sáng kiến kinh nghiệm giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đề tài dạy học TÍCH hợp THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực học SINH THEO TỪNG CHỦ đề TRONG môn NGỮ văn bậc TRUNG học cơ sở

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “DẠY HỌC TÍCH HỢP THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH THEO TỪNG CHỦ ĐỀ TRONG MÔN NGỮ VĂN BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ” Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Lĩnh vực ngh

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH CỬU

Đơn vị Trường THCS Lê Quý Đôn

Mã số:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“DẠY HỌC TÍCH HỢP THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH THEO TỪNG CHỦ ĐỀ TRONG MÔN

NGỮ VĂN BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ”

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng

Lĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: Ngữ Văn 

(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2017-2018

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

9 Đơn vị công tác: Trường THCS Lê Quý Đôn

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

2 Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Đại học sư phạm

3 Năm nhận bằng: 2011

4 Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm Ngữ Văn

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

5 Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Ngữ Văn

6 Số năm có kinh nghiệm: 6 năm

7 Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

Phương pháp giúp học sinh đọc và cảm thụ văn bản truyện dân gian lớp 6.

Phương pháp dạy học tích hợp theo định hướng phát triển năng lực học sinh trong văn bản Ngữ văn bậc THCS.

Đề tài: “DẠY HỌC TÍCH HỢP THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG

LỰC HỌC SINH THEO TỪNG CHỦ ĐỀ TRONG MÔN NGỮ VĂN BẬC

có sự tổng hợp để mở mang kiến thức cho bản thân Giáo viên phải biết tích hợpkiến thức, hướng dẫn cho học sinh cách chọn lọc, thu thập, xử lí các thông tin, biếtvận dụng các kiến thức đã học được để vận dụng vào các tình huống cụ thể của đờisống thực tế Thời gian học tập ở trường quá ngắn so với khối lượng kiến thức màcác em cần phải tiếp thu, xử lí Vì vậy, dạy học tích hợp, liên môn là yêu cầu cầnthiết đối với giáo dục ngày nay Nó nhằm giúp người dạy và người học có tầm kháiquát để giải quyết các tình huống, vấn đề nhanh gọn, hợp lí hơn thông qua dạy vàhọc trong từng chủ đề

PGS.TS Nguyễn Văn Khải - Trường Đại học Sư phạm - ĐH Thái Nguyên đã nói:

“Một trong những định hướng đổi mới căn bản trong chương trình và sách giáo

khoa sau năm 2015 là chuyển từ chương trình chú trọng cung cấp kiến thức và kỹnăng sang hướng đến hình thành năng lực cho học sinh” Về lý luận cũng như thựctiễn cho thấy, dạy học tích hợp là phương án tốt để góp phần hình thành năng lựccho người học

Mặc dù, việc dạy học liên môn đã được vận dụng vào giảng dạy Ngữ văn, songhiệu quả đạt được là chưa cao Do đó chưa phát huy được tính tích cực của học sinhtrong học tập đồng thời sự phát triển năng lực của học sinh còn nhiều hạn chế Vìvậy, với mục tiêu dạy học theo hướng tích hợp do ngành đề ra, bản thân tôi cũngnhư tất cả các giáo viên trong ngành giáo dục nói chung, giáo viên bậc trung học cơ

sở nói riêng đã và đang thực hiện kế hoạch dạy học tích hợp theo chủ đề, chủ điểmmang tính liên môn Riêng tôi đã và đang tiến hành thực hiện theo dự án "Dạy học tích hợp theo định hướng phát triển năng lực học sinh theo từng chủ đề trong môn Ngữ văn bậc trung học cơ sở"

Thực hiện đề tài này, tôi có nhiều thuận lợi

Được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, ban giám hiệu trường THCS LêQúy Đôn và các thầy cô trong tổ Ngữ văn Trang thiết bị, đồ dùng dạy học đượccung cấp tương đối đầy đủ Giáo viên có kiến thức chuyên môn vững vàng, tích cựchọc hỏi trong việc đổi mới phương pháp, vận dụng quan điểm dạy học liên môn vàogiảng dạy các bộ môn để nâng cao hơn nữa hiệu quả giáo dục Học sinh năng động,tích cực Môn Văn là môn học gắn liền với tâm tư tình cảm con người trong sinhhoạt, trong đời sống và trong lao động sản xuất Sau khi học xong học sinh có thểvận dụng kiến thức giải quyết được một số vấn đề trong thực tế từ đó gây hứng thúhọc tập cho học sinh

