tổng hợp đề thi ngữ văn quốc gia

Trong thi đàn Việt Nam, người đọc đã rất thú vị với một phong cách yêu chân quê mộc mạc của nhà thơ Nguyễn Bính; một phong cách nồng nàn, say đắm của thi sĩ Xuân Diệu và không thể không

Trang 1

SỞ GD & ĐT BẮC NINH

Đề 1 ĐỀ THI MINH HỌA –KÌ THI THPT QG 2015 Năm học 2014 – 2015

Môn: Ngữ Văn Lớp 12

Thời gian làm bài: 180 phút

(Không kể thời gian phát đề)

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm) :

Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống hai dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không?

( Trích Vợ nhặt-Kim Lân)

1 Đoạn văn trên được viết theo phương thức nào là chính?

2 Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là gì ?

3 Xác định thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn và nêu hiệu quả nghệ thuật của các thành ngữ đó ?

4 Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý nghĩa gì?

5 Từ văn bản, viết đoạn văn bày tỏ suy nghĩ về tình mẫu tử

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng nột mình Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

(Việt Bắc-Tố Hữu,Ngữ văn 12 tập 1

NXBGD)

Hết

Trang 2

-(Đề thi gồm có 01 trang)

Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: Số báo

danh:

HƯỚNG DẪN CHẤM THI

ĐỀ THI MINH HỌA –KÌ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015

Năm học 2014 – 2015 Môn: Ngữ Văn Lớp 12

I

1) Đoạn văn được viết theo phương thức biểu cảm là chính 2) Đoạn văn diễn tả tâm trạng của nhân vật bà cụ Tứ khi biết con trai ( nhân vật Tràng) dẫn người đàn bà xa lạ về nhà

3)Thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn : dựng vợ gả chồng ,

ăn nên làm nổi, sinh con đẻ cái Hiệu quả nghệ thuật của các thành ngữ :

chứng tỏ nhà văn thể hiện tài năng vận dụng sáng tạo ngôn ngữ dân gian, dòng tâm tư người kể hoà với dòng suy nghĩ của nhân vật bà cụ Tứ Tác giả hiểu được nỗi lòng, tâm trạng của người mẹ thương con

4) Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý nghĩa: gợi lời độc thoại nội tâm của nhân vật bà cụ Tứ bị đứt đoạn, khi bà so sánh giữa người

ta với còn mình Qua đó, người đọc thấy được tấm lòng của người mẹ già

này Bà thương con nhưng thấy mình chưa làm tròn bổn phận, trách nhiệm của một người mẹ, nhất là trong ngày hạnh phúc của con Tấm lòng của bà

cụ Tứ thật cao cả và thiêng liêng

5) Đoạn văn cần đảm bảo các ý:

-Dẫn ý bằng chính dòng độc thoại nội tâm xúc động của bà cụ Tứ

- Tình mẫu tử gì? Biểu hiện của tình mẫu tử?

- Ý nghĩa của tình mẫu tử

- Phê phán những đứa con bất hiếu với mẹ và nêu hậu quả

+Nếu chỉ lo phấn đấu ,tu dưỡng đức mà không quan tâm đến việc nâng cao trình đọ ,năng lực và khả năng sáng tạo của bản thân thì cũng jhoong thể có nhiều đóng góp cho cộng đồng và xã hội

+Giải quyết tốt mối quan hệ hài hòa,gắn bó giữa tài và đức sẽ giúp con

Trang 3

người phát triển toàn diện và có nhiều đóng góp hữu ích cho xã hội.

- 8 câu tiếp:+bức tranh mùa đông

+ bức tranh mùa xuân + bức tranh mùa hạ + bức tranh mùa thu-Đánh giá, khái quát nội dung nghệ thuật đoạn thơ

Đề 2

ĐỀ THI MINH HỌA –KÌ THI THPT QG 2015

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm) :

Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra

biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi,

người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh

con đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống hai

dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này

không?

( Trích Vợ nhặt-Kim Lân)

3 Xác định thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn và nêu hiệu quả nghệ thuật

của các thành ngữ đó ?

4 Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý nghĩa gì?

5 Từ văn bản, viết đoạn văn bày tỏ suy nghĩ về tình mẫu tử

Phần II (7 điểm):

Câu 1(3 điểm):

“Tình yêu nâng cao con người khỏi sự tầm thường”

Trang 4

Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận khoảng 600 từ bày tỏ suy nghĩ cua anh/ chị

về vấn đề trên

Câu 2 (4,0 điểm):

Cảm nhận của anh/ chị về 2 đoạn thơ sau đây:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đem hơi

(Tây Tiến- Quang Dũng-Ngữ văn 12 tập 1

NXBGD)

Nhớ khi giặc đến giặc lùng Rừng cay núi đá ta cùng đánh tây Núi giăng thành lũy sát dày Rừng che bộ đọi rừng vây quân thù

(Việt Bắc-Tố Hữu-Ngữ văn 12 tập 1 NXBGD)

Hết

Họ và tên thí sinh: Số báo danh:

I 1) Đoạn văn được viết theo phương thức biểu cảm là chính

2) Đoạn văn diễn tả tâm trạng của nhân vật bà cụ Tứ khi biết con trai ( nhân vật Tràng) dẫn người đàn bà xa lạ về nhà

3)Thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn : dựng vợ gả chồng ,

ăn nên làm nổi, sinh con đẻ cái Hiệu quả nghệ thuật của các thành ngữ :

chứng tỏ nhà văn thể hiện tài năng vận dụng sáng tạo ngôn ngữ dân gian, dòng tâm tư người kể hoà với dòng suy nghĩ của nhân vật bà cụ Tứ Tác giả hiểu được nỗi lòng, tâm trạng của người mẹ thương con

4) Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý nghĩa: gợi lời độc thoại nội tâm của nhân vật bà cụ Tứ bị đứt đoạn, khi bà so sánh giữa người

ta với còn mình Qua đó, người đọc thấy được tấm lòng của người mẹ già

này Bà thương con nhưng thấy mình chưa làm tròn bổn phận, trách nhiệm của một người mẹ, nhất là trong ngày hạnh phúc của con Tấm lòng của bà

cụ Tứ thật cao cả và thiêng liêng

-Dẫn ý bằng chính dòng độc thoại nội tâm xúc động của bà cụ Tứ

- Tình mẫu tử gì? Biểu hiện của tình mẫu tử?

- Ý nghĩa của tình mẫu tử

Trang 5

- Phê phán những đứa con bất hiếu với mẹ và nêu hậu quả.

Suy ra ý nghĩa của câu nói

-Giải thích tại sao tình yêu nâng con người thoát khỏi sự tầm thường

+Nó biểu hiện của nhân tính(phần Người) đẻ nâng cao con người lên,vượt lên phần bản năng tàm thường(phần Con)

+Nó giúy con người có những cảm xúc đẹp,ý nghĩa đẹp,hành động đẹp

+Nó ảnh hưởng tới nhiều mối quan hệ giữa con người – con người,con người –thiên nhiên,con người –tập thể,con nguoif nghề nghiệp

-Bình luận ,mở rộng+Không phải tình yêu nào cũng nâng cao con người khỏi sụ tầm thường,có những ty mù quáng,vị kỉ

+Có Ty thôi chưa đủ,cần phải co trí tuệ,hành động,

-Bài học hành đọng và nhận thức

Câu 2:

-Giới thiệu về tác giả,tác phẩm

+Quang Dũng là nghệ sĩ đa tài,tên tuổi của ông gắn liền tác phẩm Tây Tiến

+Việt Bắc là là bài thơ xuất sắc rút từ tập thơ cùng tên được sáng tác trong những năm tháng chống Pháp của nhà thơ Tố Hữu

- Cảm nhận :+ về đoạn thơ của nhà thơ Quang Dũng + về đoạn thơ của nhà thơ Tố Hữu

-So sánh giữa 2 đoạn thơ

+Điểm tương đồng

+Điểm khác biệt-Khái quát về 2 đoạn thơ.Đánh giá ,mở rộng

Đề 3

ĐỀ THI MINH HỌA –KÌ THI THPT QG 2015

Phần I Đọc hiểu ( 3 điểm):

Đám than đã vạc hẳn lửa Mỵ không thổi cũng không đứng lên Mỵ nhớ lại đời

mình Mỵ tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ chẳng trốn được rồi, lúc

đó bố con thống lý sẽ đổ là Mỵ đã cởi trói cho nó, Mỵ liền phải trói thay vào đấy Mỵ

chết trên cái cọc ấy Nghĩ thế, nhưng làm sao Mỵ cũng không thấy sợ Trong nhà tối

bưng, Mỵ rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt Nhưng Mỵ tưởng như A Phủ biết có

người bước lại Mỵ rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây A Phủ thở phè từng hơi,

như rắn thở, không biết mê hay tỉnh.Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ

thì Mỵ cũng hốt hoảng Mỵ chỉ thì thào được một tiếng "Đi đi " rồi Mỵ nghẹn lại A Phủ

khuỵu xuống không bước nổi Nhưng trước cái chết có thể đến nơi ngay, A Phủ lại quật

sức vùng lên, chạy.

Mỵ đứng lặng trong bóng tối.

Trời tối lắm Mỵ vẫn băng đi Mỵ đuổi kịp A Phủ, đã lăn, chạy xuống tới lưng dốc.

Trang 6

(Trích Vợ chồng A Phủ - Tô

Hoài)

3 Các từ láy được gạch chân: rón rén , hốt hoảng, thì thào đạt hiệu quả nghệ thuật như

thế nào khi diễn tả quá trình Mị cởi trói cho A Phủ ?

4 Xác định ý nghĩa nghệ thuật của hình ảnh cái cọc và dây mây trong văn bản ?

5 Tại sao câu văn Mỵ đứng lặng trong bóng tối được tách thành một dòng riêng?

6 Từ văn bản, viết một đoạn văn bày tỏ suy nghĩ về tình yêu thương con người của tuổi

trẻ hôm nay

Phần II (7 điểm):

Câu 1 (3 điểm):

Ngạn ngữ Nga có câu: “Đối xử bản thân bằng lí trí,đối xử người khác bằng tấm lòng”

Hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 từ trình bày suy nghĩ của anh chị về câu ngạn

ngữ trên

Câu 2 (4,0 điểm):

“Qua Tây Tiến ,Quang Dũng đã xây dựng được bức tượng đài về người lính bằng bút

pháp lãng mạn va màu sắc bi tráng”

Anh /chị hãy phân tích đoạn thơ sau để làm sáng tỏ đoạn thơ trên:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành

(Tây Tiến-Quang Dũng,Ngữ văn 12 tập 1 NXBGD)

Hết

thức tự sự là chính

2) Đoạn văn thể hiện tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ và cùng A

0,250,25

0,5

Trang 7

Phủ trốn khỏi Hồng Ngài sang

Phiềng Sa

3) Các từ láy được gạch chân: rón

rén , hốt hoảng, thì thào đạt hiệu quả

nghệ thuật diễn tả tâm trạng và hành

động của Mị khi cởi trói cho A Phủ

Nó chứng tỏ tâm trạng lo sợ và hành

động nhẹ nhàng từ bước đi đến lời

nói của Mị Điều đó phù hợp với quá

-Ý nghĩa tượng trưng : Biểu

tượng cho cái ác, cái chết do bọn

chúa đất miền núi gây ra Đó cũng là

nơi không hẹn mà gặp giữa hai thân

phận đau khổ cùng cảnh ngộ Đó

cũng là nơi để Mị bộc lộ tình thương

người và đi đến quyết định táo bạo

giải cứu A Phủ cũng là giải thoát

cuộc đời mình Sự sống, khát vọng

tự do toả sáng từ trong cái chết

5) Câu văn Mỵ đứng lặng trong

bóng tối được tách thành một dòng

riêng Nó như cái bản lề khép lại

quãng đời tủi nhục của Mị, đồng

thời mở ra một tương lai hạnh phúc

Nó chứng tỏ tâm trạng vẫn còn lo sợ

của Mị Cô cũng không biết phải

làm gì tiếp theo nên chỉ “đứng lặng

trong bóng tối” Như vậy hành động

của Mị vừa có tính tự giác (xuất phát

từ động cơ muốn cứu người), vừa có

tính tự phát (không có kế hoạch, tính

toán cụ thể), nói cách khác là vì lòng

thương người mà cũng là vì “liều”

Nhưng lòng khao khát sống, khao

khát tự do đã trỗi dậy, đã chiến thắng

sự sợ hãi, để Mị tiếp tục băng đi,

chạy theo A Phủ Đây là một câu văn

ngắn, thể hiện dụng công nghệ thuật

đầy bản lĩnh và tài năng của Tô

Trang 8

con người nói chung và của tuổi trẻ hôm nay nói riêng?

- Ý nghĩa của thình yêu thương con người của tuổ trẻ?

