MỤC LỤC Trang Tên đề tài 4 I. LÝ DO CHỌN Đề TÀI 4 II. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 5 1. Khái niệm năng lực……………………………………………..5 2. Bài thực hành Địa lí.....................................................................5 3. Ý nghĩa của bài thực hành Địa lí ................................................5 3.1. Hình thành, rèn luyện kĩ năng Địa lí.........................................5 3.2. Củng cố và vận dụng kiến thức.................................................6 4. Lịch sử nghiên cứu ......................................................................6 5. Tình hình thực tế của việc dạy học..............................................6 6. Nhận thức của giáo viên về dạy học............................................7 7. Thực trạng sử dụng phương pháp của giáo viên về dạy học.......7 III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP .........................8 3.1. HỆ THỐNG CÁC BÀI THỰC HÀNH …………………………….8 3.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THỰC HÀNH …………………14 3.3 GIÁO ÁN MINH HỌA ………………………………………. ….. 23 IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 28 V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ.................................................... 28 TÀI LIỆU THAM KHẢO..............................................................30 PHỤ LỤC…………………………………………………………………… 31
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị trường THPT Xuân Mỹ
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi) SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THỰC HÀNH ĐỊA LÍ LỚP 12 THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH” Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Quỳnh Lĩnh vực nghiên cứu: - Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Lĩnh vực khác:
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2014 - 2015
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Nguyễn Thị Xuân Quỳnh
2. Năm sinh: 06 - 07 -1979
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Long Giao - Cẩm Mỹ - Đồng Nai
5. Điện thoại: (CQ)/0613 790113, ĐTDĐ: 0914218081
6. Fax: E-mail: khanh_quynh79@yahoo.com
7. Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Xuân Mỹ
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sỹ
- Năm nhận bằng: 2009
- Chuyên ngành đào tạo: Thạc sỹ Lí luận và phương pháp dạy học Địa lí
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy
- Số năm có kinh nghiệm: 13 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Phương pháp sử dụng bảng kiến thức trong dạy học Địa lí 10
Trang 3MỤC LỤC
Trang
Tên đề tài 4
I LÝ DO CHỌN Đề TÀI 4
II CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 5
1 Khái niệm năng lực……… 5
2 Bài thực hành Địa lí 5
3 Ý nghĩa của bài thực hành Địa lí 5
3.1 Hình thành, rèn luyện kĩ năng Địa lí 5
3.2 Củng cố và vận dụng kiến thức 6
4 Lịch sử nghiên cứu 6
5 Tình hình thực tế của việc dạy học 6
6 Nhận thức của giáo viên về dạy học 7
7 Thực trạng sử dụng phương pháp của giáo viên về dạy học 7
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP 8
3.1 HỆ THỐNG CÁC BÀI THỰC HÀNH ……….8
3.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THỰC HÀNH ………14
3.3 GIÁO ÁN MINH HỌA ……… … 23
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 28
V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 30