Tuy nhiên, việc vận dụng quan niệm dạy học này cũng gặp phải những khókhăn nhất định như do lượng kiến thức tích hợp nhiều song thời gian học cho mônhọc thì ít Có nhiều giáo viên lớn tuổi nên việc tiếp thu và ứng dụng CNTT tiên tiếnchưa cao Khả năng nhận thức không đồng đều giữa các nhóm đối tượng học sinh

Sự quan tâm của một số gia đình học sinh còn hạn chế ảnh hưởng đến quá trình họctập của các em.

Từ thực trạng trên, trước khi thực hiện đề tài này, tôi đã tiến hành thực hiện một

số câu hỏi, bài tập cho học sinh của 2 lớp 8/1, 8/6 trong khối 8 năm học 2015 - 2016 vàkết quả ban đầu như sau:

Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động, chương trình

hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng Tích hợp có nghĩa là sự

thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp”

Theo từ điển Giáo dục học:“Tích hợp là hành động liên kết các đối tượng nghiên

cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong

cùng một kế hoạch dạy học” Trong tiếng Anh, tích hợp được viết là “integration” một từ gốc Latin (integer) có nghĩa là “whole” hay “toàn bộ, toàn thể ” Có nghĩa là

sự phối hợp các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống

để bảo đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy

Đưa tư tưởng sư phạm tích hợp vào trong quá trình dạy học là cần thiết Dạyhọc tích hợp là một xu hướng của lí luận dạy học và được nhiều nước trên thế giớithực hiện Dạy học Tích hợp giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề trongmôn học đó Qua đó, học sinh sẽ tự phát huy được năng lực tư duy, sáng tạo tronghọc tập và ứng dụng trong thực tiễn cuộc sống Trong xã hội ngày nay "học đi đôivới hành" nên việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễngiúp các em hình thành một tư duy năng động, nắm bắt linh hoạt kiến thức đã học.Không chỉ vậy, nó còn giúp học sinh nhạy bén hơn trong việc giải quyết tình huống,góp phần phục vụ lợi ích con người ngày càng tốt hơn

Từ đó, các em học sinh sẽ thấy được sự liên kết giữa các môn học; kiến thức củacác em không độc lập, rời rạc, mà nó tương quan, xuyên suốt, hỗ trợ, tác động qualại lẫn nhau Các em sẽ xây dựng cho mình nền tảng tri thức vững chắc, các kĩ năng

cơ bản; ý thức kiên định trong học tập, nghiên cứu khoa học; động lực mạnh mẽ đểrèn luyện bản thân trở thành những công dân có ích cho đất nước mai sau

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

2.1 Một số vấn đề về lý luận của việc "Dạy học tích hợp theo định hướng

phát triển năng lực học sinh theo từng chủ đề trong môn Ngữ văn bậc trung học

cơ sở"

2.1 1 Xác định mục tiêu dạy học

* Kiến thức

- Nắm được kiến thức cơ bản của bộ môn Ngữ Văn

- Biết được kiến thức Lịch sử, hiểu được những giá trị quý báu từ lịch sử và giảithích được các sự kiện quan trọng trong mốc thời gian nhất định

- Biết vận dụng được kiến thức, kĩ năng trong môn Mĩ thuật, Âm nhạc để sángtạo, lĩnh hội và khai thác tri thức mới

- Biết được kiến thức môn Địa lí, mối tương quan giữa hai môn học, từ đó khắcsâu hơn phần hiểu biết của mình

- Biết vận dụng kiến thức môn Vật lí, Hóa học, Công nghệ để hiểu, biết và giảiquyết những tình huống, hiện tượng cụ thể, từ đó ứng dụng vào bài tập tình huống

và thực tiễn cuộc sống

- Vận dụng kiến thức môn Toán học để thực hiện những phép toán đơn giản vàhiểu được nội dung bài học