- Phê phán thái độ thờ ơ, vô cảm, ích

kỉ của một bộ phận thanh niên trong

xã hội và hậu quả thái độ đó?

- Bài học nhận thức và hành động?

II

Câu 1:

- Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận

- Giải thích tại sao đối xử với bản thân bằng lí trí, đối xử với người khác bằng tấm lòng

- Bàn luận, mở rộng ý kiến

- Bài học nhận thức và hành động

0,250,5

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm):

Một loạt đạn súng lớn văng vẳng dội đến ầm ĩ trên ngọn cây Rồi loạt thứ hai Việt

ngóc dậy Rõ ràng không phải tiếng pháo lễnh lãng của giặc Đó là những tiếng nổ quen

Trang 9

thuộc, gom vào một chỗ, lớn nhỏ không đều, chen vào đó là những dây súng nổ vô hồi vô tận Súng lớn và súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đám dậy trời dậy đất hồi Đồng khởi Đúng súng của ta rồi! Việt muốn reo lên Anh Tánh chắc ở đó, đơn vị mình ở đó Chà, nổ dữ, phải chuẩn bị lựu đạn xung phong thôi! Đó, lại tiếng hụp hùm chắc là một xe bọc thép vừa bị ta bắn cháy Tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ Những khuôn mặt anh em mình lại hiện ra Cái cằm nhọn hoắt ra của anh Tánh, nụ cười

và cái nheo mắt của anh Công mỗi lần anh động viên Việt tiến lên Việt vẫn còn đây, nguyên tại vị trí này, đạn đã lên nòng, ngón cái còn lại vẫn sẵn sàng nổ súng Các anh chờ Việt một chút Tiếng máy bay vẫn gầm rú hỗn loạn trên cao, nhưng mặc xác chúng Kèn xung phong của chúng ta đã nổi lên Lựu đạn ta đang nổ rộ

(Trích Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi)

3 Xác định phép tu từ so sánh trong văn bản Nêu hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ

đó ?

4 Tại sao Tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ đối với nhân vật Việt ?

5 Từ văn bản, việt đoạn văn ngắn bày tỏ suy nghĩ về ý chí, nghị lực của tuổi trẻ hôm nay

Phần II (7,0 điểm):

Câu 1 (3,0 điểm):

Ngạn ngữ Nga có câu: “Đối xử bản thân bằng lí trí,đối xử người khác bằng tấm lòng” Hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 từ trình bày suy nghĩ của anh chị về câu ngạn ngữ trên

Câu 2 (4,0 điểm):

“Qua Tây Tiến ,Quang Dũng đã xây dựng được bức tượng đài về người lính bằng bút pháp lãng mạn va màu sắc bi tráng”

Anh /chị hãy phân tích đoạn thơ sau để làm sáng tỏ đoạn thơ trên:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành

(Tây Tiến-Quang Dũng,Ngữ văn 12 tập 1 NXBGD)

Hết

Năm học 2014 – 2015

Trang 10

Môn: Ngữ Văn Lớp 12

I 1) Đoạn văn được viết theo

phương thức tự sự là chính

2) Đoạn văn kể chuyện nhân vật Việt bị thương nặng trên chiến trường Một lần tỉnh lại, Việt nghe tiếng súng của ta, nhớ về đồng đội và quyết tâm tìm về đơn vị

3) Phép tu từ so sánh trong văn bản được thể hiện qua câu văn :

Súng lớn và súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đám dậy trời dậy đất hồi Đồng khởi Hiệu quả

nghệ thuật: đem tiếng súng lớn, súng nhỏ của ta so sánh với tiếng mõ, tiếng trống, nhà văn gợi lại âm thanh quen thuộc đã từng gắn bó với nhân vật Việt khi anh đang cô độc và bị thương nặng giữa chiến trường, đồng thời là sống dây tinh thần quật khởi của đồng bào miền Nam trong những ngày đánh

Mỹ Qua đó, ta thấy được tình yêu quê hương, ý chí, nghị lực phi thường của nhân vật Việt

4) Đối với nhân vật Việt, tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ

Bởi vì, đó là tiếng súng của đồng đội Nó gọi Việt tới phía

-Ý chí, nghị lực của tuổi trẻ là gì? Biểu hiện ?

- Ý nghĩa tác dụng của

ý chí, nghị lực?

- Phê phán một bộ phận

0,50,5

0,5

1,0

Trang 11

thanh niên có thái độ nãn chí, lùi bước trước thử thách khó khăn và nêu hậu quả.

- Bài học nhận thức và hành động?

II

Câu 1:

- Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận

- Giải thích ý kiến:

+ Đối xử bản thân bằng lí trí

+ Đối xử người khác bằng tấm lòng

• Ý nghĩa câu nói: Bài học về cách ứng xử của con người với chính mình và người khác

- Giải thích tại sao đối xử với bản thân bằng lí trí, đối xử với người khác bằng tấm lòng

- Bàn luận, mở rộng ý kiến

- Bài học nhận thức và hành động

0,250,5

- Giải thích ý kiến: ý kiến thể hiện rõ bút pháp nghệ thuật bài thơ Tây Tiến là cảm hứng lãng mạn và màu sắc bi tráng:

+ Cảm hứng lãng mạn là gì?

+ Màu sắc bi tráng là gì?

- Chứng minh qua đoạn thơ:

Cảm hứng lãng mạn và màu sắc bi tráng đã dựng lên bức tượng đài người lính Tây Tiến qua các phương diện sau:

0,250,5

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm):

Một loạt đạn súng lớn văng vẳng dội đến ầm ĩ trên ngọn cây Rồi loạt thứ hai Việt

Trang 12

ngóc dậy Rõ ràng không phải tiếng pháo lễnh lãng của giặc Đó là những tiếng nổ quen thuộc, gom vào một chỗ, lớn nhỏ không đều, chen vào đó là những dây súng nổ vô hồi vô tận Súng lớn và súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đám dậy trời dậy đất hồi Đồng khởi Đúng súng của ta rồi! Việt muốn reo lên Anh Tánh chắc ở đó, đơn vị mình ở đó Chà, nổ dữ, phải chuẩn bị lựu đạn xung phong thôi! Đó, lại tiếng hụp hùm chắc là một xe bọc thép vừa bị ta bắn cháy Tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ Những khuôn mặt anh em mình lại hiện ra Cái cằm nhọn hoắt ra của anh Tánh, nụ cười

và cái nheo mắt của anh Công mỗi lần anh động viên Việt tiến lên Việt vẫn còn đây, nguyên tại vị trí này, đạn đã lên nòng, ngón cái còn lại vẫn sẵn sàng nổ súng Các anh chờ Việt một chút Tiếng máy bay vẫn gầm rú hỗn loạn trên cao, nhưng mặc xác chúng Kèn xung phong của chúng ta đã nổi lên Lựu đạn ta đang nổ rộ

(Trích Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi)

3 Xác định phép tu từ so sánh trong văn bản Nêu hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ

đó ?

4 Tại sao Tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ đối với nhân vật Việt ?

5 Từ văn bản, việt đoạn văn ngắn bày tỏ suy nghĩ về ý chí, nghị lực của tuổi trẻ hôm nay

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng nột mình Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

(Việt Bắc-Tố Hữu,Ngữ văn 12 tập 1

NXBGD)

Hết

danh:

Trang 13

I

1) Đoạn văn được viết theo phương thức tự sự là chính

2) Đoạn văn kể chuyện nhân vật Việt bị thương nặng trên chiến trường Một

lần tỉnh lại, Việt nghe tiếng súng của ta, nhớ về đồng đội và quyết tâm tìm

về đơn vị

3) Phép tu từ so sánh trong văn bản được thể hiện qua câu văn : Súng lớn và

súng nhỏ quyện vào nhau như tiếng mõ và tiếng trống đình đám dậy trời

dậy đất hồi Đồng khởi Hiệu quả nghệ thuật: đem tiếng súng lớn, súng nhỏ

của ta so sánh với tiếng mõ, tiếng trống, nhà văn gợi lại âm thanh quen

thuộc đã từng gắn bó với nhân vật Việt khi anh đang cô độc và bị thương

nặng giữa chiến trường, đồng thời là sống dây tinh thần quật khởi của đồng

bào miền Nam trong những ngày đánh Mỹ Qua đó, ta thấy được tình yêu

quê hương, ý chí, nghị lực phi thường của nhân vật Việt

4) Đối với nhân vật Việt, tiếng súng nghe thân thiết và vui lạ Bởi vì, đó là

tiếng súng của đồng đội Nó gọi Việt tới phía của sự sống Tiếng súng đồng

đội gọi chiến đấu đã tiếp thêm sức mạnh mới để gọi Việt đến

- Dẫn ý bằng tình huống nhân vật Việt dù bị thương nặng trên chiến trường, ngất đi tỉnh lại nhiều lần như vẫn cố gắng hướng về nơi có tiếng

súng để sẵn sàng chiến đấu và tìm về với đồng đội

-Ý chí, nghị lực của tuổi trẻ là gì? Biểu hiện ?

+Tài :trình độ, năng lực, khả năng sáng tạo của con người của con người

+Đức: phẩm chất và nhân cách con người

-Bình luận vấn đề:

+Tài và đức là 2 mặt quan trọng trong việc hoàn thiện nhân cách con người

+Nếu chỉ chú trọng đến tài mà không quan tâm đến đức sẽ dẫn đến sự sai

lệch trong suy nghĩ và hành động ,thiếu sự phấn đấu,tu dưỡng và rèn luyện

bản thân;thậm chí nếu quá chú ý,coi trọng tài mà không chú ý đức sẽ dẫn

đến những suy nghĩ và hành động gây tác hại cho bản thân,cộng đồng và xã

hội

+Nếu chỉ lo phấn đấu ,tu dưỡng đức mà không quan tâm đến việc nâng cao

trình đọ ,năng lực và khả năng sáng tạo của bản thân thì cũng jhoong thể có

nhiều đóng góp cho cộng đồng và xã hội

+Giải quyết tốt mối quan hệ hài hòa,gắn bó giữa tài và đức sẽ giúp con

người phát triển toàn diện và có nhiều đóng góp hữu ích cho xã hội

-Bài học nhạn thức và hành động

0,250,5

Trang 14

bức tranh tứ bình,là đỉnh cao nỗi nhớ mà người về xuôi bộc lộ với Việt Bắc.

- 8 câu tiếp:+bức tranh mùa đông

+ bức tranh mùa xuân

+ bức tranh mùa hạ

+ bức tranh mùa thu

-Đánh giá, khái quát nội dung nghệ thuật đoạn thơ

Phần I: Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc và trả lời những câu hỏi sau:

“Đôi mắt băn khoăn của em buồn,

Đôi mắt em muốn nhìn vào tâm tưởng của anh Như trăng kia muốn vào sâu biển cả.

Anh đã để cuộc đời anh trần trụi dưới mắt em, Anh không giấu em một điều gì

Chính vì thế mà em không biết gì tất cả về anh.

(Bài thơ tình số 28 – Tagor, SGK Ngữ văn 11 tập hai, NXB Giáo dục,

2013)

1 Chỉ ra biện pháp nghệ thuật nổi bật của đoạn thơ trên?

2 Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?

3 Ba câu thơ cuối gợi cho anh/chị liên tưởng tới nghịch lý nào của tình yêu?

4 Từ đoạn thơ trên, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 7-10 dòng) bày tỏ quan

điểm của mình về khát vọng trong tình yêu

b Tình yêu mà Xuân Quỳnh thể hiện trong bài thơ mang tính chất hiện đại như

tình yêu hôm nay.

