Tổng hợp Đề thi HSG cấp quốc gia qua các năm_3 doc

Tổng hợp Đề thi HSG cấp quốc gia qua các năm BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2001 BẢNG A Nhà văn Bùi Hiển đã phát biểu khẳng định ý nghĩa đặc biệt của tiếng

Tổng hợp Đề thi HSG cấp quốc gia qua các năm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2001

BẢNG A

Nhà văn Bùi Hiển đã phát biểu khẳng định ý nghĩa đặc biệt của tiếng nói tri âm trong văn chương:

“Ở nước nào cũng thế thôi, sự cảm thông, sẻ chia giữa người đọc và người viết là trên hết”

(Báo Văn nghệ, số ra ngày 10 – 02 – 2001)

Anh/Chị có suy nghĩ gì về vấn đề này ?

Hãy phân tích hai bài thơ "Độc Tiểu Thanh kí" của thi hào Nguyễn Du

và "Kính gửi cụ Nguyễn Du" của nhà thơ Tố Hữu để làm rõ tiếng nói tri

âm ở mỗi bài

BẢNG B

"Rừng xà nu" của Nguyễn Trung Thành, "Những đứa con trong gia đình" của Nguyễn Thi và "Mảnh trăng cuối rừng" của Nguyễn Minh Châu đều là những truyện ngắn hay đã khám phá, ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chông Mỹ cứu nước

Anh/ chị hãy so sánh để làm rõ những khám phá, sáng tạo riêng của mỗi tác phẩm trong sự thể hiện chủ đề chung đó

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2002

BẢNG A

Theo Xuân Diệu, “Trong thơ Nôm của Nguyễn Khuyến, nức danh nhất

là ba bài thơ mùa thu: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh”

( Nguyễn Khuyến, về tác gia tác phẩm,

NXB Giáo dục, 1990, trang 160)

Anh/Chị hãy phân tích những sáng tác trên trong quan hệ đối sánh để làm nổi bật vẻ đẹp độc đáo của từng thi phẩm, từ đó nêu vắn tắt yêu cầu đối với một tác phẩm văn học

BẢNG B

Cảm nhận của anh/chị về hình tượng người nông dân - nghĩa sĩ trong bài

"Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2000

BẢNG A

Nhận xét về sáng tác của Thạch Lam, Nguyễn Tuân viết:

“Xúc cảm của nhà văn Thạch Lam thường bắt nguồn vả nảy nở lên từ những chân cảm đối với những con người ở tầng lớp khó nghèo Thạch Lam là một nhà văn quý mến cuộc sống của mọi người xung quanh Ngày nay đọc lại Thạch Lam, vẫn thấy đầy đủ cái dư vị và cái nhã thú của những tác phẩm có cốt cách và phẩm chất văn học”

(Theo Tuyển tập Nguyễn Tuân, tập III, NXB Văn học, Hà Nội, 1996, trang 375)

Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Dựa vào một số sáng tác của Thạch Lam, hãy chứng minh ý kiến đó

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2004

BẢNG A

Câu 1: Nhà phê bình Hoài Thanh viết:

“Thích một bài thơ, theo tôi nghĩ, trước hết là thích một cách nhìn, một cách nghĩ, một cách xúc cảm, một cách nói, nghĩa là trước hết là thích một con người”

(Tuyển tập Hoài Thanh, tập II, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1982)

Anh/Chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên?

Câu 2: Phân tích vẻ đẹp của đoạn văn sau đây:

(…) Đêm hôm ấy, lúc trại giam tỉnh Sơn chỉ còn vẳng tiếng mõ trên vọng canh, một cảnh tượng xưa nay chưa từng có, đã bày ra trong một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián

Trong một không khí khói tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu rọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ Khói bốc tỏa cay mắt làm họ dụi mắt lia lịa

Một người tù, cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang dậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng tinh căng trên mảnh ván Người tù viết xong một chữ, viên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ đặt trên phiến lụa óng Và cái thầy thơ lại gầy gò thì run run bưng chậu mực Thay bút con, đề xong lạc khoản, ông Huấn Cao thở dài, buồn bã

đỡ viên quản ngục đứng thẳng người dậy và đỉnh đạc bảo:

- Ở đây lẫn lộn Ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi Chỗ này

không phải là nơi để treo một bức lụa trắng với những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con

người Thoi mực, thầy mua ở đâu mà tốt và thơm quá Thầy có thấy mùi thơm ở chậu mực bốc lên không? Tôi bảo thưc đấy, thầy Quản nên tìm

về nhà quê mà ở đã, thầy hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ Ở đây khó giữ thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cả đời lương thiện đi

Lửa đóm cháy rừng rực, lửa rụng xuống nền đất ẩm phong giam, tàn lửa tắt nghe xèo xèo

Ba người nhìn bức châm, rồi lại nhìn nhau

Ngục quan cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”