PHỤ LỤC……… 31
Trang 4TÊN ĐỀ TÀI: “PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THỰC HÀNH ĐỊA LÍ LỚP 12 THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH”
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Cuộc cách mạng đổi mới phương pháp dạy học đã và đang thu hút được sự quantâm, nhiệt tình hưởng ứng của đội ngũ giáo viên và cán bộ ngành giáo dục, bước đầu đãthu được những kết quả nhất định Theo như Luật giáo dục đã ghi mục đích của đổi mớilà: “phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp vớiđặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, tựrèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn…” Với phương hướng đổi mớiphương pháp dạy học nói chung, dạy học Địa lí nói riêng, đòi hỏi người giáo viênkhông chỉ chú ý đến việc truyền thụ tri thức mà còn phải giúp người học có kĩ năng,năng lực hoạt động trong thực tiễn Một trong những biện pháp quan trọng đối với giáoviên và học sinh khi dạy và học Địa lí là phải đổi mới phương pháp dạy học bài thựchành, trong đó có bài thực hành Địa lí 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh Bài học thực hành Địa lí có vai trò quan trọng đối với việc giúp học sinh tiếp thuhoàn chỉnh và củng cố lại kiến thức lí thuyết Đặc biệt là hình thành cũng như rèn luyện
kĩ năng địa lí cho học sinh, giúp các em phát triển tư duy tốt Ngoài ra còn giúp hìnhthành ở người học các đức tính tốt của người lao động mới như: tính khoa học, chủđông, sáng tạo
Chương trình và sách giáo khoa Địa lí lớp 12 THPT (ban cơ bản) gồm 4 phần: Địa
lí Tự nhiên Việt Nam, Địa lí Dân cư, Địa lí Kinh tế Việt Nam và Địa lí địa phương Với
số lượng bài thực hành tương đối nhiều, nội dung các bài thực hành phong phú Vì vậy,việc dạy học bài thực hành như thế nào để đem lại hiệu quả cao đó là vấn đề cấp thiết Thực tế, việc dạy học các bài thực hành Địa lí ở các trường phổ thông hiện nay đãbắt đầu có sự chuyển biến tích cực Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng nhiều giáo viên biếnbài thực hành thành bài dạy lí thuyết suông, nhiều giáo viên khi tiến hành dạy các bàithực hành còn nhiều lúng túng, thậm chí có giáo viên còn chưa chú trọng vai trò của bàithực hành… Vì vậy, hiệu quả trong các bài thực hành chưa cao
Trang 5Việc tìm ra phương pháp dạy học bài thực hành như thế nào cho có hiệu quả, tạođiều kiện phát huy năng lực của học sinh, đó là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên địa
lí Vì vậy, “Phương pháp dạy học bài thực hành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triểnnăng lực học sinh” là đề tài nghiên cứu của tôi
II CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THỰC HÀNH ĐỊA LÍ 12 THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
1 Khái niệm năng lực
Năng lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng, thái độ
và hứng thú để hành động một cách phù hợp và có hiệu quả trong các tình huống đadạng của việc học tập và cuộc sống
3 Ý nghĩa của bài thực hành Địa lí
3.1 Hình thành, rèn luyện kĩ năng Địa lí và kĩ năng vận dụng kiến thức của học sinh
