- Mức độ tích hợp cao là xử lý các nội dung kiến thức trong mối liên quanvới nhau, vận dụng được tổng hợp các kiến thức đó một cách hợp lý để giải quyếtnhững vấn đề trong học tập, trong
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH CỬU
Đơn vị Trường THCS Lê Quý Đôn
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
DẠY HỌC LIÊN MÔN VÀ TÍCH HỢP MỘT SỐ NỘI DUNG GIÁO DỤC KHÁC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
VÀO GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC 8
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Thu
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: Sinh học
- Lĩnh vực khác:
Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Trần Thị Diệu Thu
2 Ngày tháng năm sinh: 24/ 09/ 1990
8 Đơn vị công tác: Trường THCS Lê Quý Đôn
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Đại học sư phạm
- Năm nhận bằng: 2013
- Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm Sinh vật
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Sinh học
Số năm có kinh nghiệm: 6 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ Hướng dẫn học sinh khai thác hình ảnh trong dạy học môn Sinh học lớp 7 ở ngành động vật không xương sống
+ Sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột để phát triển năng lực tự học của học sinh trong dạy- học môn sinh học 7
Trang 3DẠY HỌC LIÊN MÔN VÀ TÍCH HỢP MỘT SỐ NỘI DUNG GIÁO DỤC KHÁC
THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
VÀO GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC 8
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngành giáo dục đang tích cực thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh “Một trong những
định hướng đổi mới căn bản trong chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015 làchuyển từ chương trình chú trọng cung cấp kiến thức và kỹ năng sang hướng đếnhình thành năng lực cho học sinh” Trong đó dạy học tích hợp được đánh giá làmột trong những phương pháp dạy học phát triển được năng lực tự học của họcsinh Dạy học tích hợp không chỉ hình thành cho học sinh các kỹ năng cần thiếtnhư quan sát, hoạt động nhóm, giao tiếp mà còn giúp học sinh phát triển năng lựchành động, năng lực giải quyết vấn đề trong thực tiễn, năng lực phát triển tư duy,năng lực tính toán, qua đó giáo viên có thể lồng ghép giáo dục môi trường, giáodục kỹ năng sống cho học sinh Có thể nói đây là một quan niệm hiện đại nhằmphát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục trongnhà trường
Ở mỗi môn học trong trường THCS, ngoài những kiến thức đặc trưng của bộmôn còn có thể tích hợp kiến thức của những bộ môn khác có liên quan Chẳnghạn, khi lập luận để giải toán, học sinh phải sử dụng đến cách hành văn sao chomạch lạc, dễ hiểu Do vậy dạy học tích hợp là cần thiết
Để nâng cao hiệu quả của phương pháp dạy học tích hợp, giáo dục lồng ghép, tôi
đã mạnh dạn áp dụng trong dạy học bộ môn ở trường Bằng kinh nghiệm thực tế và
sự trao đổi với đồng nghiệp , tôi đã xây dựng sáng kiến kinh nghiệm “Dạy học liên môn và tích hợp một số nội dung giáo dục khác theo định hướng phát triển năng lực học sinh vào giảng dạy môn Sinh học 8”
II TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
(Theo PGS.TS Nguyễn Văn Khải - Trường Đại học Sư phạm - ĐH
Thái Nguyên)
Dạy học tích hợp là quá trình trong đó học sinh phải huy động kiến thức, kỹnăng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết các nhiệm vụ học tập, thông qua
Trang 4đó hình thành và phát triển những kiến thức kỹ năng mới và rèn luyện được nhữngnăng lực cần thiết.