- Vận dụng kiến thức bộ môn Sinh học để giải thích đặc điểm, cấu tạo của một

số loài động, thực vật, từ đó làm tăng thêm vốn hiểu biết cho bản thân

- Biết được vai trò, ý nghĩa quan trọng của bộ môn Thể dục, từ đó đưa ra nhữngbiện pháp cụ thể để rèn luyện và bảo vệ sức khỏe chính bản thân

- Vận dụng kiến thức môn Ngoại ngữ (Tiếng Anh) vào trong các tình huốngthực tiễn

- Trân trọng Bác và hiểu được giá trị của Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, từ

đó có biện pháp, kế hoạch, động lực, quyết tâm học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ.

- Biết được thực trạng về môi trường, an toàn giao thông, tệ nạn xã hội… để

có những hành động cụ thể trong việc chấp hành đúng luật giao thông, bảo vệ môitrường, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, tránh xa các tệ nạn xã hội, phòng chống bạolực học đường, phòng chống đuối nước, tiết kiệm năng lượng

Mỗi chủ đề đều có những yêu cầu riêng về kiến thức, vì vậy giáo viên cần địnhhướng cho học sinh nắm được kiến thức cơ bản của chủ đề và phát huy sở trườngtrong từng chủ đề của môn Ngữ văn

b Kiến thức liên môn - Tích hợp lồng ghép giáo dục KNS, bảo vệ môi trường…

- Qua văn bản cho học sinh và mọi người biết về vị trí địa lí, vấn đề thời tiết, khí hậucủa từng vùng miền trên đất nước Việt Nam; những nét đẹp về con người, thiênnhiên, phong cảnh, văn hóa của từng vùng miền

- Bảo vệ thiên nhiên, môi trường và những giá trị văn hóa của dân tộc…

* Kĩ năng

Kĩ năng bộ môn và liên môn

Vận dụng, phối hợp các kiến thức bộ môn và liên môn để giải quyết các yêu cầucủa nội dung bài học và vận dụng vào các tình huống trong thực tiễn cuộc sống

Ví dụ: với môn Vật lí thì các em cần nắm được các định luật; với môn Hóa học thìnắm vững phương trình phản ứng hóa học trong quá trình học bộ môn để vận dụngvào các bài học liên môn

Kĩ năng sống

- Kỹ năng tự nhận thức về các giá trị của bản thân, điểm mạnh, điểm yếu khithực hiện nhiệm vụ của người học sinh

- Kỹ năng lắng nghe hoặc phản hồi tích cực các ý kiến trong thảo luận

- Kỹ năng suy nghĩ hoặc trình bày ý tưởng của mình

- Kỹ năng đặt mục tiêu rèn luyện và học tập nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ đặtra

- Kỹ năng đưa ra những phương án cụ thể trong cuộc sống theo mục đích bảo vệmôi trường và tiết kiệm năng lượng

- Kỹ năng tham gia giao thông an toàn

- Kỹ năng bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh

- Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin; quan sát phim, tranh ảnh; tìm hiểu cách tiếnhành thí nghiệm, quan sát và giải thích thí nghiệm để áp dụng thực tiễn

- Có tinh thần sáng tạo, nhạy bén trong khi giải quyết các tình huống nảy sinhtrong thực tiễn

- Linh hoạt, chủ động, tích cực, thông minh, sáng tạo và khéo léo trong việc vậndụng các kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống cụ thể trong cuộc sống

- Yêu thích, hứng thú với việc học tập, tìm hiểu khoa học Thấy được sự tươngquan, gắn kết, mối liên hệ giữa các môn học, từ đó tìm được niềm vui, niềm say mêhọc tập và nghiên cứu, tìm hiểu khoa học

2.1.2 Xác định các năng lực cần phát triển cho học sinh.

Các năng lực chuyên biệt của môn Ngữ văn:

- Năng lực giao tiếp tiếng Việt,

- Năng lực tạo lập văn bản,

- Năng lực tiếp nhận văn bản,

- Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

Việc vận dụng kết hợp giữa dạy học tích hợp với việc định hướng năng lực chohọc sinh là một vấn đề đòi hỏi ở giáo viên rất nhiều yếu tố, giữa việc nắm chắc kiếnthức bộ môn còn phải nắm vững về kiến thức liên môn và những năng lực cần đượcđịnh hướng cho các em Để đạt được yêu cầu trong đề án này, đòi hỏi ở giáo viên

ngoài năng lực chuyên môn và năng lực chung cần có sự đầu tư, tìm hiểu và nắm bắt

cụ thể từng đối tượng học sinh để có kế hoạch định hướng tốt các kĩ năng mà các em

có thể phát huy Trong dự án này, tôi đã lưu ý việc vận dụng dạy học tích hợp kếthợp định hướng năng lực cho học sinh Vấn đề này đã được đồng nghiệp trongtrường và bản thân tôi thực hiện theo yêu cầu chung của cấp trên đưa ra

2.1.3 Một số đặc điểm của giáo án vận dụng kiến thức liên môn theo quan điểm tích hợp

Giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn là một bản thiết kế các hoạtđộng, thao tác nhằm tổ chức cho học sinh tích cực, chủ động thực hiện trong giờ lênlớp để lĩnh hội tri thức, phát triển năng lực và nhân cách Đó là bản thiết kế gồm haiphần hợp thành: Một là, hệ thống các tình huống dạy học được đặt ra từ nội dungkhách quan của bài dạy, phù hợp với tính chất và trình độ tiếp nhận của học sinh.Hai là, một hệ thống các hoạt động, thao tác tương ứng với các tình huống trên dogiáo viên sắp xếp, tổ chức hợp lí nhằm hướng dẫn học sinh tiếp cận, chiếm lĩnh kiếnthức bài học một cách tích cực chủ động và sáng tạo

Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn phải bảo đảm nội dung

và cấu trúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu mà cần gợi mở cho sựtìm tòi sáng tạo trong các phương án tiếp nhận trên cơ sở bảo đảm được mục đích,yêu cầu chung của giờ học

Nội dung dạy học của thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên mônphải làm rõ những tri thức và kĩ năng cần hình thành, tích luỹ cho học sinh qua phântích, chiếm lĩnh bài học; mặt khác, phải chú trọng nội dung tích hợp giữa những kiếnthức bộ môn mình đang giảng dạy với các bộ môn khác

Giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn theo quan điểm tích hợp phảichú trọng thiết kế các tình huống tích hợp và tương ứng là các hoạt động phức hợp

để học sinh vận dụng phối hợp các tri thức và kĩ năng của các bộ môn khác có liênquan vào trong việc xử lí các tình huống đặt ra, qua đó phát triển năng lực tích hợp

2.1.4 Quy trình tổ chức giờ học vận dụng kiến thức liên môn

Tổ chức giờ học trên lớp là tiến trình thực thi bản kế hoạch phối hợp hữu cơhoạt động của giáo viên và học sinh theo một cơ cấu sư phạm hợp lí, khoa học, trong

đó giáo viên giữ vai trò, chức năng tổ chức, hướng dẫn, định hướng; học sinh đượcđặt vào vị trí trung tâm của quá trình tiếp nhận, đóng vai trò chủ thể cảm thụ, nhậnthức thẩm mĩ, trực tiếp tiến hành hoạt động tiếp cận, khám phá, chiếm lĩnh kiếnthức

Tổ chức hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trên lớp, giáo viên phải chútrọng mối quan hệ giữa học sinh và nội dung dạy học, phải coi đây là mối quan hệ

cơ bản, quan trọng nhất trong giờ học Muốn vậy, giáo viên phải bỏphương pháptruyền thống là truyền đạt kiến thức có sẵn cho học sinh, còn học sinh không thể duytrì thói quen nghe giảng, ghi chép, học thuộc, rồi sao chép, làm thui chột dần nănglực tư duy Giáo viên phải rèn luyện cho học sinh khả năng tự đọc, tự tìm tòi, xử líthông tin, tổ chức các kiến thức một cách sáng tạo của học sinh