Bằng việc cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, anh (chị) hãy bàn luận về

những ý kiến trên

ĐÁP ÁN Phần 1: Đọc hiểu

Câu 1: (0,5 điểm)

- Biện pháp nghệ thuật nổi bật: So sánh (Như trăng kia muốn vào sâu biển cả)

Trang 15

Câu 2: (0,5 điểm)

Tác dụng của biện pháp nghệ thuật

+ Thể hiện vẻ đẹp của đôi mắt hay tâm hồn cô gái (như trăng), sự mênh mông bí ẩn trong tâm hồn của chàng trai (như biển cả)

+ Thể hiện sự khao khát hòa hợp về tâm hồn trong tình yêu

- Giải thích các ý kiến + kết hợp với kiến thức lí luận văn học

- Hình thành luận điểm theo yêu cầu của đề bài và chứng minh qua tác phẩm văn học: Chọn lọc dẫn chứng sao cho phù hợp ở mức cao nhất với luận điểm

Xuân Quỳnh là một nhà thơ của hạnh phúc đời thường Thơ Xuân Quỳnh phản

chiếu nét tâm hồn của nhà thơ khát khao tình yêu, hạnh phúc bình dị đời thường Xuân Quỳnh được đánh giá là một trong những nhà thơ viết thơ tình hay nhất của nền thơ hiện đại Việt Nam Trong thi đàn Việt Nam, người đọc đã rất thú vị với một phong cách yêu chân quê mộc mạc của nhà thơ Nguyễn Bính; một phong cách nồng nàn, say đắm của thi

sĩ Xuân Diệu và không thể không kể đến cách bộc lộ tình yêu đầy cá tính và nữ tính trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh Từ những lời tự hát tình yêu trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, có ý kiến cho rằng: Sở dĩ bài thơ đi cùng năm tháng là bởi:

“ Sóng đã thể hiện được một tình yêu có tính chất truyền thống như tình yêu muôn

đời”và “Tình yêu mà Xuân Quỳnh thể hiện trong bài thơ mang tính chất hiện đại như tình yêu hôm nay” 2 ý kiến đặt cạnh nhau, bổ sung cho nhau giúp ta cảm nhận được nét

độc đáo của bài thơ cũng như vẻ đẹp của tâm hồn Xuân Quỳnh với sự hòa quyện của tư tưởng truyền thống và hiện đại

* T Bài

1 Giải thích 2 ý kiến và sự thống nhất của 2 ý kiến

Diệp tiếp quan niệm “Thơ là tiếng lòng” Thơ là điệu hồn đi tìm những tâm hồn đồng điệu” (Tố Hữu) Nhà thơ Nguyễn đình Thi đặt câu hỏi khi giãi bày mấy ý nghĩ về thơ: Đầu mối của thơ có lẽ ta đi tìm bên trong tâm hồn con người chăng? bài thơ là sợi dây truyền tình cảm cho người đọc Thơ là sự thể hiện tâm hồn một cách mãnh liệt nhất Sóng của Xuân Quỳnh là bài thơ có sức sống bền bỉ theo thời gian bởi bài thơ đã tìm được sự đồng điệu từ trái tim độc giả nhất là tuổi trẻ

- Ý kiến 1: Ở bài thơ, Xuân Quỳnh đã diễn tả được những cung bậc cảm xúc có tính

Trang 16

truyền thống, có tính phổ biến, những quy luật tình cảm muôn đời của con người trong tình yêu

- Ý kiến 2: Sự mới mẻ, hiện đại của cách cảm, trong quan niệm về tình yêu của Xuân Quỳnh

- 2 ý kiến bổ sung cho nhau giúp ta nhận ra sự độc đáo của bài thơ cũng như vẻ đẹp của tâm hồn Xuân Quỳnh

2 Làm rõ ý kiến qua bài thơ “Sóng” và bàn luận 2 ý kiến

a, “Sóng” thể hiện một tình yêu “có tính chất truyền thống như tình yêu muôn đời”:

+ Mượn hình tượng “sóng” trong tự nhiên, nhà thơ đã diễn tả được những cung bậc cảm xúc phổ biến, những quy luật tình cảm muôn đời của con người trong tình yêu: hình

tượng sóng

Hình tượng như: Thuyền- bến, sóng- biển … trong văn chương thưòng được sử dụng với ý nghĩa biểu tượng cho các cung bậc cảm xúc trong tình yêu: Vui- buồn, hợp - tan, gần - xa … trong tình yêu

Xuân Quỳnh có lẽ là người đầu tiên dùng biểu tượng động “Sóng”để phát biểu tình yêu từ phía tâm hồn người phụ nữ Sóng còn là một biểu tượng gợi những liên tưởng sâu sắc từ phía người đọc Sóng tổng hoà trong đó nhiều sắc màu, những trạng thaí đối cực: Dữ dội- dịu êm ồn ào- lặng lẽ…

Sóng và em được đặt trong thế đối sánh, soi chiếu vào nhau, tuy 2 mà một, tuy một mà hai Tất cả tạo khả năng biểu cảm và gợi khả năngliên tưởng sâu sắc bất ngờ

+ Đó là những trạng thái cảm xúc đối lập mà thống nhất trong lòng người đang yêu: “dữ

dội” – “dịu êm”, “ồn ào” - “lặng lẽ” Người con gái khi yêu, tâm lí biến động phức tạp, khi sôi nổi lúc lại kín đáo trầm tư, lúc buồn lúc vui, khi hạnh phúc, khi đau khổ

+ Đó là khát vọng vươn tới cái cao cả, lớn lao trong tình yêu: “Sông không hiểu nổi mình/ Sóng tìm ra tận bể”Người phụ nữ khi yêu cũng mang những khát khao mãnh liệt

hòa hợp đồng điệu, muốn vươn tới những điều cao cả tốt đẹp nhất

+ Con sóng bất biến trong dòng chảy thời gian cũng như tình yêu luôn là ðiều khao khát trong trái tim tuổi trẻ.Tình yêu đồng hành với khát vọng, sóng ngày xưa, ngày sau vẫn

thế, không thay đổi theo thời gian Nỗi khát vọng tình yêu là của nhân loại

Trong cảm nhận của Xuân Quỳnh những khát vọng tình yêu bồi hồi rạo rực trong trái tim tuổi trẻ

+ Những bí ẩn về cội nguồn của “sóng” cũng như bí ẩn của tình yêu Trước biển

người phụ nữ nghĩ về biển và nghĩ về tình yêu đặt ra nhiều câu hỏi khám

những bí ẩn của tự nhiên Con người làm chủ tự nhiên, song đôi khi vẫn không khám phá hết những bí ẩn của tự nhiên

Tình yêu là một hiện tượng tâm lí khác thường đầy ắp những điều bí ẩn, nếu câu hỏi tình yêu khởi nguồn từ khi nào thì chỉ có một câu trả lời thành thật, rất nữ tính

“Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau”

+ Tình yêu luôn song hành cùng nỗi nhớ Tình yêu gắn với nỗi nhớ khi xa cách Nỗi nhớ

của người phụ nữ đang yêu trong thơ Xuân Quỳnh thể hiện một cách mãnh liệt qua hình tượng sóng Nhịp sóng là nhịp cảm xúc:

“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nước

b, “Sóng” mang Tính chất hiện đại của tình yêu hôm nay”.

- Qua hình tượng “sóng”, ta cảm nhận được tư thế và tâm thế nhân vật trữ tình Đó là

Trang 17

người con gái chủ động bày tỏ những khát khao yêu đương mãnh liệt và những rung động rạo rực của lòng mình Không còn sự thụ động, cam chịu, yên phận của người phụ nữ

truyền thống, nhân vật nữ trong bài thơ rất táo bạo chủ động trên hành trình tìm kiếm

hạnh phúc: Nếu “sông không hiểu nổi mình” thì “sóng tìm ra tận bể” Nghĩa là dứt khoát

từ bỏ cái nhỏ bé, tầm thường để tìm đến với cái bao la khoáng đạt đủ sức bao dung và

mang chứa Cũng rất mãnh liệt và hiện đại là lới thú nhận chân thành: tình yêu đã phá

vỡ mọi giới hạn không gian, thời gian, chiếm lĩnh trọn vẹn tâm hồn người con gái thậm

chí lặn sâu cả vào tiềm thức Đó còn là một tình yêu được cảm nhận toàn diện với mọi

cung bậc cảm xúc có khi đối lập nhưng vẫn thống nhất

- Khát vọng được dâng hiến hết mình cho tình yêu gắn liền với khát vọng được hưởng một tình yêu đích thực, trường tồn: “Làm sao được tan ra…Để ngàn năm còn vỗ”

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

(Trích Bác ơi! – Tố Hữu)

Đọc đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu sau :

1 Nêu phương thức biểu đạt của đoạn thơ?

2 Nội dung chính của đoạn thơ là gì?

3 Xác định nhịp thơ và nêu hiệu quả nghệ thuật cách sử dụng nhịp thơ ở 2 câu

thơ cuối ở đoạn thơ thứ 2?

Câu 2 (1,5 điểm)

"Hắn vừa đi vừa chửi Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi Bắt đầu hắn

Trang 18

chửi trời Có hề gì? Trời có của riêng nhà nào? Rồi hắn chửi đời Thế cũng chẳng sao: đời là tất cả nhưng chẳng là ai Tức mình, hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đại Nhưng cả làng Vũ Đại ai cũng nhủ: “Chắc nó trừ mình ra!” Không ai lên tiếng cả Tức thật! ờ! Thế này thì tức thật! Tức chết đi được mất! Đã thế, hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn Nhưng cũng không ai ra điều Mẹ kiếp! Thế có phí rượu không? Thế thì có khổ hắn không? Không biết đứa chết mẹ nào lại đẻ ra thân hắn cho hắn khổ đến nông nỗi này? A ha! Phải đấy hắn cứ thế mà chửi, hắn cứ chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo! Hắn nghiến răng vào mà chửi cái đứa đã đẻ ra Chí Phèo Nhưng mà biết đứa nào đã đẻ ra Chí Phèo? Có mà trời biết! Hắn không biết, cả làng Vũ Đại cũng không ai biết… "

( Trích Chí Phèo- Nam Cao)

1) Nêu ý chính của đoạn trích?

2) Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo: Bắt đầu hắn chửi trời…Rồi hắn chửi đời…chửi ngay tất cả làng Vũ Đại…chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo …được sử dụng biệp pháp tu từ cú pháp như thế nào? Nêu hiệu quả

nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?

3) Đoạn trích sử dụng nhiều câu văn ngắn Nêu ý nghĩa nghệ thuật của việc sử dụng nhều câu ngắn đó

PHẦN 2: LÀM VĂN

Câu 1 (3.0 điểm):

Tuyên dương 16 thanh niên tham gia cứu nạn tại Lào Cai

Ngày 6/9/2014, Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên TP Hà Nội đã gặp mặt, tuyên dương 16 thanh niên, sinh viên tham gia đã cứu nạn trong vụ tai nạn xe khách xảy ra ngày 1/9/2014 tại xã Tòng Sành, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai

16 thanh niên, sinh viên được tuyên dương là thành viên của nhóm du lịch mạo hiểm Phong Vân đang trên đường từ Hà Nội lên Sa Pa du lịch

Trực tiếp chứng kiến vụ tai nạn thảm khốc là chiếc xe khách lao xuống vực khiến

12 người tử nạn và 41 người khác bị thương, cả nhóm đã kịp thời thông báo tới các đơn

vị chức năng tham gia ứng cứu và dùng đèn pin, điện thoại soi đường, mò mẫm xuống vực sâu gần 200 mét để cấp cứu, hỗ trợ các nạn nhân trên chuyến xe gặp nạn…

(Theo cand.com.vn)Trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề đặt ra từ thông tin trên (bài viết khoảng

600 từ)

Câu 2 (4,0 điểm)

Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ sau:

Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi "con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc"

Nước là nơi "con cá ngư ông móng nước biển khơi"

( Trích Mặt đường khát vọng- Chương Đất Nước- Nguyễn

Khoa Điềm)

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Trang 19

-HẾT-ĐÁP ÁN

I Đọc hiểu (2,0 điểm)

1 Yêu cầu về kĩ năng

- Thí sinh có kĩ năng đọc hiểu văn bản;

- Diễn đạt rõ ràng, không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức

Câu 1 (0,5 điểm)

Phương thức biểu đạt của đoạn thơ là tự sự, miêu tả và biểu cảm

( Nếu nêu đúng 1 trong ba phương thức trên cho 0,25đ)

Câu 2 (0,5 điểm)

Nội dung chính của đoạn thơ: Nhà thơ thể hiện tâm trạng xót xa, đau đớn, thẫn

thờ, bàng hoàng, tê dại trong lòng khi nghe tin Bác Hồ từ trần (0,5đ)

Câu 3 (1,5 điểm)

• Nhịp thơ 2/2/3 ( 0,5đ)

• Hiệu quả nghệ thuật: nhịp thơ chậm, buồn, sâu lắng diễn tả tâm trạng đau đớn

đến bất ngờ của nhà thơ Cả không gian cũng đang ngưng lại mọi hoạt động

để nghiêng mình vĩnh biệt vị Cha già kính yêu của dân tộc.( 0,5đ)

( Nếu không có câu dẫn, cả phần đọc hiểu – 0,25đ)

1) Ý chính của đoạn trích: (0,5 điểm)

- Đoạn trích miêu tả cảnh Chí Phèo uống rượu say và vừa đi vừa chửi giữa sự thờ

ơ của tất cả mọi người

2) Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo: Bắt đầu hắn chửi trời…Rồi hắn chửi đời…chửi ngay tất cả làng Vũ Đại…chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo …được sử dụng biệp pháp tu từ cú pháp: điệp cú pháp, liệt kê (hắn chửi trời…hắn chửi đời…chửi ngay …chửi đứa …)và chêm xen.(0,5 điểm)

Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó: Phép điệp cú pháp và liệt kê nhằm nhấn mạnh đối tượng của tiếng chửi được sắp xếp từ xa đến gần, từ cao đến thấp, có thứ

tự, có lớp lang Nghệ thuật chêm xen ở cuối câu chửi đẻ ra cái thằng Chí Phèo nhằm

nhấn mạnh bi kịch bị từ chối của Chí Phèo Đồng thời, tác giả gián tiếp tố cáo chính xã hội thực dân nửa phong kiến đã đẻ ra Chí Phèo (0,5 điểm)

3) Đoạn trích sử dụng nhiều câu văn ngắn tạo nhịp điệu nhanh, dồn dập và tạo nên kịch tính cho truyện "Tức mình", rồi "tức thật! Thế này thì tức thật Tức chêt đi mất",

"mẹ kiếp",, "nghiến răng mà chửi" Những câu văn ngắn đã cho ta cảm nhận được trực tiếp nỗi đau của Chí Hiện lên trong đoạn văn là hình ảnh Chí Phèo đang vật vã, đang quằn quại trong nỗi đau khổ, trong bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của mình Dùng tiếng chửi, dù là có cố gắng giao tiếp với loài người nhưng cuộc đời Chí vẫn là con số không, không bè bạn, không ai coi hắn như một con người; duy chỉ có trong hắn một cái mang hình hài rõ rệt: đó là khối cô đơn ngày càng kết tụ sâu sắc, gay gắt, xót xa (0,5 điểm)

II Làm văn (3,0 điểm)

1 Yêu cầu về kĩ năng : Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội về một hiện tượng

đời sống qua một bản tin Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức : Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau

nhưng phải bám sát yêu cầu của đề bài, cần làm rõ được những ý chính sau:

- Nêu được vấn đề cần nghị luận: Giới thiệu tóm tắt nội dung bản tin Khẳng định đây là hiện tượng tốt, cần học tập và nêu gương

-Phân tích

+ Tai nạn giao thông là điều không ai mong muốn 16 thanh niên, sinh viên trên

Trang 20

đã có mặt kịp thời, vượt qua nỗi sợ hãi, tìm mọi cách để cứu người bị nạn

+ Hành động này thể hiện tinh thần nhân ái cao cả, một lối sống đẹp của tuổi trẻ hiện nay

-Bình luận

+ Việc cứu người bị tai nạn giao thông của nhóm thanh niên, sinh viên là một hành động có ý nghĩa tích cực, phát huy truyền thống thương người của dân tộc, biết lựa chọn đúng đắn mối quan hệ giữa quyền lợi cá nhân ( đi du lịch) với việc tham gia cứu hộ, cứu nạn, không hề tính toán thiệt hơn; bộc lộ trí thông minh, sáng tạo của tuổi trẻ, có kĩ năng sống khi xử lí hiệu quả tình huống nguy hiểm trong cuộc sống Đó là kết quá của quá trình được giáo dục từ gia đình, nhà trường và ý thức tu dưỡng rèn luyện nhân cách của bản thân

- Phê phán lối sống ích kỉ, vô cảm của một bộ phân thanh niên hiện nay Hậu quả:

bị xã hội lên án, bạn bè xa lánh, xuống dốc đạo đức, vi phạm pháp luật…

Đề xuất phương hướng hành động: học tập và rèn luyện đạo đức, có kĩ năng

sống để xử lí tình huống thực tế…

Lưu ý:

- Nếu thí sinh có những suy nghĩ, kiến giải riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận

- Nếu thí sinh có kĩ năng làm bài tốt nhưng chỉ đi sâu bàn luận vào một vài khía

cơ bản thì vẫn đạt điểm tối đa

- Không cho điểm những bài làm có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực

III Làm văn (5,0 điểm)

1 Yêu cầu về kĩ năng

- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, đặc biệt là so sánh để tìm ra nét tương đồng và dị biệt độc đáo của hai đoạn thơ

- Vận dụng tốt các thao tác lập luận;

- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp;

- Khuyến khích những bài viết sáng tạo

2 Yêu cầu về kiến thức

Trên cơ sở hiểu biết về 2 tác giả Nguyễn Khoa Điềm và Xuân Quỳnh, chương V

Đất Nước và bài thơ Sóng, thí sinh có thể phân tích và so sánh để phát hiện nét tương

đồng và dị biệt giữa 2 đoạn thơ như đề ra Sau đây là một số gợi ý:

a/Vài nét về tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)

- Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ nhà thơ trẻ trưởng thành trong khói lửa

của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước; Đất Nước thuộc chương V trong chín chương của trường ca Mặt đường khát vọng, được sáng tác năm 1971 ở chiến khu Bình-

Trị-Thiên, là một trong những tác phẩm xuất sắc của thơ ca chống Mỹ Đoạn thơ gồm 6 câu thuộc phần một của chương Đất Nước ( trích thơ)

- Xuân Quỳnh là nhà thơ của hạnh phúc đời thường, được xem là một trong số những thi sĩ viết thơ tình hay nhất trong nền thơ Việt Nam từ sau năm 1975 Tình yêu trong thơ chị vừa nồng nhiệt, táo bạo vừa thiết tha, say đắm, dịu dàng; vừa hồn nhiên,

giàu trực cảm vừa lắng sâu những trải nghiệm suy tư Sóng đư ợ c sá n g t á c n ă m

1 9 6 7 , in trong tập Hoa dọc chiến hào ( 1968), là một bài thơ tiêu biểu cho phong

cách thơ độc đáo của chị Đoạn thơ gồm 6 câu thuộc phần giữa của bài thơ ( trích thơ)

b/Về đoạn thơ trong Đất Nước (1,5 điểm)

a.1/ Về nội dung (1,0 điểm)

- Ở lần định nghĩa thứ nhất, cả Đất và Nước đều là không gian tồn tại rất thân

thuộc, rất riêng tư gắn bó của “anh” và “em” Kết hợp chất liệu thực tế, diễn tả giản dị,

cách giải thích tỉ mỉ của nhà thơ khiến ta hình dung ra được một cách cụ thể: Đất Nước là con đường, mái trường, dòng sông, bến nước…gắn bó thân thuộc với đời sống học tập, sinh hoạt của con người Đất nước còn gắn bó với những tình cảm riêng tư, chứng kiến tình yêu lứa đôi với bao niềm thương, nỗi nhớ

Trang 21

- Ở lần định nghĩa thứ hai, từ không gian gần gũi, Đất Nước trở nên xa xôi, mênh

mông như huyền ảo Nhà thơ đã đưa Đất Nước từ của thần linh trở thành Đất Nước của

nhân dân.Từ đó có thể hiểu rằng: Đất nước là núi, là rừng, là sông, là biển với tài nguyên phong phú

a.2/ Về nghệ thuật (0,5 điểm)

- Đọan thơ sử dụng sáng tạo các yếu tố ca dao, truyền thuyết dân gian, với cấu trúc ngôn ngữ “ Đất là…, Nước là…Đất Nước là…”, nhà thơ đã định nghĩa bằng cách

tư duy “chiết tự” để giải thích, cắt nghĩa hai tiếng Đất Nước thiêng liêng

- Giọng thơ trữ tình-chính luận

b/Về đoạn thơ trong bài Sóng (1,5 điểm)

b.1/ Về nội dung (1,0 điểm)

- Nhà thơ suy tư về nỗi nhớ của con sóng Nỗi nhớ choáng ngợp cả không gian “

dưới lòng sâu – trên mặt nước”, trải dài theo thời gian “ ngày đêm không ngủ được” Dù

ở bất kì đâu sóng cũng chỉ có một nơi để nhớ, để thương đó là bờ

- Mượn hình tượng sóng nhớ bờ để diễn tả nỗi nhớ vẫn chưa đủ, chưa thoả, Xuân

Quỳnh còn bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ của mình một cách chân thành, bạo dạn “Lòng em nhớ đến anh - Cả trong mơ còn thức” Nỗi nhớ tràn cả vào trong cõi vô thức.

b.2/ Về nghệ thuật (0,5 điểm)

- Lối điệp cú pháp kết hợp với hình thức đối lập: trên - dưới; ngày – đêm; thức - ngủ…đã góp phần thể hiện một nỗi nhớ cháy bỏng, da diết của sóng với bờ hay cũng

chính là nỗi nhớ của người con gái khi yêu

- Sóng là hình ảnh ẩn dụ Đến khổ thơ này, em đã tách ra khõi sóng để diễn tả chân thực nỗi nhớ lạ lùng, biểu hiện của lòng chung thuỷ của người con gái trong tình yêu

c/Về sự tương đồng và khác biệt (1,5 điểm)

- Tương đồng: Ra đời trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, hai thi phẩm, trong

đó có hai đoạn thơ đề hướng đến vẻ đẹp tình yêu đôi lứa Nỗi nhớ không chỉ là xúc cảm,

là biểu hiện thường nhật trong tình yêu lứa đôi mà đó còn là vẻ đẹp của nhân tính, là thước đo của một tình yêu thuỷ chung, son sắc Mỗi đoạn thơ đều gồm 6 câu, thể hiện cảm hứng lãng mạn, một trong những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam giai

đoạn 1945-1975 (0,5 điểm)

- Khác biệt: Ở Đất Nước, sử dụng thể thơ tự do, đậm đặc chất văn hoá dân gian, Đất Nước được cảm nhận bằng tình lứa đôi, nghiêng về phía không gian riêng tư, khiến cho việc lí giải Đất Nước trở nên gần gũi, thân thuộc, mới mẻ Ở Sóng, với thể thơ ngũ

ngôn truyền thống, nhà thơ diễn tả trực tiếp tình cảm lứa đôi, thông qua nỗi nhớ của

người con gái vừa nồng nàn, vừa mãnh liệt (0,5 điểm)

- Lí giải: (0,5 điểm)

+ Điểm giống nhau: Tình yêu luôn gắn liền với nỗi nhớ Phải chăng vì thế

mà khi viết về tình yêu, cả Nguyễn Khoa Điềm và Xuân Quỳnh đều diễn tả nỗi nhớ da diết, cháy bỏng đang trào dâng trong trái tim người con gái đang yêu

+ Điểm khác nhau: Nguyễn Khoa Điềm viết về Đất Nước ở tuổi 28- tuổi

trẻ đầy nhiệt huyết và tình yêu nước thiết tha Xuân Quỳnh viết bài thơ Sóng khi mới 25

tuổi – cái tuổi đầy căng sự sống, dạt dào tình yêu Vì vậy khi đối diện với sóng, chị như thấy rõ tình yêu và nỗi nhớ đang trào dâng trong trái tim mình Sự khác nhau giữa hai đoạn thơ còn có thể lí giải bởi sự khác nhau về phong cách thơ của hai tác giả Thơ Nguyễn Khoa Điềm giàu chất suy tư và dồn nén xúc cảm, mang màu sắc chính luận, thể hiện tâm tư của người trí thức về đất nước, con người Việt Nam Hồn thơ Xuân Quỳnh là một hồn thơ giàu nữ tính, là lời tự hát khi hạnh phúc, lời tự bạch khi muốn bày tỏ

Lưu ý chung: Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau, nhưng phải

đảm bảo những yêu cầu về kiến thức Trên đây chỉ là những ý cơ bản thí sinh cần đáp ứng.

Trang 22

Câu 1: 2,0 điểm Cho văn bản sau:

Trong một tiết học của các sinh viên trường mỹ thuật, vị giáo sư đưa cả lớp

xem bức tranh mô tả thân phận con người của Goya, họa sĩ nổi tiếng người

Tây Ban Nha.…

Trong bức tranh, Goya vẽ hai người nông dân đang xô xát nhau

Mỗi người cầm trên tay một chiếc dùi cui sần sùi Một người đang giơ dùi cui

để bảo vệ mặt mình Nền trời trong xanh không để lộ một nét gì nguy hiểm

sắp xảy đến Người ta không đoán được trời sắp dông bão hay sáng rực nữa

Cả lớp nhốn nháo Ai nấy đều lao nhao muốn phát biểu trước Có sinh viên

nói đây là bức tranh diễn tả định luật bảo tồn của con người: “Đấu tranh bảo

tồn

sinh mạng”

Sinh viên khác: bức tranh diễn tả mục đích của con người là muốn hạnh phúc

vì hạnh phúc là đấu tranh Sinh viên khác nữa lại phân tích: bức tranh muốn

diễn tả chân lý con người là động vật có lý trí, vì chỉ có thú vật mới cắn nhau

mà ở đây là thú vật có lý trí nên cắn nhau bằng gậy

Vị giáo sư ra hiệu cho cả lớp im lặng rồi bảo các sinh viên hãy quan sát thật

kỹ một lần nữa Cả lớp im ăng ắng…

1.Nếu là một trong những sinh viên của lớp học, anh/ chị sẽ phát biểu thế nào

về ý nghĩa của bức tranh?