1.1.2 Các mức độ của dạy học tích hợp
- Ở mức độ thấp, dạy học tích hợp mới chỉ là lồng ghép những nội dung giáodục có liên quan vào quá trình dạy học một môn như: Lồng ghép giáo dục đạo đức,lối sống; giáo dục pháp luật; giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo;giáo dục bảo vệ môi trường, an toàn giao thông
- Mức độ tích hợp cao là xử lý các nội dung kiến thức trong mối liên quanvới nhau, vận dụng được tổng hợp các kiến thức đó một cách hợp lý để giải quyếtnhững vấn đề trong học tập, trong cuộc sống
1.2 Dạy học liên môn
1.2.1 Dạy học liên môn là gì?
Dạy học liên môn là hình thức tìm tòi những nội dung giao thoa giữa cácmôn học với nhau, những khái niệm, tư tưởng chung giữa các môn học, tức là conđường tích hợp những nội dung từ một số môn học có liên hệ với nhau
1.2.2 Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn
Chủ đề tích hợp liên môn là những chủ đề có nội dung kiến thức liên quanđến hai hay nhiều môn, thể hiện ở sự ứng dụng của chúng trong cùng một hiệntượng, một quá trình trong tự nhiên hay xã hội Ví dụ như kiến thức ngữ văn vàgiáo dục công dân trong giáo dục đạo đức, lối sống…
Nội dung các phân môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, các vấn
đề xã hội được xây dựng thành các chương trình phân môn độc lập trong môn khoahọc tự nhiên hoặc khoa học xã hội Trong quá trình học tập, học sinh được học cácchủ đề liên môn Các chủ đề này là sự hội tụ, liên kết nội dung của hai hoặc baphân môn thuộc lĩnh vực Chủ đề liên môn có khi còn liên quan tới cả các lĩnh vực,môn học khác
Tùy theo khoa học cụ thể mà có thể tích hợp các môn khoa học khác lại vớinhau như: Lí- Hóa- Sinh, Văn- Sử- Địa Hoặc có thể tích hợp được cả các môn tựnhiên với các môn xã hội như: văn, toán, hóa, sinh, GDCD…
1.2.3 Các mức độ dạy học liên môn tích hợp
- Mức độ thấp: Thực hiện trong mối quan hệ liên môn Những môn đượchọc riêng rẽ nhưng cần chú ý đến những nội dung có liên quan đến các bộ mônkhác, trong quá trình dạy học chỉ cần khai thác, vận dụng các kiến thức có liênquan đến bài giảng mình đang thực hiện
Trang 5- Mức độ cao: Là sự hình thành những môn học mới, chứ không phải là một
sự lắp ghép thông thường các môn riêng rẽ lại với nhau Tuy nhiên, các môn vẫngiữ vị trí độc lập với nhau, chỉ tích hợp những phần gần nhau
1.3 Tại sao nên dạy học liên môn tích hợp
- Giúp cho giờ học sẽ trở nên sinh động hơn, học sinh tham gia vào quá trìnhtiếp nhận kiến thức, từ đó phát huy tính tích cực của học sinh
- Góp phần phát triển tư duy liên hệ, liên tưởng ở học sinh Tạo cho họcsinh một thói quen trong tư duy, lập luận tức là khi xem xét một vấn đề phải đặtchúng trong một hệ quy chiếu, từ đó mời có thể nhận thức vấn đề một cách thấuđáo
2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
2.1 Phương pháp nghiên cứu
* Đối tượng: Học sinh lớp 8, chương trình sinh 8 có nội dung liên môn tích
hợp, các nội dung giáo dục
* Phương pháp:
Để thực hiện đề tài, tôi sử dụng một số phương pháp như:
+ Điều tra: Điều tra về mức độ vận dụng kiến thức liên môn giải quyết tìnhhuống thực tiễn
+ Thực nghiệm: Tổ chức liên môn tích hợp vào môn Sinh học 8 ở lớp mìnhphụ trách
2.2 Tổ chức dạy học liên môn tích hợp
Tích hợp kiến thức các bộ môn khác nhau, lồng ghép một số nội dung giáodục như giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục pháp luật, giáo dụcsức khỏe học đường… vào bộ môn Sinh học 8 bằng hình thức liên hệ, lồng ghépvào các hoạt động học tập trên lớp của học sinh, phần giới thiệu bài, các hoạt độngdạy học hay tích hợp kỹ năng sống vào phần củng cố/luyện tập