Quan điểm dạy học vận dụng kiến thức liên môn hay dạy cách học, dạy tựđọc, tự học không coi nhẹ việc cung cấp tri thức cho học sinh Vấn đề là phải xử líđúng đắn mối quan hệ giữa bồi dưỡng kiến thức, rèn luyện kĩ năng và hình thành,phát triển năng lực cho học sinh Đây thực chất là biến quá trình truyền thụ tri thức

thành quá trình học sinh tự ý thức về phương pháp chiếm lĩnh tri thức, hình thành kĩnăng Muốn vậy, cần khắc phục phương pháp dạy tri thức hàn lâm thuần tuý theo lốikinh nghiệm chủ nghĩa, coi nhẹ kiến thức, nhất là kiến thức phương pháp.

Đối với các bài trong chương trình Ngữ văn bậc trung học cơ sở có những nộidung liên môn như Lịch sử, Địa lí, GDCD, Vật lí, Toán học, Sinh học, khi tiếnhành giảng dạy giáo viên phải sử dụng các phương pháp dạy học tích cực theo địnhhướng phát triển năng lực của học sinh Người giáo viên phải lồng ghép tích hợpmột cách khéo léo thông qua các câu hỏi, các tình huống có vấn đề, giúp các em vậndụng các kiến thức liên môn đã được học để giải quyết những vấn đề đó

Trên đây là một số vấn đề về lý luận của việc dạy học liên môn Để hiểu rõthêm những vấn đề đã nêu, tôi xin đưa ra một số ví dụ đã áp dụng vào một số bàidạy cụ thể trong chương trình Ngữ văn

2.2 Ví dụ về một số chủ đề đã được dạy học và lồng ghép tích hợp nội dung các môn học

Ghi chú: Chữ có màu xanh là nội dung dạy học tích hợp, lồng ghép giáo dục

2.2.1 Chủ đề: Truyện ngụ ngôn (Ngữ văn 6)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

Kiến thức bộ môn

- Hiểu thế nào là truyện ngụ ngôn

- Đặc điểm của nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn

- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện, cách kể chuyện ý vị, tự nhiên, độc đáo.

- Cách kể ý vị với ngụ ý sâu sắc khi đúc kết bài học về sự đoàn kết

- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn

Kiến thức liên môn

- Vận dụng kiến thức môn Âm nhạc để hát theo giai điệu bài hát

- Vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật để vẽ những tranh ảnh minh họa về thiên nhiên,con vật

- Vận dụng kiến thức môn Sinh học để biết được đặc điểm sinh sống của loài ếch,đặc điểm của con voi…

- Vận dụng kiến thức Vật lí để giải thích sự phản xạ của âm thanh, ánh sáng

2 Kỹ năng:

- Đọc - hiểu văn bản truyện ngụ ngôn

- Rèn kỹ năng đọc - hiểu truyện

- Biết liên hệ các các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tếphù hợp

- Kể lại, tóm tắt được truyện

Kĩ năng sống

- Kỹ năng lắng nghe hoặc phản hồi tích cực các ý kiến trong thảo luận

- Kỹ năng suy nghĩ hoặc trình bày ý tưởng của mình

- Kỹ năng đặt mục tiêu rèn luyện và học tập nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ đặt ra

- Kỹ năng đưa ra những phương án cụ thể trong cuộc sống phù hợp với ôi trường vàtheo mục đích bảo vệ môi trường

- Kỹ năng bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh

3 Thái độ:

- HS tự nhận thức giá trị của cách ứng xử khiêm tốn, dũng cảm, biết học hỏi trongcuộc sống

- Giáo dục HS cần phải mở rộng tầm hiểu biết của mình để thích nghi với mọi hoàn

cảnh tích cực trong cuộc sống cho dù môi trường sống có thể thay đổi Đồng thời,

HS thấy được mối quan hệ giữa môi trường với cuộc sống

- Tự nhận thức được giá trị của tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết tương thân tương

ái trong cuộc sống và suy nghĩ về ý nghĩa và cách ứng xử của các nhân vật trongtruyện Từ đó hình thành bài học cho bản thân

* GDKNS, GDMT:

- Biết được mối liên hệ giữa môi trường với cuộc sống, tham gia giao thông an toàn

