Sự nở về nhiệt của chất lỏng: Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi. Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau. Có các bài tập và hình mô tả cho thí nghiệm. Các bài tập từ cơ bản tới nâng cao giúp học sinh hiểu bài hơn
Trang 1BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT LỎNG
Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
Câu 1: Khi hạ nhiệt độ của chất lỏng thì :
A-Khối lượng riêng chất lỏng giảm, trọng lượng riêng tăng
B-Khối lượng riêng chất lỏng tăng, trọng lượng riêng giảm
C-Khối lượng riêng và trọng lượng riêng đều tăng
D-Khối lượng riêng và trọng lượng riêng giữ không đổi
Câu 2: Em hãy ghi các giá trị nhiệt độ sau đây vào các hình cho phù hợp :
100C, 150C, 200C , 250C
Câu 3: Qua thí nghiệm sau, em rút ra kết luận gì ?
66
Trang 2BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Câu 4: Qua bảng thống kê sau đây, em có thể kết luận điều gì ?
Độ tăng của 1000 cm 3 chất đó khi nhiệt độ tăng từ 0 0 C đến 50 0 C
CHẤT RẮN
Nhôm Đồng Sắt Thủy tinh
3,4 cm3 2,5 cm3 1,8 cm3 1,2 cm3
CHẤT LỎNG
Cồn Ê-te Nước Rượu
58 cm3
80 cm3
12 cm3
9 cm3
Câu 5: Cồn nở vì nhiệt nhiều hơn thủy ngân Vậy một nhiệt kế rượu và một nhiệt kế cồn
có cùng một độ chia, thì tiết diện của ống nào nhỏ hơn ?
Câu 6: Một bình đun nước có thể tích 200 lít ở 200C Khi nhiệt độ tăng từ 200C đến 800C thì một lít nước nở thêm 27 cm3 Hãy tính thể tích của nước trong bình khi nhiệt độ lên đến
800C
Câu 7: Một bình thủy tinh có dung tích là 2000 cm3 ở 200C và 2000,2 cm3 ở 500C Biết rằng
1000 cm3 nước ở 200C sẽ thành 1010,2 cm3 ở 500C Lúc đầu bình thủy tinh chứa đầy nước
ở 200C Hỏi khi đun nóng lên 500C, lượng chất lỏng tràn ra khỏi bình là bao nhiêu ?
67
Trang 3BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Câu 8: Qua bảng sau đây, em hãy cho biết chất nào dãn
nở nhiều nhất, ít nhất ? Chất Thể tích ở 0 0 C (cm 3 ) Thể tích ở 40 0 C (cm 3 )
Câu 9: Đây là sơ đồ cấu tạo của một bộ phận tự động điều
chỉnh nhiệt của tủ lạnh dựa theo nguyên lý dãn nở của chất lỏng theo nhiệt độ Vách ngăn là một màng co dãn, giữ không cho chất lỏng thoát ra ngoài Em hãy trình bày hoạt động của thiết bị ?
HƯỚNG DẪN
Câu 1: C đúng
Câu 2: A (200 C); B (100 C); C (150 C); D (250 C);
Câu 3: Khi tăng hoặc giảm thể tích, khối lượng chất lỏng không thay đổi
Câu 4: Chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn
Câu 5: Ống của nhiệt kế cồn có tiết diện nhỏ hơn
Câu 6: 200 lít nước nở thêm : 200 × 27 = 5400 (cm3) = 5,4 (lít)
Thể tích nước trong bình ở 800C: 205,4 lít
68
Trang 4BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Câu 7: 2000 cm3 nước ở 200Csẽ thành 2020,4 cm3 ở 500C
Vậy thể tích nước tràn ra là:
2020,4 – 2000,2 = 20,2 (cm3)
Câu 8: Rượu nở vì nhiệt nhiều nhất và thủy ngân nởø ít nhất trong số các chất lỏng trên Câu 9: Khi nhiệt độ giảm, mạch điện bị ngắt
Khi nhiệt độ tăng, chất lỏng dãn nở, đóng thiết bị lại, bộ phận làm lạnh hoạt động để hạ nhiệt độ của tủ lạnh xuống
Khi nhiệt độ tăng, trọng lượng riêng chất lỏng giảm, chất lỏng nhẹ đi, vì vậy trong cùng một khối chất lỏng phần nóng luôn nằm ở phía trên
Vì sao ở những xứ lạnh, về mùa đông, cá và nhiều sinh vật khác vẫn sống được ở đáy hồ, mặc dù khi đó trên mặt hồ, nước đã đóng băng ?
69