2.3 Phương pháp tích hợp
Trong quá trình tổ chức dạy học liên môn tích hợp, giáo viên có thể sử dụngmột số phương pháp sau:
- Phương pháp dạy học trò chơi
- Phương pháp dạy học trực quan
- Phương pháp dạy học theo nhóm
- Phương pháp dạy học nêu vấn đề
a/ Dạy học trò chơi
Là một tổ chức các hoạt động thi đua sôi nổi trong một tiết học nhằm giúpgiảm bớt căng thẳng, mệt mỏi Phương pháp này thực hiện dưới sự hướng dẫn củagiáo viên, mục đích của trò chơi truyền tải về nội dung của bài học
Ví dụ: Vận dụng môn âm nhạc liên hệ giáo dục bảo vệ môi trường trong
phần củng cố bài 22: Vệ sinh hô hấp, giáo viên tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn”
Trang 6nghe đoạn nhạc và quan sát nội dung hình ảnh có trong bài hát đoán tên và ý nghĩabài hát, vận dụng học sinh nhận biết được nội dung giáo dục bảo vệ môi trườngtrong bài hát đó Qua đó học sinh phát triển một số năng lực: Hợp tác, giao tiếp, tưduy.
và kiểm tra tri thức, kĩ năng, kĩ xảo
Ví dụ: Bài 8- Cấu tạo và tính chất của xương
Liên hệ giáo dục sức khỏe học đường đảm bảo ăn đầy đủ chất dinh dưỡng để hạnchế mắc bệnh còi xương ở trẻ em, giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh yêucầu các em trả lời các câu hỏi sau:
1/ Tại sao trẻ em Việt Nam thường mắc bệnh còi xương?
2/ Thức ăn có liên quan gì đến sự phát triển của xương?
Học sinh vận dụng kiến thức môn Công nghệ 6 để nhận biết được nội dunggiáo dục sức khỏe học đường bằng cách cần phải ăn uống đầy đủ các chất dinhdưỡng đặc biệt thức ăn giàu canxi để xương phát triển bình thường hạn chế mắc
bệnh còi xương do thiếu dinh dưỡng Qua
đó học sinh phát triển một số năng lực: Tưduy, sử dụng ngôn ngữ
Trang 7c/ Dạy học nêu vấn đề
Giáo viên đặt câu hỏi/ tình huống nêu vấn đề, học sinh tư duy để giải quyếtvấn đề, từ đó rút ra kiến thức cần thiết
Ví dụ: Bài 22: Vệ sinh hô hấp
Phần các tác nhân gây hại lên đường hô hấp
* Giáo viên nêu vấn đề: Từ thực tế cho thấy hệ hô hấp có mối quan hệ trực
tiếp với môi trường, bằng chứng là khi môi trường bị ô nhiễm con người mắc một
số bệnh liên quan đến đường hô hấp hãy kể tên các bệnh thường gặp về đường hôhấp, theo em những bệnh này chủ yếu do tác nhân nào gây ra và có tác hại như thếnào và chúng ta cần làm gì để bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân gây hại?
* Giải quyết vấn đề: Giáo viên giao nhiệm vụ, chia nhóm và hướng dẫn báo
cáo tự thu thập các thông tin trên mạng, tài liệu sách giáo khoa dưới sự hướng dẫncủa giáo viên để giải quyết vấn đề nêu trên
Học sinh: báo cáo theo nhóm, các nhóm theo dõi, góp ý, bổ sung và đặt câuhỏi cho nhóm bạn
* Kết luận vấn đề: Giáo viên tổng hợp, nhận xét, đánh giá việc thực hiện
nhiệm vụ học tập của các nhóm
Để thực hiện nhiệm vụ học tập, học sinh vận dụng kiến thức bộ môn Hóahọc, địa lí, giáo dục công dân để giải quyết vấn đề, qua đó các em nhận biết đượcnội dung giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục kỹ năngsống
Phát triển năng lực học sinh: Hợp tác, giao tiếp, tư duy, tự học, giải quyếtvấn đề
d/ Phương pháp dạy học thảo luận nhóm
Trang 8Là một trong những phương pháp có sự tham gia tích cực của học sinh.Thảo luận nhóm còn là phương tiện học hỏi có tính cách dân chủ, mọi cá nhânđược bày tỏ quan điểm, tạo thói quen sinh hoạt bình đẳng, hình thành quan điểm cánhân giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề khó khăn.