2 Đặt tiêu đề văn bản

3.Hãy viết một đoạn văn bàn về vấn đề mình đã phát hiện

Phần làm văn(7,0 điểm)

Câu 2: 3,0 điểm

Mùa hè này, những học trò nghèo của làng chài bãi ngang xã Phổ Châu, huyện Đức

Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, ngày nào cũng xuống biển bắt cua, sò, ốc để kiếm vài nghìn ít ỏi

nuôi mơ ước đến trường Từng giọt mồ hôi “non nớt” sớm rơi trên ghềnh đá, hòa vào

lòng biển vì ước mong có được bộ sách, cái cặp cho năm học mới Đồng hành với khát

khao của con trẻ, những người mẹ nghèo của vùng đất này cũng nói với con: “Ăn khổ

mấy má cũng chịu, miễn con có sách vở, quần áo mới tới trường là má vui rồi”.

(Theo Báo Thanh niên ngày 18 – 6 – 2013, Ôm ước mơ đi

về phía biển).

Từ câu chuyện trên, hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của em

về tinh thần vượt khó, hiếu học của học sinh và sự hy sinh của cha mẹ đối với việc học

của con cái

Câu 3 (5,0 điểm): Phân tích nhân vật Tnú ( trong Rừng Xà Nu -Nguyễn Trung Thành) và

nhân vật Việt ( trong Những Đứa con trong gia đình - Nguyễn Thi) đễ thấy được bút pháp

sử thi và cảm hứng lãng mạn của văn học giai đoạn 1945 – 1975

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu 1 (2,0 điểm)

1/Trình bày ngắn gọn phát hiện về bức tranh: 0,5

Trang 23

- HS có thể có những phát hiện khác nhau nhưng phải có cơ sở từ bức tranh (Chẳng hạn: hai người nông dân đang bị ngập trong bùn, nước, đang cận kề miệng vực, đang sắp bị chôn vùi bởi một cơn bão,…)

- Định hướng: hai người nông dân đang hằm hằm sát khí để loại trừ nhau lại đang mắc cạn trong cồn cát Từng cơn gió thổi đến, cát bụi đang kéo tới phủ lấp hai người đến quá đầu gối mà hai người không ai hay biết

2/ Tiêu đề văn bản: Đánh nhau bằng gậy 0,5

3/ Bàn luận về ý nghĩa câu chuyện 1,0

- Goya muốn cho chúng ta thấy rằng cả hai người nông dân này sắp chết Họ sẽ không chết vì những cú dùi cui giáng vào nhau mà do cát bụi đang từ từ chôn vùi họ

- Thế nhưng thay vì giúp nhau để thoát khỏi cái chết, họ lại cư xử chẳng khác nào loài thú dữ: họ cắn xé nhau

- Bức tranh trên nói lên phần nào tình cảnh mà nhân loại chúng ta đang trải qua Thay vì giúp nhau để ra khỏi không biết bao nhiêu tai họa, đói khổ, động đất, khủng bố, chiến tranh… thì con người lại giành giật, chém giết lẫn nhau

- Bức tranh ấy có lẽ không chỉ diễn ra ở một nơi nào đó ngoài cuộc sống của các bạn, mà không chừng đang diễn ra hằng ngày trong các mối tương quan của ta với người xung quanh Cơn cám dỗ muốn thanh toán và loại trừ người khác có lẽ vẫn còn đang gặm nhấm nơi từng con người

- Một trong những cách tốt đẹp nhất để tiêu diệt một kẻ thù chính là biến kẻ thù ấy trở thành một người bạn Ngay chính trong cơn quẫn bách và đe dọa tứ phía, ta hãy liên đới

để bảo vệ nhau, bảo vệ sự sống, bảo vệ hành tinh này

(Lấy dẫn chứng và phân tích)

- Bài học nhận thức hành động

+ Nhận thức rõ ý nghĩa quan trọng của việc chung sống trong hòa bình, trong tình thân ái.+Sẵn sàng bỏ qua, giải quyết những bất đồng (với bạn bè, người thân, thậm chí là người không quen biết) một cách ôn hòa, thiện chí

+ Phê phán những biểu hiện trái ngược với tinh thần hiếu học, vượt khó

+ Phê phán sự nuông chiều thái quá của một số phụ huynh

Ý 4: Bài học nhận thức và hành động 0,25

Câu 3: 5,0 điểm

học Việt Nam thời kì kháng chiến Những tác phẩm thuộc thể loại này hướng tới những sự kiện lịch sử có tính cộng đồng đất nước Nhân vật thường là nhân vật đại diện, biểu tượng cho những vẻ đẹp và phẩm chất của con người Việt Nam Ngôn ngữ trong tác phẩm theo khuynh hướng sử thi thường là ngôn ngữ hào hùng

Trang 24

2.4 Là những mắt xích quan trọng trong sự tiếp nối các thế hệ, tiếp nối truyền

thống của dân tộc

3 Nét khác biệt 2,0

3.1 Ở nhân vật Tnú trong tác phẩm Rừng Xà Nu:

- Tnú được khắc họa trong sự gắn bó với buôn làng

- Nhân vật mang đậm dấu ấn hình tượng người anh hùng trong các tác phẩm sử

thi, huyền thoại của đồng bào dân tộc miền núi (Tnú hiện lên trong lối kể trường

ca, kể khan của đồng bào Tây Nguyên; Cuộc sống gắn bó với buôn làng: ngôn

ngữ, hành động);

- Nhân vật Tnú được khắc họa trong sự soi chiếu với hình tượng Rừng xà nu ở lớp

cây trưởng thành Qua đó tác giả gửi gắm tư tưởng chủ đề tác phẩm: "Chúng nó

đã cầm súng, mình phải cầm giáo"

3.2 Ở nhân vật Việt trong tác phẩm Những đứa con trong gia đình

- Việt được khắc họa trong mối quan hệ gia đình

- Nhân vật này gần gũi với cuộc sống đời thường, mang các đặc điểm, phẩm chất

của một cậu con trai mới lớn (lộc ngộc, hồn nhiên có khi đến vô tâm) Song bản

lĩnh của nhân vật này lại được thể hiện ở cảnh tranh nhau ghi tên đi đánh giặc, trả

thù cho ba má và ở tinh thần đấu tranh kiên cường lúc bị thương phải nằm lại

chiến trường

- Nhân vật Việt góp phần thể hiện tư tưởng của Nguyễn Thi trong ngợi ca phẩm

chất anh dũng, kiên trung của những người con trong một gia đình, của đồng bào

Nam Bộ nói riêng và nhân tộc Việt Nam nói chung

4 Lý giải 0,5

- Có sự tương đồng và khác biệt ấy là bởi mục đích sáng tác và tư tưởng chủ đề

khác nhau: Rừng xà nu được sáng tác để cỗ vũ chiến đấu, trở thành Hịch tướng sĩ

thời chống Mĩ, còn Những đứa con trong gia đình chủ yếu để ngợi ca tình cảm gia

đình và truyền thống đấu tranh của dân tộc

- Sự khác biệt trong văn hóa vùng miền (Tây Nguyên và Nam Bộ), trong lối suy

nghĩ, lối viết của các nhà văn

Câu 1: (3,0 điểm) Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng,

Trang 25

Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi!

• Việc chuyển đổi cách xưng hô từ “tôi” sang “ta” chủ yếu nhằm thể hiện điều gì? (0,5 điểm)

• Tìm và phân tích hiệu quả của các từ láy trong đoạn thơ? (1,0 điểm)

• Đánh giá đoạn thơ trên, có ý kiến cho rằng: đó là một cái tôi vị kỷ, sống hưởng thụ, sống gấp Anh/chị có đồng ý với ý kiến này không? Hãy giải thích ngắn gọn (không quá 3 câu) (0,5 điểm)

• Chúng ta có thể nói gì về những yếu tố mới mẻ đã góp phần làm nên danh hiệu “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới” (Hoài Thanh) của Xuân Diệu qua đoạn thơ này (Tŕnh bày trong khoảng 5 – 7 câu) (1,0 điểm)

Phần làm văn (7,0 điểm)

Câu 2: (3,0 điểm) Anh/chị suy nghĩ như thế nào về câu nói sau:

Đời người phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố.

(Nhật kí Đặng Thùy Trâm)

Câu 3: (4,0 điểm)

Phân tích hình tượng rừng xà nu trong đoạn trích sau (rút từ truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành):

Làng ở trong tầm đại bác của đồn giặc (…) Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà

nu cạnh con nước lớn Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương

Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn

Trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe như vậy Cạnh một cây xà nu mới ngã gục,

đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời Cũng có ít loại cây ham ánh sáng mặt trời đến thế Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng, thứ ánh nắng trong rừng rọi từ trên cao xuống từng luồng lớn thẳng tắp, lóng lánh

vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra, thơm mỡ màng Có những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người lại bị đại bác chặt đứt làm đôi Ở những cây đó, nhựa còn trong, chất dầu còn loãng, vết thương không lành được, cứ loét mãi ra, năm mười hôm thì cây chết Nhưng cũng có những cây vượt lên được cao hơn đầu người, cành lá sum sê như những con chim đã đủ lông mao, lông vũ Đạn đại bác không giết nổi chúng, những vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng Chúng vượt lên rất nhanh, thay thế những cây đã ngã … Cứ thế hai ba năm nay rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của mình

ra, che chở cho làng …

Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa, đến hết tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những

đồi xà nu nối tiếp tới chân trời

(Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2010, tr 38)

Hết

danh:

Trang 26

ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM Câu 1: 3,0 điểm

• Nhà thơ muốn nâng tầm vóc của ước mơ, của khát khao, của ham muốn, muốn trở thành thông điệp chung của con người (0,5đ)

• Từ láy Mơn mởn thể hiện sự non tơ, tràn đầy sức sống (1,0 đ)

Từ láy no nê, đã đầy, chếnh choáng thể hiện trạng thái say sưa, mãnh liệt đến

cuồng nhiệt của tác giả trước vẻ đẹp cuộc đời Qua đó thể hiện niềm yêu đời tha thiết

• Không Vì đây là sự hưởng thụ chính đáng, biết sống với những gì mình có và mình đáng được hưởng khi tuổi trẻ không lặp lại lần thứ hai trong đời (0,5 đ)

• – Mới ở nội dung: Cái tôi cá nhân lớn lao, mạnh mẽ, công khai bộc bạch khát vọng và hành động hưởng thụ cuộc sống ở mọi chiều kích khác nhau

Nghệ thuật: Phép trùng điệp, tăng tiến, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác với cách diễn đạt mới

mẻ (1,0 đ)

Câu 2: 3,0 điểm

1 Giải thích câu nói:0,5đ

- “Giông tố” ở đây dùng để chỉ hoàn cảnh khó khăn hay những gian nan, thử thách

- Trước thử thách, người ta không được phép “cúi đầu”, nghĩa là không được đầu hàng, khuất phục,…

- Câu nói khẳng định: Cuộc đời có thể trải qua nhiều gian nan nhưng con người không được phép đầu hàng, khuất phục trước những hoàn cảnh ấy

2 Phân tích, chứng minh vấn đề:1,5đ

- Trong cuộc sống, luôn có những điều gian nan, thử thách mà con người phải đối mặt và phải trải qua Đó gần như là một quy luật tất yếu trong cuộc đời mà ta phải chấp nhận

- Tuy nhiên, điều đáng nói là cách phản ứng của chúng ta trước những thử thách

ấy Tùy vào kinh nghiệm, bản lĩnh, tài năng của mình, mỗi người có phản ứng khác nhau:

có người đầu hàng, có người thỏa hiệp, có người trốn tránh,…

- Nhưng cách phản ứng tốt nhất là con người phải kiên cường chiến đấu, quyết không chịu đầu hàng, khuất phục Bởi trong cuộc sống, đừng nghĩ khó khăn, thử thách sẽ chỉ dẫn đến thất bại, buồn đau, bi kịch mà hãy coi gian nan, thử thách chính là môi trường tôi luyện để con người trưởng thành hơn

Câu 3: 4,0 điểm

1 ĐVĐ 0,5đ

- Nguyễn Trung Thành gắn bó sâu nặng với chiến trường Tây nguyên trong cuộc kháng chiến lớn của dân tộc và vì vậy khi viết về đề tài Tây nguyên và chiến tranh rất thành công

- “Rừng xà nu” là thiên truyện được miêu tả đặc sắc về thiên nhiên và con người Tây nguyên trong chiến tranh: đau thương và gan góc, khí phách

Trang 27

- Đoạn văn đặc tả cây xà nu mang linh hồn như một con người.

2 GQVD 3,0 đ

- Thiên nhiên Tây nguyên (rừng xà nu) bị tàn phá dữ dội trong làn bom đạn quân thù

nhưng vẫn tiềm tàng sức sống mãnh liệt

Cây xà nu là hình tượng xuyên suốt được miêu tả công phu, đặc biệt qua đoạn văn “Làng

trong tầm đại bác giặc (…) nối tiếp tới chân trời.”