Trong nhà trường phổ thông hiện nay có 3 hình thức rèn luyện kĩ năng cho họcsinh, đó là: Thông qua các bài thực hành, thông qua các bài tập cho học sinh tự làm ởnhà, thông qua việc quan sát, giáo viên thực hiện mẫu trong khi giảng dạy trên lớp bahình thức này có tác dụng bổ sung, hỗ trợ cho nhau trong quá trình hình thành kĩ năng.Nhưng hình thức chính, quan trọng và thuận lợi nhất là dạy kĩ năng thông qua các bàithực hành trên lớp Với hình thức này, giáo viên có thời gian dạy các kiến thức mộtcách chủ động Học sinh được nắm kĩ tương đối đầy đủ và có hệ thống
Các kĩ năng địa lí cần hình thành, củng cố và phát triển ở học sinh, đó là:
Kĩ năng quan sát, nhận xét, phân tích, tổng hợp, so sánh, đánh giá các sự vật,hiện tượng địa lí; sử dụng bản đồ, biểu đồ, đồ thị, lát cắt, số liệu thống kê, kĩ năng thu
Trang 6thập, xử lí, trình bày các thông tin địa lí; kĩ năng vận dụng kiến thức để giải thích cáchiện tượng, các sự vật địa lí và giải quyết một số vấn đề của cuộc sống, sản xuất gần gũi
với học sinh trên cơ sở tư duy kinh tế, sinh thái, tư duy phê phán
Kĩ năng là một trong những phương tiện học sinh sử dụng để làm giàu thêm tri
thức của mình Nhờ có kĩ năng mà học sinh có thể khai thác các nguồn tri thức để làmphong phú thêm kiến thức
3.2 Củng cố hoặc vận dụng kiến thức
Kiến thức của các bài thực hành cùng với kiến thức lí thuyết đã được học từtrước sẽ giúp cho người học nắm bài chắc chắn, hoàn chỉnh và có hệ thống Từ đó tạocho các em sự hoàn thiện về kiến thức của bài học
5 Tình hình thực tế của việc dạy học bài thực hành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Để đảm bảo cho việc đánh giá, chúng tôi tiến hành khảo sát điều tra các giáoviên trong trường THPT Xuân Mỹ và học sinh trường THPT Xuân Mỹ, Cẩm Mỹ, ĐồngNai
Trang 7Thời gian khảo sát điều tra: trong năm học 2014 – 2015
Phương pháp điều tra:
- Điều tra bằng phiếu: lập mẫu phiếu điều tra nhằm thu thập ý kiến của giáo viên
và học sinh về những vấn đề cần khảo sát
- Quan sát, dự giờ một số giờ dạy trên lớp của giáo viên kết hợp với kết quả điềutra và kiểm tra chất lượng học tập của học sinh nhằm đánh giá hiệu quả của phươngpháp dạy học bài thực hành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh
- Phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với một số giáo viên giảng dạy địa lí ở các trườngTHPT
6 Nhận thức của giáo viên về dạy học bài thực hành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Nhìn chung các giáo viên Địa lí hiện nay đã nhận thức được tầm quan trọngcủa việc giảng dạy bài thực hành Vì vậy mà đa số giáo viên đã xác định được mục đíchquan trọng nhất khi dạy các bài thực hành Địa lí đó là: Hình thành, rèn luyện kĩ năngđịa lí và kĩ năng vận dụng kiến thức của học sinh
Qua điều tra giáo viên ở trường THPT Xuân Mỹ, có 3/4 giáo viên ( 75%) đã xácđinh được cụ thể mục đích của bài thực hành Địa lí là một bài học riêng cung cấp hoặcrèn luyện kĩ năng
Đối với số lượng và nội dung các bài thực hành Địa lí lớp 12 có 4/4 giáo viên(100%) khẳng định nội dung bài thực hành Địa lí đã bao quát tương đối đầy đủ các kĩnăng cần hình thành, rèn luyện cho học sinh và phù hợp với trình độ, năng lực của họcsinh
7 Thực trạng sử dụng phương pháp của giáo viên về dạy học bài thực hành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Qua phiếu điều tra giáo viên khi giảng dạy các bài thực hành, đa số giáo viên đãxác định được qui trình tiến hành của một bài dạy học thực hành Có 2/4 giáo viên(50%) khi được điều tra đã xác định qui trình thực hiện một bài thực hành gồm 5 bước.Như vậy, còn 50% số giáo viên được điều tra vẫn còn lúng túng trong việc xác địnhcách thức thực hiện của bài thực hành Địa lí