Ví dụ: Dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường bài 22- Vệ sinh hô hấp
Giáo viên yêu cầu học sinh liên hệ thực tiễn biện pháp phòng chống tác nhângây hại cho hệ hô hấp
Học sinh thảo luận nhóm theo kỹ thuật khăn trải bàn, thống nhất ý kiến trìnhbày, các nhóm còn lại theo dõi, nhận xét, góp ý Giáo viên tổng hợp, nhận xét, họcsinh rút kết luận
Năng lực được phát triển ở học sinh: Giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề
2.4 Một số đặc điểm của giáo án vận dụng kiến thức liên môn theo
Đó là bản thiết kế gồm hai phần hợp thành hữu cơ: Một là, hệ thống các tìnhhuống dạy học được đặt ra từ nội dung khách quan của bài dạy, phù hợp với tínhchất và trình độ tiếp nhận của học sinh Hai là, một hệ thống các hoạt động, thaotác tương ứng với các tình huống trên do giáo viên sắp xếp, tổ chức hợp lí nhằmhướng dẫn học sinh tiếp cận, chiếm lĩnh kiến thức bài học một cách tích cực chủđộng và sáng tạo
Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn phải bảo đảm nộidung và cấu trúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu mà cần gợi mởcho sự tìm tòi sáng tạo trong các phương án tiếp nhận trên cơ sở bảo đảm đượcmục đích, yêu cầu chung của giờ học
Nội dung dạy học của thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên mônphải làm rõ những tri thức và kĩ năng cần hình thành, tích luỹ cho học sinh quaphân tích, chiếm lĩnh bài học; mặt khác, phải chú trọng nội dung tích hợp giữanhững kiến thức bộ môn mình đang giảng dạy với các bộ môn khác Giáo án giờhọc vận dụng kiến thức liên môn theo quan điểm tích hợp phải chú trọng thiết kếcác tình huống tích hợp và tương ứng là các hoạt động phức hợp để học sinh vậndụng phối hợp các tri thức và kĩ năng của các bộ môn khác có liên quan vào trongviệc xử lí các tình huống đặt ra, qua đó chẳng những lĩnh hội được những tri thức
và kỹ năng riêng rẽ của từng phân môn mà còn chiếm lĩnh tri thức và phát triểnnăng lực tích hợp
2.5 Một số ví dụ về dạy học tích hợp liên môn trong chương trình
Trang 9- Nêu được các bệnh liên quan đến đường hô hấp.
- Trình bày được các tác nhân gây hại lên đường hô hấp
- Đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân gây hại
* Kiến thức liên môn:
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Thể dục biết cách rèn luyện sức khỏe, vui chơi
thể thao hợp lí để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, đặc biệt các bài tập động tác vươnthở, tay- ngực, các bài tập chạy giúp tăng hiệu quả hoạt động hô hấp
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Địa lí để giải thích vùng thành thị nơi tập trung
phương tiện giao thông dày đặc, nhiều khu công nghiệp thì lượng khí có hại thải ranhiều hơn so với vùng nông thôn
- Biết vận dụng kiến thức liên môn GDCD có ý thức việc tự chăm sóc và rèn luyện
thân thể để có một hệ hô hấp khỏe mạnh
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Hóa học biết một số công thức hóa học như
CO, NOx, SOx, đặc điểm khí CO
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Ngữ văn biết được tác hại của việc hút thuốc lá
đối với sức khỏe và môi trường
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Công nghệ để trồng nhiều cây xanh góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường.
