mở đầu về động hóa học

CH ƯƠ NG I :M Ð U Ở Ầ

I GI I THI U V Đ NG HOÁ H C Ớ Ệ Ề Ộ Ọ

II T C Đ PH N NG Ố Ộ Ả Ứ

Đ nh ị nghĩa

Bi u ể th c ứ tính t c ố độ ph n ả ng ứ

III Đ NH L C TÁC D NG KH I L Ị Ự Ụ Ố ƯỢ NG

IV PHÂN LO I Đ NG H C C A PH N NG Ạ Ộ Ọ Ủ Ả Ứ

Phân tử số ph n ả ng ứ

B c ậ ph n ả ng ứ

So sánh phân tử số và b c ậ ph n ả ng ứ

Ph n ả ng ứ b c ậ giả

M t ộ số nh n ậ xét

I GI I THI U V Đ NG HOÁ H C Ớ Ệ Ề Ộ Ọ

Ð ng h c hóa h c là m t b ph n c a hóa lý Ð ng ộ ọ ọ ộ ộ ậ ủ ộ

h c hóa h c có th đọ ọ ể ược g i t t là đ ng hóa h c ọ ắ ộ ọ

Ð ng hóa h c là khoa h c nghiên c u v t c đ ộ ọ ọ ứ ề ố ộ

ph n ng hóa h c T c đ ph n ng hóa h c b nh ả ứ ọ ố ộ ả ứ ọ ị ả

hưởng b i nhi u y u t Các y u t đó là n ng đ , nhi t ở ề ế ố ế ố ồ ộ ệ

đ , áp su t, dung môi, ch t xúc tác, hi u ng th , hi u ộ ấ ấ ệ ứ ế ệ

ng đ ng v , hi u ng mu i Nghiên c u các y u t

nh h ng đó lên t c đ ph n ng, ng i ta m i hi u

bi t đ y đ b n ch t c a các bi n hóa x y ra trong m i ế ầ ủ ả ấ ủ ế ả ỗ

ph n ng hóa h c, xác l p đả ứ ọ ậ ược c ch ph n ng Nh ơ ế ả ứ ờ

hi u rõ c ch ph n ng, cho phép chúng ta l a ch n ể ơ ế ả ứ ự ọ các y u t thích h p tác đ ng lên ph n ng, tinh ch đ ế ố ợ ộ ả ứ ế ộ làm vi c t i u c a lò ph n ng làm cho ph n ng có ệ ố ư ủ ả ứ ả ứ

t c đ l n, hi u su t cao, t o ra s n ph m theo ý mu n.ố ộ ớ ệ ấ ạ ả ẩ ố

II T C Đ PH N NG Ố Ộ Ả Ứ

1 Ð nh nghĩa ị

"T c đ ph n ng là bi n thiên n ng đ ố ộ ả ứ ế ồ ộ

c a m t ch t đã cho (ch t đ u ho c ủ ộ ấ ấ ầ ặ

ch t cu i) trong m t đ n v th i gian ấ ố ộ ơ ị ờ

2 Bi u th c tính t c đ ph n ng ể ứ ố ộ ả ứ

III Đ NH LU T TÁC D NG KH I L Ị Ậ Ụ Ố ƯỢ NG

Ð i v i ph n ng t ng quát (II) T = const ố ớ ả ứ ổ ở Guldberg và Waage thBi u th c (1.6) bi u di n đ nh lu t ể ứ ể ễ ị ậ

c b n c a đ ng hóa h c, nó mô t nh hơ ả ủ ộ ọ ả ả ưởng c a ủ

n ng đ lên t c đ ph n ng ồ ộ ố ộ ả ứ

k trong phở ương trình (1.6) là m t h ng s nhi t ộ ằ ố ở ệ

đ không đ i, nó đ c tr ng đ ng h c cho ph n ng cho ộ ổ ặ ư ộ ọ ả ứ

trước N u ta thu x p cách bi u di n n ng đ làm sao ế ế ể ễ ồ ộ cho [A] = [B] = 1 mol/l thì v = k, v y: ậ