+ Cây xà nu gắn bó mật thiết với dân làng Xô man

+ Là loại cây ham ánh nắng mặt trời (dẫn chứng)

+ Có sức sống dẻo dai (dẫn chứng)

+ Cây xà nu chịu nhiều đau thương bởi quân thù tàn bạo

+ Có sức sống bất diệt (dẫn chứng)

- Cây xà nu là biểu tượng cho cuộc sống và phẩm chất cao đẹp của người Xô man

- Cây xà nu ham ánh sáng như con người Xô man yêu cách mạng

- Cây xà nu bị tàn phá dữ dội như dân làng Xô man chịu nhiều đau thương

- Cây xà nu có sức sống mãnh liệt không gì tàn phá nổi (dẫn chứng) như dân làng Xô

man kế tiếp nhau đứng lên đánh giặc

- Những vết thương của cây không chỉ phản quang tội ác quân thù, mà nhiều góc độ khác

nhau, cây như những con người gan góc, dũng cảm, kiên cường, bất khuất

- Tác giả không miêu tả một cây mà là một rừng cây bất diệt như thế trận trùng trùng điệp

điệp của nhân dân đã làm ngời sáng chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng thời đánh

Mĩ của nhân dân ta

- Mỗi lời văn đã tạo cái không khí sử thi, hoang dã, kết tinh hình ảnh thiên nhiên và con

người Tây nguyên

3 KTVD 0,5 đ

- Hình tượng nghệ thuật có ý nghĩa biểu tượng Mỗi lời văn đã tạo cái không khí sử thi,

hoang dã, kết tinh hình ảnh thiên nhiên và con người Tây nguyên

- Ngôn ngữ trang trọng, hình ảnh hào hùng tráng lệ Hình tượng nghệ thuật có ý nghĩa

Câu I (2,0 điểm)

Đọc văn bản sau: CHA ĂN MẶN, CON KHÁT NƯỚC

Đàn ông hút thuốc, uống bia, rượu nhiều hoặc bị tiếp xúc với thuốc trừ sâu trong lúc

muốn có con sẽ có thể gây hại không những đến đứa trẻ chưa ra đời mà còn đến các thế

hệ sau Đó là kết luận của các chuyên gia thuộc Đại học Rutgers ( Mĩ) sau khi thực hiện

các thí nghiệm trên động vật trong phòng thí nghiệm Theo báo Telegraph, kết quả nghiên

cứu cho thấy có mối liên hệ mật thiết giữa những hành động trên và tỉ lệ gia tăng các

chứng vô sinh ở đàn ông cũng như sảy thai, chết non ở trẻ Các nhà khoa học khẳng định

những thói quen xấu ở nam giới sẽ dẫn đến biến đổi gien và những thay đổi này sẽ

truyền sang các thế hệ sau

(Nguồn: báo Thanh niên số 51, ngày 20-2-2008)

1/ Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào là chính?Vì sao?

2/ Văn bản trên đề cập vấn đề gì và phù hợp với những người đọc nào?

3/ Tiêu đề sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp đó?

Trang 28

Câu II (3,0 điểm):Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề đặt ra trong đoạn thơ sau:

“Chẳng có ai tẻ nhạt mãi trên đời

Mỗi số phận chứa một phần lịch sử

Mỗi số phận riêng, dù rất nhỏ

Chắc hành tinh nào đã sánh nổi ðâu ?”

(Chẳng có ai tẻ nhạt mãi trên đời – Evgeny Evtushenko (Nga))

Câu III (5,0 điểm):

“ Người lái đò sông Đà là một áng văn đẹp được làm nên từ tình yêu đất nước say đắm, thiết tha của một con người muốn dùng văn chương để ca ngợi vẻ đẹp vừa kì vĩ, hào hùng, vừa trữ tình, thơ mộng của thiên nhiên…”

( Trích Ghi nhớ-trang 193- SGK Ngữ văn 12- tập I-NXBGD năm 2008)

Phân tích một vẻ đẹp hình tượng con sông Đà để làm sáng tỏ nhận định trên Từ đó, bày

tỏ suy nghĩ, tình cảm của cá nhân với dòng sông quê hương hiện nay

ĐÁP ÁN CHẤM THI

Câu I (2,0 điểm)

1/Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ khoa học là chính (0.25)

Lí do: Nội dung bàn về vấn đề khoa học phổ cập, đó là tác hại của rượu, bia, thuốc lá …ảnh hưởng đến việc sinh con Dùng từ ngữ khoa học: thí nghiệm, biến đổi gien….Câu văn, đoạn văn có kết cấu chặt chẽ theo quan hệ nhân-quả (0.25)

2/ Văn bản trên đề cập vấn đề tác hại giữa những thói quen xấu ( hút thuốc, uống rượu bia nhiều hay tiếp xúc với thuốc sâu) ở người đàn ông khi muốn có con, đến các thế hệ con của ông ta Đó là kết quả nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học (0.25)

Văn bản này phù hợp với đông đảo người đọc, kể cả những người đọc không thuộc chuyên ngành khoa học (0.25)

3/ Tiêu đề sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ (0.5)

Ý nghĩa: Cảnh báo nếu bậc cha mẹ làm những điều thất đức, sau này con cháu họ hứng chịu Trong văn bản trên, việc ăn mặn của đàn ông thể hiện ở hành vi hút thuốc, uống rượu bia nhiều hay tiếp xúc với thuốc sâu Còn việc khát nước thể hiện con của họ sẽ bị gây hại (0.5)

Câu II (3,0 điểm)

Yêu cầu: Học sinh hiểu đúng và đưa ra những ý kiến bàn luận hợp lý về vấn đề tư tưởng đặt ra trong đoạn thơ Bố cục bài viết rõ ràng, kết cấu chặt chẽ; diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi về chính tả, dùng từ, đặt câu; khuyến khích những bài làm sáng tạo

Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần nêu được các ý sau:

1 Cảm nhận, phân tích ngắn gọn đoạn thơ để phát hiện vấn đề được đặt ra: 0,5đ

- Tôn trọng và đề cao con người cá nhân vì mỗi cá nhân đều có cuộc đời, số phận riêng phong phú, độc đáo (không tẻ nhạt, không hành tinh nào sánh nổi);

- Quan hệ giữa cá nhân và xã hội: mỗi cá nhân mang trong nó một phần đặc tính, lịch sử phát triển của cả công đồng và dù hết sức nhỏ bé nhưng mỗi cá nhân góp phần làm nên

sự đa dạng cho xã hội (“chứa một phần lịch sử”,…)

2 Phát biểu suy nghĩ về vấn đề được đặt ra trong đoạn thơ

2.1 Giải thích 2,0đ

- Mỗi con người là một cá thể độc đáo, không lặp lại Nếu chịu khó tìm hiểu con người,

đi sâu vào thế giới nội tâm của họ sẽ thấy mỗi cá nhân – dù thoạt nhìn có vẻ tẻ nhạt, nhàm chán – là một thế giới không cùng, một quyển sách đọc không bao giờ hết Những nét đặc sắc ấy hợp thành màu sắc phong phú, đa dạng cho xã hội (dẫn chứng + phân tích)

- Không có từng cá nhân thì không thể có xã hội, cũng không thể có lịch sử phát triển xã hội Dù không phải là tướng lĩnh tài ba, lãnh tụ xuất chúng hay nhà bác học lỗi lạc, bất kì

cá nhân nào cũng có thể góp sức vì sự phát triển chung (dẫn chứng + phân tích)

Trang 29

2.2 Rút ra bài học 0,5đ

Hiểu đúng về quan hệ giữa cá nhân và xã hội, nhận thức rõ vai trò cá nhân sẽ giúp ta:

- Tôn trọng giá trị của mỗi con người, dù họ làm những việc rất giản đơn, bình thường hay không có tài năng gì đặc biệt

- Mỗi người nỗ lực phấn đấu để sống một cuộc đời phong phú, có ích cho xã hội Mỗi học sinh phải ra sức học tập, trau dồi kiến thức, tu dưỡng đạo đức để trở thành người có ích, có đóng góp cho xã hội,…

- Tăng cường tinh thần đoàn kết để tạo nên sức mạnh chung

Câu III (5,0 điểm):

Làm Văn Phân tích một vẻ đẹp hình tượng con sông Đà để làm sáng tỏ nhận định Từ đó, bày tỏ suy nghĩ, tình cảm của cá nhân với dòng sông quê hương hiện nay 5.0

A Yêu cầu về kĩ năng

- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học về một đoạn trích, tác phẩm văn xuôi Từ

đó, liên hệ một vấn đề xã hội liên quan

- Vận dụng tốt các thao tác lập luận; Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp;

- Khuyến khích những bài viết sáng tạo

B Yêu cầu về kiến thức

Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả Nguyễn Tuân, đoạn trích tuỳ bút Người lái đò sông

Đà và những vẻ đẹp của dòng sông Đà, thí sinh chọn được một vẻ đẹp mà mình tâm đắc

để nghị luận

I/ Mở bài : - Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Nêu nhận định của SGK và khẳng định vẻ đẹp ở hình tượng sông Đà cũng như suy nghĩ, tình cảm với dòng sông quê hương 0.5

II) THÂN BÀI :

1 Khái quát về tác phẩm : 0,5đ Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, cảm hứng sáng tác của nhà văn, những vẻ đẹp của dòng sông

2 Phân tích một vẻ đẹp của hình tượng sông Đà 2,0

Thí sinh có thể tự do chọn một trong hai vẻ đẹp của sông Đà ( như kì vĩ, hào hùng hoặc trữ tình, thơ mộng …) để nghị luận

Thí sinh có thể trình bày, diễn đạt khác nhau nhưng cần làm rõ được các ý chính:

- Đó là vẻ đẹp nào?

- Vẻ đẹp đó được biểu hiện cụ thể như thế nào trong tác phẩm?

+ Xác định được những dẫn chứng tiêu biểu trong đoạn trích thể hiện vẻ đẹp đó

+ Khai thác từ ngữ, chi tiết nghệ thuật trong cách dùng từ, đặt câu, dựng đoạn, các biện pháp tu từ…để làm rõ vẻ đẹp đó

- Vẻ đẹp đó góp phần hoàn chỉnh vẻ đẹp hình tượng dòng sông Đà như thế nào? Qua vẻ đẹp đó, nhà văn muốn gửi gắm tư tưởng, tình cảm gì?

3 Nhận xét về nghệ thuật xây dựng hình dượng con sông Đà: 0,5đ

Các yếu tố nghệ thuật được sử dụng để xây dựng vẻ đẹp ấy nói riêng và góp phần làm nên thành công của tác phẩm nói chung, thể hiện phong cách độc đáo của Nguyễn Tuân như thế nào?

4 Suy nghĩ, tình cảm về dòng sông quê hương hiện nay 1,0 đ

- Khẳng định dòng sông quê hương vẫn giữ được nét đẹp thiên tạo và nhân tạo, vừa bồi đắp phù sa màu mỡ, góp phần làm nên cuộc sống no ấm, thanh bình;

- Tuy nhiên, vẫn còn không ít dòng sông trở thành dòng sông chết vì rơi vào ô nhiễm, cạn kiệt…Cần phải có thái độ phê phán những kẻ gây ra tình trạng này, đồng thời phải có biện pháp khắc phục thiết thực

( Có dẫn chứng thực tế và phân tích thuyết phục)

III/ KẾT LUẬN : 0,5đ

- Kết luận chung về vẻ đẹp đã phân tích

- Nêu ý nghĩa của hình tượng

Trang 30

Câu 1: (2,0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Tối hết cả, con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ

vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa Giờ chỉ còn ngọn đèn con của chị Tí, và cả cái bếp

lửa của bác Siêu, chiếu sáng một vùng đất cát; trong cửa hàng, ngọn đèn của Liên, ngọn

đèn vặn nhỏ, thưa thớt từng hột sáng lọt qua phên nứa Tất cả phố xá trong huyện bây

giờ đều thu nhỏ lại nơi hàng nước của chị Tí.

(Hai đứa trẻ - Thạch Lam, Ngữ Văn 11)

• Chỉ rõ và phân tích hiệu quả của nghệ thuật đối lập, tương phản trong đoạn

văn trên

• Nhận xét về nhịp điệu và lời văn của Thạch Lam

• Hình ảnh ngọn đèn lặp đi lặp lại trong đoạn văn gợi cho em suy nghĩ gì?

Câu 2: (3,0 điểm)

Hãy viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến sau: “Biết tự

hào về bản thân là cần thiết nhưng biết xấu hổ còn quan trọng hơn”.

Câu 3 (5,0 điểm)

“Phong cách văn học biểu hiện trước hết ở cách nhìn, cách cảm thụ có tính chất khám

phá, ở giọng điệu riêng biệt của tác giả.”