- Hiểu vì sao cần phải có cách ứng xử khiêm tốn, biết học hỏi trong cuộc sống; cần

phải mở rộng tầm hiểu biết của mình để thích nghi với mọi hoàn cảnh tích cực trongcuộc sống cho dù môi trường sống có thể thay đổi

- Tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong học tập, làm việc và cuộc sống

4 Phát triển năng lực:

Học sinh được phát triển các năng lực như sau: năng lực sáng tạo, năng lực hợptác, năng lực tự quản bản thân, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giao tiếp tiếngViệt, năng lực tạo lập văn bản, năng lực tiếp nhận văn bản, năng lực cảm thụ thẩmmĩ

B KHUNG NĂNG LỰC CHỦ ĐỀ TRUYỆN NGỤ NGÔN

Nội

dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp

Vận dụng cao Khái

- Hiểu biết từng

văn bản để lí giảigiá trị nội dung,nghệ thuật củatừng văn bản đó

- Câu văn thể hiện nội dung

ý nghĩa của truyện “Ếchngồi đáy giếng”

- Nêu một số hiện tượngtheo kiểu “Ếch ngồi đáygiếng”

- Kể một số ví dụ về nhữngtrường hợp nhận định,đánh giá sự vật hay conngười một cách sai lầmtheo kiểu “Thầy bói xem

- Tóm tắt được nộidung văn bản bằngmột đoạn văn

- Trình

bày nhậnđịnh,đánh giá

và rút rabài họccho bảnthân từcác

truyệnngụngôn

- Vận dụng cácbiện pháp nghệthuật đó trong khiviết văn, làm văn

Ví dụ cụ thể với văn bản “Ếch ngồi đáy giếng” như sau:

* Dùng kiến thức âm nhạc để giới thiệu bài (phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ)

- Cho học sinh nghe và hát cùng bài hát: "Chú ếch con" của nhạc sĩ Phan Nhân, sau

đó nêu câu hỏi: Nhân vật trong bài hát này là ai? Chú ếch trong bài hát sống với mọingười như thế nào?

- Nhân vật trong bài là chú Ếch con đang học bài Chú sống hòa đồng cùng vớinhững loài vật khác bên cạnh mình: cá rô ron, trê non, chim ri, cá rô phi, họa mi, GV: Sống hòa đồng, vui vẻ bên cạnh mọi người; không kiêu căng ngạo mạn vàsống phù hợp với môi trường, hoàn cảnh thì chúng ta sẽ có nhiều cơ hội để phát triểnbản thân Chú ếch trong lời bài hát đã cho chúng ta thấy được mối quan hệ thânthiện, hòa đồng với mọi người trong cuộc sống Còn hôm nay, cô cùng các em sẽtìm hiểu lối sống của một chú ếch khác qua văn bản: Ếch ngồi đáy giếng

* Vận dụng kiến thức môn Sinh học để biết được môi trường sống của Ếch (phát triển năng lực tự học, tự quản lí bản thân)

- Ếch là động vật lưỡng cư, chúng có thể sống ở môi trường cạn và nước, đặc biệt làsống những nơi ẩm thấp gần nước

* Vận dụng kiến thức môn Vật lí để giải thích sự phản xạ của âm thanh (phát

triển năng lực giao tiếp tiếng Việt)

- Âm thanh có thể lan truyền trong không khí, khi môi trường rộng lớn thì âm thanh

bị loãng ra nhưng trong môi trường nhỏ, hẹp và có độ sâu thì âm thanh càng vangdội Điều đó là do bước sóng của âm thanh Chính vì vậy khi ở trong giếng, tiếngkêu của ếch rất to và vang

* Tích hợp bài Danh từ để cho học sinh nhận diện từ loại đã học khi giáo viên yêucầu học sinh giải thích từ "chúa tể"? Chúa tể thuộc từ loại nào em đã học?

* Tích hợp với phần Tiếng Việt lớp 5 để học sinh tìm từ trái nghĩa với từ "nhângnháo" là: nhã nhặn, khép nép

* Tích hợp giáo dục KNS, giáo dục môi trường cho học sinh (phát triển năng lực cảm thụ thẩm mĩ) để trả lời các câu hỏi:

? Mối quan hệ giữa môi trường với cuộc sống như thế nào? Từ đó em có suy nghĩ gì?