Theo khảo sát điều tra cho thấy hình thức tổ chức dạy học với phương pháp dạy
Trang 8học bài thực hành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh được giáoviên thường hay sử dụng là theo nhóm và toàn lớp Các giáo viên cho rằng: dạy học
theo nhóm sẽ phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh, phát triển năng lực,giúp học sinh có tinh thần hợp tác và phát triển tư duy Còn đối với hình thức dạy họctoàn lớp thì giáo viên có thời gian hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học bài thựchành Địa lí lớp 12 theo định hướng phát triển năng lực học sinh chi tiết hơn, giáo viên
dễ dàng quan sát và điều khiển lớp học, chủ động được thời gian trong các bước củaquá trình lên lớp
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
3.1 HỆ THỐNG CÁC BÀI THỰC HÀNH TRONG SÁCH GIÁO KHOA ĐỊA LÍ 12
3.1.1 Số lượng, nội dung và phân bố các bài thực hành trong sách giáo khoa Địa lí 12
Các bài thực hành được phân bố thành mọt tiết riêng và thường là tiết cuối của mỗiphần hay mỗi vấn đề Nội dung các bài thực hành phong phú nhằm rèn luyện các kĩnăng địa lí cho học sinh Trong sách giáo khoa Địa lí 12 có tổng số 10 bài thực hành.Trong đó: phần Địa lí tự nhiên có 2 bài, phần Địa lí dân cư có 1 bài, phần Địa lí kinh tế
có 5 bài, phần Địa lí địa phương có 2 bài
Bảng 2.1 Nội dung các bài thực hành trong sách giáo khoa Địa lí 12
A Địa lí tự nhiên Việt
số đảo và quần đảo
2 Điền vào lược đồ một sốđịa danh quan trọng
Bài 13 Đọc bản đồ địahình, điền vào lược đồtrống một số dãy núi vàđỉnh núi
1 Xác định vị trí của cácdãy núi, đỉnh núi và dòngsong trên bản đồ Địa lí tựnhiên Việt Nam (hoặc AtlatĐịa lí tự nhiên Việt Nam)
Trang 92 Vẽ lược đồ trống ViệtNam, điền tên các dãy núi,đỉnh núi theo yêu cầu.
B Địa lí dân cư Bài 19 Vẽ biểu đồ và
phân tích sự phân hóa vềthu nhập bình quân theođầu người giữa các vùng
1 Vẽ biểu đồ thể hiện thunhập bình quân đầungười/tháng giữa các vùngnước ta (2004)
2 So sánh và nhận xét thunhập bình quân đầungười/tháng giữa các vùngqua các năm
C Đia lí kinh tế Bài 23 Phân tích sự
chuyển dịch cơ cấu ngànhtrồng trọt
1 Cho bảng số liệu 23.1
a Hãy tính tốc độ tăngtrưởng giá trị sản xuấtngành trồng trọt theo từngnhóm cây trồng
b Dựa vào số liệu vừa tính,hãy vẽ biểu đồ thể hiện tốc
độ tăng trưởng giá trị sảnxuất của các nhóm câytrồng
c Nhận xét về mối quan hệgiữa tốc độ tăng trưởng và
sự thay đổi cơ cấu giá trị sảnxuất của ngành trồng trọt
Trang 10năm và cây công nghiệphang năm trong thời gian từ
1975 – 2005
b Nhận xét mối quan hệgiữa sự thay đổi cơ cấu diệntích cây công nghiệp và sựthay đổi phân bố sản xuấtcây công nghiệp
2 Cho bảng số liệu 29.2,nhận xét sự chuyển dịch cơcấu giá trị sản xuất côngnghiệp phân theo vùng lãnhthổ nước ta năm 1996 và2005
3 Dựa vào hình 26.2 (hoặcAtlat Địa lí Việt Nam) vàkiến thức đã học, giải thíchtại sao Đông Nam Bộ làvùng có tỉ trọng giá trị sảnxuất công nghiệp lớn nhất
cả nước?
Bài 34 Phân tích mối
quan hệ giữa dân số với
việc sản xuất lương thực
ở Đồng bằng sông Hồng
Cho bảng số liệu 34.1
1 Tính tốc độ tăng trưởng của các chỉ số trong bảng sốliệu So sánh tốc độ tăng
Trang 11trưởng của các chỉ số trêngiữa Đồng bằng sông Hồngvới cả nước.
