Siêu âm động mạch cảnh

Doppler động mạch Cảnh... + Mode B và Doppler màu giúp thấy vùng mạch và hướng dòng chảy- Doppler màu cũng phụ thuộc vào góc - Aliasing khảm màu => tăng PRF II..  thành song song với đầ

Doppler

động mạch Cảnh

I Nhắc lại giải phẫu

II Kỹ thuật siêu âm III Triệu chứng siêu âm

IV Định lượng hẹp

Nội dung

I Nhắc lại giải phẫu

II Kỹ thuật siêu âm III Triệu chứng siêu âm

IV Định lượng hẹp

Nội dung

C¶nh ph¶i dd

ds ct

I Gi¶i phÉu:

I Nhắc lại giải phẫu

II Kỹ thuật siêu âm

III Triệu chứng siêu âm

IV Định lượng hẹp

Nội dung

V2 D§/Vo

CI V3 M¾t

II Kü thËt siªu ©m:

B VÞ trÝ th¨m kh¸m

II Kü thËt siªu ©m:

B VÞ trÝ th¨m kh¸m

+ H×nh th¸i cña cÊu tróc

+ H×nh th¸i cña cÊu tróc

+ Góc được xác định

- Aliasing: Vmax bị hạn chế bởi tần

số nhắc lại xung (PRF) => tăng PRF

II Kỹ thật siêu âm:

C.Các phương thức khám

3 Doppler xung

+ Mode B và Doppler màu giúp thấy vùng mạch và hướng dòng chảy

- Doppler màu cũng phụ thuộc vào góc

- Aliasing (khảm màu) => tăng PRF

II Kỹ thật siêu âm:

C.Các phương thức khám

4 Doppler màu

+ Tốc độ thấp / nhanh không phụ thuộc góc, giới hạn thành rõ.

D Hình mạch bình thường

1 Doppler liên tục

ĐM cảnh ngoài

D Hình mạch bình thường

1 Doppler liên tục

ĐM mắt

D Hình mạch bình thường

2 Mode B

ĐM cảnh

Ngang

D Hình mạch bình thường

2 Mode B

ĐM cảnh

Dọc

II Kỹ thật siêu âm:

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

ĐM cảnh chung

Dọc

Mèc c¶nh trong (so víi

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

ĐM cảnh trong

Ngang

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

ĐM cảnh trong

Dọc

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

ĐM cảnh ngoài

Ngang

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

ĐM cảnh ngoài

Dọc

D Hình mạch bình thường

3 Doppler xung

ĐM mắt

Theo Scheel et al, Ultrasound in Med & Biol (26): 1261-66, 2000

D Hình mạch bình thường

4 Doppler màu

ĐM cảnh

Ngang

D Hình mạch bình thường

4 Doppler màu

ĐM cảnh chung

Dọc

D Hình mạch bình thường

4 Doppler màu

ĐM cảnh

Dọc

D Hình mạch bình thường

5 Doppler năng lượng

ĐM cảnh

Ngang

D Hình mạch bình thường

5 Doppler năng lượng

ĐM cảnh

Dọc

• Mốc: đi giữa các gai ngang đốt sống

II Kỹ thật siêu âm:

D Hình mạch bình thường

ĐM đốt sống (V2)

I Nhắc lại giải phẫu

II Kỹ thuật siêu âm

III Triệu chứng siêu âm

IV Định lượng hẹp

Nội dung

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Nội mạc

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

 thành song song với đầu dò

 phân giải tối đa

 giới hạn xa của mảng xơ vữa

A Tổn thương xơ vữa

Nội mạc

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Typ I: giảm âm có/không viền tăng âm

( 5 loại theo Geroulakos)

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Cấu trúc âm

Typ II: giảm âm > 50% tăng âm

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Cấu trúc âm

( 5 loại theo Geroulakos)

Typ III: tăng âm > 50% giảm âm

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Cấu trúc âm

( 5 loại theo Geroulakos)

Typ IV: đồng âm đồng nhất

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Cấu trúc âm

( 5 loại theo Geroulakos)

Typ V: không đánh giá được do bóng cản mạnh của vôi hoá

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Cấu trúc âm

( 5 loại theo Geroulakos)

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Bề mặt

Đều

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Bề mặt

Không đều

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Bề mặt

Loét

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn thương xơ vữa

Mảng xơ vữa

Các kỹ thuật phối hợp

B Tổn thương không do xơ vữa

Viêm ĐM hạt từng đoạn có TB khổng lồ, không marqueur sinh hoá/mô đặc hiệu, CĐ dựa và mô bệnh học

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

1 Bệnh Takayashu

CĐ siêu âm:

- Gđ viêm: dày thành chu vi, lan tỏa, giảm

âm và đều

- Gđ thuyên giảm: thành mảnh, đậm và không đều hơn, có thể vôi hóa

Cắt ngang:

- hình bia, lõi bút chì của CC

- Hẹp, mức độ tùy gđ tiến triển

Cắt dọc:

- Hẹp dài lan tỏa

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

1 Bệnh Takayashu

Tổn thương phối hợp với phình mạch: phình ĐM cảnh ngoài

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

1 Bệnh Takayashu

Viêm mạch nhiều đoạn lan tỏa có TB khổng lồ, xu hướng huyết khối ở lớp áo giữa và giới hạn ở lớp đàn hồi bên trong

CĐ xđ dựa vào mô bệnh học: giả đa viêm khớp ở gốc chiTiêu chuẩn CĐ: 3-5

CĐ siêu âm:

Gđ tiến triển:

- Dày thành chu vi, lan toả, giảm âm và đều

- Quầng mờ quanh mạch

- Hẹp dài lan toả và lòng mảnh chỉ

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

2 Bệnh Horton

- QuÇng mê quanh m¹ch

- HÑp dµi lan to¶ vµ lßng m¶nh chØ

Tổn thương mạch do viêm thứ phátBệnh cảnh:

- Xạ cổ-ngực

- K họng, tuyến giáp, K vú, Bệnh Hodgkin

Vị trí:

- Thân cánh tay-đầu, cảnh chung

- Dưới đòn, nách

Hình ảnh siêu âm:

- Tổn thương giảm âm đều, bờ không

đều, lan tỏa

CĐ SA không đặc hiệu

B Tổn thương không do xơ vữa:

4 Viêm ĐM do tia xạ

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

4 Viêm ĐM do tia xạ

B Tổn thương không do xơ vữa:

4 Viêm ĐM do tia xạ

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

5 Loạn sản

Loạn sản: cuộn và gấp

Cuộn thường ở cảnh trong

do quá dài

Có thể cuộn đều hoặc có chỗ gấp

3D cho thấy rõ hơn

Cuộn + giãn = loạn sản thận sự

B Tổn thương không do xơ vữa:

5 Loạn sản

Loạn sản: cuộn và gấp

Cuộn thường ở cảnh trong

do quá dài

Có thể cuộn đều hoặc có chỗ gấp

3D cho thấy rõ hơn

Cuộn + giãn = loạn sản thận sự

- Thành đày, ít âm, không đều

- Cuộn hoặc gấp phối hợp

- Phối hợp với loạn sản thận:

20%

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

5 Loạn sản

- Thành đày, ít âm, không đều

- Cuộn hoặc gấp phối hợp

- Phối hợp với loạn sản thận:

20%

B Tổn thương không do xơ vữa:

5 Loạn sản

Nguyên nhân: 20% chấn thương mạch cảnh cao, ở nữ trẻ.

- Thổi đập trong tai

- HC Claude Bernard Horner

- Thiếu máu thoảng qua / TBMN

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

6 Bóc tách

B Tổn thương không do xơ vữa:

6 Bóc tách

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn thương không do xơ vữa:

6 Bóc tách

I Nh¾c l¹i gi¶i phÉu

II Kü thuËt siªu ©m III TriÖu chøng siªu ©m

IV §¸nh gi¸ hÑp

Néi dung

Các phương pháp xác định hẹp (3):

(màu, năng lượng).

- Tốc độ dòng chảy cao -> khảm màu ( aliasing).

IV Đánh giá hẹp:

1 Thay đổi trên Doppler màu:

- Dấu hiệu đặc hiệu của hẹp rất khít: dòng rất rối -> hình nhiễu quanh mạch máu.

1 Thay đổi trên Doppler màu:

- PB với ổ loét: vùng nhỏ có dòng chảy rối ở thì tâm trương (aliasing).

IV Đánh giá hẹp:

1 Thay đổi trên Doppler màu:

Doppler màu có vùng sáng > < tối (dòng ngược)

1 Thay đổi trên Doppler màu:

ESCT (European Carotid Surgery Trial)

Cắt dọc:

IV Định lượng hẹp:

2 Chỉ số đường kính:

Bãng c¶n

? C¾t däc:

2 ChØ sè ®­êng kÝnh:

- NASCET (North American Symtomatic Carotid Endarterectomy Trial):

NASCET = 1- ∅ lòng hẹp

IV Định lượng hẹp:

2 Chỉ số đường kính:

- NASCET (North American Symtomatic Carotid Endarterectomy Trial):

2 ChØ sè ®­êng kÝnh:

NASCET = 1- ∅ lßng hÑp

∅ vïng hÑp ECST = 1- ∅ lßng hÑp

IV Định lượng hẹp:

2 Chỉ số diện tích:

Hình ảnh dòng chảy trên Doppler màu (năng lượng) giúp cho thấy hình thái của mức độ hẹp

Hẹp theo diện tích:

- Cắt ngang qua đoạn hẹp nhất

- % hẹp= S lòng hẹp / S ĐMC

IV Định lượng hẹp:

2 Chỉ số diện tích:

(0.26 / 0.44) x 100 = 59 %

Hẹp = 41 % dt

IV Định lượng hẹp:

2 Chỉ số diện tích:

Chỉ số huyết động giúp suy ra mức độ hẹp tùy theo vân tốc dòng chảy qua chỗ hẹp

V tối đa tâm thu: Vmax

V cuối tâm trương: Vmin

Tỷ số cảnh-tâm thu:

Tỷ số cảnh-tâm thu: Vmax CT (hẹp) / Vmax CC

3 Chỉ số huyết động:

* C¸c dÊu hiÖu trùc tiÕp:

- ®o¹n hÑp

- ngay sau ®o¹n hÑp.