b Tổ chức dạy học liên môn tích hợp
Hoạt động 1: Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại
* Hình thức tổ chức: Lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
Liên hệ nội dung giáo dục đạo đức lối sống, giáo dục kỹ năng sống
* Phương pháp tổ chức: Phương pháp dạy học nêu vấn đề
2.5.2 Dạy học liên môn tích hợp cụ thể bài 50: Vệ sinh mắt (phụ lục 2)
* Kiến thức liên môn:
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Vật lí để xác định giải pháp khắc phục
tật cận thị, viễn thị của mắt
Trang 10- Biết vận dụng kiến thức liên môn Công nghệ để lựa chọn thức ăn giàu
Vitamin A hỗ trợ giúp sáng mắt
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Ngữ văn giáo dục có cái nhìn đúng đắn
vào một sự vật
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Giáo dục công dân giáo dục sức khỏe
học đường cho các em giúp các em có thói quen tốt trong học tập (tư thế học, thờigian học thích hợp, khoảng cách từ mắt đến chữ khi đọc, viết ) để mắt không bịcận thị và hoàn thành tốt mục đích của học tập
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Địa lý giải thích được tại sao tỉ lệ mắc tật
cận thị không giống nhau ở các vùng miền: Ở thành thị, số lượng học sinh cận thịchiếm tỉ lệ cao hơn vùng nông thôn
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Thể dục thường xuyên tập luyện thể dục
thể thao như cầu lông, bóng bàn, bóng rổ … giúp tăng sức dẻo dai và đề kháng chocác cơ quan trong cơ thể, góp phần giúp ngăn ngừa khả năng bị cận thị Ngoài ra,
áp dụng xoa bóp, bấm huyệt quanh vùng mắt cũng giúp làm tăng thị lực, giảmnhức mỏi mắt, và phòng chống cận thị
b Tổ chức dạy học liên môn tích hợp
Hoạt động 1: Tìm hiểu các tật của mắt
* Hình thức tổ chức: Liên hệ nội dung giáo dục kỹ năng sống (kỹ năng tự tin trìnhbày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp, kỹ năng tự nhận thức) giúp hạn chế tật cận thị ởmắt
* Phương pháp tổ chức: Phương pháp trực quan
2.6 Một số khó khăn và giải pháp
* Một số khó khăn khi thực hiện đề tài
- Về phía giáo viên:
+ Lựa chọn thông tin, nội dung tích hợp liên môn sao cho phù hợp với nội dung bàihọc
+ Xác định thời lượng để tiến hành liên môn tích hợp trong một tiết học trên lớp.+ Lựa chọn hình thức tích hợp hiệu quả cho một tiết học
- Về phía học sinh:
+ Tự học, tự tìm kiếm tư liệu để thực hiện nhiệm vụ học tập
+ Đa số mức độ biết vận dụng hợp lí kiến thức liên môn, kiến thức nội dung giáodục (giáo dục bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe học đường, giáo dục phápluật ) có năng lực vận dụng kiến thức liên môn để xử lý tình huống trong thực tiễnchưa cao
Số liệu thống kê qua bài khảo sát trên 68 học sinh lớp 8 thu được kết quả sau:
Tổng số Mức độ vận dụng kiến thức liên môn giải quyết tình
Trang 11học sinh huống trong thực tiễn
- Về phía giáo viên:
+ Xác định được mục tiêu bài học, đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng, tìm hiểukiến thức các môn học có liên quan đến nội dung bài dạy, cập nhật thông tin thựctiễn phục vụ nội dung bài học
+ Xác định hình thức dạy học tích hợp từ đó chọn lọc nội dung kiến thức liên môn,các thông tin thực tiễn sao cho phù hợp, đảm bảo thời lượng trong một tiết học cóhiệu quả
- Về phía học sinh:
+ Trong phần dặn dò giáo viên đưa ra một số câu hỏi yêu cầu học sinh chuẩn bịcho tiết học sau, gợi ý cho các em tìm kiếm nguồn tư liệu, thông tin qua các ứngdụng trực tuyến phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ hoc tập
+ Giáo viên định hướng các em tìm hiểu kiến thức của các bộ môn liên quan đểgiải quyết các câu hỏi giáo viên đặt ra
III HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
1 Cách thức đánh giá
Thực hiện theo tinh thần đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triểnnăng lực của học sinh Quá trình kiểm tra đánh giá được thực hiện dưới dạng bàiviết Mỗi học sinh làm một bài với nội dung câu hỏi được ghi trong phiếu họctập.Trong quá trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập, thực hiện kiểm tra đánh giákết hợp nhiều phương pháp Tùy theo nội dung các nhóm vận dụng kiến thức liênmôn trả lời câu hỏi của giáo viên thì sẽ được xếp loại: Tốt, khá, trung bình và chưađạt
2 Tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Loại tốt : Nội dung thực hiện đầy đủ và chính xác các yêu cầu của giáoviên, biết vận dụng hợp lí kiến thức liên môn, kiến thức giáo dục bảo vệ môitrường, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục sức khỏe học đường với hiệu quả cao,
có năng lực vận dụng kiến thức liên môn để xử lý tình huống trong thực tiễn tốt
- Loại khá : Nội dung thực hiện tương đối đầy đủ và chính xác các yêu cầucủa giáo viên, biết vận dụng kiến thức liên môn, kiến thức giáo dục bảo vệ môitrường có hiệu quả, có năng lực vận dụng kiến thức liên môn để xử lý tình huốngtrong thực tiễn
- Loại trung bình : Nội dung thực hiện được một số yêu cầu của giáo viên,
đã biết vận dụng kiến thức liên môn, kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường nhưng
Trang 12hiệu quả còn chưa cao, năng lực vận dụng kiến thức liên môn để xử lý tình huốngtrong thực tiễn còn hạn chế
- Loại chưa đạt : Nội dung chưa thực hiện được các yêu cầu của giáo viên,chưa biết vận dụng kiến thức liên môn, kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường ,chưa
có năng lực vận dụng kiến thức liên môn để xử lý tình huống trong thực tiễn
3 Kết quả:
* Về kiến thức, kỹ năng, thái độ
- Về kiến thức: Học sinh bước đầu có thể vận dụng kiến thức các môn học khácnhư: Toán, Vật lí , Ngữ văn, Địa lí, Thể dục, Âm nhạc, GDCD…vào gaii3 quyếtcác vấn đề học tập môn Sinh học
- Về kĩ năng: Học sinh đã được hình thành các kĩ năng cơ bản của bộ môn và các
kĩ năng khác như kĩ năng sống
- Về thái độ: Học sinh có tinh thần tích cực, chủ động, sáng tạo
có thái độ yêu thích khoa học, có tinh thần sáng tạo, nhạy bén trong khi giải quyếtcác tình huống nảy sinh trong thực tiễn
- Về phát triển năng lực: Các em được phát triển các năng lực chung và các năng
lực chuyên biệt của môn Sinh học như năng lực tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
* Kết quả thực tiễn
Số liệu này có được khi khảo sát bằng hình thức đánh giá điểm đạt được ở phần vận dụng trong các bài kiểm tra
Kết quả sau khi thực hiện đề tài:
Bảng số liệu thống kê: Mức độ vận dụng kiến thức liên môn giải quyết tình huống trong thực tiễn
Trang 13IV ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Sau đề tài khi áp dụng tôi thấy chất lượng học tập của học sinh được nângcao