2 Tính tỉ trọng của Đồngbằng sông Hồng so với cảnước theo các chỉ số vànhận xét
3 Phân tích mối quan hệgiữa dân số với việc sảnxuất lương thực ở Đồngbằng sông Hồng
4 Dựa vào kết quả phântích, thử đề xuất các phươnghướng giải quyết
Bài 38 So sánh về cây
công nghiệp lâu năm và
chăn nuôi gia súc lớn
2005
b Nhận xét và giải thích sựgiống nhau và khác nhautrong sản xuất cây côngnghiệp giữa 2 vùng này
2 Cho bảng số liệu 38.2
a Hãy tính tỉ trọng đàn trâu,
bò trong tổng số đàn trâu, bòcủa cả nước trung du vàmiền núi Bắc Bộ, TâyNguyên
Trang 12b Dựa vào bản đồ giáo khoatreo tường về nông – lâm –thủy sản (hoặc Atlat Địa líViệt Nam) và kiến thức đãhọc, hãy giải thích các vấn
đề theo yêu cầu
Bài 40 Phân tích tìnhhình phát triển côngnghiệp ở Đông Nam Bộ
1 Dựa vào bảng số liệu 40.1
và các tài liệu hãy viết báocáo ngắn về sự phát triểndầu khí ở Đông Nam Bộ
2 Cho bảng số liệu 40.2, vẽbiểu đồ thể hiện giá trị sảnxuất công nghiệp phân theothành phần kinh tế của ĐôngNam Bộ năm 1995 và 2000.Nhận xét
D Địa lí địa phương Bài 44 Tìm hiểu địa lí
tỉnh, thành phố
Viết báo cáo về địa lí tỉnh,thành phố theo các chủ đề.Bài 45 Tìm hiểu địa lí
tỉnh, thành phố (tiếp)
Xây dựng bản tổng hợp vềđịa lí tỉnh, thành phố theocác nội dung yêu cầu
3.1.2 Phân loại các bài thực hành Địa lí lớp 12
Dựa vào mục đích, yêu cầu và nội dung của các bài thực hành trong sách giáo khoaĐịa lí lớp 12, phân ra thành các dạng sau:
Dạng 1: Dạng bài thực hành làm việc với bảng số liệu thống kê bao gồm: Chuyển bảng số liệu thành biểu đồ, tính toán , phân tích bảng số liệu theo một chủ đề và rút
Trang 13ra các nhận xét.
+ Bài 19 Vẽ biểu đồ và phân tích sự phân hóa về thu nhập bình quân theo đầungười giữa các vùng
+ Bài 23 Phân tích sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt
+ Bài 29 Vẽ biểu đồ, nhận xét và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệpBài tập 1, 2
+ Bài 34 Phân tích mối quan hệ giữa dân số với việc sản xuất lương thực ở Đồngbằng sông Hồng
+ Bài 38 So sánh về cây công nghiệp lâu năm và chăn nuôi gia súc lớn giữa vùngtrung du và miền núi Bắc Bộ với Tây Nguyên
Bài tập 1a, 2a
+ Bài 40 Phân tích tình hình phát triển công nghiệp ở Đông Nam Bộ
+ Bài 44 Tìm hiểu địa lí tỉnh, thành phố
+ Bài 45 Tìm hiểu địa lí tỉnh, thành phố (tiếp)
Dạng 4: Dạng bài thực hành nhận xét và giải thích về một vấn đề Địa lí kinh tế
xã hội Việt Nam
Trang 14+ Bài 38 So sánh về cây công nghiệp lâu năm và chăn nuôi gia súc lớn giữa vùngtrung du và miền núi Bắc Bộ với Tây Nguyên.