(Ngữ văn 12, tập 1, NXBGD, 2008)

Từ hình tượng sông Hương trong bút ký Ai đã đặt tên cho dòng sông? của Hoàng Phủ

Ngọc Tường, anh/ chị hãy bàn luận về ý kiến trên

===== Hết =====

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu 1: 2,0 điểm

1 1,0 đ

- Chỉ ra nghệ thuật đối lập tương phản: đối lập giữa ánh sáng và bóng tối

+ ánh sáng tù mù, leo lét, yếu ớt: ánh sáng ngọn đèn con của chị Tí, bếp lửa bác Siêu

“chiếu sáng một vùng đất cát”, những hột sáng từ ngọn đèn vặn nhỏ của Liên

+ bóng tối mịt mùng “tối hết cả , các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa”

• Hiệu quả:

+ Sự tương phản ấy làm cho ta cảm nhận cả phố huyện chìm trong bóng tối

+ Những ánh sáng tù mù, leo lét gợi liên tưởng đến những kiếp người nhỏ bé cũng

sống lay lắt, sống leo lét trong cái đêm dài của xã hội cũ

2 0,5đ

- Nhịp điệu câu văn của Thạch Lam: êm dịu, chậm rãi, uyển chuyển, tinh tế Những điệp

Trang 31

từ “con đường, ngọn đèn” tạo nên một sự vắt dòng khiến câu văn nhẹ nhàng như những vần thơ.

- Lời văn: Thạch Lam không tìm những từ tác động mạnh vào trực cảm, giác quan của con người mà nhẹ nhàng, tự nhiên, bình dị

• Khẳng định sự cần thiết của việc biết xấu hổ: giúp con người có ý thức điều chỉnh hành

vi của mình phù hợp với những chuẩn mực đạo đức; biết xấu hổ còn quan trọng hơn biết

tự hào bởi nó là biểu hiện của ý thức hoàn toàn tự giác, xuất phát từ lương tâm, giúp con người nâng cao năng lực và hoàn thiện nhân cách

• Phê phán thái độ tự cao tự đại, phê phán thái độ tự ti mặc cảm

Ý 4: bài học nhận thức và hành động 0,5 đ

• Nhận thức sâu sắc về những điểm mạnh, điểm yếu của bản thân

• Nghiêm khắc đối với chính mình; không ngừng rèn luyện, bồi dưỡng đạo đức nhân cách

Câu 3: 5,0 điểm

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận 0,5đ

2 Giải thích ý kiến 0.5đ

Phong cách văn học là những nét riêng, độc đáo của một tác giả trong quá trình nhận thức

và phản ánh cuộc sống phong cách là sự thể hiện tài nghệ của người nghệ sĩ trong việc đưa đến cho độc giả một cái nhìn mới mẻ về cuộc đời thông qua những phương thức, phương tiện nghệ thuật mang đậm dấu ấn cá nhân của người sáng tạo

- Sông Hương luôn được cảm nhận ở vẻ đẹp giàu nữ tính:

+ Hình ảnh sông Hương gắn với vẻ đẹp của người con gái: cô gái Digan, người mẹ phù

Trang 32

sa của một vùng văn hóa xứ sở, là người gái đẹp nằm ngủ mơ màng giữa cánh đồng Châu

Hóa đầy hoa dại, là người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya, là nàng Kiều trong đêm tình tự

với Kim Trọng, là người con gái dịu dàng của đất nước

+ Sông Hương được miêu tả bằng một hệ thống từ ngữ gợi nét đẹp đặc trưng của người

phụ nữ: sắc đẹp dịu dàng, đường cong thật mềm, hình cung thật tròn, dòng sông mềm

như tấm lụa, uốn một cánh cung rất nhẹ, điệu slow tình cảm, ngập ngừng như muốn đi

muốn ở, những vấn vương của một nỗi lòng, chút lẳng lơ kín đáo của tình yêu Đó là vẻ

đẹp dịu dàng, đằm thắm, kín đáo nhưng cũng đầy gợi cảm

- Sông Hương được miêu tả trong chiều sâu của những giá trị văn hóa:

+ Hình ảnh so sánh mới lạ: là bản trường ca của rừng già, vẻ đẹp trầm mặc như triết lí,

như cổ thi, điệu slow tình cảm, là không gian sinh thành và nuôi dưỡng nền âm nhạc cổ

điển Huế, là hành động rất lạ với tự nhiên và rất giống con người ở đây

+ Trong quan hệ với thi ca, sông Hương luôn gợi những cảm hứng mới mẻ, không bao

giờ tự lặp lại mình Mỗi nhà thơ đều có một khám phá riêng về nó

3.2.2 Giọng điệu riêng biệt

- Giọng điệu tha thiết, yêu thương:

+ Dõi theo hành trình của sông Hương từ thượng nguồn cho đến khi về với biển

+ Phát hiện những biến đổi tinh tế của sông Hương trong không gian và thời gian

+ Phát hiện mối liên hệ khăng khít giữa vẻ đẹp của sông Hương với mảnh đất cố đô và

những nét đặc trưng trong văn hóa của con người xứ Huế

- Giọng điệu dịu dàng, mê đắm: hành trình của sông Hương được miêu tả trong sự liên

tưởng đến câu chuyện tình yêu mãnh liệt, say đắm với nhiều cung bậc cảm xúc: mong

đợi, vui sướng, ngập ngừng, bịn rịn, lưu luyến, nhớ nhung

- Giọng điệu tự hào, trân trọng:

+ Khám phá nét riêng, độc đáo của sông Hương trong tương quan với những dòng sông

nổi tiếng trên thế giới để chợt nhớ và yêu quý điệu chảy lặng lờ của nó khi ngang qua

thành phố

+ Sông Hương đã sống những thế kỉ quang vinh với nhiệm vụ lịch sử của nó là dòng

sông của thời gian ngân vang, của sử thi viết giữa màu cỏ lá xanh biếc

4 Đánh giá khái quát 0.5

- Thông qua cách nhìn, cách cảm thụ có tính chất khám phá, giọng điệu riêng biệt, Hoàng

Phủ Ngọc Tường đã đem đến cho người đọc hình ảnh một sông Hương vừa quen, vừa lạ,

vừa chân thực nhưng đầy sức gợi

- Sông Hương trong bài kí là sản phẩm của một cái tôi nghệ sĩ tinh tế tài hoa, một cái tôi

giàu vốn văn hóa và trí tưởng tượng phong phú, một cái tôi say đắm với tình yêu quê

hương đất nước Cái tôi của Hoàng Phủ Ngọc Tường đã làm nên sự đa dạng cho thể loại

kí nói riêng và nền văn học dân tộc nói chung

I Phần đọc – hiểu: 3 điểm

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“ Khi mạng xã hội ra đời, những người cổ xúy thường cho rằng chức năng quan trọng

Trang 33

nhất của nó là kết nối Nhưng trên thực tế phải chăng mạng xã hội đang làm chúng ta xa cách nhau hơn?

Tôi đi dự đám cưới, bữa tiệc được chuẩn bị chu đáo, sang trọng từ khâu tiếp khách, lễ nghi cho đến cách chọn thực đơn, loại nhạc biểu diễn trong suốt bữa tiệc, chứng tỏ gia chủ rất trân trọng khách mời

Vậy mà suốt buổi tiệc, nhìn quanh mình đâu đâu tôi cũng thấy có người chăm chú dán mắt vào màn hình điện thoại, mà khỏi nói tôi cũng biết họ đang xem gì qua cách họ túm tụm thành từng nhóm vừa chỉ trỏ vào chiếc điện thoại vừa bình luận, nói cười rôm rả.( ) Trẻ trung có ( số này chiếm đông hơn cả ), tầm tầm cũng có Nói đâu xa, ngay trong bàn tôi cũng thế, mọi người xúm lại chụp ảnh rồi “ post” lên facebook ngay tức thì “cho

nó “ hot!” – một người bảo vậy …”

( Theo “ Tuổi trẻ Online 04/05/2014 )

1 Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên

2 Đoạn văn trên nói về thực trạng gì đang phổ biến hiện nay?

3 Những người đi dự đám cưới ở đoạn văn trên chỉ quan tâm đến điều gì? Điều đó trái với sự đón tiếp của gia chủ như thế nào?

4 Đặt nhan đề cho văn bản trên

5 Viết đoạn văn ( khoảng 10 câu ) bày tỏ suy nghĩ của anh/chị về vấn đề trên

II Phần tự luận: 7 điểm

Câu 1) 3 điểm

“ Tại sao xếp hàng là hành vi rất dễ dàng, ai cũng có thể làm được và ai cũng muốn, nhưng rốt cuộc không ai chịu làm? Có phải vì người Việt chúng ta hay có thói quen nhìn nhau và làm theo nhau Người đến sau thấy người đến trước nhờ chen lấn mà được việc, nên cũng bắt chước làm theo và sợ rằng nếu xêó hàng mình sẽ bị thua thiệt Người có ý thức xếp hàng bị coi thường, hoặc bị cho là muốn chơi trội, muốn thể hiện… Bởi chẳng

ai muốn mình trở nên “ khó coi” trong mắt mọi người, cho nên người nghiêm túc xếp hàng ngày càng trở nên hiếm hoi, những kẻ chen ngang thì coi hành vi của mình là

chuyện bình thường Và họ đã vô tình tạo nên sự bất bình đẳng trõngã hội, tạo môi trường cho thói ích kỉ, mưu mẹo…”

Sau khi đọc mẩu tin trên, anh/chị hãy viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của mình

về sự cần thiết của “ văn hóa xếp hàng”?

Câu 2) 4 điểm

Nêu cảm nhận của anh/ chị về vẻ đẹp tâm hồn của “ người đàn bà” hàng chài trong truyện ngắn “ Chiếc thuyền ngoài xa” – Nguyễn Minh Châu Từ đó anh/chị có suy nghĩ gì về vai trò của người phụ nữ trong cuộc sống hiện nay?

HƯỚNG DẪN CHẤM:

I Phần đọc – hiểu:

1 Phong cách ngôn ngữ báo chí ( 0,5 điểm )

2 Thực trạng phổ biến là: các trang mạng xã hội ra đời, nhanh chóng lan rộng, giới trẻ đang chìm vào thế giới ảo, trao đổi thông tin, chia sẻ qua tin nhắn, qua trang mạng

facebook… ( 0,5 điểm )

3 Những người đi dự đám cưới chỉ quan tâm vào chiếc điện thoại, bình luận, chia sẻ ảnh….trên facebook ( 0,25 điểm )

Điều đó trái với sự đón tiếp, chiêu đãi chu đáo và mến khách của gia chủ… ( 0,25 điểm )

4 Học sinh có thể đặt tiêu theo nhiều cách khác nhau, miễn sao phù hợp với vấn đề được

đề cập trong văn bản: Vấn nạn facebook, Cuộc sống trong thế giới ảo… ( 0,5 điểm )

5 ( 1 điểm )

Học sinh có cách bày tỏ khác nhau, có thể trình bày theo các gợi ý sau:

- Mạng xã hội phát triển có mặt lợi, bên cạnh đó cũng có mặt hại

- Nhiều người thích sống trong thế giới ảo, quay lưng lại với cuộc sống thực tại

- Lời khuyên sử dụng đúng mục đích, hợp lí các trang mạng xã hội…

II Phần tự luận:

Câu 1

Trang 34

- Giới thiệu vấn đề bàn luận ( 0,5 điểm + kết bài )

- Phân tích thực trạng vấn đề và chỉ ra những nguyên nhân đưa đến thực trạng đó ( 0,5

điểm )

- Phân tích vai trò của “ văn hóa xếp hàng’: ( 1,5 điểm )

+ Tạo ra văn minh trong giao tiếp, trong lối sống

+ Tạo ra sự công bằng đối với mọi người

+ Tránh va chạm, xô xát, tăng hiệu quả công việc vì tiết kiệm thời gian

- Giải pháp: tuyên truyền, chỉ dẫn, quy định… Lên án những hành vi thiếu văn hóa, có

thể phạt nặng những hành vi cố tình vi phạm…( 0,5 điểm )

Câu 2

- Giới thiệu vấn đề

- Nêu tình huống truyện

- Vẻ đẹp tâm hồn ở người đàn bà hàng chài:

+ Luôn cham chịu dù bị đánh đập, hành hạ vì muốn giữ hạnh phúc gia đình…

+ Một người mẹ yêu thương con vô bờ, sống chỉ vì con, không vì bản than…

+ Một người vợ luôn thấu hiểu, cảm thông cho bi kịch của chồng -> nhận phần lỗi vè

mình, biện minh, lí giải cho chồng…

- Nghê thuật: xây dựng tình huống truyện, xây dựng nhân vật…

- Giá trị tư tưởng gửi gắm qua nhân vật

- Viết đoạn văn: học sinh có thể có nhiều cách suy nghĩ khác nhau, miễn sao hợp lí và lập

luận thuyết phục, một số gợi ý:

+ Phụ nữ trong quan niệm xưa và nay…

+ Hiện nay vai trò của người phụ nữ ngày một được khẳng định: việc nhà, việc nước đều

Câu 1 (2,0 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi nêu ở dưới:

"Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ ; từng tiếng một vang ra để

gọi buổi chiều Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn

than sắp tàn Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời

Chiều, chiều rồi Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài

đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào Trong cửa hàng hơi tối muỗi đã bắt đầu vo ve Liên

Trang 35

ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen ; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị ; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn."