- Môi trường và cuộc sống có mối quan hệ mật thiết với nhau, môi trường thay đổithì cuộc sống cũng thay đổi Do vậy phải biết thích ứng phù hợp với từng môitrường, hoàn cảnh sống

- GV liên hệ giáo dục HS lớp 6 phải biết điều chỉnh hành vi thích ứng với cấp họcmới không nên giữ các thói quen ở Tiểu học

? Bài học em rút ra qua cách sống và cái chết của Ếch.

- Dù môi trường hoàn cảnh sống có khó khăn cũng phải cố gắng mở rộng sự hiểubiết của mình bằng nhiều hình thức khác

- Phải biết nhìn xa trông rộng

- Không chủ quan, kiêu ngạo, coi thường những đối tượng xung quanh

- GV liên hệ thực tế, chứng minh lối sống kiêu ngạo, ngông nghênh, chủ quan thì sẽphải gánh hậu quả; còn biết nhìn xa trông rộng, mở rộng vốn hiểu biết của mình thì

sẽ thích ứng được với môi trường sống mới, sống tích cực

* Vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật để vẽ lại bức tranh minh họa về Con Ếch trong phần hướng dẫn về nhà (phát triển năng lực sáng tạo)

- Bốn đội của bốn tổ sẽ thể hiện phần thi và trình bày sản phẩm của mình trên giấy

vẽ A4 Đội nào vẽ đẹp, trình bày đẹp, màu sắc phù hợp, thể hiện được ý nghĩa trongbài học sẽ chiến thắng (Bài tập sẽ được nghiệm thu vào tiết sau)

2.2.2 Chủ đề: Tùy bút (Ngữ văn 7)

A MỤC ĐÍCH YÊU CẦU

1 Kiến thức

- Sơ giản về tác giả Thạch Lam, một số hiểu biết bước đầu về tác giả Vũ Bằng

- Phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hóa truyền thống của Hà Nội trong món quà giản dị,độc đáo: cốm Và những cảm nhận tinh tế, cảm xúc nhẹ nhàng, lời văn duyên dáng,thanh nhã, giàu sức biểu cảm của nhà văn Thạch Lam trong văn bản

- Những nét đẹp riêng của thành phố Sài Gòn: thiên nhiên, khí hậu, cảnh quan vàphong cách con người; Nghệ thuật biểu cảm chân thành và nồng nhiệt của tác giả

- Cảm xúc về những nét riêng của cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân HàNội, về miền Bắc qua nỗi lòng "sầu xứ", tâm sự day dứt của tác giả; Sự kết hợp hàihòa giữa miêu tả và biểu cảm; lời văn thấm đẫm cảm xúc trữ tình, dạt dào chất thơ

Kiến thức liên môn

* Vận dụng kiến thức Địa lí để HS hiểu hơn về vị trí địa lí, thời tiết, khí hậu củamiền Bắc, làng Vòng - Hà Nội, Sài Gòn

* Vận dụng kiến thức Lịch sử để giúp HS hiểu hơn về lịch sử hình thành và pháttriển của miền Bắc, làng Vòng - Hà Nội, Sài Gòn

* Vận dụng kiến thức môn Âm nhạc để giới thiệu cho học sinh biết được những lànđiệu dân ca Bắc bộ trong đó có hát Chèo; những bài hát về mùa xuân, về Hà Nội, vềthành phố Hồ Chí Minh

* Vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật để vẽ lại bức tranh minh họa về cảnh mùa xuântheo ấn tượng của em sau khi học xong văn bản

2 Kĩ năng

- Đọc - hiểu văn bản tùy bút có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Sử dụng các yếu tố biểu cảm giới thiệu một sản vật của quê hương

- Biểu hiện tình cảm và cảm xúc về một sự việc qua những hiểu biết cụ thể

- Phân tích áng văn xuôi trữ tình giàu chất thơ, nhận biết và làm rõ vai trò của yếu tốmiêu tả trong văn biểu cảm

Kĩ năng sống