* DÊu hiÖu gi¸n tiÕp:

3 Chỉ số huyết động:

A C¸c dÊu hiÖu trùc tiÕp:

A C¸c dÊu hiÖu trùc tiÕp:

IV Định lượng hẹp:

3 Chỉ số huyết động:

A Các dấu hiệu trực tiếp:

A Các dấu hiệu trực tiếp:

3 Chỉ số huyết động:

cao và mất hoàn toàn phổ.

A Các dấu hiệu trực tiếp:

IV Định lượng hẹp:

3 Chỉ số huyết động:

chảy rối, mất cửa sổ tối và có dòng ngược chiều.

B Các dấu hiệu gián tiếp:

IV Định lượng hẹp:

3 Chỉ số huyết động:

giảm biên độ.

B Các dấu hiệu gián tiếp:

3 Chỉ số huyết động:

giảm biên độ.

Hẹp vôi hoá:

Không đánh giá hẹp theo đường kính

Đánh giá hẹp theo huyết động

Hẹp rất khít:

Dòng chảy có biên độ rất thấp

IV Định lượng hẹp:

Giả tắc

IV Định lượng hẹp:

Tắc ĐMC

- Dấu hiệu trực tiếp: không có dòng chảy

- Thượng lưu (ĐMCC): giảm biên độ, RI tăng

- Hạ lưu (ĐM mắt): đảo chiều hoặc bình thường (biến đổi giải phẫu)

- ĐMCN: tăng Vmax

- ĐMCC đối diện hoặc

ĐMĐS cùng bên: tăng dòng chảy

IV Định lượng hẹp:

Tắc ĐMC

- Hạ lưu (ĐM mắt): đảo chiều hoặc bình thường (biến đổi giải phẫu).

- ĐMCN: tăng Vmax

- ĐMCC đối diện hoặc

ĐMĐS cùng bên: tăng dòng chảy

- Hạ lưu (ĐM mắt): đảo chiều hoặc bình thường (biến đổi giải phẫu).

- ĐMCN: tăng Vmax

- ĐMCC đối diện hoặc

ĐMĐS cùng bên: tăng dòng chảy

IV Định lượng hẹp:

Tắc ĐMC

- Hẹp < 50%: dựa vào diện tích / đường kính trên mode

B, Doppler màu hoặc năng lượng.

- Hẹp > 50%: dựa vào phổ đánh giá các chỉ số về tốc

độ trên Doppler xung dưới hướng dẫn của Doppler

màu.

IV Định lượng hẹp:

Thực hành

* NASCET: chủ yếu (% đk hẹp so với đk trên hẹp)

* Chỉ số diện tích: cần so sánh với huyết động

* Tiêu chuẩn huyết động:

Hẹp:

> 50% :> 125 cm/s

< 70% :> 140 cm/s 80-90%:> 210 cm/s

> 90% :> 250 cm/s

IV Định lượng hẹp:

Thực hành

* Tiêu chuẩn huyết động:

C¸c chØ sè cña De Bray vµ Glatt (Paris 1995):

Gi¸ trÞ cña c¸c chØ sè hÑp > 70% cña Carpenter dùa theo NASCET:

Giá trị của duplex trong đánh giá hẹp cảnh > 70%

Năm Độ nhậy Độ đặc hiệu báo dương Giá trị dự

tính

Giá trị dự báo âm tính Giá trị chung

Doppler cảnh 14/01/2005

Hẹp do xơ vữa đồng âm không đồng đều + dải vôi hoá dài 10mm từ lỗ Cảnh trong trái

§o¹n hÑp:

Vmax= 335cm/s, Vmin= 110cm/s, IR= 0,67

HÑp C¶nh trong tr¸i > 80%

NASCET = 75% ESCT = 83%

HÑp C¶nh trong tr¸i

HÑp C¶nh trong ph¶i 20%

HÑp §èt sèng ph¶i 80% (Vmin >100 cm/s) Doppler xuyªn sä 14/02/2005

CHT m¹ch 31/02/2005

KÕt qu¶

HÑp khÝt > 80% CT tr¸i HÑp nhÑ 20% C¶nh trong ph¶i HÑp khÝt (80%) §èt sèng ph¶i ®o¹n trong sä