(Trích "Hai đứa trẻ" - Thạch Lam, SGK Ngữ văn 11 tập 1, NXBGD năm 2014)

Câu hỏi:

a Đoạn văn trên được viết theo phương thức nào là chính?

b Nêu nội dung của đoạn văn?

c Những đặc sắc về nghệ thuật trong đoạn văn? Tác dụng?

d Vẻ đẹp văn phong Thạch Lam qua đoạn văn trên

Câu 2 (3,0 điểm): Viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 từ) trình bày suy

nghĩ của anh/chị về tác hại của sự cẩu thả

Câu 3 (5,0 điểm): Bàn về hình tượng "em" trong bài thơ "Sóng" của nhà thơ

Xuân Quỳnh có ý kiến cho rằng: Bài thơ thể hiện vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ trong tình yêu Ý kiến khác lại cho rằng: Hình tượng em thể hiện vẻ đẹp hiện đại của người phụ nữ đang yêu.

Từ cảm nhận về hình tượng "em" trong bài thơ "Sóng", anh/chị hãy bình luận về các ý kiến trên

- Việc chi tiết hoá điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong nhóm giám khảo chấm thi

Trang 36

- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,5 (lẻ 0,25 làm tròn 0,5; lẻ 0,75 làm tròn 1.0 điểm).

II Đáp án và thang điểm

1 Câu 1 (2 điểm):

a Đoạn văn trên được viết theo phương thức miêu tả là chính (0,25 điểm)

b Nội dung chính đoạn văn: (0,5 điểm)

+ Bức tranh phố huyện lúc chiều tàn: âm thanh, hình ảnh, màu sắc, đường nét.+ Tâm trạng của nhân vật Liên: buồn man mác trước giờ khắc của ngày tàn

c Những đặc sắc về nghệ thuật và tác dụng:

- Những đặc sắc về nghệ thuật (0,5 điểm)

+ Sử dụng so sánh; thủ pháp tương phản đối lập

+ Giọng văn: Chậm rãi, nhẹ nhàng, câu văn uyển chuyển, giàu hình ảnh,

- Tác dụng: Gợi ấn tượng về một bức tranh mang hồn quê Việt: đẹp, bình dị, êm

đềm, gợi buồn.(0,25 điểm)

d Vẻ đẹp văn phong Thạch Lam qua đoạn văn: Trong sáng, giản dị, nhạy cảm và rất đỗi tinh tế (0,5 điểm)

2 Câu 2 (3.0 điểm): Viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 từ) trình bày suy

nghĩ của anh/chị về tác hại của sự cẩu thả

1 Về kĩ năng:

- Biết cách làm một bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội

- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

2 Về kiến thức:

- Trên cơ sở những hiểu biết về vấn đề nghị luận, học sinh có thể trình bày theo

nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:

a Mở bài: Nêu được vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm)

b Thân bài:

* Giải thích sự cẩu thả: là một hành động hoặc lời nói thiếu suy nghĩ cẩn thận và

chuẩn bị chu đáo, chỉ cốt làm cho xong việc hoặc nói cho qua chuyện (0,5 điểm)

* Biểu hiện của sự cẩu thả: trong lời nói, trong học tập, sinh hoạt, lấy dẫn

chứng minh họa.(0,5 điểm)

* Tác hại của sự cẩu thả (1,0 điểm): Trong cuộc sống, sự cẩu thả mang đến

những điều tai họa phiền phức cho người khác và sự rắc rối cho chính bản thân mình chẳng hạn:

- Sự cẩu thả trong nghề văn là "sự bất lương"

- Lái xe cẩu thả sẽ gây tai nạn giao thông cho người khác và cho chính mình

Trang 37

- Ăn nói cẩu thả sẽ khiến người khác mất lòng còn người nói sẽ bị vạ miệng.

- Bác sĩ cẩu thả sẽ khiến bệnh nhân tiền mất tật mang đôi khi mất cả tính mạng, còn bản thân người Bác sĩ cũng sẽ bị lương tâm cắn rứt đến suốt đời bởi tòa án lương tâm cho dù có thoát được tòa án hình sự

* Liên hệ bản thân, đề ra một thái độ sống hợp lý: Lời nói cân nhắc, hành động

cẩn thận, sống ngăn nắp, gọn gàng, khoa học, biết sắp xếp công việc hợp lý, (0,5 điểm)

c Kết bài: đánh giá khái vấn đề nghị luận (0,25 điểm)

* Lưu ý: Khuyến khích những bài viết sáng tạo, thể hiện được suy nghĩ và những

trải nghiệm của bản thân về vấn đề nghị luận

3 Câu 3 (5,0 điểm): Bàn về hình tượng "em" trong bài thơ "Sóng" của nhà thơ

Xuân Quỳnh:

2.1 Yêu cầu về kĩ năng:

- Biết cách làm một bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học

- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

2.2 Yêu cầu về kiến thức:

- Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Xuân Quỳnh và bài thơ "Sóng", học sinh

có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:

a Dẫn dắt và nêu được vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm)

b Giải quyết vấn đề:

* Học sinh lựa chọn dẫn chứng để bình luận ý kiến thứ nhất: vẻ đẹp truyền

thống của người phụ nữ trong tình yêu (1,0 điểm)

- Thể hiện ở sự đằm thắm, dịu dàng, hồn hậu, dễ thương, (d/c)

- Thể hiện ở sự chung thủy, son sắt (d/c)

* Ý kiến thứ hai: Hình tượng em thể hiện vẻ đẹp hiện đại của người phụ nữ

đang yêu (2,0 điểm)

- Người phụ nữ mạnh dạn, chủ động bày tỏ khao khát yêu thương mãnh liệt, những rung động rạo rực của lòng mình (d/c)

- Người phụ nữ không nhẫn nhục, cam chịu; không chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp mà luôn vươn tới cái lớn lao có thể đồng cảm, đồng điệu với mình (d/c)

- Nét đẹp hiện đại táo bạo, mãnh liệt, dám vượt qua mọi trở ngại để đến với hạnh phúc (d/c)

- Khát vọng có được một tình yêu vĩnh hằng, bất tử ; được sống trọn vẹn trong tình yêu (d/c)

* Đánh giá: Cả hai ý kiến đều xác đáng, đều thể hiện được vẻ đẹp của hình

tượng 'em" trong bài thơ Nhân vật em vừa có nét dịu dàng, đằm thắm, dễ thương của người phụ nữ truyền thống vừa mang lại vừa mang nét đẹp hiện đại đáng trân trọng của

Trang 38

người phụ nữ đang yêu (0,5 điểm)

* Về nghệ thuật: (0,5 điểm)

- Nghệ thuật ẩn dụ: mượn hình tượng sóng và "em" để thể hiện tình yêu phụ nữ

- Thể thơ năm chữ với nhịp điệu linh hoạt ; ngôn từ giản dị, trong sáng, hình ảnh thơ giàu sức gợi

c Đánh giá khái quát đoạn thơ (0,5 điểm)

Phần đọc hiểu(3,0 điểm)

Câu 1

Mị không nói A Sử cũng không hỏi thêm nữa A Sử bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị Nó xách cả một thúng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà Tóc Mị

xoã xuống, A Sử quấn luôn tóc lên cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu

nữa Trói xong vợ, A Sử thắt nốt cái thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi A Sử tắt đèn, đi ra,

khép cửa buồng lại

(Trích: “Vợ chồng A Phủ” - Tô Hoài – SGK Ngữ văn 12, tập 2, trang 8)

Đọc đoạn văn và thực hiện các yêu cầu sau:

1.Đoạn văn trên có sự kết hợp giữa các phương thức biểu đạt nào?(0.5điểm)2.Nội dung chủ yếu của đoạn văn là gì?(0.5điểm)

3.Trong đoạn văn trên, Tô Hoài sử dụng những câu ngắn kết hợp với các câu dài

có nhiều vế ngắn, nhịp điệu nhanh Tác dụng của cách viết này là gì?(1.0điểm)

4.Đoạn văn trên khiến anh/chị liên tưởng đến hiện tượng nào trong cuộc sống?

Nêu ngắn gọn những hiểu biết của anh/chị về thực trạng của hiện tượng đó và đưa ra một

số giải pháp mà anh/chị cho là hợp lí nhất để giải quyết.(1điểm)

Câu II (7điểm)

Về hình tượng cây xà nu trong tác phẩm “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành,

Sách Giáo viên Ngữ văn 12 nâng cao (tập 2, NXB Giáo dục, năm 2008, trang 39) có viết:

“…Xà nu trở thành biểu tượng cho cuộc sống và phẩm chất của nhân dân làng Xô

Trang 39

Môn: Ngữ văn –

1 Phương thức biểu đạt của đoạn văn

2 Nội dung đoạn văn

→ Đoạn văn kể và tả cảnh A Sử trói Mị để Mị không thể đi chơi Tết 0.5

3 Tác dụng của việc Tô Hoài sử dụng câu ngắn kết hợp với câu dài

II

-Diễn tả sự thuần thục trong hành động trói vợ của A Sử

- Từ đó, nhấn mạnh bản tính lạnh lùng, độc ác, dã man của nhân vật này 0.50.5

4 Hiện tượng đời sống được đề cập tới trong đoạn văn, hiện trạng và giải pháp

- Hiện tượng đời sống: Bạo lực gia đình/ bạo lực đối với phụ nữ

- Hiện trạng: Hiện tượng phụ nữ bị hành hạ, đánh đập là hiện tượng nhức nhối trong xã hội

- Giải pháp: Xây dựng hệ thống pháp luật nghiêm minh…;giáo dục thay đổi nhận thức, điều chỉnh hành vi; xây dựng tổ chức xã hội đấu tranh cho quyền lợi người phụ nữ…

* Cây xà nu biểu tượng cho dân làng Tây Nguyên bởi giữa cây và người có những biểu

hiện tương đồng về phẩm chất; cây và người có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau

* Cây xà nu biểu tượng cho cuộc sống, số phận đau thương của dân làng Xô Man trong chiến tranh

- Cả rừng xà nu hàng vạn cây, không có cây nào không bị thương.Cấu trúc câu phủ

định, nghệ thuật nhân hoá, nhà văn nói về rừng cây vô tri mà như thấm thía nỗi đau đớn của con người

+ Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình….từng cục máu lớn + Có những cây con vừa ngang tầm ngưc người… thì cây chết.

→ Hình tượng xà nu không chỉ đem đến nỗi xót xa cho một thiên nhiên thơ mộng, hùng vĩ bị tàn phá trong chiến tranh mà còn gợi liên tưởng tới những đau thương của dân làng Xô Man

+ Trong làng Xô Man không có nhà nào là không có người thân bị kẻ thù đàn áp dã

man Ngọn roi của nó không từ một ai Tiếng kêu khóc dậy cả làng.

+ Từ người già, thanh niên, phụ nữ, trẻ em đều là nạn nhân của chiến tranh( Bà Nhan, anh Xút, mẹ con Mai…)

* Cây xà nu biểu tượng cho phẩm chất của dân làng Xô Man

- Sức sống mãnh liệt của cây xà nu

+ Trong rừng ít có loài cây nào sinh sôi, nảy nở khoẻ như vậy + Cạnh một cây mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên….đại bác không giết nổi chúng… thân thể cường tráng

+ Không gì mạnh bằng cây xà nu đất ta…

+ Đoạn kết hình ảnh vô số những cây con đang mọc lên…

- Sức sống kì diệu của cây xà nu biểu tượng cho sức sống kiên cường, bất diệt, sự nối tiếp các thế hệ người làng Xô Man đi làm cách mạng.( Cụ Mết- Tnú- Mai- Dít – bé Heng)

- Đặc tính ham ánh sáng của cây biểu tượng cho tâm hồn và cách sống phóng khoáng yêu tự do, ngang tàng, mạnh mẽ của người dân Tây Nguyên

0.5

2,0

3,0

Định dạng
Số trang	79
Dung lượng	193,48 KB

tổng hợp đề thi ngữ văn quốc gia

ĐÁP ÁN Ờ THANG ĐIỂM Câu 1: 3,0 điểm

ĐÁP ÁN CHẤM THI Câu I (2,0 điểm)