốt thấy ngọn lửa cháy sáng mờ
b) Phản ứng: 2HCl + FeS H2S + FeCl2
2H2S + 3O2 t0 2H2O + 2SO2 + Q
- Hiện tượng:
- Dung dịch brom mất màu, do phản ứng:
SO2 + Br2 + 2H2O 2HBr + H2SO4
Dẫn khí H2S vào nước tạo dung dịch H2S
Dẫn khí SO2 vào dung dịch H2S
Gợi ý:
- Hiện tượng thấy xuất hiện kết tủa màu vàng
- Do SO2 oxi hoá H2S tạo ra (S) có màu vàng theo phản ứng:
SO2 + 2H2S 3S + 2H2O
4 Tính oxi hoá của axit sufurric đặc.
- Lắp ống nghiệm trên giá sắt như hình vẽ
Cho và ống nghiệm (a) 1 ml dung dịc H2SO4 đậm đặc, cho tiếp vào từ 1-2 mảnh phoi bào đồng, đậy ống (a) bằng nút cao su có lỗ thông sang ống (b) chứa 2-3 ml nước và có mẩu giấy quì tím Đun nóng từ từ ông nghiệm (a)
1ml dd
H2SO4
đậm đặc
Miếng đồng
(Cu) Đun nóng nhẹ Giấy quì tím
b a
SO2
Nước
Hiện tượng:
Oáng nghiệm (a) từ dung dịch không màu chuyển sang màu xanh và có bọt khí bay lên Ống nghiệm (b) có bọt khí, quì tím chuyển sang đỏ
Phương trình hoá học:
Ở ống (a) Cu+2H2SO4 đậm đặc t0 CuSO4+SO2+ 2H2O
Ở ống (b) SO2 + H2O H2SO3
BÀI 37: BÀI THỰC HÀNH SỐ 6: tỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HĨA HỌC
Thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của nồng độ đến tốc độ phản ứng.
- Chuẩn bị 2 ống nghiệm để trên giá gỗ
Trang 4- Rót vào ống (1) 3 ml dung dịch HCl 18% , ống (2) 3ml dung dịch HCl 6%.
- Cùng cho vào 2 ống 2 viên kẽm có kích thước giống nhau
Gợi ý:
Hiện tượng:
Cả 2 ống đều có bọt khí bay lên nhưng bọt khí ở ống (1) bay lên nhiều hơn ở ống (2)
Giải thích: Do nồng độ dung dịch axit ở ống (1) lớn hơn ống (2), mật độ axit trên cùng một diện
tích bề mặt của viên kẽm trong ống (1) nhiều hơn của ống (2) Do đó tốc độ phản ứng ở ống (1) xảy ra nhanh và tạo ra nhiều bọt khí hơn ở ống (2)
- Phản ứng: Zn + 2HCl ZnCl2 + H2 C1 > C2 V1 > V2
Thí nghiệm2: Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng.
- Chuẩn bị 2 ống nghiệm để trên giá gỗ ( hoặc trên giá sắt)
- Rót vào mỗi ống 3 ml dung dịch H2SO4 15% Đun ống (2) đến gần sôi
- Cùng cho vào 2 ống 2 viên kẽm có kích thước giống nhau
Gợi ý:
Khi nồng độ 2 dung dịch axit ở 2 ống
nghiệm như nhau, 2 viên kẽm có kích thước như nhau thì diện tích bề mặt tiếp với dung dịch ở 2 viên kẽm là bằng nhau Nhiệt độ càng cao, thì tốc độ chuyển động của các phần tử trong dung dịch càng nhanh, sự tương tác càng lớn dẫn đến phản ứng xảy ra càng nhanh, do vậy ống (2) có bọt khí tạo ra nhanh và nhiều hơn ống (1) Zn + 2HCl ZnCl2 + H2 T1 < T2 V1 < V2
Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của diện tích bề mặt chất rắn đến tốc độ phản ứng.
- Chuẩn bị 2 ống nghiệm để trên giá gỗ
- Rót vào mỗi ống 3 ml dung dịch H2SO4 15%
- Cho vào ống (1) một viên kẽm, đồng thời cho vào ống (2) vài viên kẽm nhỏ nhưng tổng khối lượng bằng khối lượng ở viên kẽm đã cho vào ống (1)
Hiện tượng
- Ống (2) bọt khí tạo ra nhiều và nhanh hơn ống (1)
- Giải thích: Do lượng kẽm cho vào ống (2) có tổng diện tích bề mặt lớn viến kẽm ở ống (1) Bề mặt tiếp xúc với dung dịch càng lớn thì phản ứng xảy ra càng nhiều và càng nhanh: S1< S2 V1< V2
Zn + 2HCl ZnCl2 + H2