Giá trị của bất kì việc làm nào cũng phải trải qua một quá trình và kết quảđạt được của học sinh trong quá trình học tập là giá trị vô cùng to lớn trong quátrình giáo viên và học sinh chúng tôi tham gia tích cực vào dạy học theo địnhhướng liên môn, tích hợp các môn học
Kết quả đạt được là rất khả quan Học sinh đã biết vận dụng những kiến thức
đã được học từ các môn học khác để bổ trợ cho kiến thức môn học trong học tậpcũng như trong thực tiễn cuộc sống đạt hiệu quả cao hơn
Bên cạnh đó cũng rèn luyện cho các em các kĩ năng sống, các năng lực mới
và năng lực vốn có như: kĩ năng, năng lực hợp tác, thảo luận nhóm; suy nghĩ sángtạo, trình bày trước tập thể; lắng nghe tích cực; Từ đó giúp các em mạnh dạn, hòađồng, tự tin hơn trong cuộc sống Và các em cũng hiểu hơn về giá trị bản thân, có ýthức trách nhiệm hơn về bảo vệ an toàn cho mình và người khác; Biết vận dụngnhững khiến thức đã được học vào trong các tình huống thực tiễn
* Dạy học tích hợp vào chương trình bộ môn Sinh học 8 đã và đang thựchiện rất có hiệu quả Có thể áp dụng rộng rãi không chỉ đối với bộ môn Sinh họccấp THCS mà còn có thể áp dụng được đối với bộ môn tự nhiên và xã hội như: Vật
lí, Hóa học, Lịch Sử, Địa lí, Giáo dục công dân, Ngữ văn, Công nghệ
Trang 14V TÀI LIỆU THAM KHẢO
1./ Khoa học và môi trường của Nguyễn Khoa Lân và Lê Thị Nam Thuận – Nhàxuất bản giáo dục năm 2001
2./ Tài liệu giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Sinh học THCS của Ngô VănHưng- Trần Thị Nhung- Phan Thị Hồng The
3./ Sách giáo khoa và sách giáo viên sinh học 8 của Nguyễn Quang Vinh – TrầnĐăng Cát- Nguyễn Mạnh Hùng Nhà xuất bản giáo dục
4./ Sổ tay kiến thức sinh học THCS của Nguyễn Quang Vinh – Thái Trần Bái –Bùi Đình Hội - Nguyễn Văn Khang Nhà xuất bản giáo dục
5./ Tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướngphát triển năng lực học sinh của Bộ GD&ĐT
6./ Tham khảo từ đồng nghiệp
7./ Nguồn tư liệu từ Internet
Trang 15
PHỤ LỤC 1
GIÁO ÁN Bài 22: VỆ SINH HÔ HẤP I- MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
* Kiến thức bài học:
- Nêu được các bệnh liên quan đến đường hô hấp.
- Trình bày được các tác nhân gây hại lên đường hô hấp
- Đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân gây hại
* Kiến thức liên môn:
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Thể dục biết cách rèn luyện sức khỏe, vui chơi
thể thao hợp lí để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, đặc biệt các bài tập động tác vươnthở, tay- ngực, các bài tập chạy giúp tăng hiệu quả hoạt động hô hấp
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Địa lí vùng thành thị nơi tập trung phương tiện
giao thông dày đặc, nhiều khu công nghiệp thì lượng khí có hại thải ra nhiều hơn
so với vùng nông thôn
- Biết vận dụng kiến thức liên môn GDCD ý thức việc tự chăm sóc và rèn luyện
thân thể để có một hệ hô hấp khỏe mạnh
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Hóa học biết một số công thức hóa học như
CO, NOx, SOx, đặc điểm khí CO
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Ngữ văn biết được tác hại của việc hút thuốc lá
đối với sức khỏe và môi trường
- Biết vận dụng kiến thức liên môn Công nghệ Trồng nhiều cây xanh góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường.
- Kỹ năng hợp tác, lắng nghe tích cực khi hoạt động nhóm
- Kỹ năng tự tin khi phát biểu ý kiến trước lớp