H ng s t c đ ph n ng là t c đ ph n ng khi ằ ố ố ộ ả ứ ố ộ ả ứ

n ng đ các ch t ph n ng b ng nhau và b ng đ n v ồ ộ ấ ả ứ ằ ằ ơ ị (= 1).i t l p bi u th c liên h gi a t c đ ph n ng v i ế ậ ể ứ ệ ữ ố ộ ả ứ ớ

n ng đ ch t ph n ng Ðó là bi u th c c a đ nh lu t ồ ộ ấ ả ứ ể ứ ủ ị ậ tác d ng kh i lụ ố ượng

phương trình (1.6) được g i là phọ ương trình t c đ ố ộ hay phương trình đ ng h c c a ph n ng hóa h c So ộ ọ ủ ả ứ ọ sánh (1.4) và (1.6) phương trình t c đ còn đố ộ ược bi u ể

th : ị

Bi u th c này cho bi t m i liên h gi a t c đ ph n ể ứ ế ố ệ ữ ố ộ ả

ng v i n ng đ D ng c a đ ng bi u di n này cũng

khác nhau

IV PHÂN LO I Đ NG H C C A PH N Ạ Ộ Ọ Ủ Ả

NG

Ứ

1. Phân t s ph n ng ử ố ả ứ

Phân t s ph n ng là s phân t tử ố ả ứ ố ử ương tác đ ng ồ

th i v i nhau đ tr c ti p gây ra bi n hóa h c trong ờ ớ ể ự ế ế ọ

m t ph n ng c b n ộ ả ứ ơ ả

Khi các phân t tử ương tác v i nhau, không ph i t t ớ ả ấ

c các va ch m gi a chúng đ u d n đ n bi n hóa ả ạ ữ ề ẫ ế ế hóa h c, mà ch m t ph n nh va ch m trong các va ọ ỉ ộ ầ ỏ ạ

ch m d n đ n bi n hóa hóa h c, va ch m đó g i là ạ ẫ ế ế ọ ạ ọ

va ch m có hi u qu hay va ch m hi u d ng ạ ệ ả ạ ệ ụ

Theo ý nghĩa c a phân t s mu n cho phân t trên ủ ử ố ố ử

di n ra ph i do s va ch m đ ng th i c a 13 phân t ễ ả ự ạ ồ ờ ủ ử

Ði u này không bao gi g p nh v a nói trên, ch a ề ờ ặ ư ừ ở ư

g p ph n ng có phân t s là 4, hu ng chi là 13 M t ặ ả ứ ử ố ố ặ khác nghiên c u ph n ng b ng th c nghi m cho bi t ứ ả ứ ằ ự ệ ế

ph n ng trên là ph n ng ph c t p (b c ba) ả ứ ả ứ ứ ạ ậ

S phân tích trên cho th y khái ni m phân t s ự ấ ệ ử ố

không áp d ng tri t đ cho nhi u ph n ng hóa h c ụ ệ ể ề ả ứ ọ

Ði u đó d n đ n s ra đ i m t khái ni m khác m i thay ề ẫ ế ự ờ ộ ệ ớ

th cho khái ni m phân t s , đó là b c ph n ng.ế ệ ử ố ậ ả ứ

2 B c ph n ng ậ ả ứ

T đó d n đ n đ nh nghĩa b c ph n ng: ừ ẫ ế ị ậ ả ứ

"B c ph n ng đ i v i m t ch t cho tr ậ ả ứ ố ớ ộ ấ ướ c là s mũ n ng đ c a ch t ố ồ ộ ủ ấ

y trong ph ng trình đ ng h c c a ph n ng".

3 So sánh phân t s và b c ph n ng ử ố ậ ả ứ

4 Ph n ng b c gi ả ứ ậ ả

5 M t s nh n xét ộ ố ậ