(Nguyễn Tuân – Chữ người tử tù – Văn học 11, tập 1,

Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 2000)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2005

BẢNG A

Nói về thơ, Nguyễn Công Trứ có câu: “Trót nợ cùng thơ phải chuốt

lời”(1), còn Tố Hữu lại cho rằng: “Thơ là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn con người”(2)

Anh/Chị hãy giải thích, bình luận và làm sáng tỏ các ý kiến trên

1 Dẫn theo Xuân Diệu – Công việc làm – NXB Văn học, Hà Nội, 1984, tr.144

2 Tố Hữu – Xây dựng một nền văn nghệ lớn xứng đáng với nhân dân ta, với thời đại ta – NXB Văn học, Hà Nội, 1973, tr.440

Tuy bộ đề trên chưa thực sự đầy đủ nhưng Wood cũng rút ra 1 số

comments chung chung thế này:

¤ Từ khoảng thời kỳ 9-10 năm về trước, tức là các đề năm 2000, 2001 và 2002: 1 đề = 1 câu Trong suốt cả 3 tiếng đồng hồ, ta có thể bình tĩnh

ngồi ngoáy một mạch một bản sớ dài cỡ 12 trang giở lên mà không cần

bẻ hướng suy nghĩ

Tất cả các đề đều có dạng:

- Mổ xẻ 1 câu nói nào đó mang tính triết lý, nghe rất hay và thường là rất khó hiểu với người bình thường (Lý luận văn học)

- Mổ xẻ 1 số bài thơ, tác phẩm để cổ vũ cho triết lý trên (Cảm thụ văn học)

¤ Đề năm 2004: nó giật cho 1 phát tung người với 1 đề = 2 câu Ta buộc phải phân bố lại thời gian cho hợp lý theo 1 vài tỉ lệ kiểu 5-5, 4-6 hay 4,5-5,5 Tuy nhiên ta ko nhất thiết phải mổ xẻ 2 thứ cùng 1 lúc như 3 đề bên trên Lý luận văn học rơi vào câu 1, cảm thụ văn học rơi vô câu 2

¤ Đề năm 2005: ko có gì để bình luận Có vẻ như bộ sợ các em học sinh

sốc quá nên lại quay về 1 đề = 1 câu

Đề năm 2007: hiệu điện thế tăng đột ngột : 1 đề = 3 câu Điều thú vị trong đề lần này là:

- Câu 1 nhắm vào 2 nhân-vật-không-phải-người-Việt-Nam: bác Karl Marx và bác Friedrich Engels đến từ Đức Nó lại cũng chả nhắm gì vào văn học cả nên ta yên tâm giở bài triết học ra ở đây Kinh nghiệm của Wood cho thấy những ai hay lý luận/sự mà hay đọc manga thì làm rất chuẩn câu này

- Câu 2 bắt đầu lai lai, cái lạ duy nhất của nó là không trích dẫn trực tiếp

ý kiến của 1 ai cả mà lại dùng chủ ngữ phiếm chỉ: "Có ý kiến cho

rằng "

- Câu 3 là 1 câu với mệnh lệnh ko thể nào đơn giản hơn: "cảm nhận của anh chị về ABC", "phân tích bài XYZ",

Kết luận:

Với một quỹ đạo chuyển động dị dạng như trên ở môn Văn nói riêng và tất cả các môn nói chung, tốt nhất là chúng ta đừng bao giờ quá bận tâm vào lời nói hoặc những tin đồn đến từ bộ cả Cứ học đại đi, học cho hết

cỡ vào, đằng nào thì học sinh VN cũng thuộc dạng trâu bò nhất nhì thế giới mất

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2009

Câu 1 (8,0 điểm):

Suy nghĩ của anh/chị về cái danh và cái thực của con người trong cuộc sống

Câu 2 (12,0 điểm):

Thơ nữ viết về tình yêu thường thể hiện sâu sắc bản lĩnh và ý thức về hạnh phúc của chính người phụ nữ

Hãy phân tích, so sánh bài thơ "Tự tình" (bài II) của Hồ Xuân Hương và

"Sóng" của Xuân Quỳnh để làm rõ nét chung và nét riêng trong tâm sự tình yêu của hai nữ tác giả ở hai thời đại khác nhau

Tự tình

(Bài II)

Hồ Xuân Hương

Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ cái hồng nhan với nước non

Chén rượu hương đưa, say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn

Xuyên ngang mặt đất, rêu từng đám

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con

(Theo Ngữ Văn 11, Nâng cao, Tập Một, NXB Giáo dục, 2007, tr.44)

Sóng

Xuân Quỳnh

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu?

Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

Biển Diêm Điền, 29-12-1967

(Theo Ngữ Văn 12, Nâng cao, Tập Một, NXB Giáo dục, 2008, tr.122-124)