Bài tập 1b
Dạng 5: Dạng bài thực hành vẽ lược đồ lãnh thổ Việt Nam và điền vào lược đồ một số đối tượng địa lí theo yêu cầu
+ Bài 3 Vẽ lược đồ Việt Nam
+ Bài 13 Đọc bản đồ địa hình, điền vào lược đồ trống một số dãy núi và đỉnh núi.Bài tập 2
3.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BÀI THỰC HÀNH ĐỊA LÍ 12
3.2.1 Phương pháp dạy học dạng bài thực hành vẽ biểu đồ từ bảng số liệu thống
kê, tính toán, phân tích bảng số liệu theo một chủ đề và rút ra các nhận xét
- Phương pháp dạy học dạng bài thực hành chuyển bảng số liệu thành biểu
+ Bước 4: Giáo viên trình bày cách vẽ biểu đồ
+ Bước 5: Giáo viên tổ chức cho học sinh tiến hành vẽ biểu đồ: chính xác, đẹp.Gọi 1, 2 học sinh lên bảng vẽ mẫu
+ Bước 6: Giáo viên hướng dẫn cho học sinh dựa vào biểu đồ vừa vẽ kết hợpbảng số liệu rút ra nhận xét
+ Bước 7: Giáo viên kiểm tra nhận xét, đánh giá sửa những lỗi sai cho học sinh
dể các em rút kinh nghiệm
Ví dụ: Bài 29 Thực hành: Vẽ biểu đồ, nhận xét và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.
Trang 15Bài tập 1 Dựa vào bảng 29.1 trong sách giáo khoa, hãy vẽ biểu đồ thích hợp nhấtthể hiện cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo thành phần kinh tế của nước tanăm 1996 và 2005 Nêu nhận xét.
+ Bước 1 Xác định mục tiêu yêu cầu
Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo thànhphần kinh tế của nước ta năm 1996 và 2005 Nêu nhận xét
+ Bước 2 Giáo viên hướng dẫn học sinh xử lí bảng số liệu và lựa chọn dạngbiểu đồ thích hợp nhất
1 Xử lí bảng số liệu: Do yêu cầu vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu nên cần chuyển bảng sốliệu tuyệt đối sang tương đối (%):
2 Bảng 2.2 Cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo thành phần kinh tế
+ Bước 3 Trình bày cách vẽ: vẽ biểu đồ hình tròn theo số liệu trên ( hai hìnhtròn có kích thước khác nhau thể hiện năm 1996 và 2005)
+ Bước 4 Giáo viên tổ chức cho học sinh tiến hành vẽ biểu đồ
1 Gọi 1 – 2 học sinh lên bảng vẽ mẫu
2 Giáo viên lưu ý cho học sinh: biểu đồ hình tròn lấy tia 12 h làm gốc và
chia theo chiều kim đồng hồ, cần có tên biểu đồ và bảng chú giải
Biểu đồ 2.1 Biểu đồ cơ cấu giá sản xuất công nghiệp phân theo thành phần kinh tế của
Trang 16nước ta năm 1996 và 2005
Năm 1996
Năm 1996
Năm 2005Nhà nước
Ngoài nhà nước
Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài
+ Bước 5 Nhận xét
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh dựa vào biểu đồ vừa vẽ được kết hợp với bảng
số liệu để nhận xét về sự thay đổi tỉ trọng của các thành phần kinh tế năm 2005 so vớinăm 1996: khu vực nào giảm, khu vực nào tăng?
+ Bước 6 Giáo viên kiểm tra đánh giá tiết học thực hành, nhận xét, sửa chữa chỗsai, bổ sung
- Phương pháp dạy học dạng bài thực hành phân tích bảng số liệu theo một chủ đề
và rút ra các nhận xét
+ Bước 1: Đọc và xác định mục tiêu, yêu cầu của bài thực hành
+ Bước 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc bảng số liệu (mục đích, nội dungbảng nêu vấn đề gì?), giúp các em hiẻu được nội dung cột dọc, hang ngang, cách trìnhbày bảng, cách sắp xếp số liệu thống kê, hiểu được mối quan hệ giữa các số liệu trongbảng
+ Bước 3: Nêu các câu hỏi gợi nhớ lại bảng kiến thức lí thuyết đã học phục vụcho quá trình sử dụng bảng số liệu
+ Bước 4: Từ các số liệu, học sinh phải nêu và giải thích được các nguyên nhân
dẫn đến các hiện tượng địa lí đó (tự nhiên, kinh tế xã hội)
